Rübailər Qasım Ənvar (1356–1433) شمارهٔ ۱ من بنده روی توام، ای باده پرست وز نرگس مخمور تو جانم شده مست چون پرتو دیدار تو ظاهر گردد مارا بسر کوی تو یک هی هی هست * * * شمارهٔ ۲ گر جانم گویم، عاشق پیشین شماست ور دل گویم، بنده مسکین شماست خلق دو جهان طفیل تمکین شماست گر کافر و مؤمنست، بر دین شماست * * * شمارهٔ ۳ تا بر سر کوی عاشقی منزل ماست سر ازلی و ابدی حاصل ماست تا نشئه عشق تو در آب و گل ماست سر نامه نام‌ها بنام دل ماست * * * شمارهٔ ۴ دل عاشق چشم ترک مستانه تست تو شمعی و عالم همه پروانه تست جان و دل ما عاشق و دیوانه تست تو خانه دل شدی و دل خانه تست * * * شمارهٔ ۵ عاشق که سمندر نبود خر کوفست صوفی که قلندر نبود موقوفست رندی که نه پارسا بود نامردست زاهد که نه شاهدیش باشد بوفست * * * شمارهٔ ۶ گفتم:بهزار دل ترا دارم دوست در خنده شد از ناز که:این شیوه نکوست گفتم:صنما،راه وصال از که بکیست؟ فرمود که: ای دوست، هم از دوست بدوست * * * شمارهٔ ۷ هرچند که در زمانه یک محرم نیست بنیاد اساس دوستی محکم نیست ما در همه حال با غمش دلشادیم چون غم به سلامتست، دیگر غم نیست * * * شمارهٔ ۸ یک لحظه دلم را سر هشیاری نیست با هشیاران مرا سر یاری نیست باریست مرا،که پیل مستش نکشد وین بار بجز عنایت باری نیست * * * شمارهٔ ۹ هر دل،که ز سر کارآگاهی یافت در ملک جهان ز ماه تا ماهی یافت دریاب،اگر چنانچه در خواهی یافت کین نکته بروزگار در خواهی یافت * * * شمارهٔ ۱۰ گر دلبر من شیوه مستان گیرد بر عاشقان خود هزار دستان گیرد نومید مشو ازو،که در آخر کار هم عاقبت کار تو آسان گیرد * * * شمارهٔ ۱۱ ای دل،غم عشق ذو فنونت سازد وز هرچه گمان بری فزونت سازد در واقعه هجر زبونت سازد آخرغم آن نگار چونت سازد؟ * * * شمارهٔ ۱۲ دل بسته طره های مشکین تو شد جان خسته لعل گوهرآگین تو شد جان دو جهان بنده مسکین تو شد صد فاتحه خوان طفیل آمین تو شد * * * شمارهٔ ۱۳ یک چند مرا پیر خرد گفتی پند : هان!تانکنی به مهرورزی پیوند نشنید نصیحت خرد بخت نژند هجران بسرم تاخت چو کوه الوند * * * شمارهٔ ۱۴ آن روز که این گنبد مینا بستند وین طارم نه سپهر اعلا بستند نی کتم عدم بود،نه شمع و نه آتش نی رشته،که عشق یار بر ما بستند * * * شمارهٔ ۱۵ آنها که ز سودای تو سرگردانند آشفته و شوریده و بی سامانند در طلعت زیبای تو حیرانانند حیرانانند و تا بحی میرانند * * * شمارهٔ ۱۶ چون باده بما داد،علی رغم حسود خوردیم،اگرصاف،اگر دردی بود این باده ز بهر ماست،جز ما که خورد؟ چون رسم شراب خانه بهر مابود * * * شمارهٔ ۱۷ از بهر تو آمدم ببازار وجود وز بهر تو می روم بر آثار وجود گر زانکه نیامدی به اظهار وجود باطل ماندی جمله اسرار وجود * * * شمارهٔ ۱۸ ای شاه جهان،از تو نیاید آزار دانا دل و عالمی و بختت بیدار بر خاک درت فتاده ام زار و نزار از روی کرم ز روی خاکم بردار * * * شمارهٔ ۱۹ معشوقه به هر صفت که آید به ظهور از ظلمت محض، یا خود از خالص نور عاشق به همان صفت موصوف گردد بر دین ملوک است رعیت مامور * * * شمارهٔ ۲۰ ای ساعد لطف شاه از روح تو باز محبوب خدا،طایر عالی پرواز با پیل چه نسبتت؟که شاهان جهان بر خاک درت پیاده بر نطع نیاز * * * شمارهٔ ۲۱ ای رفته به پای خود به جایی که مپرس وز دست خودی تو در بلایی که مپرس از مس وجود خود دمی بیرون آی تا راه بری به کیمیایی که مپرس * * * شمارهٔ ۲۲ ما را ز عنایتش جمیلست جمال عالم همه تشنه اند و ما آب زلال ما اهل کمالیم وز ما هر نفسی صدگونه تحیتست بر اهل کمال * * * شمارهٔ ۲۳ ای جان جهان، جان جهان، دلبر گیل می دل همه روج داروتی دیمی میل سیلاب سرشک قاسم از ابر غمت اندی بشو، که برد گیلان را سیل * * * شمارهٔ ۲۴ مستدعیم از حضرت سلطان قدم یک جرعه شراب را که سرتابقدم مستم کند آن چنان که آسوده شوم از قاعده وجود و از رسم عدم * * * شمارهٔ ۲۵ گر کافر و مؤمنم،که بر دین توام گر نیک و بدم، بنده مسکین توام گر اخلاصم، خطبه تمکین توام ور فاتحه ام، طفیل آمین توام * * * شمارهٔ ۲۶ من بنده شیوه های شیرین توام آشفته طره های مشکین توام گفتی که :بگو:تاچه کسی در ره ما؟ مسکین تو،مسکین تو،مسکین توام * * * شمارهٔ ۲۷ هرچند ترا از اهل ایمان دارم در معنی این مسئله برهان دارم گر عشق خدانباشدت در دل و جان من کافرم،ار ترا مسلمان دارم * * * شمارهٔ ۲۸ در دل هوس روی نگاری دارم در سر ز می عشق خماری دارم تا زلف و رخ ترا بدیدم شب وروز آشفته دلی و روزگاری دارم * * * شمارهٔ ۲۹ آن کس که ز یار خود بریده‌ست منم آن کس که ز زهر غم چشیده‌ست منم آن کس که مراد دل ندیده‌ست منم وآن کس که ز دل به جان رسیده‌ست منم * * * شمارهٔ ۳۰ از هر طرفی چهره گشایی،که منم در هر نفسی جلوه گر آیی،که منم با این همه گه گاه غلط می افتم نادان بله روستایی،که منم * * * شمارهٔ ۳۱ ای دلبر دلدار، طلب گار توایم ای منبع انوار، طلب گار توایم ای سالک اطوار،طلب گار توایم ای واقف اسرار، طلب گار توایم * * * شمارهٔ ۳۲ بودیم درین عالم فانی رفتیم زین ملک بملک جاودانی رفتیم گشتیم ز ملکت تن خود بیزار از ملکت تن بملک جانی رفتیم * * * شمارهٔ ۳۳ تا در پی مخزن معانی رفتیم در بحر محیط لامکانی رفتیم دیدیم بسی محنت و تاریکی و غم تا بر سر آب زندگانی رفتیم * * * شمارهٔ ۳۴ هر چند که در مرتبه ما میرانیم انصاف توان داد که ما میرانیم فی الجمله، اگر گدا، اگر سلطانیم مرکب بسر کوی فنا می رانیم * * * شمارهٔ ۳۵ هرچند که در مرتبه مامورانیم بس ظاهر و پیداست که ما میرانیم یک لحظه گداییم و دمی سلطانیم در حالت خویشتن عجب می مانیم * * * شمارهٔ ۳۶ هم جام جهان نمای عالم ماییم هم آینه روشن کن آدم ماییم گر یک نفسی از دم ما زنده شوی دانی بیقین که آدم این دم ماییم * * * شمارهٔ ۳۷ بر دیده چون سحاب من رحمت کن بر سیل سرشک ناب من رحمت کن بر جان و دل خراب من رحمت کن بر زاری و اضطراب من رحمت کن * * * شمارهٔ ۳۸ بر گریه و بر زاری من رحمت کن بر مفلسی و خواری من رحمت کن بر ناله وبیداری من رحمت کن بر فقر ونگونساری من رحمت کن * * * شمارهٔ ۳۹ تا یار مرا نمود ازصد جارو بر خاک درش نهاده ام صد جارو من خانه دل را زده ام صدجارو تا گشت مرا بیمن دولت جارو * * * شمارهٔ ۴۰ سر رشته اختیار از دست مده یعنی سر زلف یار از دست مده مقصود زامر کن فکان هستی تست بی فایده روزگار از دست مده * * * شمارهٔ ۴۱ از فضل خدا چونکه رسیدم بسرای ای مطرب ازین رسیدن من بسرای ای شادی دل،نوبت خود از سر گیر وی غم تو کهن گشته ای آخر بسرای * * * شمارهٔ ۴۲ گر شاه زمانه ای وگر دستوری گر باز جهان شکار،اگر عصفوری گر مست طریقتی و گر مستوری تا راه بحق نبرده ای مغروری * * * شمارهٔ ۴۳ ای عور شده ز کسوت بیچونی برحسن و جمال خوشتن مفتونی فی الجمله اگرچونی،اگر بیچونی در هر صفتی که بینمت موزونی * * * شمارهٔ ۴۴ از لذت عاشقی چومسرور شوی در لشگر عاشقان چو منصور شوی از ظلمت خود اگر دمی دور شوی در نور شوی و عاقبت نور شوی * * * شمارهٔ ۴۵ از آتش عشق تو شدم شیدایی ای روشنی دیده هر بینایی هرجا نگرم جمال تو می بینم ای دوست،از آن سبب شدم هر جایی * * * شمارهٔ ۴۶ ای سرو ریاض آشنایی که تویی وی شمع طراز روشنایی که تویی خواهی که غلط نیفتدت رندی کن وامانده کوی پارسایی که تویی * * * Kitabxana.az · https://kitabxana.az/collections/qasim-enver-rubailer İctimai mülkiyyət (müəllifin vəfat ili: 1433). Public domain (author died 1433). Original text only.