Qoşmalar Aşıq Nəsib (1874–1944) Ay könül Mən sevdim, bir özgə yan apardı, Neyləsin bu yerdə fağır, ay könül? Toxdaya bilmirəm, gözdən yaş gedir, Dərdim artıb olub ağır, ay könül. Həyat çox şirindi, olarmı doymaq, Mənə ayran düşdü, düşmənə qaymaq. Dolansam neçə el, oba, həm oylaq, Qəm yenə başıma yağır, ay könül. Üstümdə duranım bir Yaradandı, Onadı imanım, onadı andım. Nəsibəm, oduma alışdım, yandım, Dardayam, Allahı çağır, ay könül. * * * Ayağına Qartallar qıy vurmur, dönüb zamana, Fələk yaxşı fürsət verdi yamana. Baxan yox vicdana, nə də imana, Şahinlər düşübdü sar ayağına. Köhlən belindədi dığa-mığalar, Dünənki nökərlər bu gün ağalar. Daha çanağından çıxıb bağalar, Çatıb vəzifəyə var ayağına. Qaxdağan acları deyən toxalıb, Nə molla, nə axund, nə varlı qalıb. Nəsibin başına Allah daş salıb, Gətirib divana, zor ayağına. * * * Ələsgər Aşıq Ələsgərə Dədələr dədəsi, dədələr xası, Aşıqlar içində pirdi Ələsgər. Nəsib şəyird misal ona qabaqda, Dünyaya gələndən birdi Ələsgər. Göyçənin adını yazıb ellərə, Şirin söz-söhbəti düşüb dillərə, Çox təriflər deyib incə bellərə, Söz də çox təzədi, tərdi Ələsgər. Nəsib fürsət düşdü üz-üzə gəldim, Belə bir ustadla göz-gözə gəldim, Hərbə-zorba oldu, söz-sözə gəldim, Gördüm açılmamış sirdi Ələsgər. * * * Çəkər Yazıya bax, gözəl gedir çirkinə, Əğyar olan alagözə mil çəkər. Bu ağrıdan ürək yanar, od olar, Naləsini dodaq çəkər, dil çəkər. Dərdimiz bir, sərimiz bir dünyada, Fələk zalım, taleyimiz kür dünyada, Murad almaq bir əcəb sirr dünyada, Çərx hərlənər, neçə-neçə il çəkər. Aşıq Nəsib, bas sinənə sazını, Qadir Allah qara yazdı yazını. Sözünü de, bilməsən də yazını, Qəm karvanın çəksə-çəksə fil çəkər. * * * Dünyanı Anası bilinmir, dədəsi dörddü, Bumunun kölgəsi tutar dünyanı. Gəzər ruzigahı qaırışbaqanş, Əgər mümkün olsa, satar dünyanı. Gahdan aram olur, gah dilənçidi, Bambılı, xudbindi., el gülüncüdü. Yaxşılıq həmişə onu incidir, Qaldırsa, başından atar dünyanı. İştahası çoxdu, daş-torpaq yeyər, Güclüyə qul olar, gücsüzü döyər. Namusu, qeyrəti hərraca qoyar, Qan salar araya, qatar dünyanı. Qəribə məxluqdu, bilməz özünü, Həqiqət bir oxdu, tökər gözünü. Nəsib xeyir görməz, görsə üzünü, Əgər imkan olsa, udar dünyanı * * * Düşərəm Kövrək könül eşq üzündən yaralı, Yana-yana, dağa-daşa düşərəm. Fəslim birdi: yazım, yayım, payız yox, Ömrü boyu qarlı qışa düşərəm. Dərd əyibdir uca qəddim, çarə yox, Mənim kimi dərdli, bəxtiqara yox, Ürək güniş ciblərimdə para yox, Kasıblıqdan, od-ataşa düşərəm. Mən istərəm aşiq üzü ağ olsun Toy-düyündə kef damaqar cağ olsun. Varlı bəylər, igid ərlər sağ olsun. Məclislərdə hər vaxt başa düşərəm. Vaxt