Qoşmalar Aşıq Hüseyn Şəmkirli (1811–1891) Başıma Zalım fələk, səndən şikayətim var, Aman fələk, nə gətirdin başıma. Məni cida saldın sən tay-tuşumdan, Niyə zəhər qatdın şirin aşıma. Belə yerlər qalsın görüm virana, Əlim çatmır indi dağa, arana, Bir atımı verdim tipi borana, Bir baxın yox gözdən axan yaşıma. Mən Hüseynəm, yada saldım elimi, Soyuq tutdu dəhanımı, dilimi, Bir bülbüləm, cida salıdm gülümü, Dost sözün almadım əbəs guşuma. * * * Danışma Qafil könul, bir məclisə varanda, Ver qadağa acı dilə, danışma. Hərcayı söyləmə, Hərcayı demə, Laf eyləyib gülə-gülə danışma. Aşıq gərək hər məclisdə sayılsın, Sözünü eşidən qansın ayılsın, Kəlmə çıxar, şirin cana yayılsın, Qaldırıb səsini zilə, danışma. Sözün uca tutma azğın, axmağın, Xoşlanılmaz aralıqdan çıxmağın. Layıq deyil başa qaxınc qaxmağın, Öz eybini bilə-bilə, danışma. Yazıq Hüseyn, əhdin yetər yerinə, Könül bağla aşiqlərin pirinə. Çək sözünü həqiqətə, dərinə, Hər qədir bilməzlə belə danışma. * * * Görmüşəm Şəmşəd mahalında, Morul elində, Ellər, huri-məhliqanı görmüşəm. Cəvahirdi gövhər nişan telində, Gözəllikdə canlar canı görmüşəm. Badi-səba dəydi, açıldı çarqat, Görcək camalmı ağıl qaldı mat, Belə gözəl hanı dünyada, heyhat! Dərdə salan zənəxdanı görmüşəm. Boyuna atlası xara yaraşır, Siyah zülfü qəddi dala yaraşır, Şəhla gözə gözün baxsa qamaşır, O qaşi göz can alanı görmüşəm. Geyinibdi zər-zibanın içində, Cəvahir qərq olub kanm içində, Hindu xalı gül camalm içində, Görən deyər Hindistanı görmüşəm. Aşıq Söyün, dərdin budu əlacı, Hidayət ol, sözün söyləmə acı, Cəvahir Göhərlə olsunlar bacı, İki püri-nur cahanı görmüşəm. * * * Fatmanın Başına döndüyüm ay duran canlar, Gör necə siyahdı teli, Fatmanın. Bədirlənmiş aya bənzər camalı, Düzülüb üzünə xalı Fatmanm. Duruşu tovuzdu, baxışı tərlan, Sərində bəzəyi, qəmzələri qan, Canmı yolunda edəsən qurban, Gör necə göyçəkdi alı Fatmanm. Geymişdi əyninə yaşıldan, aldan, Ləbləri qönçədan, yanağı güldan, Zənəxdan çövrəsi düzülüb xaldan, Axır ləblərinin balı Fatmanm. Özünə bərabər olurmu yarı, Murazmı versin pərvərdiyarı, Qolunda qolbağı, qızıl qatarı, Heyif, heyif, yoxdu ləli Fatmanm. Aşıq Söyünü tez yada salmağı, Yaxşı olur qərib könlün almağı, Xubların toyunda mehman olmağı, Qədəmi mübarək olu Fatmanm. * * * Hüseynim Hər səhərdə sənin adın söylənir, Hayıf gəldin bu diyara, Hüseynim. Reyhan çox arifdi, tayı tapılmaz. Səni salar çox azara, Hüseynim. Eynən qıfılbənddi zalımın sözü, Dünyaya tək gəlib keşişin qızı, Asıb otağından on səkkiz sazı, Sonra çəkər səni dara, Hüseynim. Yetircəyin qollarını bağladar, Sinən üstün çar-çarpaz dağladar, Axır qorx ki, anacığın ağladar, Səni salar ahu zara, Hüseynim. * * * Kimi Gözəldi qılığın, nə xoşdu soyun, Suyun şirin abi-həyatı kimi, Şəkərdi dəhanın, məzədi dilin, Dodaqların Misir nabatı kimi. Altından zər geyib, üstdən qələmkar, Böyür düymə, gen küləçə, yaxa dar, Sevdiyimin əcəb gül camalı var, Bədirlənmiş ayın savatı kimi. Başmda örpəyin bağı ipəkdən, Qızıl qotaz çal keçirdir dirsəkdən, Aylar, illər həsrətini çəkməkdən, Hüseynəm, incəldim xəyatı kimi. * * * Mən gedim Yari-vəfadarım, gəl halallaşaq, Hökm gəlib Naxçıvana mən gedim. Bir uzax səfərdi, gedən qayıtmaz, Dolubdu peymanam cana, mən gedim. Yar olan yar ilə gəzər vəfadar, Dost, düşmən içində etmə məni xar, Fikir çəkib olma məndən intizar, Qaranlıxdı, ol dumana mən gedim. İş qatma sən Aşıq Söyün işinə, Hərcayı söz haçan gələr guşuna, Naxçıvanda ağkeşişin qızına, Gədəlik eyliyim xana, mən gedim. * * * Məndən Yeri dağlar, sənlə həmdəm olmaram, Dağlar, əsirgədin qarı da məndən, Seyrağıbın tənə-tənə