ötüşər, ömür keçər, gün keçər, Yaşa dolur cavan olan, sin keçər, Yaxşı kişi yoxuş çıxar, tin keçər, Mən də belə bərkə, boşa düşərəm. Vara-pula əyilmərəm, baxmaram, Sazsız-sözsüz el içinə çıxmaram. Mən Nəsibəm bircə könül yıxmaram, Buta kimi şirin duşa düşərəm. * * * Gəldi Şura el-obanı beybec elədi, Naxış adamların zamanı gəldi. Oynadı göylərdə qara buludlar, Namərdliyin sisi-dumanı gəldi. Dağıldı yığnaqlar, yoxdu çal-çağır, İt-qurdla doludu daha yol-cığır. Yenə qamı acdı binəsib fağır, Meydana şeytanın yamanı gəldi. Müsəlman olanlar batıbdı yasa, Dəyişdi, pozuldu əvvəlki yasa. İndilər kefçəkir bayquş, yarasa, Eşşəyin qanqalı, sanwnı gəldi. Bəy bəylikdən düşdü, gic mindi ata, Hakimlik elədi şər camaata. O gözəgörünməz getdi inada, Türklərin tanrıya gümanı gəldi. Nahaq başa keçib, haqq ayaqdadır, Köpək evə girib, donuz bağdadı. Nəsib, damağında xoş günün dadı, Qəm elə, urusun İvanı gəldi. * * * Gözəl Yazı bu yerlərin ayrı büsatdı, Ağbaba elinin yörəsi gözəl. Ağ sürü yayılıb yamaca,yala, Qoyunun ksrssi, kürosi gözəl. Quş qanad saxlayar neyə,tütəyə, Arılar daşıyar şirə pətəyə, Xalı sərilibdi çölə,təpəyə, Bulaq ayağının tərəsi gözəl. Bu yan Ağbabadır, o yan Çıldır-Qars, Nəsib, sözlərimə yaxşı qulaq as, Gözlərim ağlardı, ürəyimdə yas, Sərhədin dağları, dərəsi gözəl. * * * Keşişin Bizlərə kələkdir, fitnə fəsaddır, Oturub-duruşu, işi keşişin. Tamahı böyükdür, sığmaz dünyaya, Qılıncdan itidir dişi keşişin. Oturub-durduqca elə qan deyir, “Düşməndi bizlərə müsəlman”-deyir. Türkə “murdar” deyir, haya “can” deyir, Gözünün düşməni kişi, keşişin. Çağırar “asvası” darda haraya, Başqa həvəsi var pula-paraya. Ədalət toxumu səpər araya, Sanki yaza dönər qışı keşişin. Düşsün beləsinin kotan kökünə, Əsli qıt, kökü qıt itdi, kökü nə, Adam heç baxmaya arıq-kökünə, Soxa düz gözünə şişi keşişin. Tanrı, beləsini yox elə getsin, Çirkabdı, sularda yaxala getsin, Nəsib də sevinsdin, vüsala yetsin Qalsın quru yerdə leşi keşişin. * * * Qarsa gedəlim Dərd əlindən şan- şan oldu ürəyim, Yeri könül, yeri Qarsa gedəlim. Ağbabadan üz çevirib o yana, Bu yaxına- bəri, Qarsa gedəlim. Ağbabada haqq itibdi, dumandı, Məni boğur bu ayrılıq, amandı. Şura gəlib burda betər zamandı, Türkün doğma yeri Qarsa gedəlim. Gün keçirib barı rahat ölməyə, Imkan olsun göz yaşımı silməyə. Elə et ki, Nəsib kimsə bilməyə, Götür səri, yürü Qarsa gedəlim. * * * Qalacaq Dünyada dördəlli tutmaynan pulu, Dünyada dünyanın malı qalacaq. Yığıb-yıxşırdığın deyil səninki, Od olub ürəkdə xalı qalacaq. Özünü ha öldür pul-para deyə, Simicin malına yad olar yiyə. Yığdığın yeyilməz, yesə it yeyər, Gəbərən yabının nalı