sözləri, Bir gün ayrı salar yarı da məndən. O köynəyin, o çarpazın, bu bağın, O süsənin, o sünbülün, bu bağın, Nə müddətdi bağbanıydım bu bağın, Bağban, əsirgədin barı da məndən. Boylanırsan oğrun, baxırsan qıyqac, Dodağın şərbəti dərdimə əlac, Hüseyni elədin zəlili möhtac, Aldı bu dövləti, varı da məndən. * * * Olar Hər yetən gözələ gözəl demərəm, Gözələ özgə bir əlamət olar. Zülf dağılar, çin-çin düşər gərdənə, Qaşınnan, gözünnən işarət olar. Əl dəyəndə fəryad edər nimtənə, Tel tökülər, üzü dönər gülşənə, Sərəndazı başdan salar gərdənə, Görünsə məmələr qiyamət olar. Hüseynin butası tərlan cilvəli, Bir şirin ədalı, bir naz-qəmzəli, Hər kəsin olarsa belə dilbəri, Bu dünya qəmindən salamat olar. * * * Olur İki sevgi bir-birini sevəndə, Aralıqda şirin möhübbət olur. Bir-birinə nazü qəmzə satanda, Oynayıb gülüşmək ixtilat olur. Ətri-gül bənövşə, reyhan gözələ, Ayqabaq, qaşları kaman gözələ, Könüldən keçəni qanan gözələ, Qaş ilə, göz ilə işarət olur. Zülfü gərdənində əsən zamanda, Seyrəqib aranı kəsən zamanda, Yar yardan inciyib küsən zamanda, Ərin qulluğunda şikayət olur. Yar yardan dəyişməz rəqib sözünnən, Taki eşitməsə yarın özünnən, Nə zamansa kənar getsə özünnən, Ərəsət, məhşər tək qiyamət olur. Söyün deyər, usanmaram mən haşa, Gözüm görə, qəlbim qəlbə qarışa, İki həsrət bir-birinə qovuşa, Kəbədən qiymətli ziyarət olur. * * * Oynasın Başma döndüyüm toy adamları, Siz də deyin, təzə gəlin oynasm. Admı demirəm, eldən ayıbdı, Qəmzəsi bağrımı dələn oynasm. Bir tuba boyludu, zülfləri dəstə, Dərdini çəkməkdən olmuşam xəstə, İşarət eylərəm anlayan kəsdə, Dostunun qədrini bilən oynasm. Duman gəldi, uca dağı bürüdü, Yar qəhri çəkməkdən canım çürüdü, Bu məclisdə əyləşənin biridi, Yaşmağm altmdan gülən oynasm. Dostlar arasında hey ola düzlük, Olmaya xayınlıq, həm ikiüzlük, Hər əlində vardı, bir ala yüzlük, Yüzlüyü əlinə alan oynasın. Şəmkirli Söyünəm, elərəm fəğan, Yaş yerinə didələrim tökər qan, Həm gəlindi, həm gözəldi, həm cavan, Məni bu dərdlərə salan oynasın. * * * Ağ gül, qırmızı gül, illah sarı gül Yarın bağçasında üç gül açılıb, Ağ gül, qırmızı gül, illah sarı gül. Hər üçü də bir-birindən öyməli, Ağ gül, qırmızı gül, illah sarı gül. Ağca gülün qapısından baxmalı, Qızılgülü ağ buxağa taxmalı, Sarı gülü dəstə tutub qoxmalı, Ağ gül, qırmızı gül, illah sarı gül. Ağ gülü oxşatdım ağ göyərçinə, Qızılgül bənzəyir göydə laçına, Hüseyn müştaqdır gülün üçünə, Ağ gül, qırmızı gül, illah sarı gül. * * * Yaxşıdı Bir adam ki, sənlə ülfət eyləsə, Yəqin onun əsil-zatı yaxşıdı. Namərd sənə quzupilov yedirsə, Mərdin quru məhəbbəti yaxşıdı. Dad, hazır çəkərəm pərkarsız sazdan, Ver, qurtar əlindən nəzir-niyazdan, Söyləgən qarıdan, gəzəyən qızdan, Güləyən gəlindən lotu yaxşıdı. Aşıq olan sözün söyləyər başdan, Sallabaş adamdan, ürəyi daşdan, Bədnəzər qonşudan, bədcins yoldaşdan, Qədirbilənlərin iti yaxşıdı. Aşıq Söyün söylər kəlməni “tey”dən, Dərsimi almışam “əlif’dən, “bey”dən, Çörəksiz otaqdan, gözəlsiz evdən, Çölün, biyabanm otu yaxşıdı. * * * Yüz olu Mərd igidlər vətənində gürz olu, Həmdəmsiz kəslərin dərdi yüz olu, Qoç igidə onda ölüm fərz olu, Desələr yar əlin verib yad ələ. Qohum gərək qohum üstə hovlaya, Qardaş gərək qardaş qanm dovlaya, Ovçu yoxdu bu maralı ovlaya, Otlar, otlar, aşar gedər yad elə. Aləm bilir sən Hüseynin gözüsən, Yaxşı saxla yaşmaq altda sözü sən, Necə qoydun sinəm üstə közü sən, Demirsənmi ya yandıra, ya dələ. * * * Kitabxana.az · https://kitabxana.az/collections/asiq-huseyn-semkirli-qosmalar İctimai mülkiyyət (müəllifin vəfat ili: 1891). Public domain (author died 1891). Original text only.