qalacaq. Demə bəyzadəyəm, dünya mənimdi, Var olan canımdı, din-imanımdı. Əcəl vaxtsız gələr, sənə qənimdi, İt ölsə yalağı, yalı qalacaq. Gözlərin çökəlib, burnun sulanır, Yaş yaş üstə gəlir, ürək bulanır. Qocalıq peşinlə gəzir, dolanır, Sanma Nəsibin də halı qalacaq. * * * Neyləyim Ustam öldü, genə qaldım ortada, Yarımçıqdan aşıq olmaz,neyləyim. Şagirdliyə kimə gedim bilmirəm, Hər yetişən sözüm almaz, neyləyim. Sinəm dolu, nabələdəm yollara, Mən naşıyam dərdə, qeylü-qallara, Tanrı özü kömək olar qullara, Kimsə məni yada salmaz, neyləyim. Qəza vurdu, yetim qaldım atadan, Könül evim qurtararmı xatadan, Xəbərim var Ərginədən, Otadan, Aşıq Nəsib, belə qalmaz, neyləyim. * * * Olar Görməmişlər pul görəndə sevinər, Ağıl gedər, elə bil ki, məst olar. Haqqı görməz, var gözünü bağlayar, Qəza vurar, şeytan ilə dost olar. Bir gün tale döyər, alar varını, Sail kimi daha qoymaz qarını. Yadlar yeyər məhsulunu, barını, Paltar tapmaz, cındır bircə dəst olar. Aşıq Nəsib sözünü de qanana, Canım qurban haqq oduna yanana, Başa keçsə kəl yerinə hər dana, Sanaram ki, şirin cana qəsd olar. * * * Şenliyin Bir vaxt bu yerlərdən keçib gedibdi, Gəzir ağızlarda sözü Şenliyin. Təbli adamların sinəsindədir, Çeşməsi, bulağı, sözü Şenliyin. Gündən güzərandan sınır ürəyim, Ay Nəsib, ustadı anır ürəyim. Həsrətdən od tutub yanır ürəyim, Yaloyu, ataşı, közü Şenliyin. * * * Ye Biz yemirik iç-diş ağa, sən buyur, Övkə, qarın, bağırsaq ye, bağır ye. Tamahın çox,bəlkə bir az zor ilə, İştah gələ, Allahını çağır ye. Biri qalıb otuz iki dişindən, Ölüm gəzir addım-addım peşində, O dünyada səni gözlər eşin də, Yavaş-yavaş, ağır-ağır, ağır ye. Öz malını yeməmişdən doyardın, Nökərlərin dərisini soyardın. Pul çinləyib bir tərəfə qoyardın, Tale səni eləyibdi fağır, ye. Qaşınmaqdan hal qalmayıb kürəkdə, Çürüyübdür içəri də, ürək də. Mal tövlədə ot-əlafın mərəkdə, Üz gözündən dilənçilk yağır,ye. * * * Yox Bəy deyiləm, xan deyiləm yaxşı bax, Zəri-ziban, qızılım yox, malım yox. Xiridaram inci-dürdü sözlərim, Şalağım yox, çiyim yoxdu, xalım yox. Yalan deməm ötən günüm ağ olub, Dağ yaranıb, dərd üstə dərd yığılıb, Şura gəlib mal-dövlətim dağılıb, Şəkərim yox, şərbətim yox, balım yox. Qərq olmuşuq, qəm içində üzürük, Marı yeyib ölə-olə dözürük, Cır-cındıra bürünmüşük, gəzirik, İpəyim yox, tirməm yoxdu, şalım yox. Nəsib deyər, haqdan enib bu bəla, Ağır elim necə gəlib zavala. Müsəlmanı siz saldınız bu hala, Qurtarmağa cığır-cada, yolum yox. * * * Kitabxana.az · https://kitabxana.az/collections/asiq-nesib-qosmalar İctimai mülkiyyət (müəllifin vəfat ili: 1944). Public domain (author died 1944). Original text only.