Fars dilində divan: pərakəndə şeirlər Saib Təbrizi (1592–1676) شمارهٔ ۱ - مثنوی رزمیه (کذا) (قندهارنامه) برازنده تاج و تخت و کلاه خدیو جوان بخت عباس شاه چو بر تخت فرمانروایی نشست به نظم ممالک برآورد دست نسق کرد از علم کار آگهی به فرمانبری کار فرماندهی به تلقین دولت در آغاز کار حدود خدایی نمود استوار نپیچید آن زبده اصل و فرع سر طاعت از خط فرمان شرع اثر در جهان از مناهی نهشت ز تقوی جهان شد چو خرم بهشت به دوران منعش می لاله رنگ نهان گشت چون لعل در صلب سنگ شد از عصمت او جهان آنچنان که شد پردگی زهره بر آسمان ازان شهریاران روی زمین گذارند بر آستانش جبین که آن پادشاه ملایک سپاه نپیچد سر از خط حکم اله ز عدل آنچنان زد صلای امان که دربسته شد خانه های کمان به عهدش چنان ظلم نایاب شد که در تیغ، جوهر رگ خواب شد شد از بخت او بخت عالم جوان چان کز بهاران زمین و زمان ز خلق خوش آن بحر پنهاورست که باطن گهر، ظاهرش عنبرست دلش کوه و دریا بود سینه اش خرد گوهر و مغز گنجینه اش قضای الهی است در روز رزم بهشت خدایی است هنگام بزم علم بر سر آن خدیو زمان بود کشتی نوح را بادبان محیطی است از دست گوهر نثار که دارد ز دامان سایل کنار ز جودش ضعیفان شدند آنچنان که گوهر عرق می کند ریسمان یتیمان به دوران آن عدل کیش بشویند در آب گهر روی خویش زمین پر دل از پایه تخت اوست فلک سبز از سایه بخت اوست نیندیشد از شور و آشوب جنگ که طوفان بود روز عید نهنگ به امداد لشکر ندارد نیاز که خورشید تنها کند ترکتاز نگردد دم تیغش از کارزار که دارد دم از صاحب ذوالفقار چناری که گردد ز تیغش قلم شود جوهرش موج بحر عدم به سرپنجه مردی آن پرشکوه برون آورد تیغ از دست کوه خدنگش نپرد به بال عقاب ز پر بی نیازست تیر شهاب ز تیر و کمان چون شود رزم ساز دهن ها بماند چو سوفار باز شد از نعل اسبان در آن دشت کین چو ماهی زره پوش، گاو زمین چنان جوش زد خون گردنکشان که شد جوی خون بر فلک کهکشان چو شیران ز غیرت در آن عرصه مرد برآوردی از خود سلاح نبرد نمودی در آن بزم هر پرجگر هم از ناخن خویش تیغ و سپر چنان لرزه بر دشت کین اوفتاد که قارون برون از زمین اوفتاد ز قربان کشیدند یکسر کمان به یکبار شد پرهلال آسمان ز بحر کمان خاست ابری سیاه که بارانش بد ناوک عمر کاه چنان بافت پر در پر هم خدنگ که شد تنگ، میدان پرواز تنگ ز باران پیکان خارا گذار فشاندند گرد از رخ کارزار چنان تیر در فیل شد جایگیر که خرطوم او گشت قندیل تیر ز پیکان دل خاک شد آبدار فلک ترکشی شد پر از تیر مار کمان طاق دروازه مرگ بود که سهمش دل از پردلان می ربود گذشتی چنان صاف از سینه تیر که موج سبکبال از آبگیر به مردان کین ناوک دلگسل ز پیکان در آن جنگ می داد دل چو از ناخن تیر نگشود کار نمودند رمح آوری اختیار به نوک سنان صد هزاران گره گشودند از حلقه های زره گذشت از سر نیزه ها موج خون فلک تاز شد چون شفق فوج خون کشید از سنان جنگ ایشان به طول دلیران شدند از دو جانب ملول فکندند از کف سنان بی درنگ به گرز و به شمشیر بردند چنگ قیامت ز شمشیر بالا گرفت ز گرز گران، کوه صحرا گرفت چنان تیغ بارید از پیش و پس که صد چاک شد خودها چون جرس کشیدند تیغ از میان آن دو فوج فتادند در هم چو از باد موج به یکدیگر آمیختند آن دو صف چو در حالت پنجه گیری دو کف ز مغز دلیران آهن قبا کف آورد بر سر محیط بلا ز مهتاب شمشیر روشن گهر زره چون کتان ریخت از یکدگر به یکدم سپرهای دامن فراخ ز شمشیر شد همچو گل شاخ شاخ سپر کشتیی بود بر آب تیغ که بد تار و پودش ز موج دریغ زمین همچو غواص دریا سپر فرو برد در آب شمشیر سر دویدی چنان تیغ در جسم و روح که در کوچه رگ شراب صبوح به شمشیر، گردان ز خرطوم فیل جدا کرده نهری ز دریای نیل زمین بود دریا ز خون عدو ز شمشیر کج، موج خونریز او فتاده در آن بحر خون بی حساب کلاه و کمر همچو موج و حباب نم خون بلندی گرفت آنچنان که شد یک ورق دفتر آسمان فرو خورد خون بس که دریای خاک چو اوراق گل شد طبق های خاک چنان تنگ شد عرصه بر پردلان که شد تیغ در قبضه خود نهان ز بس تنگ شد عرصه کارزار نمی یافت میدان جستن شرار ز برق سنان شد جگرها کباب ز پیکان به چشم زره گشت آب تن مرد از تنگی کارزار ز جوشن برآمد چو از پوست مار شد از زخم شمشیر الماس کیش سر نیزه ها همچو مسواک، ریش سنانهای خطی به رگهای جسم نهان چون الف گشت در مد بسم شد از بس رگ جان بر او گشت جمع سر نیزه از رشته جان چو شمع ز هر جانبی خشت پران شده ازو قالب مرد بی جان شده خرد مانده حیران در آن ماجرا که خشت است پران و قالب بجا شد از خشت آهن در آن کارزار بنای نبرد از دو سو استوار ز فیل آنچنان خشت پران گذشت کز ابر سیه برق رخشان گذشت خلل یافت از گرز دندان پیل شکست از گرانی پل رود نیل ز گرز اندر آن عرصه پای لغز سر فیل گردید کوه دو مغز تزلزل در آن زنده فیلان فتاد چو ابری که گردد پریشان ز باد تهی گشت از فیلبان پشت فیل فرو برد فرعون را رود نیل ز باریدن گرز در دشت کین دل و گرده خاک شد آهنین هوا از نم تیغ شنگرف شد ز مغز پریشان پر از برف شد به خون لعل شد نیزه های سفید هوا گشت چون بیشه سرخ بید ز بس مهره پشت بر خاک ریخت تو گفتی که تسبیح انجم گسیخت کمند دلیران در آن گرد پاک نهان ماند چون دام در زیر خاک شد از گرد، شمشیر مردان جنگ گران خیز چون سبزه زیر سنگ در آن پهن صحرا ز گرد و غبار حصاری شد آن لشکر بی شمار در آن دشت خونخوار، طوفان گرد بسی مرده را زنده در خاک کرد ستاره شد از گرد بر آسمان چو تخمی که در خاک ماند نهان ز گرد سپه، کشته بعد از هلاک نیفتادی از خانه زین به خاک پر از خاک گردید دامان روح زبانها شد از گرد، سوهان روح غبار سپه رفت بر کهکشان پر از خاک شد کله آسمان سپرهای زرین ز گرد سپاه نمودی چو از پرده ابر، ماه ز گرد آنچنان آب نایاب شد که در بحر، ماهی چو قلاب شد کمند آشنا گشت دست و بغل جلو ریز آمد به میدان اجل ز نیزه در آن عرصه پر جدل به چندین عصا راه می رفت اجل دلیران در آن عرصه پر جدل به جان می خریدند مرگ از اجل به صد چشم حیران اجل در میان که گیرد ز دست که نقد روان ز خود دشت دریای خونخوار بود در او کشته پنهان چو کهسار بود به کشتی در آن قلزم بی کنار نمودی اجل جان مردم شکار بساطی فکندند در کارزار که بودش ز تیر و سنان پود و تار فتاده به زیر سم مرکبان چو ریگ روان، نقدهای روان سر بخت دشمن نگونسار شد ز خواباندن تیغ بیدار شد دل و دست جنگاوران سرد شد سپرها چو برگ خزان زرد شد زره پوش ازان عرصه پرستیز به صد چشم می جست راه گریز نماند از صف دشمنان یکقلم جز انگشت زنهار دیگر علم به یک زخم از ناوک سینه تاب کشد صید را و نماید کباب کسی را که پرداخت از جان بدن به جز بال کرکس نیابد کفن زره در بر او ندیده است کس که سیمرغ را نیست جا در قفس سنانش کند در صف ترکتاز زبان اجل را به دشمن دراز کند نیزه در خاک چون استوار شود سینه گاو و ماهی فگار نیفتاده در جنگ از شست پاک چو آه یتیمان خدنگش به خاک کمند عدوگیر آن پرشکوه گسستن ندارد چو رگهای کوه چو از چین کمندش کند ساز و برگ درآید به میدان جلو ریز، مرگ به یک حمله سازد سران را خراب چو موجی که تازد به فوج حباب شکوهش اگر حمله آرد به فیل دهد کوچه از بیم چون رود نیل نهنگی است تیغش به بحر مصاف که یک لقمه او بود کوه قاف سپر در پس پشت آن پر شکوه چو خورشید تابنده بر پشت کوه کند حلقه جوشنش روز رزم به کسر عدو حکم از روی جزم قضا بست تا نیزه اش را کمر اجل در گریبان فرو برد سر ز یک میل گرزش کشد در وغا به چشم زره ز استخوان توتیا اگر بیستون را درآرد به زیر کند استخوان در تنش جوی شیر ز حلم گرانسنگ او کوهسار ز لاله کند خون عرق هر بهار توان دیدن از پرچم آن سنان همای ظفر را بلند آشیان چو تیغش شود از نیام آشکار برون آورد اژدها سر ز غار به چوگان چو گوی افکند بر فلک شود چشم خورشید را مردمک درفشش بود صبح امید فتح که یک اختر اوست خورشید فتح گر از قامت چون سنان دلبران فکندند افسر ز فرق سران تماشای آن نیزه دلربا سران را سرافکند در زیر پا ز اقبال او فتح صاحب جگر ز تیغ کجش راست پشت ظفر شکستی صفی را به یک چوبه تیر چو سطری که بر وی کشد خط دبیر کشیدی به سرپنجه آن نره شیر رگ کوه را همچو مو از خمیر به هر کس که از خشم کردی نگاه شدی طعمه برق همچون گیاه چو پیکان سپاهش همه یکدلند گشاینده عقده مشکلند جگردار و خونریز و گردنکشند چو مژگان همه تیر یک ترکشند به شیر خدا می رساند نژاد گرانمایه اصلی که این فرع زاد بر این خسرو تاجدار آفرین که تختش بود پشتبان زمین * * * * * * چو روز دگر مهر زرین سنان زد از کوه شمشیر خود بر فسان ز صبح آیت فتح بر خود دمید جگرگاه شب را به خنجر درید به خون شفق تیغ را آب داد به تسخیر گردنکشان رو نهاد دو لشکر به ناورد برخاستند دو صف چون صف محشر آراستند ازان فوج آهن، علمهای آل نمایان چو آتش ز تیغ جبال ز دست دلیران خارا شکوه سنان ها نمایان چو رگهای کوه شد از خود جوشن قبایان کین نهان زیر سرپوش، خوان زمین ز نعل تکاور زمین و مغاک تنوری شد از بهر طوفان خاک چنان پا فشردند در دشت کین که شد خرد زانوی گاو زمین بیابان ازان لشکر پرشکوه شده چار پهلو به کردار کوه زمین گشت در ناف مرکز نهان چو در خال، حسن رخ دلبران ز نعل ستوران خاراشکن سواران در مرگ را حلقه زن ز خرطوم پیلان در آن جنگ گاه به ملک عدم بود یک کوچه راه ز گرد آسمان قلزم قیر شد ستاره همان جا زمین گیر شد چنان بر سما رفت گرد از سمک که گردید یک برج خاکی، فلک ز تیر و ز شمشیر گرد وغا شبی بود آبستن فتنه ها دوال آشنا گشت با طبل جنگ بپیچید بر روی دریا نهنگ برآمد نفیر از دل کرنا دهن باز کرد اژدهای بلا به زاییدن فتنه، کوس نبرد چو آبستنان ناله بنیاد کرد در آن رزمگاه قیامت علم دو صد فتنه زایید از یک شکم سلامت سر خود گرفت از میان امان گوشه کرد از جهان چون کمان ز ره چشم مالیدن آغاز کرد نی تیر برگ سفر ساز کرد ز پرچم گره زد سنان موی سر به خون ریختن بست ده جا کمر سپر کرد گردآوری خویش را ز پیکان کمان داد دل کیش را بپیچید بر خود ز غیرت کمند چو دیوانگان تیغ بگسست بند کمر بست چون مار دوزخ سرشت به قالب تهی کردن خلق، خشت به انداز مغزیلان گرز خاست ز خواب گران کوه البرز خاست ز پرچم سنان خامه موی داشت به خون صورت مرگ را می نگاشت ز غریدن شیر مردان جنگ چو برگ خزان ریخت داغ پلنگ ز فریاد گردان در آن داروگیر فرو ریخت در بیشه چنگال شیر ز آواز دندان کین آوران جهان شد چو بازار آهنگران * * * شمارهٔ ۲ - قطعه (در) تاریخ چون به الهام الهی، گرداند نام خود خسرو جمجاه، صفی بر سر مسند جم بار دگر کرد آرام به دلخواه صفی زین جلوس دوم نامی، یافت نظر از حضرت الله صفی کلک صائب پی تاریخ نوشت «شد سلیمان زمان شاه صفی» یارب این نام مبارک، بادا متیمن به شهنشاه صفی * * * شمارهٔ ۳ گر چنین ابروی او ره می زند اصحاب را رفته رفته طاق نسیان می کند محراب را از شبیخون حوادث عشقبازان غافلند می کند خون در جگر صید حرم قصاب را سیر چشمان خیال از فکر وصل آسوده اند می گزد می شیرمست پرتو مهتاب را * * * شمارهٔ ۴ سرگرانی مانع است از آمدن تیر ترا انتظار تیر خواهد کشت نخجیر ترا ترک خونریزی نمی گویی، همانا عاشقان داده اند از دیده خود آب، شمشیر ترا * * * شمارهٔ ۵ تا نگیرم بوسه از لب گلعذار خویش را نشکنم از چشمه کوثر خمار خویش را چون کند برق تجلی پای شوخی در رکاب کوه نتواند نگه دارد وقار خویش را * * * شمارهٔ ۶ آتش افروز جنون شد دامن صحرا مرا طشت آتش ریخت بر سر لاله حمرا مرا هر سر راهی به آگاهی حوالت کرده اند ناله نی شد دلیل عالم بالا مرا نیست در بزم تو جایم، ورنه در هر محفلی می جهد از جا سپند و می نماید جا مرا * * * شمارهٔ ۷ چند دارم در بغل پنهان دل افسرده را؟ چند در فانوس دارم این چراغ مرده را؟ سیر گلشن بی دماغان را نمی آرد به حال سایه گل می کشد در خون دل آزرده را * * * شمارهٔ ۸ پیش رویش چون کنم منع از گرستن دیده را؟ چون کنم در شیشه این سیماب آتش دیده را؟ در سر آن زلف بی بخت رسا نتوان رسید چاره شبگیر بلندست این ره خوابیده را * * * شمارهٔ ۹ بی نگاه من نشد در عشق معشوقی تمام صحبت فرهاد آدم کرد سنگ خاره را * * * شمارهٔ ۱۰ نیست ظرف راز عشق او حریم سینه را آب این گوهر به طوفان می دهد گنجینه را در دل من نقش چون گیرد، که با خود می برد شوخی عکس تو دام جوهر آیینه را * * * شمارهٔ ۱۱ سر به دیوار ندامت می زند تدبیر ما راه بیرون شد ندارد کوچه زنجیر ما گریه های تلخ ما را چاشنی دیگر بود از شکر پیوسته لبریزست جوی شیر ما * * * شمارهٔ ۱۲ کام خود از کوشش امید می گیریم ما بخت اگر باشد نبات از بید می گیریم ما خون ما افتادگان را کی توان پامال کرد؟ خونبهای شبنم از خورشید می گیریم ما * * * شمارهٔ ۱۳ تا ز زیر سنگ می آید برون مجنون ما محمل لیلی برون رفته است از هامون ما عارفان را کنج تنهایی بود باغ و بهار در خم خالی چو می می جوشد افلاطون ما * * * شمارهٔ ۱۴ ازان پیوسته می لرزد دل از پاس قدم ما را که ناموس سپاهی هست بر سر چون علم ما را شکست دشمن عاجز دلی از سنگ می خواهد وگرنه نیست از خار ملامت پای کم ما را * * * شمارهٔ ۱۵ (سپندی شد عقیق صبر در زیر زبان ما را به داغ تشنگی تا چند سوزی زان لبان ما را؟) (کمان بیکار گردد چون هدف از پای بنشیند نه از رحم است اگر بر پای دارد آسمان ما را) * * * شمارهٔ ۱۶ یکی صد شد ز گلچین برگ عشرت گلشن ما را حمایت کرد مور از برق آفت خرمن ما را ز صرصر گرچه می‌پاشد ز هم جمعیت خرمن حصار عافیت شد باد دستی خرمن ما را * * * شمارهٔ ۱۷ فروغ عارضت پروانه سازد شمع بالین را پر پرواز گردد چشم شوخت خواب سنگین را ز تاراج هوسناکان بود ایمن گلستانت که شرمت پای خواب آلود سازد دست گلچین را * * * شمارهٔ ۱۸ به خودسازی بدل کن ای سیه دل خانه سازی را که جز گرد کدورت نیست حاصل خاکبازی را هدف از تیر باران سینه پر رخنه ای دارد خطر بسیار باشد در کمین گردن فرازی را مرا با حسن روزافزون او عیشی است بی پایان که در هر دیدنی می گیرم از سر عشقبازی را * * * شمارهٔ ۱۹ ز هجران که دارد لاله داغی دلسیاهی را؟ غزال دشت از چشم که دارد خوش نگاهی را؟ مکن در عشق منع دیده بیدار ما ناصح به خواب از دست نتوان داد ذوق پادشاهی را ز شوق خال مشکینش به گرد کعبه می گردم که ره گم کرده خضری می شمارد هر سیاهی را اگر فردای محشر عفو میر عدل خواهد شد که ثابت می کند بر خود گناه بی گناهی را * * * شمارهٔ ۲۰ نگه دارد خدا آن سیمتن را از گزند ما! که اخگر در گریبان دارد آتش از سپند ما ز گیرودار ما آسوده باش ای آهوی وحشی که از بس نارسایی چین نمی گیرد کمند ما * * * شمارهٔ ۲۱ بزم عشق است میا از در عادت به درون شیوه مردم بیگانه سلام است اینجا طالعی کو که گشایم در گلزار ترا؟ مغرب بوسه کنم مشرق گفتار ترا نیست ممکن که به تدبیر توان کرد علاج دل بیمار من (و) نرگس بیمار ترا * * * شمارهٔ ۲۲ جان من رفتن ازین سینه بی کینه چرا؟ روی گردان شدن از صحبت آیینه چرا؟ میفروشان به خدا عالم درویشی هاست نگرفتن به گرو خرقه پشمینه چرا؟ * * * شمارهٔ ۲۳ گل روی تو چو شبنم نگران ساخت مرا خار در پیرهن چشم تر انداخت مرا سرکشی از نمد فقر نکردم، به چه جرم سایه بال هما در قفس انداخت مرا؟ * * * شمارهٔ ۲۴ نه چنان تنگ گرفته است دل تنگ مرا که برآرد ز کدورت می گلرنگ مرا نیست در عالم افسرده جگرسوخته ای به چه امید برآید شرر از سنگ مرا؟ * * * شمارهٔ ۲۵ تا به کی دور بود سایه ابراز سر ما؟ خشک باشد لب ما چون جگر ساغر ما شعله پیش جگر سوخته ما خام است بال پروانه بود یک ورق از دفتر ما * * * شمارهٔ ۲۶ رخنه در سنگ کند ناخن اندیشه ما پنجه در پنجه الماس کند تیشه ما باده روح در او نشأه ماتم بخشد مگر از سنگ مزارست گل شیشه ما * * * شمارهٔ ۲۷ صیقلی می شود از زخم زبان سینه ما دم شمشیر بود صیقل آیینه ما بی قدح راه به غیب دهن خود نبریم عالم آب بود خلوت آیینه ما هر که ناخن به جگرکاوی ما تیز کند ماه عیدست به چشم دل بی کینه ما * * * شمارهٔ ۲۸ رنگ بر روی گل آید ز وفاداری ما سرو بر خویش ببالد ز هواداری ما به دم عیسی اگر ناز کند جا دارد نسخه از چشم تو برداشته بیماری ما (آنقدر در دهن تیغ تغافل باشیم کآورد خوی تو ایمان به وفاداری ما) * * * شمارهٔ ۲۹ زهی رخ تو نموداری از بهشت خدا نهال قد تو برهان عالم بالا گرفته راهی عشق از ملال خاطر ماست حباب در گره افکنده کار این دریا خوشا کسی که ازین تنگنای بی حاصل به خاک برد دلی همچو سینه صحرا سیاه روز چو فانوس بی چراغ بود درون پرده چشمی که نیست نور حیا * * * شمارهٔ ۳۰ (مده ز دست درین فصل جام صهبا را که موج لاله به می شست روی صحرا را) (جنون ما به نسیم بهانه ای بندست بس است آتش گل دیگجوش سودا را) * * * شمارهٔ ۳۱ اسیر ساخت به یک خنده نهان ما را گشاده رویی گل کرد باغبان ما را وصال او به نسیم ملامت ارزان است تفاوتی نکند حرف باغبان ما را * * * شمارهٔ ۳۲ در زیر بار مهره گل نیست دست ما ز اشک تاک سبحه کند می پرست ما نه گوشه کلاه و نه زلف و نه توبه ایم خوبان چه بسته اند کمر در شکست ما؟ * * * شمارهٔ ۳۳ غافل مشو ز رتبه شوق بلند ما از ساق عرش (حلقه) رباید کمند ما بی طاقتان شوق، هلاک بهانه اند از ماهتاب سوخته گردد سپند ما * * * شمارهٔ ۳۴ قانع به جرعه نیست لب میگسار ما میخانه را به آب رساند خمار ما ای جلوه نسیم ترحم چه کوتهی است در غنچه زنگ بست گل اعتبار ما از نخل موم صد گل رنگین شکفت و ریخت یک برگ سبز سر نزد از شاخسار ما امشب که آمده است به کف سیب آن ذقن خالی است جای شیشه می در کنار ما * * * شمارهٔ ۳۵ تا کی به شعله ای نزند جوش داغ ما؟ پیش از فتیله چند بسوزد چراغ ما؟ ای محتسب به توبه قسم می دهم ترا کاین موسم بهار مخور بر دماغ ما (حسرت به نور ذره و عمر شرر کشد یارب کسی مباد به روز چراغ ما) * * * شمارهٔ ۳۶ (مردانه ازین خرقه سالوس برون آ زن نیستی، از پرده ناموس برون آ) (پر در پر هم بافته پروانه و بلبل ای شمع گل اندام ز فانوس برون آ) * * * شمارهٔ ۳۷ از نغمه عشاق چه ذوق اهل هوس را؟ از ناله بلبل چه خبر چوب قفس را؟ بربند به نرمی دهن هرزه درایان از پنبه توان کرد زبان بند جرس را * * * شمارهٔ ۳۸ بلبل به ثنای تو گشوده است زبان را گل غنچه به پابوس تو کرده است دهان را در بندگی قامت موزون تو بسته است هر فاخته از طوق کمر سرو روان را هر شاخ گل آماده به نظاره رویت از غنچه و شبنم دل و چشم نگران را * * * شمارهٔ ۳۹ هر نگه صد کاسه خون می خورد تا به مژگان می رساند خویش را هر سر خاری که گل کرد از زمین در رگ من می دواند نیش را * * * شمارهٔ ۴۰ چه غم از کشمکش ماست جهان گذران را؟ خار مانع نشود قافله ریگ روان را نکنند اهل دل از کجروی چرخ شکایت کجی تیر بود باعث آرام نشان را نغمه در زاهد پوسیده سرایت ننماید این نسیمی است که از جای کند سرو جوان را * * * شمارهٔ ۴۱ لعل از کان بدخشان، گوهر از عمان طلب گنج از ویران، حضور دل ز درویشان طلب نیست نعمت را درین دریای بی پایان حساب چون صدف از عالم بالا همین دندان طلب می کند کار نمک دَر  مَی، تکلف در سلوک خانه را پاک از تکلف کن دگر مهمان طلب * * * شمارهٔ ۴۲ چنان ز ساده دلی ها رمیده ام ز کتاب که بوی خون به مشامم رسید ز سرخی باب! تمام شب به خیال تو عشق می بازم ز سادگی به کتان صاف می کنم مهتاب * * * شمارهٔ ۴۳ گر ز روی خود براندازی نقاب پشت بر دیوار ماند آفتاب ای رسانده کاوش مژگان تو خانه چشم اسیران را به آب * * * شمارهٔ ۴۴ گل رخسار او در عالم آب زند ترخنده بر یاقوت سیراب نبرد تلخی بادام را قند نشد کم زهر چشمش از شکرخواب * * * شمارهٔ ۴۵ (ای لعل تو جان بخش ترا ز عیسی مشرب چشم تو فریبنده تر از لولی مشرب) (در خار و گل دهر به یک چشم نظر کن سرچشمه خورشید شو از معنی مشرب) (چون ابر شب جمعه گران است به خاطر از خشک مزاجان ریا دعوی مشرب) * * * شمارهٔ ۴۶ (حاجت از خاک مراد در میخانه طلب دم همت ز لب خامش پیمانه طلب) (مشرق گوهر جودست کف ابر بهار هر چه خواهد دلت از گریه مستانه طلب) * * * شمارهٔ ۴۷ هر که از بی طاقتی نالید تمکینش سزاست هر که از فتراک سرپیچید بالینش سزاست از پریشان اختلاطی رنگ بر رویت نماند هر که با گلچین مدارا می کند اینش سزاست * * * شمارهٔ ۴۸ سجده گاه بوسه من نقش پای او بس است دست پیچ حسرتم زلف رسای او بس است از لب شیرین چه می خواهند خون کوهکن؟ زخم دندان تأسف خونبهای او بس است * * * شمارهٔ ۴۹ شیوه ما گرد جانان بی خبر گردیدن است گرد دل گردیدن ما گرد سر گردیدن است در محرم تا چه خونها در دل مردم کند محنت آبادی که عیدش دربدر گردیدن است * * * شمارهٔ ۵۰ خاکساری مشرب و افتادگی دین من است بالش خارای من از خواب سنگین من است * * * شمارهٔ ۵۱ چه حاجت است به می لعل سیر رنگ ترا؟ نظر به پرتو خورشید نیست رنگ ترا دم از ثبات قدم می زند ز ساده دلی ز دور دیده هدف جلوه خدنگ ترا * * * شمارهٔ ۵۲ خوش آن شبی که کنم مست دیده بانش را به دست بوسه دهم خاک آستانش را حدیثی از گل رخسار او که می گوید؟ که همچو غنچه پر از زر کنم دهانش را گلی که نیست به فرمان او، چو نافرمان برآورم ز پس سر برون زبانش را شهید باده چو خواهید جان نو یابد به چوب تاک بسوزید استخوانش را * * * شمارهٔ ۵۳ سرشته اند به دیوانگی سرشت مرا نمی توان به قلم داد خوب و زشت مرا مرا به ریزش ابر بهار حاجت نیست رگ بریده تاکی بس است کشت مرا * * * شمارهٔ ۵۴ ز ناز بوسه لب دلستان نداد مرا به لب رسید مرا جان و جان نداد مرا به صبر گفتم ازان لب، دهن شود شیرین خط از کمین بدر آمد امان نداد مرا * * * شمارهٔ ۵۵ نمی کشد دل غمگین به صبحگاه مرا که دل ز چهره خندان شود سیاه مرا ز هرزه خندی گل پاکشیدم از گلزار در گشاده نهد چوب پیش راه مرا * * * شمارهٔ ۵۶ سلاح جوهر ذاتی است شیرمردان را چه حاجت است به شمشیر تیزدستان را؟ ز خون هر دو جهان دست عشق مستغنی است چه احتیاج نگارست دست مرجان را؟ بر آن گروه حلال است دعوی همت که چین جبهه شمارند مد احسان را * * * شمارهٔ ۵۷ ز جلوه تو حیاتی است خاکساران را که خون مرده شمارند آب حیوان را چو برق بگذر ازین خاکدان که در یک دم سفال تشنه کند آه گرم، ریحان را * * * شمارهٔ ۵۸ بهار مایه غفلت بود گرانان را شکوفه پنبه گوش است باغبانان را چراغ گل به نسیم بهانه ای بندست مبر به سیر چمن آستین فشانان را * * * شمارهٔ ۵۹ به دست شانه مده زلف عنبرین بو را به خود دراز مگردان زبان بدگو را به روی او سخنان درشت خط مزنید شکسته دل مپسندید رنگ آن رو را گرفته اوج به نوعی کساد بازاری که آفتاب زند بر زمین ترازو را * * * شمارهٔ ۶۰ چه نسبت است به روی تو روی آینه را؟ که خشک کرد فروغ تو جوی آینه را به یاد روی تو با گل خوشم که طوطی مست به یک نظر نگرد پشت و روی آینه را * * * شمارهٔ ۶۱ چو آفتاب بکش جام صبحگاهی را به خاکیان بچشان رحمت الهی را نماز اگر نکنی اختیار آن با توست مباد فوت کنی آه صبحگاهی را * * * شمارهٔ ۶۲ گذشت عمر و نگردید پخته طینت ما به آفتاب قیامت فتاد نوبت ما صدای آب روان خواب را گران سازد ز خوش عنانی عمرست خواب غفلت ما مقام نشو و نما نیست این نشیمن پست مگر به ریشه کند زور، نخل همت ما کباب پرتو منت نمی توان گردید بس است دیده بیدار، شمع خلوت ما * * * شمارهٔ ۶۳ باقی به حق، ز خویش فنا می کند ترا از عشق غافلی که چها می کند ترا این گردنی که همچو هدف برکشیده ای آماجگاه تیر قضا می کند ترا بگذر ز فکر پوچ تعین که این خیال از بحر چون حباب جدا می کند ترا * * * شمارهٔ ۶۴ کو باده تا به سنگ زنم جام عقل را؟ از خط جام، حلقه کنم نام عقل را عمری که در ملال رود در حساب نیست چون بشمرم ز عمر خود ایام عقل را؟ تفسیده تر ز ریگ روان است مغز ما ضایع مساز روغن بادام عقل را * * * شمارهٔ ۶۵ (از رحم بر زمین نزد آسمان مرا دارد بپا برای نشان این کمان مرا) (چون سرو و بید سایه من دام عشرت است هر چند میوه نیست درین بوستان مرا) (از وصل گل مرا چه تمتع، که شرم عشق دارد چو بیضه در بغل آشیان مرا) * * * شمارهٔ ۶۶ کو عشق تا به هم شکند هستی مرا؟ ظاهر کند به عالمیان پستی مرا تا آتش از دلم نکشد شعله چون چنار باور نمی کنند تهیدستی مرا * * * شمارهٔ ۶۷ عیدست مرگ دست به هستی فشانده را پروای باد نیست چراغ نشانده را دل را ز اختلا گرانان سبک برآر دریاب زود این ته دیوار مانده را * * * شمارهٔ ۶۸ مجنون کند فریب نگاهت غزاله را بوی خوش تو تازه کند داغ لاله را صد زخم ناف سوز خورد آهوی ختا بر هم زنی چو طره مشکین کلاله را * * * شمارهٔ ۶۹ غم روزی نخورد هر که دلش آزاده است روزی اهل تو کل همه جا آماده است جان روشن ندهد تن به کدورت، چه کند تیرگی لازمه آب حیات افتاده است * * * شمارهٔ ۷۰ آن که صد شیوه به آن چشم سخنگو داده است چه اداها که به آن گوشه ابرو داده است آفتابی است دگر چهره رنگت امروز سفر آینه ای باز مگر رو داده است؟ * * * شمارهٔ ۷۱ لعل سیراب تو ترخنده به صهبا زده است نگهت زهر به سرچشمه مینا زده است گوهر جرات من در صدف طوفان نیست بارها قطره من بر صف دریا زده است * * * شمارهٔ ۷۲ سبزه خط تو راه دل آگاه زده است این چه خضرست ندانم که مرا راه زده است راهزن نیست در آن دشت که من سیارم تا برون رفته‌ام از راه، مرا راه زده است دامن پاک بود شرط هم آغوشی حسن گل شبنم زده را ره به گریبانش نیست گر چنین افسون غفلت پنبه در گوشم نهد کاسه سر را خطر از خواب سنگین من است (داغ دارد بلبلان را شعله آواز من شاخ گل در خون ز مصرع‌های رنگین من است) (گرچه مرجان پنجه با دریای خونین می‌زند کی حریف پنجه دریای خونین من است) * * * شمارهٔ ۷۳ داغ مشکینم که ناف لاله ها را سوخته است از تب غیرت گل خورشید را افروخته است آنچه بر رخساره او می نماید خال نیست شبنم نازک دلی در آتش گل سوخته است * * * شمارهٔ ۷۴ در غلط می افکند هر دم سپند بزم را عکس رخسارت ز بس آیینه را افروخته است * * * شمارهٔ ۷۵ دل به دام زلف آن مشکین کمند افتاده است مرغ بی بال و پری در کوچه بند افتاده است در حریم خاکساری سرکشی را بار نیست شعله این بزم در پای سپند افتاده است * * * شمارهٔ ۷۶ بخت ما چون بیدمجنون سرنگون افتاده است همچو داغ لاله نان ما به خون افتاده است هر چه می گیریم صرف بینوانان می کنیم کاسه دریوزه ما سرنگون افتاده است * * * شمارهٔ ۷۷ تا خیال عارضش در دیده مأوا کرده است گریه خونها خورده تا در چشم من جا کرده است مژده باد ای اختر طالع که چشم مست او گوشه چشمی به حال سرمه پیدا کرده است * * * شمارهٔ ۷۸ بر سر گردون گل انجم سرشک ما زده است باده گلرنگ ما گل بر سر مینا زده است کیست مجنون تا بود در ناتوانی همچو من؟ سایه دامن مکرر تیشه ام بر پا زده است! * * * شمارهٔ ۷۹ از خمار خواب خوش یوسف به زندان آمده است بد نبیند هر که خواب او پریشان آمده است ز آشنایانی که بر گرد تواند ایمن مباش بارها بر سنگ، پای من ز دامان آمده است * * * شمارهٔ ۸۰ گل ز تیغ غمزه‌اش در خاک و خون غلتیده است چشم خورشید از غبار خط او ترسیده است اشک ما در چشم دارد گرد غربت بر جبین گوهر ما در صدف داغ یتیمی دیده است * * * شمارهٔ ۸۱ آنچه می دانیش روی به خون اندوده ای است آنچه سروش می شماری تیغ زهرآلوده ای است آنچه برگ عیش می دانی درین بستانسرا پیش چشم اهل بینش دست بر هم سوده ای است * * * شمارهٔ ۸۲ عشق پنهانی خنک چون ناز حسن خانگی است شیوه های دلفریب عشق در دیوانگی است نغمه لبیک، غمازست در راه طلب جامه احرام اینجا پرده بیگانگی است * * * شمارهٔ ۸۳ هر که چشم رغبت از نظاره مرغوب بست بر دل آسوده راه یک جهان آشوب بست از زلیخای هوس بگریز کاین بی آبرو تهمت آلودگی بر دامن محبوب بست گفتم از دنیا فشانم دست در پایان عمر حرص پیری از عصا دست مرا بر چوب بست * * * شمارهٔ ۸۴ چشم ما طرفی کز آن رخسار آتشناک بست کی سمندر از وصال شعله بی باک بست؟ طالع از خوبان ندارد چهره خندان ما ورنه قمری سرو را از طوق بر فتراک بست * * * شمارهٔ ۸۵ بس که تند و تلخ و خشم آلود آن بدخو نشست چین چو جوهر عاقبت بر تیغ آن ابرو نشست رو به دیوار آورد هر کس به من آورد روی بس که گرد کلفت از دوران مرا بر رو نشست * * * شمارهٔ ۸۶ بس که بر رویم غبار کلفت از هر سو نشست گرد از تمثال من آیینه را بر رو نشست تیر آه خاکساران را نمی باشد خطا برحذر باش از کمانداری که بر زانو نشست از تپیدن دور کرد از خود دل بی تاب من غیر تیر او مرا هر کس که در پهلو نشست * * * شمارهٔ ۸۷ خوشدلی فرش است در هر جا شراب و ساز هست غم نگردد گرد آن محفل که غم پرداز هست در صدف گوهر جدا باشد ز آغوش صدف وصل هجران است هر جا دورباش ناز هست * * * شمارهٔ ۸۸ در محبت جز تهیدستی متاعی باب نیست هر که را دل هست اینجا از اولوالالباب نیست در میان چشم ما و دولت بیدار عشق پرده بیگانگی جز پرده های خواب نیست * * * شمارهٔ ۸۹ (آتشین جانی چو من بر صفحه ایام نیست بخیه را بر خرقه من چون سپند آرام نیست) (دل چه گستاخانه با آن زلف بازی می کند مرغ نوپرواز را اندیشه ای از دام نیست) * * * شمارهٔ ۹۰ ذوقی از حرف محبت بی صفای سینه نیست طوطیان را تخته مشقی به از آیینه نیست هر طرف چشم افکنی داغی به خون غلطیده است هیچ باغ دلگشایی به ز چاک سینه نیست * * * شمارهٔ ۹۱ تا خیال زلف او ره در دل دیوانه داشت از پر و بال پری جاروب این ویرانه داشت شیشه ناموس من تا بر کنار طاق بود هر که سنگی داشت از بهر من دیوانه داشت می شکست از خون من دایم خمار خویش را چشم مخموری که در هر گوشه صد میخانه داشت * * * شمارهٔ ۹۲ در محبت کام نتوان بی دل خونخواره یافت غنچه خونها خورد تا چون گل دل صدپاره یافت لنگر آسودگی دست مرا بر چوب بست تا به دست بسته روزی طفل در گهواره یافت گریه شادی حجاب چهره مقصود شد بعد ایامی که چشمم رخصت نظاره یافت * * * شمارهٔ ۹۳ پنجه غیرت دل پرویز را در هم شکست هر کجا حرفی ز شیرین کاری فرهاد رفت * * * شمارهٔ ۹۴ به این عنوان اگر قامت کشد سرو دلارایت نماید طوق قمری جلوه خلخال در پایت نخواهی از گزیدن مانع دندان من گشتن اگر دانی چه خون‌ها در جگر دارم ز لب‌هایت * * * شمارهٔ ۹۵ هر کجا قامت دلدار به دعوی برخاست سرو چون زنگ ز آیینه قمری برخاست عشق ازان برق که در خرمن مجنون انداخت دود اول ز سیه خانه لیلی برخاست * * * شمارهٔ ۹۶ تار و پود فلک از ناله پیچیده ماست پیله اطلس گردون دل غم دیده ماست نظر همت ما وسعت دیگر دارد آسمان مردمک چشم جهان دیده ماست * * * شمارهٔ ۹۷ پیش ارباب خرد رسم تکلف باب است در خرابات مغان ترک ادب آداب است عاشق صادق و پروای ملامت، هیهات صبح در سینه خود چاک زدن بی تاب است هر که گیرد ز جهان گوشه عزلت طاق است هر که زین خلق به دیوار خزد محراب است * * * شمارهٔ ۹۸ پیش اشکم که خروشنده تر از سیلاب است بحر را مهر خموشی به لب از گرداب است تا ازان حسن رباینده نظر یافته است آب آیینه رباینده تر از سیلاب است * * * شمارهٔ ۹۹ چشمت از گوشه میخانه بلاخیزترست پسته تنگ تو از بوسه شکرریزترست در لطافت تن سیمین تو با خرمن گل یک قماش است، ولی از تو بانگیزترست * * * شمارهٔ ۱۰۰ در شکست دل ما سعی نه از تدبیرست پشت این لشکر آگاه، دم شمشیرست خبر از صورت احوال جهان نیست مرا چشم حیرت زدگان آینه تصویرست عافیت می طلبی ترک برومندی کن که سر سبز در اینجا علف شمشیرست * * * شمارهٔ ۱۰۱ فکر دنیای دنی کار خدانشناس است هر چه در دل گذرد غیر خدا وسواس است لب ببند از سخن پوچ که صد پیراهن لاغری خوبتر از فربهی آماس است * * * شمارهٔ ۱۰۲ چاره خاک نشینان به قضا ساختن است پیش شمشیر حوادث سپر انداختن است دامن از خلق کشیدن گل شهرت طلبی است این بساطی است که بر چیدنش انداختن است * * * شمارهٔ ۱۰۳ تا به کام است فلک، خار گل پیرهن است بخت تا سبز بود ساحت گلخن چمن است یوسف از خواری اخوان سر کنعانش نیست هر کجا بخت عزیزی دهد آنجا وطن است جوی شیر از جگر سنگ بریدن سهل است هر که بر پای هوس تیشه زند کوهکن است * * * شمارهٔ ۱۰۴ شور دریای وجود از سر پرشور من است رقص مینای فلک از می پرزور من است می زند مور خطش ملک سلیمان بر هم این پریزاد قباپوش که منظور من است * * * شمارهٔ ۱۰۵ اشک از گرمی آه دل من گلگون است طره آه من از سلسله مجنون است سرو آورده خطی سبز ز دیوان قضا کز جهان دست تهی قسمت هر موزون است * * * شمارهٔ ۱۰۶ نامه لاله که داغ جگرش مضمون است چشم بر راه قبول نظر مجنون است در سواد ورق لاله اگر غور کنی گرده دامن لیلی و سر مجنون است رتبه چین جبین اهل هوس نشناسند سکته در مشرب این طایفه ناموزون است * * * شمارهٔ ۱۰۷ یک سر زلف تو در چین و یکی ماچین است چشم بد دور ازان ملک که حدش این است ترسم از دور به چشمش بخورند اهل نظر بس که چون خواب بهاران لب او شیرین است * * * شمارهٔ ۱۰۸ روزگاری است که پایم ز چمن کوتاه است دست امیدم ازان سیب ذقن کوتاه است بی حجابانه به بزم آمد و مستانه نشست گل بچینید که دیوار چمن کوتاه است * * * شمارهٔ ۱۰۹ اشک خالی کن دلهای غم اندوخته است سخن سرد نسیم جگر سوخته است در بیابان تمنا اثر از منزل نیست می کند آنچه سیاهی، نفس سوخته است * * * شمارهٔ ۱۱۰ راحت و محنت عالم به هم آمیخته است گوهر تجربه در خاک سفر ریخته است هر کجا خار و گلی دست و گریبان بینی حسن و عشق است که با یکدگر آمیخته است برگرفته است ز خاکستر دوزخ مشتی نقش پرداز جهان رنگ سفر ریخته است * * * شمارهٔ ۱۱۱ دل هر کس که مسلم ز علایق رسته است چون سپندی است که از آتش سوزان جسته است چشم احسان ز بخیلان ترشروی مدار چه زنی حلقه بر آن در که ز بیرون بسته است؟ * * * شمارهٔ ۱۱۲ جوش سودا ز سرم عقل گرانبار گرفت این چنین گل نتوان از سر دستار گرفت چمن آرای مرا حاجت در بستن نیست جوش گل راه تماشایی گلزار گرفت * * * شمارهٔ ۱۱۳ دل به منت ز من آن یار جفاکیش گرفت گل به رغبت نتوان از کف درویش گرفت کم خود گیر که انگشت نما می گردد هر که چون ماه درین حلقه کم خویش گرفت * * * شمارهٔ ۱۱۴ (دلم ز سینه به آن زلف تابدار گریخت ز چارموجه غم در دهان مار گریخت) (خوشا کسی که ازین سایه های پا به رکاب به زیر سایه آن سرو پایدار گریخت) * * * شمارهٔ ۱۱۵ مرا گشایش خاطر ز دامگاه بلاست کمند وحدت من چارموجه دریاست گره ز کار کریمان گشاده گردد زود حباب نیم نفس بار خاطر دریاست گریختیم به خاک از سپهر و غافل ازین که خاک، تخته مشق محرران قضاست * * * شمارهٔ ۱۱۶ سیاه روی کتاب از ورق شماری ماست شبی که صبح ندارد سیاهکاری ماست ز شوق، جسم گران را چنان سبک کردیم که وقت فکر، ردیف فلک سواری ماست * * * شمارهٔ ۱۱۷ ترا که پنبه گوش شعور سیماب است نفس کشیدن محشر فسانه خواب است هوای وادی غفلت رطوبتی دارد که پای ریگ روان در شکنجه خواب است * * * شمارهٔ ۱۱۸ زبان شانه درازست بر سر عالم به این که خدمت زلف تو حق شمشادست جفای چرخ فلک را هم از تو می دانم که شوخ چشمی طفلان گناه استادست * * * شمارهٔ ۱۱۹ دل آرمیده بود گفتگو چو هموارست چمن صحیح بود تا نسیم بیمارست ز سایه روی زمین را کبود می سازد ز ناز بس که نهال قدش گرانبارست * * * شمارهٔ ۱۲۰ ستاره سحر عشق چشم بیدارست غبار لشکر غم ناله شرربارست دلی که نیست در او شور عشق، ناقوس است رگی که نیست در او پیچ تاب، زنارست قدم ز دایره خود برون منه صائب که حصن عافیت نقطه خط پرگارست * * * شمارهٔ ۱۲۱ ترا که خط بناگوش ابجد نازست چه وقت توبه حسن کرشمه پردازست؟ دو چشم واله قربانیان پس از تسلیم دو شاهدست که انجام به ز آغازست * * * شمارهٔ ۱۲۲ کلام تلخ جبینان حلاوت آمیزست زمین هند به آن تیرگی شکرخیزست خدا غنی است ز عصیان ما سیه کاران طبیب را چه زیان از شکست پرهیزست؟ * * * شمارهٔ ۱۲۳ تبسمی که دهد یار ازان دهن جان است میی که بوسه بر آن لب زد آب حیوان است دمی که بی سخن عاشقی است شمشیرست دلی که آب ز تیغی نخورده پیکان است * * * شمارهٔ ۱۲۴ سخن بلند چو گردد به وحی مقرون است اتاقه سر مصحف کلام موزون است برات وعده می کهنگی نمی داند که وعده می گلرنگ دعوی خون است * * * شمارهٔ ۱۲۵ ز ناله ام در و بام قفس نگارین است ز گریه ام چمن روزگار رنگین است خزان نسیم برون رانده ای است از چمنش بهار نسخه آن پنجه نگارین است به نامه حسرت آغوش خود چه بنویسم؟ که این کتاب مناسب به خانه زین است چسان به بستر آسودگی نهم پهلو؟ مرا که خواب پریشان به زیر بالین است * * * شمارهٔ ۱۲۶ هزار گرگ هوس در کمین عصمت توست چه وقت رفتن صحرا و سیر و صحبت توست؟ ز خط مگوی برات مسلمی دارم هنوز اول جوش بهار آفت توست زبان تهمت یک شهر را سخن دادن گناه خامشی شعله های غیرت توست * * * شمارهٔ ۱۲۷ حیرتکده چشم مرا خواب ندیده است افتادگی اشک مرا آب ندیده است کم لاف ز همچشمی اش ای آهوی وحشی این طرز نگه چشم تو در خواب ندیده است! * * * شمارهٔ ۱۲۸ بر سبزه خط تکیه مکن موج سرابی است هر حلقه پی رفتن حسن تو رکابی است گر آه برآرد ز دل هر دو جهان دود در پیش سیه مستی او دود کبابی است * * * شمارهٔ ۱۲۹ اندیشه ز مستی نکند هر که شرابی است کآبادی این طایفه موقوف خرابی است آن را که به انگشت توان عیب شمردن در عالم انصاف ز مردان حسابی است! * * * شمارهٔ ۱۳۰ ارباب همم را چه غم از بی پر و بالی است؟ بال و پر این طایفه از همت عالی است نفرین بود از دست دعا رزق بخیلان تکبیر فنا فاتحه سفره خالی است * * * شمارهٔ ۱۳۱ جز گوشه میخانه مرا جای دگر نیست چون خم ز خرابات مرا پای سفر نیست با تلخی هجران بسرآریم که نی را جز بند گران حاصلی از قرب شکر نیست چون آینه آب خضر زنگ نگیرد؟ در دور عقیق لب او تشنه جگر نیست * * * شمارهٔ ۱۳۲ جز نام تو بر لوح دلم هیچ رقم نیست در نامه ما یک سر مو سهو قلم نیست ما خود سر طومار شکایت نگشاییم خودگوی، فراموشی احباب ستم نیست؟ بر نامه سودازدگان نکته نگیرند داریم جوابی که به دیوانه قلم نیست * * * شمارهٔ ۱۳۳ ارباب حیا را لب نانی ز جهان نیست روزی ز دل خود خورد آن را که زبان نیست (یاری که نگیرد دلش از دوری منزل در وادی تجرید به جز ریگ روان نیست) * * * شمارهٔ ۱۳۴ در چشم و دل پاک ز دنیا خبری نیست در عالم حیرت ز تماشا خبری نیست آسوده بود سرو ز بی طاقتی آب این سر به هوا را ز ته پا خبری نیست * * * شمارهٔ ۱۳۵ هر کس طمع روی دل از مردم خس داشت امید شکرخند گل از چاک قفس داشت هر کس که درین دایره از ناموران شد مانند نگین چشم به دست همه کس داشت برگشت ز لب جان به تن خسته دگربار تا روی تو آیینه مرا پیش نفس داشت * * * شمارهٔ ۱۳۶ زاهدان را گوشه خلوت بس است عارفان را نشأه وحدت بس است خاکساران بی نیازند از لباس سایه را افتادگی زینت بس است * * * شمارهٔ ۱۳۷ ای دل بی درد، آزادی بس است این همه آزار ما دادی بس است سرفرازی میوه آزادگی است سرو خضر راه این وادی بس است * * * شمارهٔ ۱۳۸ در چشم پاکبازان آن دلنواز پیداست آیینه صاف چون شد آیینه ساز پیداست غیر از خدا که هرگز در فکر او نبودی هر چیز از تو گم شد وقت نماز پیداست (هر چند جلوه او بیرون ازین جهان است در آبهای روشن آن سروناز پیداست) * * * شمارهٔ ۱۳۹ سرکشم ز ابر بهاری گذشته است شراب من از خوشگواری گذشته است چرا ابرویت چون هلالی نباشد؟ که عمرش به بیمارداری گذشته است * * * شمارهٔ ۱۴۰ غم پوشش برونم را گرفته است خیال نان درونم را گرفته است ز فکر جامه و نان چون برآیم؟ که بیرون و درونم را گرفته است * * * شمارهٔ ۱۴۱ ای که گفتی نگاه خیره تو پرده شرم از میان برداشت: روی ازان روی می توان گرداند؟ چشم ازان چشم می توان برداشت؟ * * * شمارهٔ ۱۴۲ زهرست بی تبسم شیرین شراب تلخ با بخت شور چند توان خورد آب تلخ بی می نیم شکفته، همانا بریده اند همچون پیاله ناف مرا با شراب تلخ * * * شمارهٔ ۱۴۳ شنیدم آنقدر از دوستان تلخ که شد شیرینی جان در دهان تلخ نباشد چشم او بی زهر چشمی بود بیمار را دایم دهان تلخ * * * شمارهٔ ۱۴۴ زلف مشکین تو سر در دامن محشر نهاد خط گستاخ تو لب را بر لب کوثر نهاد برنمی خیزد ز شور حشر، یارب بخت من در کدامین ساعت سنگین به بالین سر نهاد * * * شمارهٔ ۱۴۵ سرو را از جلوه مستانه از جا می‌برد خنده او تلخ‌کامی را ز صهبا می‌برد قسمت سوداگر بیت‌الحزن دست تهی است صرفه سودای یوسف را زلیخا می‌برد * * * شمارهٔ ۱۴۶ عقل را از مغز بیرون داغ سودا می‌برد جذبه خورشید شبنم را به بالا می‌برد نوبهار مغفرت از مشرب ما سرخ‌روست ابر رحمت آب از پیمانه ما می‌برد * * * شمارهٔ ۱۴۷ اگر چه باغ جهان از وفای گل خالی است به تن مباد سری کز هوای گل خالی است اگر به کنج قفس راه باغبان افتد نمی‌رود به زبانش که جای گل خالی است * * * شمارهٔ ۱۴۸ قسم به شمع تجلی که پرتوش ازلی است که عشق تازه عذاران بهار زنده دلی است عزیزدار دل پاره پاره ما را که شمع را پر پروانه مصحف بغلی است * * * شمارهٔ ۱۴۹ ترا که برق بلا خوشه چین خرمن نیست خبر ز حال من و تنگدستی من نیست ترا رسد به غزال حرم سرافرازی که در قلمرو چین این بیاض گردن نیست * * * شمارهٔ ۱۵۰ خیال طره او در دل خراب گذشت چه موج بود که مستانه بر حباب گذشت کجایی ای نفس عقده سوز باد سحر که عمر غنچه ما در ته نقاب گذشت * * * شمارهٔ ۱۵۱ مرا به نیم تبسم خراب کرد و گذشت نگاه گرم عنان را به خواب کرد و گذشت فغان که دولت پا در رکاب خوبی را دو چشم ظالم او صرف خواب کرد و گذشت * * * شمارهٔ ۱۵۲ ترخنده از عرق به می ناب زد رخت باز این چه نقش بود که بر آب زد رخت یاقوت های راز نهان رنگ باختند زین آتشی که در دل احباب زد رخت * * * شمارهٔ ۱۵۳ هستی نماند و در سر پوچ آرزو بجاست می شد تمام و نکهت او در کدو بجاست دخل جهان سفله نگردد به خرج کم چندان که می برند به خاک آرزو بجاست * * * شمارهٔ ۱۵۴ ز اهل سخن مپرس مقام سخن کجاست حسن غریب را که شناسد وطن کجاست؟ زان شعله ها که از دل پروانه سر کشید روشن نشد که شمع درین انجمن کجاست * * * شمارهٔ ۱۵۵ ما را بهشت نقد، تماشای دلبرست عمر دوباره سایه بالای دلبرست کج می کند نظر به خیابان باغ خلد چشمی که محو قامت رعنای دلبرست مطلوب ازان اوست که درد طلب ازوست دلبر در آن دل است که جویای دلبرست * * * شمارهٔ ۱۵۶ چون غنچه گر زبان تو با دل موافق است بر کاینات از ته ل خنده لایق است در وقت صبح چرخ نفس راست می کند یعنی که غمگسار جهان یار صادق است * * * شمارهٔ ۱۵۷ موج خطر سفینه اهل توکل است در رهگذار راست روان تیغ کج پل است ز افتادگی چو شبنم گل نیستم غمین چون پله ترقی من در تنزل است * * * شمارهٔ ۱۵۸ یعقوب بد نکرد که در هجر چشم باخت در قحط حسن، چشم گشودن چه لازم است؟ * * * شمارهٔ ۱۵۹ امروز حسن خط به رخ او مسلم است یاقوت از شکسته آن زلف، درهم است در چشم داغ من که به ماتم نشسته است هر ناخنی اشاره به ماه محرم است * * * شمارهٔ ۱۶۰ نرمی حصار عافیت جان روشن است از موم پشت آینه بر کوه آهن است قانع به دستبوس شدن زان جهان حسن از بحر تشنه را به قلم آب خوردن است * * * شمارهٔ ۱۶۱ ناخن به سینه ریزی حسن هلال ازوست طرز نگاه کردن چشم غزال ازوست شیرین به جوی شیر برآمیخت چون شکر خسرو دلش خوش است که بزم وصال ازوست * * * شمارهٔ ۱۶۲ تا عارضت ز آتش می برفروخته است بر آسمان ستاره خورشید سوخته است ای آتش و سپند دگر وقت همرهی است چشم بدی به زخم دلم بخیه دوخته است * * * شمارهٔ ۱۶۳ زلفت که همچو شام غریبان گرفته است صبح نشاط در ته دامان گرفته است از دست رستخیز حوادث کجا رویم؟ ما را میان بادیه باران گرفته است (این سهو بین که دیده حق ناشناس من روی ترا برابر قرآن گرفته است) از ابر نوبهار چمن جان گرفته است گلزار رنگ چهره مستان گرفته است از بس که نوبهار به تعجیل می رود شاخ از شکوفه دست به دندان گرفته است * * * شمارهٔ ۱۶۴ از سرد مهری آتش شوقم فسرده است روغن تلف مکن به چراغی که مرده است با مشتری به چین جبین حرف می زند حسن تو گوشمال کسادی نخورده است * * * شمارهٔ ۱۶۵ در جوش خلق کعبه حاجات گم شده است در توبه شکسته خرابات گم شده است آن طفل مشربیم که در مشت خاک ما بس گوهر گرامی اوقات گم شده است * * * شمارهٔ ۱۶۶ خال تو ریشه در شکرستان دوانده است در خط سبز، شهپر طوطی رسانده است جز خط دل سیه که مبیناد روز خوش بر شمع آفتاب که دامن فشانده است؟ * * * شمارهٔ ۱۶۷ دل بی خیال طایر شهپر بریده است بی فکر روح پای به دامن کشیده است معیار آرمیدگی مجلس است شمع تا دل بجاست وضع جهان آرمیده است * * * شمارهٔ ۱۶۸ از پسته تو شور ملاحت چکیده است صبح صباحت از گل رویت دمیده است یارب ز چشم زخم خمارش نگاه دار باغ از بنفشه سرمه مستی کشیده است * * * شمارهٔ ۱۶۹ آتش ز شرم خوی تو تا سر کشیده است خود را به زیر بال سمندر کشیده است خودبین مباش تا به حیات ابد رسی آیینه سد به راه سکندر کشیده است * * * شمارهٔ ۱۷۰ دارد سری به کاکل او هر سری که هست دربند اوست هر دل غم پروری که هست در حلقه اطاعت حق پایدار باش تا بر رخت گشاده شود هر دری که هست دنیا کند به دل سیهان میل بیشتر از شش جهت به هند رود هر زری که هست * * * شمارهٔ ۱۷۱ (در زیر آسمان دل بی اضطراب نیست در چشم ما غنودگیی هست، خواب نیست) (از روی گرم عشق به جوش است خون خاک هر چند لعل را خبر از آفتاب نیست) (دست تهی گره نگشاید ز کار خویش در حق خود دعای گدا مستجاب نیست) * * * شمارهٔ ۱۷۲ عشق ترا به رونق ما احتیاج نیست این برق را به مشت گیا احتیاج نیست در زیر بار منت عریان تنی مرو ملک تجردست، قبا احتیاج نیست * * * شمارهٔ ۱۷۳ بر حسن زود سیر بهار اعتماد نیست بر اعتدال لیل و نهار اعتماد نیست در چارسوی جسم مزن خیمه ثبات بر ابر و برق و باد و غبار اعتماد نیست ایمن مشو ز فتنه آن حسن در نقاب بر ابر و آفتاب بهار اعتماد نیست * * * شمارهٔ ۱۷۴ در گلشن وجود ره بوالفضول نیست برگ خزان رسیده او بی اصول نیست داغ است عشق از دل بی آرزوی من خون می خورد کریم چو مهمان فضول نیست * * * شمارهٔ ۱۷۵ بر رنگ عصمت تو می ناب دست یافت صد حیف بر کتان تو مهتاب دست یافت نگذاشت آشنایی من چین در ابرویت کافر به طاق ابروی محراب دست یافت * * * شمارهٔ ۱۷۶ از ما به گفتگو دل و جان می توان گرفت این ملک را به تیغ زبان می توان گرفت ما را بس است گوشه ابروی التفات این صید رام را به کمان می توان گرفت افتادگی است چاره خصم سبک عنان با خاک پیش آب روان می توان گرفت * * * شمارهٔ ۱۷۷ تا چند ز رسوا شدن راز توان سوخت؟ از بی تهی اشک نظرباز توان سوخت مردیم درین خانه دلگیر قفس، چند از شوق هم آغوشی پرواز توان سوخت؟ واسوختگی شیوه ما نیست، وگرنه از یک سخن سرد دل ناز توان سوخت گر در گذری از سر یک غنچه تبسم از شعله غیرت دل اعجاز توان سوخت * * * شمارهٔ ۱۷۸ رخساره گلرنگ تو گلزار بهشت است خط گرد گل روی تو دیوار بهشت است طاعات ریایی است کلید در دوزخ زاهد به چه سرمایه خریدار بهشت است * * * شمارهٔ ۱۷۹ رخسار تو شاداب تر از لاله طورست شبنم گل سیراب ترا دیده شورست بسیار به از صحبت ابنای زمان است در مشرب من، خلوت اگر خلوت گورست خواری ز طمع دور نگردد که عصاکش هر چند که در پیش بود پیر و کورست * * * شمارهٔ ۱۸۰ می بی نمک صحبت احباب حرام است می چیست، گر انصاف بود آب حرام است با ساغر شبگیر، سراسر مزه دارد در خانه نشستن شب مهتاب حرام است در مشرب ما جوهریان گهر وقت غیر از شب آدینه می ناب حرام است * * * شمارهٔ ۱۸۱ آغاز خط آن شوخ به عشاق رحیم است در آخر بازار، فروشنده کریم است از جلوه بیاسا که ز بیداد خزان سرو آزاد ازان است که یک جای مقیم است * * * شمارهٔ ۱۸۲ از وصل، ملال دل خرم نمکین است در دامن گل گریه شبنم نمکین است بی چاشنیی نیست شکرخنده شادی اما روش گریه ماتم نمکین است * * * شمارهٔ ۱۸۳ روی دل این خسته به آن چشم سخنگوست چون عقده مرا چشم به آن گوشه ابروست تا مهر خموشی زده ام بر لب گفتار در چشم من این دایره یک چشم سخنگوست * * * شمارهٔ ۱۸۴ (راه سخنم معنی بسیار گرفته است از جوش گل این رخنه دیوار گرفته است) (با صاف ضمیران به ادب باش که بسیار از آب گهر آینه زنگار گرفته است) (آن رهرو افسرده اساسم که مکرر دامان مرا سایه دیوار گرفته است) * * * شمارهٔ ۱۸۶ از خموشی هرکه سر در جیب فکرت می‌برد در سخن از دیگران گوی سعادت می‌برد آنچنان کز پنبه می‌سازند پاک آیینه را خامشی از سینه من گرد کلفت می‌برد مصرع برجسته در هنگامه دل‌مردگان چون چراغ روز بر پروانه حسرت می‌برد * * * شمارهٔ ۱۸۷ ناله بلبل به بال شیون ما می پرد چشم شبنم در هوای گلشن ما می پرد آفتابی هست در طالع شبستان مرا یک دو روزی شد که چشم روزن ما می پرد از فغان ما گلستانت بلند آوازه شد شعله حسنت به بال دامن ما می پرد حاصل ما تنگدستان را به چشم کم مبین چشم برق از اشتیاق خرمن ما می پرد * * * شمارهٔ ۱۸۸ تا به برگ سبز، خط او چمن را یاد کرد باغبان از خرمی گل را مبارک باد کرد سخت جانان خوب می دانند قدر یکدگر بیستون فریادها در ماتم فرهاد کرد * * * شمارهٔ ۱۸۹ کاوش مژگان او از بس که دست انداز کرد صفحه آیینه را چون سینه شهباز کرد چون نگردد آب حیوان در مذاق خضر تلخ؟ تیغ او در ماتم من زلف جوهر باز کرد * * * شمارهٔ ۱۹۰ ناله من بزم عشرت را مصیبتخانه کرد اشک شور من نمک در دیده پیمانه کرد تازه شد زخم هواداران، مگر باد صبا زلف مشکین ترا در دامن خود شانه کرد؟ * * * شمارهٔ ۱۹۱ (در گلستانی که روید دام چون سنبل ز خاک بلبل دون همت ما میل پروازی نکرد) * * * شمارهٔ ۱۹۲ بوی خون از غنچه گل بر دماغم می خورد سوده مشک از خط ریحان به داغم می خورد زلف سنبل گرچه شد سر حلقه آشفتگان پیچ و تاب رشک از دود چراغم می خورد روی گرمی هرگز از داغ نمکسودم ندید پنبه گر فرصت بیابد خون داغم می خورد * * * شمارهٔ ۱۹۳ می چسان مغز من آتش روان را پرورد؟ روغن بادام چون ریگ روان را پرورد؟ زود باشد غوطه در بحر تهیدستی زند چون صدف هر کس یتیم دیگران را پرورد * * * شمارهٔ ۱۹۴ بر گل رخسار او تا زلف پیچ و تاب زد شهپر پروانه سیلی بر رخ مهتاب زد از شکرخواب خزان امید بیداری نداشت سایه سرو تو بر روی گلستان آب زد * * * شمارهٔ ۱۹۵ من کیم تا دست امیدم به آن دامن رسد؟ این مرا بس کز رهش گردی به چشم من رسد نیست هر گوشی حریف ناله جانسوز من آتشی کو تا به فریاد سپند من رسد؟ * * * شمارهٔ ۱۹۶ بی تو بر من شش جهت چون خانه زنبور شد چار دیوار عناصر تنگنای گور شد از سر مشق جنون افتاده بودم سالها نوخطی دیدم که داغ کهنه ام ناسور شد * * * شمارهٔ ۱۹۷ تا دل از زلفش جدایی کرد از جان سیر شد نافه تا افتاد دور از ناف آهو پیر شد روزی لب تشنگان را می دهد سامان خدا دایه هر خونی که خورد از دست طفلان، شیر شد * * * شمارهٔ ۱۹۸ از فضولی چشم بستم خار و گل همرنگ شد گوش را کردم گران، هر نغمه سیرآهنگ شد چون صدف هر قطره آبی که در کامم چکید از هوای خاطر افسرده من سنگ شد * * * شمارهٔ ۱۹۹ دل فتاد از چشم مست یار تا فرزانه شد تا ز جوش افتاد می آواره از میخانه شد دل ز ترک آرزو بر آرزوها دست یافت میهمان ترک فضولی کرد صاحبخانه شد هیچ کافر را مبادا آرزو در دل گره! عاقبت مشت گل ما سبحه صد دانه شد * * * شمارهٔ ۲۰۰ وقت شد تا لشکر خط ماه تا ماهی کشد ماجرای دل به زلف او به کوتاهی کشد هر کجا حرفی ازان چاک گریبان بگذرد قصه پیراهن یوسف به کوتاهی کشد * * * شمارهٔ ۲۰۱ هر قدر نقاش نقش او به دقت می‌کشد چون نظر بر رویش اندازد خجالت می‌کشد شعله جواله یک نقطه است چون ساکن شود سیر و دور سالکان آخر به وحدت می‌کشد آبروی جرم اگر این است، در دیوان عفو عاصی از ناکرده بیش از کرده خجلت می‌کشد * * * شمارهٔ ۲۰۲ شوربختم، دل به آن کنج دهانم می‌کشد موشکافم، دل به آن موی میانم می‌کشد خار دیوارم، وبال دامن گل نیستم بی‌سبب از باغ بیرون باغبانم می‌کشد * * * شمارهٔ ۲۰۳ خط ظالم از گل رخسار او کین می کشد انتقام بلبلان از باغ گلچین می کشد کوهکن را عشق اگر هم پله پرویز ساخت رشک خسرو هم شکر بر روی شیرین می کشد چشم بند عیبجویان چشم خود پوشیدن است بی زبانی سرمه در کام سخن چین می کشد * * * شمارهٔ ۲۰۴ داستان عمر طی شد حرف او آخر نشد برگریزان زبان شد، گفتگو آخر نشد شد به هم پیچیده طومار حیات جاودان داستان زلف بی پایان او آخر نشد * * * شمارهٔ ۲۰۵ هیچ کس بی گوشمال روزگار آدم نشد غوطه تا در خون نزد شمشیر صاحب دم نشد نیست گوهر را به از گرد یتیمی کسوتی از غبار خط صفای چهره او کم نشد از شکست خویش بالاتر نباشد هیچ فتح نیست استاد آن که از شاگرد خود ملزم نشد * * * شمارهٔ ۲۰۶ زخم گستاخم لب تیغ شهادت می‌مکد شبنم من خون خورشید قیامت می‌مکد نقش شیرین شسته شد از لوح خارا و هنوز تیشهٔ فرهاد انگشت جلادت می‌مکد از دهان خضر آب زندگانی می‌رود تیغ او از بس لبِ خود را به رغبت می‌مکد * * * شمارهٔ ۲۰۷ از چمن رفتی و گل با حسرت بسیار ماند چشم بلبل در پی آن طره دستار ماند روی حرف طوطیان هر چند با آیینه است دید تا آیینه ات را طوطی از گفتار ماند می سراید زاغ خط او به آواز بلند کز گلستانش همین خار سر دیوار ماند پنجه دشمن گریبان مرا از بخت بد نوبت دامن گرفتن چون رسید از کار ماند * * * شمارهٔ ۲۰۸ شد بهار و غنچه ما همچنان در خاک ماند این گره گلزار را در رشته خاشاک ماند لاله با دست نگارین سینه خارا شکافت دانه ما در چنین فصلی به زیر خاک ماند * * * شمارهٔ ۲۰۹ یادگار عشق داغی در دل دیوانه ماند شمع رفت از انجمن، خاکستر پروانه ماند گریه ام در دل گره شد، ناله ام بر لب شکست وای بر قفلی که مفتاحش درون خانه ماند زیر سقف آسمان نتوان نفس را راست کرد در دل ما آرزوی نعره مستانه ماند * * * شمارهٔ ۲۱۰ رفت ایام جوانی، شوق در جانم نماند هایهوی عندلیبان در گلستانم نماند از پشیمانی سخن در عهد پیری می زنم لب به دندان می گزم اکنون که دندانم نماند * * * شمارهٔ ۲۱۱ روز قسمت چون ادا فهمی به ابرو داده اند دلربایی را به آن چشم سخنگو داده اند از کسی پروا ندارد دیده گستاخ من در دیار حسن چون آیینه ام رو داده اند در تمنای لب او بوسه های آبدار می پرستان بر لب جام و لب جو داده اند بی حنای بیعت گل نیست دستی در چمن عندلیبان را مگر بیهوشدارو داده اند؟ * * * شمارهٔ ۲۱۲ وقت جمعی خوش که تخمی در ته گل کرده‌اند خاطر خود جمع از امید حاصل کرده‌اند زاهدان چون سکه بهر رونق بازار خود پشت بر زر، روی در دنیای باطل کرده‌اند * * * شمارهٔ ۲۱۳ فتنه و آشوب از هرسو به من رو کرده‌اند تا دگر چشمان پرکارش چه جادو کرده‌اند چشم آهوچشم من هرگز به این مستی نبود گوییا در سرمه‌اش بیهوش دارو کرده‌اند * * * شمارهٔ ۲۱۴ زهر در پیمانه کردم انگبین پنداشتند خون دل خوردم شراب آتشین پنداشتند خط کشیدم بر سر سوداپرست خویشتن ساده لوحان جهان چین جبین پنداشتند بدگمانی لازم بدباطنان افتاده است گوشه از خلق جهان کردم کمین پنداشتند * * * شمارهٔ ۲۱۵ نغمه و گفتار خوش ارواح را بال و پرند گر به صورت رهزنند اما به معنی رهبرند گل ز شبنم، شبنم از گل یافت چندین آب و تاب ساده لوحان جهان آیینه یکدیگرند * * * شمارهٔ ۲۱۶ پنبه از بی طالعی ناخن به داغم می زند پرده فانوس، دامن بر چراغم می زند عشقبازان را نسیم زلف می آرد به رقص بوی گل بیهوده خود را بر دماغم می زند * * * شمارهٔ ۲۱۷ ناله ام ناخن به داغ عندلیبان می زند گریه گرم من آتش در گلستان می زند شمع پا در دامن فانوس پیچید و هنوز شوق بر خاکستر پروانه دامان می زند نیست در جیب دو عالم خونبهای یک سئوال همتم این نغمه بر گوش کریمان می زند عاشقان را جلوه گل درنمی آرد ز جای لاله گاهی ناخنی بر داغ ایشان می زند * * * شمارهٔ ۲۱۸ روز روشن آه ما بر قلب گردون می زند عاجزست آن کس که بر دشمن شبیخون می زند دست گستاخم به زلف او شبیخون می زند بوسه ام خود را بر آن لبهای میگون می زند سرکه ابروی زاهد گر چنین تندی کند نشأه می همچو رنگ از شیشه بیرون می زند * * * شمارهٔ ۲۱۹ اهل دعوی خط به حرف اهل معنی می کشند این سگان با آهوان گردن به دعوی می کشند نیست حسن و عشق را از یکدگر بیگانگی عاشقان از بید مجنون ناز لیلی می کشند * * * شمارهٔ ۲۲۰ گه لب لعلش دهد دشنام و گه تحسین کند هر نفس خود را به رنگی در دلم شیرین کند دانی از خارا بریدن مطلب فرهاد چیست؟ می کند مشقی که چون جا در دل شیرین کند * * * شمارهٔ ۲۲۱ می گذارد کفش هر کس پیش پای میهمان در لباس خدمت اظهار ملالت می کند * * * شمارهٔ ۲۲۲ روح را با تن شکم‌پرور برابر می‌کند بادبان را کشتی پربار لنگر می‌کند تخم نیکی را زمین پاک اکسیر بقاست قطره آبی که نوشد تیغ جوهر می‌کند * * * شمارهٔ ۲۲۳ میان نور و ظلمت عالمی دارم، نمی دانم که شامم صبح یا صبح امیدم شام می گردد به گمنامی قناعت کن دل روشن اگر خواهی که در چشم نگین عالم سیاه از نام می گردد * * * شمارهٔ ۲۲۴ ز عشق افزون تمنای دل خودکام می گردد ز خورشید قیامت این ثمرها خام می گردد ز همواری نگین تا نامور گردید دانستم که هر کس می شود هموار، صاحب نام می گردد سگ لیلی به جز لیلی نگردد آشنا با کس وگرنه آهوی وحشی به مجنون رام می گردد * * * شمارهٔ ۲۲۵ کدامین سینه مجروح مهمان تو می گردد؟ که شور حشر بر گرد نمکدان تو می گردد نیندیشد ز دوزخ هر که دارد داغ هجرانت نپردازد به جنت هر که حیران تو می گردد تو کز شوخی بنای کعبه را زیر و زبر کردی کجا ویرانی ما گرد دامان تو می گردد؟ خیال روی او تا در کدامین سینه می گردد که آب حسرتی در دیده آیینه می گردد طریق دوستداری نیست خاموشی پس از رنجش شکایت چون گره گردید در دل، کینه می گردد * * * شمارهٔ ۲۲۶ دل عاشق به جنت قانع از دلبر نمی گردد تسلی تشنه دیدار از کوثر نمی گردد نیم غافل ز پاس زیردستان در زبردستی چو گوهر رشته از پهلوی من لاغر نمی گردد گرانجان در زمین خشک گردد غرق چون قارون کف پای سبکروحان ز دریا تر نمی گردد * * * شمارهٔ ۲۲۷ کسی تا کی برای رزق دل بر آسمان بندد؟ به جاب آب، آب رو به جوی کهکشان بندد ز بس تلخ است کامم از حدیث تلخ، حیرانم که چون با راستی نی را شکر در استخوان بندد * * * شمارهٔ ۲۲۸ خطش خورشید را در دامگاه هاله می آرد رخ او جام می را در لباس لاله می آرد نه از تیشه است کوه بیستون را ناله و زاری شکوه حسن شیرین سنگ را در ناله می آرد * * * شمارهٔ ۲۲۹ ز آب تیغ او هر بیجگر سربرنمی آرد ز سر تا نگذرد غواص، گوهر برنمی آرد مگردان صرف در تن پروری عمر گرامی را که عیسی را به گردون از زمین خر برنمی آرد ترا چشم قیامت بین ندارد روشنی، ورنه کدامین صبح سر از جیب محشر برنمی آرد؟ * * * شمارهٔ ۲۳۰ نهال قامت او کی مرا از خاک بردارد؟ که چون نقش قدم افتاده ای در هر گذر دارد شدم خاک و نیامد بر سر خاکم خدنگ او مگر از بال عنقا ناوک ناز تو پردارد؟ * * * شمارهٔ ۲۳۱ خطر از قاطعان راه، رهبر بیشتر دارد که پیرو پیش رو از پیشرو دایم سیر دارد منم کز سوختن دود از نهادم برنمی خیزد وگرنه هر کجا خاری است آهی در جگر دارد * * * شمارهٔ ۲۳۲ (غبارم را نسیم ناتوانی دربدر دارد غریب کشور طالع چه پروای سفر دارد؟) (غلط کردم ز بزم او جدا گشتم، ندانستم خمار باده لعلش چه عالم دردسر دارد) ز نخوت تاج شاهان فتنه ها در زیر سر دارد ازین باد مخالف کشتی دولت خطر دارد مخور زنهار از همواری وضع جهان بازی که این بیدادگر در موم پنهان نیشتر دارد مده سررشته کوچکدلی از دست در دولت که گر از دیده سوزن فتد عیسی خطر دارد * * * شمارهٔ ۲۳۳ ازان فرهاد دایم جای در کوه و کمر دارد که از هر لاله نقش پای گلگون در نظر دارد دلم از فکر مژگانش نمی آید برون صائب همیشه خون گرم من جدل با نیشتر دارد * * * شمارهٔ ۲۳۴ خوشا دردی که مهرم از لب خاموش بردارد خوشا جوشی که از سر دیگ را سرپوش بردارد درین میخانه از خاکی نهادان چون سبوی می که بار دوش می گردد که بار از دوش بردارد؟ دم مشکل گشایی هست با مطرب که گر خواهد سبک چون پنبه سنگینی مرا از گوش بردارد * * * شمارهٔ ۲۳۵ چه زنگ از خاطر من دیده نمناک بردارد؟ چه گرد از روی برگ تاک، اشک تاک بردارد؟ نمی اندیشد از زخم زبان چون عشق کامل شد که سیل تندرو از راه خود خاشاک بردارد * * * شمارهٔ ۲۳۶ برای دیگران صد گل گشایش بر جبین دارد به بخت چشم ما صد غنچه چین در آستین دارد ز قرب شمع چون فانوس ایمن باشد از آفت؟ که چون پروانه آتشپاره ای را در کمین دارد کسی در خرمن ما تیره بختان ره نمی یابد مگر هم برق، شمعی پیش راه خوشه چین دارد * * * شمارهٔ ۲۳۷ مگر شمشیر او امروز آب تازه ای دارد؟ که در هر بخیه زخمم زیر لب خمیازه ای دارد نشانی هاست غیر از ناله درد عشقبازان را میان عاشقان بلبل همین آوازه ای دارد درین بستانسرا این شیوه سروم خوش افتاده که با دست تهی پیوسته روی تازه ای دارد * * * شمارهٔ ۲۳۸ خوش آن آزاده کز منت به خاطر بار نگذارد اگر از پا درآید پشت بر دیوار نگذارد ز هم بالینی دل خواب در چشمم نمی گردد الهی هیچ کس سر بر سر بیمار نگذارد ز جوش مغز، مو بر فرقم آتش زیر پا دارد همان بهتر که ناصح بر سرم دستار نگذارد * * * شمارهٔ ۲۳۹ کسی چون چشم ازان رخسار آتشناک برگیرد؟ که انگشت از اشارت کردنش چون شمع درگیرد توان کردن به وحشت سرکشان را زیردست خود که کوه قاف را عنقا ز عزلت زیر پر گیرد عقل کوته بین جدل با عشق سرکش می کند بوریا چین جبین در کار آتش می کند از گریبان تجرد سر برون آورده ام بوی پیراهن دماغم را مشوش می کند * * * شمارهٔ ۲۴۰ گه تبسم از لبش، گاهی سخن گل می کند فتنه ای هر دم ازان کنج دهن گل می کند با حجاب او چه سازم کز نسیم یک نگاه عارض او از عرق صد پیرهن گل می کند * * * شمارهٔ ۲۴۱ نشأه دیوانگی تکلیف باغم می کند نوبهاران روغن گل در چراغم می کند از گریبان تجرد سر برون آورده ام بوی پیراهن شنیدن بی دماغم می کند حرف بلبل را ز استغنا به خاک افکنده ام ساده لوحی بین که گل تکلیف باغم می کند سایه بال هما ارزانی خورشید باد برگ تاکی از گلستان تردماغم می کند * * * شمارهٔ ۲۴۲ داغ عاشق سازگاری کی به مرهم می‌کند؟ لاله این باغ خون در چشم شبنم می‌کند دولت گردنده دنیا به استحقاق نیست دور گردون دیو را در دست، خاتم می‌کند * * * شمارهٔ ۲۴۳ چشم مستت سرمه را بیهوش‌دارو می‌کند زهر قاتل وسمه را آن تیغ ابرو می‌کند بر گلستانی که آن شمشاد بالا بگذرد سرو را انگشت حیرت بر لب جو می‌کند * * * شمارهٔ ۲۴۴ با دلم آتش نگاهی دستبازی می کند برق با عاجز گیاهی دستبازی می کند شکوه گل را به دیوان مروت می بریم سخت با طرف کلاهی دستبازی می کند در میان قمریان چون طوق بر گردن نهم؟ سرو من با هر گیاهی دستبازی می کند پیچ و تاب رشته جانم گذشت از حد، مگر با عنانش دادخواهی دستبازی می کند؟ * * * شمارهٔ ۲۴۵ (دود دل را اشک چشم تر تلافی می کند هر چه دوزخ می کند کوثر تلافی می کند) (هر ستم کز چشمش آمد عذر می خواهد لبش تلخی بادام را شکر تلافی می کند) * * * شمارهٔ ۲۴۶ چند حرف بوسه او بر لب جان بشکند؟ چند جامم در کنار آب حیوان بشکند؟ از شکست دل نشد کم هیچ شور گریه ام کی به یک کشتی شکستن خشم طوفان بشکند؟ * * * شمارهٔ ۲۴۷ رهروان چون بر میان دامان استغنا زنند هر چه پیش آید به غیر از دوست، پشت پا زنند با گناه ما چه سازد آتش دوزخ، مگر روز محشر طاعت ما را به روی ما زنند * * * شمارهٔ ۲۴۸ حق‌پرستانی که از عشق خدا دم می‌زنند گام اول پشت پا بر هر دو عالم می‌زنند می‌کنند آنان که حق را بهر دنیا بندگی بوسه بر دست سلیمان بهر خاتم می‌زنند * * * شمارهٔ ۲۴۹ یکه تازان جنون چون روی در هامون کنند خاکها در کاسه بی ظرفی مجنون کنند بلبلان سوگند بر سی پاره گل خورده اند کز گلستان شبنم گستاخ را بیرون کنند! حیرتی دارم که چون در روزگار زلف او رسم گردیده است مردم شکوه از گردون کنند سرخ رویی لازم دیبای شرم افتاده است زین سبب پیراهن فانوس را گلگون کنند * * * شمارهٔ ۲۵۰ چرخ در گردش بود تا دل به جای خود بود شوق در راه است تا منزل به جای خود بود از شکست شیشه درهم نشکند بال پری تن اگر از پا درآید دل به جای خود بود * * * شمارهٔ ۲۵۱ یاد ایامی که رویش را بهار شرم بود با حیا هنگامه نظاره او گرم بود یک ته پیراهن آمد تا به کنعان باد مصر بس که روی دشت از آواز زلیخا گرم بود * * * شمارهٔ ۲۵۲ چشم من دایم سپند آتش رخساره بود چون شرر تا چشم وا کردم دلم آواره بود عشق آن روزی که صحرای عدم را رنگ ریخت گردبادش روح گردآلود این آواره بود * * * شمارهٔ ۲۵۳ شمع دل را روشنی در وقت خاموشی بود راحتی گر هست در خواب فراموشی بود لب چو کردی آشنای می، لب پیمانه باش در سر مستی سخن داروی بیهوشی بود * * * شمارهٔ ۲۵۴ در جنون عقل از سر دیوانه بیرون می رود خانه چون شد تنگ، صاحبخانه بیرون می رود درد غربت بر دل تنگم گرانی می کند گرد ویرانی گرم از خانه بیرون می رود قطع الفت کردن از روشن ضمیران مشکل است دود می پیچد به خود از خانه بیرون می رود * * * شمارهٔ ۲۵۵ بی تو گر ساغر زنم خون در رگم نشتر شود بی دم تیغت اگر آبی خورم خنجر شود غیرت ما ناز از معشوق نتواند کشید بلبل مغرور ما از خنده گل، تر شود * * * شمارهٔ ۲۵۶ دل سیاه ارباب غیرت را ز منت می‌شود شمع ما خاموش از دست حمایت می‌شود می‌شود شیطان پا بر جای دیگر بهر نفس در جهان آفرینش هرچه عادت می‌شود * * * شمارهٔ ۲۵۷ گنج در ویرانه من مار ارقم می‌شود زعفران در سینه من ریشه غم می‌شود از عصای خود خطر دارند کوران وقت جنگ بی‌بصیرت از دلیل خویش ملزم می‌شود * * * شمارهٔ ۲۵۸ کی دلِ دیوانهٔ من رام آهو می‌شود؟ صحبت من قال از چشم سخنگو می‌شود سر فرو نارد به اسباب دو عالم همتش از دل هرکس که تیر او ترازو می‌شود سیرت بد، صورت نیکو نمی‌گیرد به خود خشم چون صورت پذیرد چین ابرو می‌شود * * * شمارهٔ ۲۵۹ عافیت می خواهم از گردون، ملالم می دهد خوشدلی می جویم از اختر، وبالم می دهد در طلسم قیمت من ره نمی یابد شکست بی سبب گرد کسادی خاکمالم می دهد * * * شمارهٔ ۲۶۰ عشوه ها از طالع ناساز می باید کشید با کمال بی نیازی ناز می باید کشید دل چو از کف رفت باز آوردن او مشکل است اسب سرکش را عنان ز آغاز می باید کشید * * * شمارهٔ ۲۶۱ آنچه آن روی لطیف از سایه مژگان کشید کی عذار ماه مصر از سیلی اخوان کشید؟ عاشقان را از تمتع مانعی جز شرم نیست در حریم وصل می باید مرا هجران کشید می توانی گنج ها از نقد وقت اندوختن گر توانی پای خود چون کوه در دامان کشید * * * شمارهٔ ۲۶۲ خوش بهاری می رسد فکر می و ساغر کنید کاسه را فربه کنید و کیسه را لاغر کنید چند چون شمشیر بتوان بود در بند نیام؟ چند روزی هم لباس خویش از جوهر کنید در رکاب برق دارد پای، ابر نوبهار صاف و درد خاک را چون لاله یک ساغر کنید * * * شمارهٔ ۲۶۳ گل نشکفته من در چمن هرگز نمی‌خوابد به شبنم در ته یک پیرهن هرگز نمی‌خوابد چه اظهار ندامت می‌کنی از کار خود خسرو؟ به این افسانه خون کوهکن هرگز نمی‌خوابد * * * شمارهٔ ۲۶۴ خیال زلف او در دیده خونبار می زیبد خرام موج در دامان دریا بار می زیبد ز پیش چشم دل بردن، به زیر چشم دل دادن به خال گوشه چشم تو ای پرکار می زیبد به کار گل نبندد اهل دل را هیچ کس زاهد ترا تسبیح بر گردن، مرا زنار می زیبد * * * شمارهٔ ۲۶۵ ز شور بلبلان گل از هوای خود نمی افتد ز آه صبح، خورشید از هوای خود نمی افتد غرور حسن دارد غافل از خط لاله رویان را نظر طاوس را از پر به پای خود نمی افتد چرا معشوق عاشق پیشه من در دل شبها به گرد خود نمی گردد، به پای خود نمی افتد * * * شمارهٔ ۲۶۶ مصفا چون شود دل در غبار تن نمی‌گنجد که چون شد صیقلی آیینه در گلخن نمی‌گنجد به هم پیچید خرسندی زبان شکوه ما را دگر در حلقه زنجیر ما شیون نمی‌گنجد کفن شد جامه فانوس از داغ جگرسوزم ز شوخی شعله من در ته دامن نمی‌گنجد * * * شمارهٔ ۲۶۷ شکوه خامشی در ظرف گفت و گو نمی گنجد محیط بیکران در تنگنای جو نمی گنجد فضای پرفشانی از برای بلبلان دارد اگر چه در حریم غنچه گل، بو نمی گنجد * * * شمارهٔ ۲۶۸ ز راه چشم، غم در جان غم فرسود می پیچد ز روزن در مصیبت خانه ما دود می پیچد ز شمشیر که دارد صبح این زخم نمایان را؟ که دردم بر جگر زان رخت خون آلود می پیچد کسی چون چشم ازان رخسار آتشناک بردارد؟ که از روزن تماشایش عنان دود می پیچد * * * شمارهٔ ۲۶۹ امید وقت خوش از جمع دیوان داشتم، غافل که تصحیح دواوین، خونی اوقات من گردد! * * * شمارهٔ ۲۷۰ چو برگ سبز کز باد خزانی زرد می گردد نشیند هر که با من یک نفس همدرد می گردد به می گفتم غبار کلفت از خاطر فرو شویم ندانستم که از آب آسیا پرگرد می گردد چنان کز صبح خیزد تیرگی از دامن شبها سیاهی دور از دلها به آه سرد می گردد چنان کز خواب سنگین دیده شبخیز آساید دل بی تاب من ساکن ز کوه درد می گردد * * * شمارهٔ ۲۷۱ ز می هرگاه روی یار عالمسوز می گردد خجل خورشید از خود چون چراغ روز می گردد گسستن رشته مهر و محبت را بود مشکل رهایی نیست مرغی را که دست آموز می گردد کند افتادگی چون خاک ره هر کس شعار خود اگر با آسمان گردد طرف، فیروز می گردد بشو از عیش شیرین دست تا گردد دلت روشن که موم از شهد چون شد دور، بزم افروز می گردد * * * شمارهٔ ۲۷۲ به کوی عشق زاهد دشمن ناموس می گردد اگر زاغ آید اینجا غیرت طاوس می گردد خوشا بخت گلستانی که صید خود کند ما را قفس از شعله آواز ما فانوس می گردد * * * شمارهٔ ۲۷۳ به درویش از تهیدستی گوارا مرگ می گردد خزان فصل بهار مردم بی برگ می گردد چراغی را که روغن می کشد دودی نمی باشد ندارد آه حسرت هر که شادی مرگ می گردد * * * شمارهٔ ۲۷۴ کم و بیش جهان در نیستی همسنگ می‌گردد به دریا سیل الوان چون رسد یکرنگ می‌گردد برآی از قلزم افسرده امکان به چالاکی که در یک ساعت اینجا اشک نیسان سنگ می‌گردد * * * شمارهٔ ۲۷۵ زمین خشک، گلزار از می گلفام می‌گردد فلک بر مدعا گردش کند چون جام می‌گردد * * * شمارهٔ ۲۷۶ (جنون از نشئه هشیاری من ننگ می‌گیرد ز نور توبه‌ام آیینه دل زنگ می‌گیرد) (هلال عید در قلب شفق دانی چه را ماند؟ چو شمشیری که از خون شهیدان رنگ می‌گیرد) * * * شمارهٔ ۲۷۷ قضا تا نسخه کفر از خط جانانه می گیرد جنون هم سر خط داغ از من دیوانه می گیرد دل بی دست و پای من ازان مجلس چه گل چیند که آتش از برون بزم در پروانه می گیرد چه مشکل خوان خطی دارد سر زلف پریشانش که در هر حرف او صد جا زبان شانه می گیرد! * * * شمارهٔ ۲۷۸ ز فکر قامتی در دل خرامان شعله ای دارم که استغنا به صد شمع تجلی می توانم زد * * * شمارهٔ ۲۷۹ نشد قسمت که چندان چشم شوخ او به ما سازد که مرغ زیرکی منقار با آب آشنا سازد نگاه آن که بر آیینه روی تو می غلطد دمش آیینه آب گهر را بی صفا سازد رخ مقصود از آیینه وقتی جلوه گر گردد که مالش استخوان پیکرت را رونما سازد * * * شمارهٔ ۲۸۰ کسی را از بزرگان می رسد نخوت به درویشان که بر مبلغ فزاید از تواضع آنچه کم سازد * * * شمارهٔ ۲۸۱ نفس را یاد رویش شعله بی باک می سازد نسیم زلفش از دل سینه ها را پاک می سازد رخش هر خون که در دل کرد، شد خط عذرخواه او که خون از مشک گشتن راه خود را پاک می سازد * * * شمارهٔ ۲۸۲ تماشای تو از دل سینه‌ها را پاک می‌سازد شکرخند تو جان‌ها را گریبان چاک می‌سازد نمی‌آید ز شوخی بر زمین پا آن ستمگر را به امید چه عاشق خویشتن را خاک می‌سازد؟ * * * شمارهٔ ۲۸۳ نفس را صافی از کلفت خراش سینه می سازد که سوهان تیغ ناهموار را آیینه می سازد ز مرگ عاشقان پروا ندارد حسن بی پروا که صد طوطی ز موم سبز این آیینه می سازد * * * شمارهٔ ۲۸۴ بدآموز قفس در آشیان مسکن نمی سازد ز چشم افتاده دام تو با گلشن نمی سازد ز عنوان بیاض دیده یعقوب شد روشن که دورافتادگان را دیده روشن نمی سازد * * * شمارهٔ ۲۸۵ نه لاله (است) این که پای بیستون را در حنا دارد دل سنگ از برای ماتم فرهاد می سوزد * * * شمارهٔ ۲۸۶ که می گفت از دل یاقوت دود عنبرین خیزد؟ خطی چون نیش زنبوران ز جوی انگبین خیزد ز فیض خاکساری سرفراز نه چمن گشتم که می گفت این چنین سروی ازین آب و زمین خیزد * * * شمارهٔ ۲۸۷ صفای عارضش ته جرعه بر مهتاب می ریزد لبش بیهوشدارو در شراب ناب می ریزد نمی دانم چه خصمی با نوای بلبلان دارد که شبنم هر سحر در گوش گل سیماب می ریزد * * * شمارهٔ ۲۸۸ کشد در خاک و خونم گر غباری در من آویزد ز پا افتم اگر خاری مرا در دامن آویزد ندارد جز ندامت حاصلی آمیزش مردم نصیب برق گردد دانه چون در خرمن آویزد به جان خرسندی از جانان به آن ماند که یعقوبی دهد از دست یوسف را و در پیراهن آویزد * * * شمارهٔ ۲۸۹ ز دندان ریختن حرص کهنسالان فزونتر شد لب پرشکوه گردد چون صدف خالی ز گوهر شد کند اقبال دنیا سخت، دلهای ملایم را نمی گیرد به خود نقش نگین چون موم عنبر شد سبکسیرست دولت، پایداری برنمی تابد ازان ظلمت ز آب زندگی رزق سکندر شد * * * شمارهٔ ۲۹۰ ز حیرت بهره عاشق ز خوبان بیشتر باشد ازین گلشن گل آن چیند که دستش زیر سر باشد نمی گیرد عنان قرب هدف تیر سبکرو را نگاه دور خوش چشمان به دل نزدیکتر باشد وطن بیت الحزن، اخوان به چشمش گرگ می آید عزیزی هر که را چون پیر کنعان در سفر باشد * * * شمارهٔ ۲۹۱ جهان را تار و پود هستی از موج خطر باشد کف این بحر خون آشام از مغز گهر باشد منه دل بر وفای چرخ کجرو هوش اگر داری که دستش هر زمان چون تاک بر دوش دگر باشد برآی از خود، جهان را زیر دست خویش اگر خواهی که در پرواز، عالم مرغ را در زیر پر باشد توان سیر پر طاوس کرد از هر پر زاغی اگر آیینه انصاف در پیش نظر باشد * * * شمارهٔ ۲۹۲ رهین منت درمان شدن آسان نمی باشد طلای بی غشی چون درد بی درمان نمی باشد سبکسیرست دولت، بند نتوان شدن یک جا سکندر را نصیب از چشمه حیوان نمی باشد نگردد از روانی اشک را مانع صف مژگان عنان بحر در سرپنجه مرجان نمی باشد * * * شمارهٔ ۲۹۳ چه لذت دیدن رخسار آن مه پاره می بخشد که عاشق هر دو عالم را به یک نظاره می بخشد غلط بخشی تماشا کن که خورشید بلنداختر ز گلها رنگ می گیرد به سنگ خاره می بخشد * * * شمارهٔ ۲۹۴ همان خشک است مژگان گر به خوناب دگر غلتد نگردد رشته تر چندان که در آب گهر غلتد که بیرون می‌دهد راز گلوسوز محبت را؟ عجب دارم ز دست رعشه‌داران این گهر غلتد * * * شمارهٔ ۲۹۵ گل از شرم رخ او خون به روی خویشتن مالد زبان لاف را بر خاک، شمع انجمن مالد نیاید از لطافت در نظر آن پیکر سیمین مگر آن سرو سیم اندام صندل بر بدن مالد به تهمت خوار گرداندن عزیزان را به آن ماند که پیه گرگ، یوسف را کسی بر پیرهن مالد * * * شمارهٔ ۲۹۶ کدامین سروقد از دامن محشر برون آمد؟ که بی تابانه صد آه از لب کوثر برون آمد ز قید شش جهت چون غنچه درهم شد پر و بالم دوشش زد هر که چون عیسی ازین ششدر برون آمد ز تاب عارضت در چشم مجمر آب می گردد بپوشان رخ که خون از دیده مجمر برون آمد * * * شمارهٔ ۲۹۷ به قتل من چنان تیغش به استعجال می آمد که از جوهر به گوش من صدای بال می آمد گذشتن بر تو دشوارست از دریای بی پایان وگرنه گریه شادی به استقبال می آمد! * * * شمارهٔ ۲۹۸ اگر ملک دو عالم را کند یک کاسه اقبالش همان از حرص، چین بر جبهه فغفور می ماند * * * شمارهٔ ۲۹۹ گرانخوابی که آه سرد را مهتاب می داند نسیم صبح محشر را فسون خواب می داند گهی با درد می غلطم، گهی با داغ می جوشم به غیر از من که قدر صحبت احباب می داند؟ عیار زهد بی کیفیت تسبیح داران را نگاه عارف از خمیازه محراب می داند * * * شمارهٔ ۳۰۰ دل سودایی من یار را اغیار می داند سر زانوی وحدت را سر بازار می داند ز روشن گوهران عیب نمایان است غمازی وگرنه سینه ام آیینه را ستار می داند کند شاخ بلند از کودکان گل را سپرداری سر سودایی منصور قدر دار می داند * * * شمارهٔ ۳۰۱ گرفتار محبت دوست از دشمن نمی‌داند ز راحت دشمنی‌ها گلخن از گلشن نمی‌داند به ریزش می‌توان تسخیر خوبان کرد، چشم من! کسی این چشمه را بهتر ز چشم من نمی‌داند * * * شمارهٔ ۳۰۲ دلم در سینه درس ناله مستانه می‌خواند به طرز بلبل ناقوس در بتخانه می‌خواند عجب فیضی است با یونان زمین خطه مشرب که طفل نوسواد او، خط پیمانه می‌خواند * * * شمارهٔ ۳۰۳ حجاب بی‌زبانم رخصت گفتار می‌خواهد برات بوسه‌ای زان لعل شکربار می‌خواهد به حسن بی‌زوال خویشتن بسیار می‌نازی گل شبنم فریبت گوشمال خار می‌خواهد (به افسون نیاز مشتری سر برنمی‌آرد غرور یوسف ما جلوه همکار می‌خواهد) * * * شمارهٔ ۳۰۴ طبیب پست فطرت خلق را رنجور می خواهد گدای دوربین فرزند خود را کور می خواهد کمال حسن رسوایی تقاضا می کند، ورنه گل این بوستان را باغبان مستور می خواهد * * * شمارهٔ ۳۰۵ شود رد خلایق هرکه را الله می‌خواهد نگردد گرد گوهر هیچ کس تا شاه می‌خواهد به عیاری توان جان بردن از دست فلک بیرون ز دام شیر جستن حیله روباه می‌خواهد به درد نامرادی صبر کن تا کامران گردی که عیسی خسته می‌جوید، خضر گمراه می‌خواهد * * * شمارهٔ ۳۰۶ خوشا دردی که هر مو بر تن من در خروش آید به هر پهلو که غلطم ناله زخمی به گوش آید به بزم عیش نتوان دید خالی جای جانان را چو بینم شیشه ای خالی ز می خونم به جوش آید * * * شمارهٔ ۳۰۷ ز سبزی گر برون گردون مینارنگ می آید مرا آیینه دل هم برون از زنگ می آید ز بس رگ بر تنم گردیده خشک از ناتوانی ها به گوشم از خراش سینه بانگ چنگ می آید نباشد بیش ازین صائب عیار پستی طالع که تیر من به سنگ از چرخ مینا رنگ می آید * * * شمارهٔ ۳۰۸ به لب از شوق صدره بیش جان نامه می آید که حرفی از دهانش بر زبان خامه می آید نمی دانم به پایان چون برم وصف میانش را که در هر حرف، مویی بر زبان خامه می آید * * * شمارهٔ ۳۰۹ اگر خواهی سر مویی نپیچد سر ز فرمانت به خاموشی زبانی چون زبان شانه می باید * * * شمارهٔ ۳۱۰ مگر پروانه حرفی از کنار و بوس می گوید؟ که شمع امشب سخن از پرده فانوس می گوید مزن حرف سبکباری که پیوند تعلق را یکایک بخیه های خرقه سالوس می گوید گل رنگین لباسی هاست خون خود هدر کردن پر زاغ این سخن را با پر طاوس می گوید * * * شمارهٔ ۳۱۱ (صبا در هم خبر از طره جانانه می گوید سخن های پریشان با من دیوانه می گوید) (سری خم کرده ابرویت به سوی چشم، می دانم که حرف کشتنم با نرگس مستانه می گوید) * * * شمارهٔ ۳۱۲ آن که چشمان ترا نشأه بیهوشی داد مستمندان ترا ذوق جگرنوشی داد لب فرو بستنم از ناله ز بی دردی نیست نفس سوخته ام سرمه خاموشی داد * * * شمارهٔ ۳۱۳ (یک ادای نمکین در همه عمر نکرد یارب این بخت مرا تهمت شوری که نهاد؟) * * * شمارهٔ ۳۱۴ زلف او کی به خیال من غمناک افتد؟ مگر از شانه به فکر دل صد چاک افتد پرتو حسن غریب تو ازان شوخترست که ازو عکس بر آیینه ادراک افتد رشته گوهر سیراب شود مژگانش هر که را چشم بر آن روی عرقناک افتد * * * شمارهٔ ۳۱۵ گر چنین سرو ز بالای تو درهم گردد طوق هر فاخته ای حلقه ماتم گردد دولتی را که چو خورشید رسد وقت زوال نورش افزون شود و سایه او کم گردد * * * شمارهٔ ۳۱۶ اگر ابروی تو محراب نمازم گردد کعبه پروانه صفت گرد نیازم گردد به گریبان نرسد نکهت دامن دارش جامه یوسف اگر پرده رازم گردد * * * شمارهٔ ۳۱۷ حسن خط پرده فهمیدن مضمون گردد کسی آگاه ز مضمون خطش چون گردد مصرع سرو به تقطیع چه حاجت دارد؟ الف از صنعت مشاطه چه موزون گردد؟ * * * شمارهٔ ۳۱۸ عیب در چشم و دل پاک هنر می‌گردد کف بی‌مغز درین بحر گهر می‌گردد چون کند عاشق بی‌تاب عنانداری خود؟ کز نشیب آب به پابوس تو برمی‌گردد! * * * شمارهٔ ۳۱۹ شبنم از روی لطیف تو نظر می دزدد غنچه از شرم تو سر در ته پر می دزدد می کند بیهده دل عیب خود از عشق نهان گل ز خورشید عبث دامن تر می دزدد * * * شمارهٔ ۳۲۰ بوی گل مژده آشوب جنون می آرد ناله بلبلم از پرده برون می آرد مرو از راه برون بر اثر نکهت زلف که سر از کوچه زنجیر برون می آرد! * * * شمارهٔ ۳۲۱ شوربختی ز دو چشم تر ما می بارد تلخکامی ز لب ساغر ما می بارد از دم تیغ تو آسوده دلان محرومند این رگ ابر همین بر سر ما می بارد * * * شمارهٔ ۳۲۲ هر که را می نگری شکوه ز قسمت دارد جز دل ما که به ناداده قناعت دارد قد موزون ترا نیست به مشاطه نیاز مصرع سرو به تقطیع چه حاجت دارد؟ * * * شمارهٔ ۳۲۳ ناله ام کاوش ازان خنجر مژگان دارد گریه من نمک طرز ز طوفان دارد یک نگه کردن ما این همه آزار نداشت باغبان حق نگاهی به گلستان دارد * * * شمارهٔ ۳۲۴ نمک لعل تو کی چشمه حیوان دارد؟ یوسف مصر کی این چاه زنخدان دارد؟ راز این سینه صد چاک چرا گل نکند؟ که دریده دهنی همچو گریبان دارد * * * شمارهٔ ۳۲۵ اشک ما آتش حل کرده به دامن دارد دانه سوختگان برق به خرمن دارد با کلاه نمد خویش بسازید که شمع تاج بر طرف سر و اشک به دامن دارد آن به سرچشمه مقصود تواند ره برد که دلی تنگ تر از چشمه سوزن دارد * * * شمارهٔ ۳۲۶ چمن خلد کی این لاله و نسرین دارد؟ لب اعجاز کی این خنده شیرین دارد؟ سر فتراک شهادت به سلامت باشد! سر شوریده ما کی سر بالین دارد؟ کبک اگر ناز به فرهاد کند جا دارد که قدم بر قدم جلوه شیرین دارد * * * شمارهٔ ۳۲۷ با رخت آینه خوش عیش تمامی دارد شانه با هر شکن زلف تو دامی دارد عمرها رفت ز وارستگی و می سوزم تب واسوختگی طرفه دوامی دارد * * * شمارهٔ ۳۲۸ خنک آن دل که ز وسواس تمنا گذرد دامن افشان چو نسیم از سر دنیا گذرد در دل سنگ توان رخنه به همواری کرد رشته را عقد گهر کوچه دهد تا گذرد به شتابی که گذشتم من ازین وحشتگاه رفرف موج مگر از سر دریا گذرد * * * شمارهٔ ۳۲۹ رهنوردی که مدارش به توکل گذرد گر قدم بر سر دریا نهد از پل گذرد کی به فکر خس و خاشاک من افتد برقی کز سیه خانه لیلی به تغافل گذرد * * * شمارهٔ ۳۳۰ داغم از خنده بیهوده خود، می ترسم که چو گل مدت عمرم به شکفتن گذرد * * * شمارهٔ ۳۳۱ قطع امید ازان زلف دوتا نتوان کرد دامن دولت جاوید رها نتوان کرد قاصد و نامه و پیغام نمی خواهد عشق در حرم پیروی قبله نما نتوان کرد * * * شمارهٔ ۳۳۲ برو ای غیر به ما داغ محبت مفروش این زر قلب به کار همه کس نتوان کرد * * * شمارهٔ ۳۳۳ هر که شبها ز سر زانوی خود بالین کرد غنچه سان جیب و بغل پرسخن رنگین کرد زهر چشمش چه عجب گر به تبسم کم شد؟ به نمک تلخی بادام توان شیرین کرد آه ازین عشق ستم پیشه که با چندین سعی دهن تیشه فرهاد به خون شیرین کرد * * * شمارهٔ ۳۳۴ هر کجا از خط سبز تو سخن می خیزد موی از سبزه بر اندام چمن می خیزد مشرق مصرع برجسته دل پرخون است این سهیلی است که از خاک یمن می خیزد * * * شمارهٔ ۳۳۵ مرغ من در بغل بیضه هم آزاد نبود آشیان هیچ کم از خانه صیاد نبود دل بی درد من از خواب فراموشی جست نامه دوست کم از سیلی استاد نبود * * * شمارهٔ ۳۳۶ نکشم ناز بتی را که جفاجو نبود به چه کار آیدم آن گل که در او بو نبود؟ بیستون پیش سبکدستی ما بی وزن است عشق را سنگ کم اینجا به ترازو نبود * * * شمارهٔ ۳۳۷ مصر روشن ز جمال مه کنعان نشود تا برافروخته از سیلی اخوان نشود خواریی هست به دنبال خودآرایی را پرطاوس محال است مگس ران نشود * * * شمارهٔ ۳۳۸ رام عاشق نشدن، کام زلیخا دادن همه از یوسف بازاری ما می آید * * * شمارهٔ ۳۳۹ سخنی کز دهن تنگ تو برمی‌آید راز غیب است که از پرده به در می‌آید از گلستان در و دیوار و ز آیینه قفاست آنچه از حسن تو ما را به نظر می‌آید آمد کار من و رشته تسبیح یکی است که ز صد رهگذرم سنگ به سر می‌آید * * * شمارهٔ ۳۴۰ خون به جوشم ز خط غالیه‌گون می‌آید این بهاری است کز او بوی جنون می‌آید عشق را خلوت خاصی است که از مشتاقان هرکه از خویش برون رفت درون می‌آید به تماشای تو ای سرو خرامان ز چمن گل نفس سوخته چون لاله برون می‌آید * * * شمارهٔ ۳۴۱ مگر از ناله بلبل دل ما بگشاید ورنه پیداست چه از باد صبا بگشاید می تواند گره از غنچه پیکان وا کرد هر نسیمی که دل تنگ مرا بگشاید صبح را بخیه انجم نشود مهر دهن نتوان بست دری را که خدا بگشاید * * * شمارهٔ ۳۴۲ گلی از عیش نچیدم که ملالی نرسید خاری از پا نکشیدم که به چشمم نخلید عالم افروزی حسن از نظر پاکان است گل خورشید ز فیض نفس صبح دمید * * * شمارهٔ ۳۴۳ دو دل شوم چو به زلفش مرا نگاه افتد چو رهروی که رهش بر سر دو راه افتد فروتنی است برازنده از سرافرازان که خوشنماست شکستی که بر کلاه افتد * * * شمارهٔ ۳۴۴ کجا دماغ تو گرم از شراب می‌گردد؟ که می ز شرم نگاه تو آب می‌گردد همیشه در پی آزار ماست چشم فلک به قصد شبنم ما آفتاب می‌گردد * * * شمارهٔ ۳۴۵ درین ریاض کسی خوشه اش دو سر دارد که غیر اشک دگر دانه ای نمی کارد ازان ز عمر ابد کامیاب شد ابلیس که سر به سجده آدم فرو نمی آرد دلی که تشنه دیدار آتشین رویی است به غیر آب شدن چاره ای نمی دارد * * * شمارهٔ ۳۴۶ کسی که کاوش عشقی درون خود دارد همیشه باده لعلی ز خون خود دارد به آتش دگری خشمگین نمی سوزد فتیله داغ پلنگ از درون خود دارد * * * شمارهٔ ۳۴۷ چو دست خود به دعا می پرست بردارد به باغ گریه کنان تاک دست بردارد دعای صبح بناگوش بی اثر شده است دگر کسی به چه امید دست بردارد؟ * * * شمارهٔ ۳۴۸ لبش به ظاهر اگر حرف شکرین دارد ز خط سبز همان زهر در نگین دارد عجب که پشت زمین خم چو آسمان نشود ز منتی که خرام تو بر زمین دارد حجاب روشنی دل بود حلاوت عیش که موم روز سیاهی در انگبین دارد * * * شمارهٔ ۳۴۹ شراب روز دل لاله را سیه دارد چه حاجت است به شاهد سخن چو ته دارد به داد و عدل بود خسروی، نه طبل و کلاه وگرنه شاهین، هم طبل و هم کله دارد برآورد ز گریبان رستگاری سر کسی که سر به ته از خجلت گنه دارد * * * شمارهٔ ۳۵۰ ز خط صفا لب میگون یار پیدا کرد بهار نشأه این باده را دوبالا کرد مرا به دست تهی همچو شانه می باید گره ز کار پریشان عالمی وا کرد * * * شمارهٔ ۳۵۱ به حسن، خیرگی ما چه می تواند کرد؟ به آفتاب، تماشا چه می تواند کرد؟ اگر دو یار موافق زبان یکی سازند فلک به یک تن تنها چه می تواند کرد؟ * * * شمارهٔ ۳۵۲ به آه سرد دل خود دو نیم باید کرد چو غنچه خنده به روی نسیم باید کرد ندا کند به زبان بریده زلف ایاز که پا دراز به حد گلیم باید کرد دلی که جمع ز ذکر خفی چو غنچه شود ز ذکر اره چه لازم دو نیم باید کرد؟ * * * شمارهٔ ۳۵۳ ز سرنوشت قضا احتراز نتوان کرد گره به ناخن از ابروی باز نتوان کرد مرا ز عالم تکلیف عشق بیرون برد چو دل به جای نباشد نماز نتوان کرد اگر ز لوث ریا سجده گاه باید پاک به غیر دامن مستان نماز نتوان کرد * * * شمارهٔ ۳۵۴ سخن چو هر دو لب او به یکدگر می خورد چو رشته غوطه به سرچشمه گهر می خورد سفر گزین که به چشم جهان شوی شیرین عزیز مصر شب و روز این شکر می خورد خوش آن ملال که از آستین مرهمیان نسیم سوده الماس بر جگر می خورد * * * شمارهٔ ۳۵۵ سبکروی به صف دشمنان شبیخون زد که نعل سیر به گلگون عزم وارون زد کنار خویش ز خون شفق لبالب دید چو صبح هر که دم خوش به زیر گردون زد * * * شمارهٔ ۳۵۶ چو شبنم آن که دل خویش با صفا سازد ز گرد بالش خورشید متکا سازد عبث به کینه ما گرم می شود دشمن سموم را چمن خلق ما صبا سازد ترا که باده لعلی است در قدح مپسند که استخوان مرا درد کهربا سازد * * * شمارهٔ ۳۵۷ غریب کوی تو در هر کجا وطن سازد ز پاره های دل آن خاک را یمن سازد وفا مجوی ز مصر وجود، هیهات است که بوی پیرهن اینجا به پیرهن سازد * * * شمارهٔ ۳۵۸ دل رمیده به این خاکدان نمی سازد به هیچ وجه شرر با دخان نمی سازد به خارخار قفس بلبلی که خوی گرفت دگر به خار و خس آشیان نمی سازد فغان من که دل سنگ را به درد آرد غنیمت است ترا مهربان نمی سازد * * * شمارهٔ ۳۵۹ غبار خط چو به عزم نبرد می خیزد ز آب چشمه خورشید گرد می خیزد ستاره در قدم او سپند می سوزد سبکروی که چو خورشید فرد می خیزد * * * شمارهٔ ۳۶۰ به دل علاقه نداریم تا به جان چه رسد گذشته ایم ز خود تا به دیگران چه رسد فقیر را ز غنی کاهش است قسمت و بس ز آشنایی گوهر به ریسمان چه رسد؟ * * * شمارهٔ ۳۶۱ مس وجود مرا درد کیمیا باشد طلای بی غش من درد بی دوا باشد حصار عافیت من شده است درویشی دعای جوشن من نقش بوریا باشد ز آشنایی مردم، گزیده هر کس شد کناره گیرد ازان سگ که آشنا باشد * * * شمارهٔ ۳۶۲ شکسته بند قناعت مرا دهان بسته است همانیم که مرادم ز استخوان باشد * * * شمارهٔ ۳۶۳ کجا به سیر چمن با رخ گشاده نشد که گل ز شاخ به تعظیم او پیاده نشد هزار ناخن الماس ریشه کرد و هنوز ز زلف طالع ما یک گره گشاده نشد * * * شمارهٔ ۳۶۴ رخ تو روی نگاه از پری بگرداند عنان دل ز بت آزری بگرداند چو آفتاب، مرا چند دربدر غم عشق به زیر خیمه نیلوفری بگرداند؟ علاقه هاست به من دام را، نه آن صیدم که گرد خویش مرا سرسری بگرداند چو آفتاب ز سیمای گوهرم پیداست که آب در نظر جوهری بگرداند * * * شمارهٔ ۳۶۵ سحر که پرده ز رخ گلرخان براندازند ( ) زلزله در ملک خاور اندازند حذر ز گرمی این ره مکن که آبله ها به هر قدم که نهی فرش گوهر اندازند * * * شمارهٔ ۳۶۶ درست سازد اگر شیشه شیشه گر شکند خوشم که عشق دلم را به یکدگر شکند به روغن آتش سوزان نمی شود خاموش خمار جاه محال است سیم و زر شکند * * * شمارهٔ ۳۶۷ دلاوران که صف کارزار می شکنند به خون گرم من اول خمار می شکنند هنوز ساقی محجوب ما نمی داند که دلبران ز لب خود خمار می شکنند چه حاجت است به می بزم زهدکیشان را؟ به خون یکدگر اینجا خمار می شکنند * * * شمارهٔ ۳۶۸ ترا که چتر زراندود آفتاب بود هلال عید به اندازه رکاب بود همان خورم به رگ خواب نیش بیداری اگر چه بسترم از پرده های خواب بود مزن به شیشه ما سنگ محتسب زنهار کبوتر حرم ما بط شراب بود * * * شمارهٔ ۳۶۹ ز هر نهال به قد سرو اگر زیاده بود نظر به قامت رعنای او پیاده بود حریص بیش ز اندازه رزق می طلبد همیشه لقمه مور از دهن زیاده بود * * * شمارهٔ ۳۷۰ به تیغ هر که شود کشته پایدار شود رسد چو قطره به دریا یکی هزار شود ز چارپای عناصر پیاده هر کس شد به یک نفس چو مسیحا فلک سوار شود * * * شمارهٔ ۳۷۱ ز درد می دل زهاد با صفا نشود که چشم آبله روشن به توتیا نشود پس از فراق، قلم نیست بر شکسته دلان چو نی جدا ز شکر گشت بوریا نشود جدا فتاده ام از کاروان در آن وادی که ناله جرس از کاروان جدا نشود گرفته ای پی طول امل به عنوانی که هیچ کور چنان پیرو عصا نشود تا ز خود گم نشود دل به هدایت نرسد درد درمان نشود تا به نهایت نرسد راه طی گشت و همان دوری منزل برجاست که شنیده است که منزل به نهایت نرسد؟ ستم این است که می فهمد و می پوشد چشم کاش آن شوخ به مضمون شکایت نرسد * * * شمارهٔ ۳۷۲ محنت مردم آزاده فزونتر باشد بار دل لازمه سرو و صنوبر باشد عالم خاک بود منتظم از پست و بلند مصلحت نیست ده انگشت برابر باشد می توان شمع برافروخت ز نقش قدمش هر که را آتش سودای تو در سر باشد * * * شمارهٔ ۳۷۳ فیض در دامن صحرای جنون می باشد خاک این بادیه آغشته به خون می باشد از جوان بیش بود طول امل پیران را ریشه نخل کهنسال فزون می باشد * * * شمارهٔ ۳۷۴ آب بر آتش هر بی سر و پا افشاند چون رسد نوبت ما، دست به ما افشاند من که بر نکهت پیراهن او دارم چشم آب بر آتش من باد صبا افشاند * * * شمارهٔ ۳۷۵ ساده لوحان که بدآموز به صحبت شده اند غافل از جنت دربسته خلوت شده اند به خوشی چون گذرد عمر بنی آدم را؟ که ز پشت پدر آواره ز جنت شده اند * * * شمارهٔ ۳۷۶ سرزلف سخن آن روز به دستم دادند که به هر مو چو سر زلف شکستم دادند پرده دیده من کاغذ سوزن زده شد تا سر رشته مقصود به دستم دادند نیست در طالع من عقده گشایی، ورنه عقده چون تاک به اندازه دستم دادند * * * شمارهٔ ۳۷۷ نی اگر از دل پررخنه صدایی نزند راه عشاق ترا هیچ نوایی نزند می زند مار به هر عضو، ولی نی ماری است که به غیر از دل آگاه به جایی نزند خون ما را که دل آهن ازو جوش کند جوهر تیغ محال است که خس پوش کند دل بی طاقت ما صبر ندارد، ورنه حسن از آیینه محال است فراموش کند هیچ نفرین به ازین نیست که عاقل گردد هر که حق نمک عشق فراموش کند * * * شمارهٔ ۳۷۸ دل چو آرایش مژگان تر خویش کند داغ را آینه دار جگر خویش کند می برد بخت به ظلمت کده هند مرا تا چه خاک (سیه) آنجا به سر خویش کند * * * شمارهٔ ۳۷۹ عشق چون شعله کشد اشک دمادم چه کند؟ پیش خورشید صف آرایی شبنم چه کند؟ از جگر تشنگیم ریگ روان سیراب است با چو من سوخته ای چشمه زمزم چه کند؟ * * * شمارهٔ ۳۸۰ آه را یاد سر زلف تو پیچیده کند فکر را شیوه رفتار تو سنجیده کند دل محال است که با داغ هوس جوش زند کعبه حاشا که به بر جامه پوشیده کند * * * شمارهٔ ۳۸۱ خلد تسخیر دل اهل محبت نکند برق در بوته خاشاک اقامت نکند کرد دلگیر سفرپای گرانخواب، مرا هیچ کس با قلم کند کتابت نکند! * * * شمارهٔ ۳۸۲ باده ای را نپرستم که خرابم نکند گرد آن شمع نگردم که کبابم نکند خون منصورم و بیداردلی جوش من است می طفل افکن افسانه به خوابم نکند آب گشته است دل یک چمن از خنده من می شود حشر مکافات گلابم نکند؟ * * * شمارهٔ ۳۸۳ عاشقانی که دل از گریه سبکبار کنند شکوه خود چه ضرورست که اظهار کنند؟ بوی پیراهن گلزار ازان شوخترست که نظربند ز خار سر دیوار کنند * * * شمارهٔ ۳۸۴ عشقبازان چو جلای نظر پاک دهند منصب برق جهانسوز به خاشاک دهند مفلسم، حوصله ناز خریدارم نیست می فروشم به بهای دل اگر خاک دهند (در دو روزش چو سر زلف بهم می شکنی حیف دل نیست که در دست تو بی باک دهند) * * * شمارهٔ ۳۸۵ داغ سودای ترا بر دل بی کینه نهند گوهری را که عزیزست به گنجینه نهند بی تو جمعی که نظر آب دهند از گلزار تشنگانند که بر ریگ روان سینه نهند قسمت مردم هموار نگردد سختی بالش از موم به زیر سر آیینه نهند * * * شمارهٔ ۳۸۶ دل به خال تو عبث چشم طمع دوخته بود مشک این نافه سراسر جگر سوخته بود چون صبا بیهده بر گرد چمن گردیدم رزق من غنچه صفت در دلم اندوخته بود * * * شمارهٔ ۳۸۷ می خرامید و صبوح از می بی غش زده بود لاله ای بود که سر از دل آتش زده بود ای مه عید کجا گم شده بودی دیروز؟ که کمان ابروی من دست به ترکش زده بود * * * شمارهٔ ۳۸۸ پیش ازین سینه ام از چاک گلستانی بود هر شکاف از دل چاکم لب خندانی بود روزگاری است نرفتیم به صحرای جنون یاد مجنون که عجب سلسله جنبانی بود! * * * شمارهٔ ۳۸۹ (چشمت که راه توبه احباب می زند ساغر به طاق ابروی محراب می زند) (یک صبحدم به طرف گلستان گذشته ای شبنم هنوز بر رخ گل آب می زند؟) * * * شمارهٔ ۳۹۰ چون لاله هر که باده حمرا نمی زند جوش نشاط چون خم صهبا نمی زند مجنون که از لباس تعلق برآمده است آتش چرا به دامن صحرا نمی زند؟ از داغ گشت شورش مغزم زیادتر گرداب مهر بر لب دریا نمی زند * * * شمارهٔ ۳۹۱ دم گرچه پیش آینه عالم نمی‌زند آیینه پیش عارض او دم نمی‌زند از پنبه داغ ما نرود زنده در کفن از بخیه زخم ما مژه بر هم نمی‌زند از ششدر جهات، مرا نقش کم رهاند گیرد اگر کسی کم خود، کم نمی‌زند * * * شمارهٔ ۳۹۲ ماه از حجاب روی تو پروین عرق کند آیینه را شکوه جمال تو شق کند اسکندرست اگر چه بود در لباس فقر هر کس که اختصار به سد رمق کند چون با رخ تو چهره شود مه، که آفتاب از شرم عارضت ز شفق خون عرق کند * * * شمارهٔ ۳۹۳ تا چند رخ ز باده کسی لاله گون کند؟ تا کی کسی شناه به دریای خون کند؟ هر کس ز عشق سایه دستی گرفته است چون تیشه دست در کمر بیستون کند روزی که چرخ پنبه گذارد به داغ ما خورشید سر ز روزن مغرب برون کند اول شکار لاغر آن صید پیشه ایم ما را مگر شهید برای شگون کند * * * شمارهٔ ۳۹۴ چندان که ممکن است کسی مردمی کند دم را چرا علم کند و کژدمی کند؟ نان جوی به سفره هر کس که هست ازوست آدم زبان خویش اگر گندمی کند طوفان نوح، کودک دریا ندیده ای است جایی که آب دیده ما قلزمی کند * * * شمارهٔ ۳۹۵ اول به ظالمان اثر ظلم می رسد پیش از هدف همیشه کمان ناله می کند * * * شمارهٔ ۳۹۶ در خشت خم به چشم حقارت نظر مکن خورشید ساغر از لب این بام شد بلند پرواز مرغ بسمل ازو بیشتر مخواه بال و پری که در شکن دام شد بلند * * * شمارهٔ ۳۹۷ این ناقصان که فخر به انساب می کنند پس پس سفر چو طفل رسن تاب می کنند اسلاف را هم از نسب خود کنند خوار بس نیست این ستم که به اعقاب می کنند؟ * * * شمارهٔ ۳۹۸ تیر از فراق شست تو می کرد ناله دوش؟ یا بال عندلیب پر این خدنگ بود از آبیاری عرق شرم، روی او تا آفتاب زرد خزان لاله رنگ بود امشب که شوخی هوسش آرمیده بود جان شراب بر لب ساغر رسیده بود درد طلب بلاست، وگرنه رفیق خضر لب تشنگی خویش در آیینه دیده بود * * * شمارهٔ ۳۹۹ مژگان من ز اشک دمی بی گهر نبود این شاخ بی شکوفه لخت جگر نبود آیینه ات ز دود خط آخر سیاه شد خط بر زمین کشیدن ما بی اثر نبود * * * شمارهٔ ۴۰۰ خطت ز پیش چشم سوادم نمی رود دلسوزی رخ تو ز یادم نمی رود هر جلوه ای که دیده ام از سروقامتی چون مصرع بلند ز یادم نمی رود * * * شمارهٔ ۴۰۱ (هرگه لبت به خنده تبسم ادا شود هر عضو من چو برگ گل از هم جدا شود) (پیکان یار را نتواند به خود گرفت گر استخوان من همه آهن ربا شود) * * * شمارهٔ ۴۰۲ دل روبرو به خنجر مژگان چرا شود با برق، خار دست و گریبان چرا شود؟ جان داد صبح بر سر یک خنده خنک دندان کس به خنده نمایان چرا شود؟ * * * شمارهٔ ۴۰۳ آنجا که عارض تو ز می لاله گون شود در دیده رشته های نگه جوی خون شود لنگر درین محیط کند کار بادبان دیوانگی ز سنگ ملامت فزون شود * * * شمارهٔ ۴۰۴ عمرم به تلخکامی مل خرج می شود اشکم به رنگ لاله و گل خرج می شود با عاشقان همین سخن عاشقی بگوی در کشور قفس زر گل خرج می شود * * * شمارهٔ ۴۰۵ ای سنگدل عقیق تو بدنام می شود ورنه مرا چه از دو سه دشنام می شود؟ ایام برگریز پر و بال میرسد تا عندلیب ما به قفس رام می شود در خانه ای که روی تو افزود از شراب تبخاله خوش نشین لب بام می شود * * * شمارهٔ ۴۰۶ از خواب، چشم شوخ تو سنگین نمی شود در زیر ابر برق به تمکین نمی شود تلخی پذیر باش که بی آب تلخ و شور چون گوهر استخوان تو شیرین نمی شود * * * شمارهٔ ۴۰۷ هرکس که از رخ تو نظر آب می‌دهد خرمن به برق و خانه به سیلاب می‌دهد در خون یک جهان دل بی‌تاب می‌رود مشاطه‌ای که زلف ترا تاب می‌دهد صیدی که بی‌قراری وحشت کشیده است در چشم دام، داد شکرخواب می‌دهد * * * شمارهٔ ۴۰۸ گل بوی بی وفایی ارواح می دهد یادی ز کم بقایی ارواح می دهد خندیدن و شکفتن یاران به روی هم یاد از بغل گشایی ارواح می دهد * * * شمارهٔ ۴۰۹ آیینه ات ز چشم بدان بی صفا شده است خاکستر سپند، جلای تو می دهد * * * شمارهٔ ۴۱۰ عاشق عنان به چرخ مقوس نمی دهد صید رمیده دست به هر کس نمی دهد بی حاصلی است حاصل نیکی به بدگهر آبی که خورد ریگ روان پس نمی دهد چون طفل خام، آرزوی بی تمیز ما فرصت به هیچ میوه نارس نمی دهد * * * شمارهٔ ۴۱۱ هرگز کسی ز قافله دل نشان ندید یک آفریده آتش این کاروان ندید چون سرو، خام آمد و خام از چمن گذشت نخلی که انقلاب بهار و خزان ندید * * * شمارهٔ ۴۱۲ به جای قطره باران به کشت طالع ما ز آسمان ستم پیشه مور می آید * * * شمارهٔ ۴۱۳ تبسمی پی دشنام تلخ در کارست نمکچش مزه ای با پیاله می باید * * * شمارهٔ ۴۱۴ چه شد دگر که فغان از دلم خروش کشید؟ لباس عافیتم دست غم ز دوش کشید کمان حسن که در بند ماه کنعان بود خط سیاه تو از گوش تا به گوش کشید * * * شمارهٔ ۴۱۵ مرا در آتش بی رحمی عتاب مسوز که شمع طور مرا با چراغ می جوید مگر نهال تو در باغ سایه افکن شد؟ که سرو رخنه دیوار باغ می جوید * * * شمارهٔ ۴۱۶ نسیم از چمن و مشک از ختن گوید گل شکفته ازان چاک پیرهن گوید دلم نشست به خون تا به اشک شد همراز کسی به طفل چرا راز خویشتن گوید؟ * * * شمارهٔ ۴۱۷ رونق ز لاله زار تو خط سیاه برد این هاله روشنی ز شبستان ماه برد ای ناخدای موج به فریاد من برس باد مراد کشتی ما را ز راه برد * * * شمارهٔ ۴۱۸ گفتار او غم از دل ناکام می برد این قند سوده تلخی بادام می برد رعنا قدان باغ، برآورده تواند نام ترا نهال به اندام می برد * * * شمارهٔ ۴۱۹ تا چند ناگواری از اندازه بگذرد؟ اوقات در شکنجه خمیازه بگذرد شایسته هزار شبیخون کوتهی است عمری که چون خمار به خمیازه بگذرد * * * شمارهٔ ۴۲۰ تنها نه کار من به نگاه نخست کرد هر کس که دید جلوه او پای سست کرد زلف از متاع فتنه تهیدست گشته بود خط عاقبت شکسته او را درست کرد * * * شمارهٔ ۴۲۱ کی دیدمش که گریه سر حرف وا نکرد؟ رنگ شکسته راز دلم برملا نکرد تنها نبرد جلوه او شمع را ز جای سرزنده ای نماند که بی دست و پا نکرد * * * شمارهٔ ۴۲۲ تا عشق هست ناله به فریاد می رسد تا هست آتشی مدد باد می رسد ای تیشه کامرانی خسرو ز حد گذشت زورت همین به بازوی فرهاد می رسد؟ * * * شمارهٔ ۴۲۳ جان چون کمال یافت به جانانه می رسد انگور چون رسید به میخانه می رسد طوفان کند شراب در آن سر که مغز نیست فیض بهار، بیش به دیوانه می رسد حسن غریب حوصله پرداز طاقت است کی آشنا به معنی بیگانه می رسد؟ * * * شمارهٔ ۴۲۴ از بس ادب که یافت دل ما ادیب شد بیمار ما ز رنج کشیدن طبیب شد بی درد و داغ، فکر ترقی نمی کند دل شد یتیم تا سخن من غریب شد بعد از هزار شب که شب وصل داد روی اوقات صرف پاس نگاه رقیب شد * * * شمارهٔ ۴۲۵ آخر غبار خط تو گرد کساد شد جوهر به چشم آینه موی زیاد شد هر عاشقی که شیوه وارستگی شناخت چون بنده گریخته بی اعتماد شد * * * شمارهٔ ۴۲۶ خالش بلای جان ز خط مشکبار شد پرهیز ازان ستاره که دنباله دار شد انصاف نیست سوختن از تشنگی مرا کز خون من عقیق لبت آبدار شد * * * شمارهٔ ۴۲۷ بال و پر محیط ز موج آشکاره شد گردد یکی هزار چو دل پاره پاره شد بالیدگی است لازمه التفات خلق فربه به یک دو هفته هلال از اشاره شد * * * شمارهٔ ۴۲۸ آثار عشق در دل چون سنگ من نماند در بیستون من اثر از کوهکن نماند تا رنگ من شکسته خود را درست کرد گلگونه در بساط سهیل یمن نماند * * * شمارهٔ ۴۲۹ گردنکشی مکن که ضعیفان به آه سرد دیهیم نخوت از سر قیصر گرفته اند * * * شمارهٔ ۴۳۰ مردم ز حد خویش برون پا نهاده‌اند راه هزار تفرقه بر خود گشاده‌اند بسته است روزگار جهان را به کار گل یکسر به فکر باغ و عمارت فتاده‌اند خواهند عاقبت ز ندامت به سر زدن دستی که ظالمان به تعدی گشاده‌اند * * * شمارهٔ ۴۳۱ روشندلان که آینه جان زدوده اند از روی حشر پرده هم اینجا گشوده اند غافل مشو ز گل که فرورفتگان خاک آن نامه را به خون دل انشا نموده اند * * * شمارهٔ ۴۳۲ این ریش پروران که گرفتار شانه اند غافل که صد خدنگ بلا را نشانه اند در خانمان خرابی دل سعی می کنند این غافلان که در پی تعمیر خانه اند * * * شمارهٔ ۴۳۳ جوش سخن من بود از جذبه مردان هر خام مرا بر سر گفتار نیارد دلوی که چهل کس نتوانند کشیدن یک کس چه خیال است که از چاه برآرد؟ * * * شمارهٔ ۴۳۴ رخسار تو با خط سیه کار چه سازد؟ آیینه به تردستی زنگار چه سازد؟ از جلوه شیرین دهنان آب نگردید فرهاد به جان سختی کهسار چه سازد؟ * * * شمارهٔ ۴۳۵ می بی خبر از نرگس شهلای تو ریزد خمیازه نمکسود ز لبهای تو ریزد در گوش صدف جای کند از بن دندان هر نکته که از لعل گهرزای تو ریزد * * * شمارهٔ ۴۳۶ از دیده حیرت زده چون آب نریزد؟ از دست چسان آینه سیماب نریزد؟ در کلبه من از پی آسایش (من) چرخ گورنگ ز خاکستر سنجاب نریزد * * * شمارهٔ ۴۳۷ در دور خط آن سیم ذقن تلخ سخن شد خط ابجد بی رحمی آن غنچه دهن شد شد آتش گل اخگر خاکستر بلبل روزی که گل روی تو پیدا ز چمن شد اخگر نتواند ز گریبان بدر انداخت دستی که گرفتار سر زلف سخن شد * * * شمارهٔ ۴۳۸ لب تشنه تو، سوخته ای نیست نباشد شاد از تو غم اندوخته ای نیست نباشد اندیشه زلف تو چو عزم سفر هند در هیچ دل سوخته ای نیست نباشد * * * شمارهٔ ۴۳۹ توفیق، مرا رخت به منزل نرساند خاشاک مرا موج به ساحل نرساند ای وای بر آن کشته که از گریه شادی آبی به کف خنجر قاتل نرساند * * * شمارهٔ ۴۴۰ ترسم که مرا عشق به مردی نرساند دل را به شفاخانه دردی نرساند امشب نفسم مضطرب از سینه برون رفت بر آینه حسن تو گردی نرساند! * * * شمارهٔ ۴۴۱ چون حرف زند، غنچه ز گفتار بماند چون جلوه کند، سرو ز رفتار بماند آن کبک خرامنده به رفتار چو آید سیماب بر آیینه ز رفتار بماند * * * شمارهٔ ۴۴۲ جمعی که سر خویش به فتراک تو بستند چندان که به گردش بود این دایره، هستند شد پنجه سیمین تو در مهد، نگارین از رشته جانها که به انگشت تو بستند * * * شمارهٔ ۴۴۳ کی در تن خاکی دل آگاه گذارند؟ یوسف نه عزیز است که در چاه گذارند صد مرتبه خوشتر بود از قیمت نازل گر یوسف ما را به ته چاه گذارند * * * شمارهٔ ۴۴۴ جویای تو آسودگی از مرگ نبیند در خاک، طلبکار تو از پا ننشیند از عمر برومند شود هر که درین باغ در سایه نخلی که نشاند بنشیند * * * شمارهٔ ۴۴۵ تا صدق طلب خضر من آبله پا بود هر موجه ای از ریگ روان قبله نما بود از کشمکش عشق رسیدیم به دولت این اره به فرق سر ما بال هما بود سر داد به صحرا دل دیوانه ما را آن گنج که در گوشه ویرانه ما بود * * * شمارهٔ ۴۴۶ احوال دل خسته به اغیار مگویید حال سرشوریده به دستار مگویید در خلوت دل رشته جان موی دماغ است اینجا سخن از سبحه و زنار مگویید در سنگ پر و بال نهد حشر مکافات هرگز سخن سخت به دیوار مگویید * * * شمارهٔ ۴۴۷ (شکست حال پریشان ما چه فایده دارد؟ خرابی دل ویران ما چه فایده دارد؟) (بگیر دامنش ای اشک (و) چاره سازی (ما) کن همین گرفتن دامان ما چه فایده دارد؟) (کسی که تخم محبت به دل نکشته چه داند که آب دیده گریان ما چه فایده دارد؟) * * * شمارهٔ ۴۴۸ کدام شوخ که با من سر عتاب ندارد؟ کدام گوشه که چشمم گلی در آب ندارد؟ مرا که تشنه آن لعلم از عتاب چه پروا؟ که می پرست غم از تلخی شراب ندارد * * * شمارهٔ ۴۴۹ عجب نباشد اگر دل ز آسمان بگریزد که تیر راست رو از صحبت کمان بگریزد گل حمایت (و) مظلوم پروری است شجاعت وگرنه گرگ چرا از سگ شبان بگریزد؟ * * * شمارهٔ ۴۵۰ خراب شو که به ملک خراب باج نباشد برهنه شو که به عریان تنان خراج نباشد چنان بزی که چو فرمان کردگار درآید ترا به حال دگر نقل احتیاج نباشد * * * شمارهٔ ۴۵۱ همت عالی نظر به پست ندارد خانه گردون غم نشست ندارد تیر تو از شست صاف، گرد نشانه چون صف مژگان بلند و پست ندارد * * * شمارهٔ ۴۵۲ دور قدح را مه تمام ندارد روشنی ماه این دوام ندارد بر لب کوثر شکسته است سبویش هر که به کف وقت صبح جام ندارد با همه دلها یکی است نسبت آن زلف دیده آهوشناس دام ندارد * * * شمارهٔ ۴۵۳ ره به فروغ رخش نقاب نگیرد ابر تنک پیش آفتاب نگیرد گرد دل عاشقان مگرد خدا را رخت تو بوی دل کباب نگیرد! * * * شمارهٔ ۴۵۴ طالع ما عیش را غم می کند سور را همچشم ماتم می کند تا خیال گریه کردم یار رفت این غزال از بوی خون رم می کند * * * شمارهٔ ۴۵۵ گریهٔ ما دل به طوفان می‌دهد نالهٔ ما جان به افغان می‌دهد بلبلان را داغ دارد باغبان کاو سزای هرزه‌گویان می‌دهد * * * شمارهٔ ۴۵۶ نه هر دل جای سودای تو باشد دلی کز جا رود جای تو باشد گل از شبنم سراپا چشم گردید که حیران تماشای تو باشد دو عالم را تواند پشت پا زد سر هر کس که در پای تو باشد * * * شمارهٔ ۴۵۷ هر که نبرد آب خود چشمه کوثر شود هر که فرو خورد اشک مخزن گوهر شود هر که فشاند از جهان دست خود آسوده شد خواب فراغت کند نخل چو بی بر شود * * * شمارهٔ ۴۵۸ خار پیراهن مشو آسودگان خاک را تا پس از مردن نگردد بر تنت هر موی مار * * * شمارهٔ ۴۵۹ غم مرا در جان بی حاصل نمی گیرد قرار جغد از وحشت درین منزل نمی گیرد قرار جان قدسی در تن خاکی دو روزی بیش نیست موج دریا دیده در ساحل نمی گیرد قرار راهرو چون می تواند پشت بر دیوار داد؟ در بیابان طلب منزل نمی گیرد قرار * * * شمارهٔ ۴۶۰ آشیان بلبلان پر گل شد از جوش بهار خوش وصالی قسمت بلبل شد از جوش بهار از در گلشن به دشواری برون می آورد بس که دامان صبا پر گل شد از جوش بهار سبزه پشت لبت چون ریشه در دلها دواند گوشه دستار پر سنبل شد از جوش بهار * * * شمارهٔ ۴۶۱ باز دارم نعل در آتش ز پیکان دگر می کند در سینه کاوش تیر مژگان دگر کشته آن دست و بازویم که در میدان عشق زخم را دل می دهد هر دم ز پیکان دگر * * * شمارهٔ ۴۶۲ ای ز رویت هر نظر محو تماشای دگر در دل هر ذره ای خورشید سیمای دگر چون رود بیرون ز باغ آن یوسف گل پیرهن می شود هر شاخ گل دست زلیخای دگر * * * شمارهٔ ۴۶۳ نوازش می کند بی حاصلان را آسمان کمتر به نخل بی ثمر دارد توجه باغبان کمتر ز آه گرم من دل سخت تر گردید گردون را چه حرف است این که از آتش شود زور کمان کمتر ندارد در درازی کوتهی دست دراز من به پا گر می دهم دردسر آن آستان کمتر * * * شمارهٔ ۴۶۴ با بخت تیره کوکب ما را چه اعتبار؟ در روز ابر، بال هما را چه اعتبار؟ در کوی دوست نرخ دل از خاک کمترست در صحن کعبه قبله نما را چه اعتبار؟ * * * شمارهٔ ۴۶۵ درویش خامش است ز مبرم کشنده تر از پشه هاست پشه خاکی گزنده تر خاموش بی کمال چو باروت بی صدا باشد ز پوچ گو به مراتب کشنده تر * * * شمارهٔ ۴۶۶ اقبال، گلی از چمن نیت خیرست زاغ ار به سرت سایه کند بال هما گیر * * * شمارهٔ ۴۶۷ ای دل بی تاب زاری واگذار گریه با ابربهاری واگذار کی ز صندل به شود دردسرم؟ ناصحا این چوبکاری واگذار! * * * شمارهٔ ۴۶۸ رزق نزدیکان حق آید به پای خویشتن از تردد در حرم باشد کبوتر بی نیاز * * * شمارهٔ ۴۶۹ رنگ من کرده به بال و پر عنقا پرواز نیست ممکن که به چندین بط می آید باز می شود صاحب آوازه ز یکدستی، شعر این چه حرف است که یک دست ندارد آواز؟ * * * شمارهٔ ۴۷۰ سرو از قد تو کسب رعونت کند هنوز خورشید از عذار تو حیرت کند هنوز از جوش بلبلان نفس دام تنگ شد صیاد من ز بخت شکایت کند هنوز * * * شمارهٔ ۴۷۱ چون مسیحا فرد شو دل زنده جاوید باش سوزن از خود دور کن در دیده خورشید باش چون کدو برجاست گو مینای شیرازی مباش چون سفال از ماست گو جام جم از جمشید باش هر ثمر سنگی به قصد نخل دارد در بغل ایمنی می خواهی از سنگ حوادث، بید باش * * * شمارهٔ ۴۷۲ مست ناز من چنین مغرور و بی پروا مباش پادشاه عالمی، در حکم استغنا مباش حسن چون تنها شود، از چشم خود دارد خطر در تماشاخانه آیینه هم تنها مباش * * * شمارهٔ ۴۷۳ یوسف من از زلیخا مشربان دامن بکش سر به کنعان حیا چون بوی پیراهن بکش از کجی های تو دشمن بر تو می یابد ظفر راست باش و صد الف بر سینه دشمن بکش * * * شمارهٔ ۴۷۴ سرمه یعقوب را مالیده گرد دامنش دست برده است از ید بیضا بیاض گردنش عشق در هر دل که افروزد چراغ دوستی برق چون پروانه می گردد به گرد خرمنش * * * شمارهٔ ۴۷۵ کاکل او درهم است از شورش سودای خویش از پریشانی ندارد زلف او پروای خویش نشأه مستی ز عمر جاودانی خوشترست خضر و آب زندگانی، ما و ته مینای خویش در میان هر دو موزون آشنایی معنوی است سرو تا بالای او را دید جست از جای خویش! * * * شمارهٔ ۴۷۶ فصل گل می گذرد بی قدح و جام مباش غنچه منشین، گره خاطر ایام مباش گل و سنبل به از اسباب گرفتاری نیست گر به گلزار روی بی قفس و دام مباش * * * شمارهٔ ۴۷۷ آن که از چاک دل خویش بود محرابش نشود پرده نسیان عبادت خوابش جوش عشق از لب من مهر خموشی برداشت این نه بحری است که در حقه کند گردابش * * * شمارهٔ ۴۷۸ آه کان سرو گل اندام ز رعنایی ها جامه را فاخته ای کرده که نشناسندش * * * شمارهٔ ۴۷۹ موجه ای کو که ز دریا نبود ما و منش؟ یا حبابی که نه از بحر بود پیرهنش خبر یوسف گم گشته ما بی خبری است وقت آن خوش که نباشد خبر از خویشتنش * * * شمارهٔ ۴۸۰ خرقه ای دوختم از داغ جنون بر تن خویش نیست یک تن به تمامی چو من اندر فن خویش سر مینای می و همت او را نازم که گرفته است گناه همه بر گردن خویش این چه بخت است که هر خار که گل کرد از خاک در دل آبله من شکند سوزن خویش * * * شمارهٔ ۴۸۱ به گوشه قفس از آشیانه قانع باش نه ای حریف میان، با کرانه قانع باش مریض مصلحت خویش را نمی داند به تلخ و شور طبیب زمانه قانع باش * * * شمارهٔ ۴۸۲ از عشق اگر لاف زنی دشمن کین باش با بخت سیه همچو سیاهی و نگین باش ای صبح مزن خنده بیجا، شب وصل است گر روشنی چشم منی پرده نشین باش * * * شمارهٔ ۴۸۳ خطی که دمید گرد رخسارش شد پرده گلیم چشم عیارش بر خاطر نازکش گران آید گل تکیه زند اگر به دیوارش * * * شمارهٔ ۴۸۴ تیغی که غمزه تو کند سایه پرورش ابریشم بریده شود زلف جوهرش بی عشق، آه در جگر روزگار نیست خاکستری است چرخ که عشق است اخگرش دارد خطر ز جنبش مژگان سفینه اش چشمی که نیست حیرت دیدار لنگرش * * * شمارهٔ ۴۸۵ در گرد خط نهان شد روی عرق فشانش خط غبار گردید دیوار گلستانش کوتاه بود دستم تا داشت اختیاری قالب چو کرد خالی شد بهله میانش آن شوخ پاکدامن تا لب ز باده تر ساخت بوی امیدواری می آید از دهانش * * * شمارهٔ ۴۸۶ هر که پیش از مرگ مرد از یک جهان غم شد خلاص هر که بیرون رفت از عالم، ز عالم شد خلاص تنگدستی راست لازم گریه بی اختیار تاک تاآورد برگ از چشم پر نم شد خلاص * * * شمارهٔ ۴۸۷ لاله آتش زبان افروخت در گلشن چراغ بعد ازین در خواب بیند دیده روشن چراغ از جبین صورت دیوار آتش می چکد در چنین بزمی چرا اندیشد از مردن چراغ؟ خضر دلسوزی نمی بینم درین صحرا، مگر گرم رفتاری فروزد پیش پای من چراغ * * * شمارهٔ ۴۸۸ هر کس که چون صدف دهن خویش کرد پاک لبریز می شود ز گهرهای تابناک بی سجده می کنند نماز جنازه را مگذار پیش مرده دلان روی خود به خاک * * * شمارهٔ ۴۸۹ زلفت ز کجا و ز کجا سلسله مشک یک تار ز زلف تو و صد قافله مشک شب تا سحر از سلسله جنبانی زلفی در کوچه زخمم گذرد قافله مشک * * * شمارهٔ ۴۹۰ بازآ که بی تو رنگ نیاید به روی گل در جیب غنچه زنگ برآورد بوی گل در گلستان حسن تو از جوش عندلیب تنگ است جای بال فشانی به بوی گل * * * شمارهٔ ۴۹۱ گرچه زنگ خاطر تن پروران چون روزه ام صیقل آیینه روحانیان چون روزه ام با گرانقدری سبک در دیده هایم چون نماز با سبکروحی به خاطرها گران چون روزه ام * * * شمارهٔ ۴۹۲ می‌تراود وحشت از بوم و بر کاشانه‌ام دارد از چشم غزالان حلقه در خانه‌ام دام زیر خاک سازد سیل بی‌زنهار را بس که باشد گرد کلفت فرش در کاشانه‌ام * * * شمارهٔ ۴۹۳ دیده از صورت‌پرستی بسته بود آیینه‌ام نوخطی دیدم که بازی کرد دل در سینه‌ام * * * شمارهٔ ۴۹۴ من که بودم رونق کوی خرابات، این زمان آفتاب شنبه و ابر شب آدینه ام * * * شمارهٔ ۴۹۵ جلوه‌ای مستانه زان گلگون‌قبا می‌خواستم زان گلستان یک نسیم آشنا می‌خواستم با گواهان لباسی دعوی خون باطل است ورنه خون خود از آن گلگون‌قبا می‌خواستم تا به کام دل چو مرکز گرد سر گردم ترا پایی از آهن چو پرگار از خدا می‌خواستم * * * شمارهٔ ۴۹۶ چند زور آرد جنون بر من، گریبان نیستم چند بی تابی کنم، آه غریبان نیستم عهد خوبانم که می غلطم در آغوش شکست شمع صبحم در پی دلسوزی جان نیستم * * * شمارهٔ ۴۹۷ تیغ کوه همتم، دامن ز صحرا می کشم می روم تا اوج استغنا، دگر وا می کشم تا دهن بازست چون پیمانه می نوشم شراب چون سبو تا دست بر تن هست صهبا می کشم * * * شمارهٔ ۴۹۸ پرده بر حسن عمل از دامن تر می کشم چون صدف دامان تر در آب گوهر می کشم مهر گل را بر گلاب انداختن کار من است ناز آن لبهای میگون را ز ساغر می کشم * * * شمارهٔ ۴۹۹ در لباس از سینه تفسیده آهی می کشم شمع فانوسم نفس در پرده گاهی می کشم گرچه از مشق جنون افتاده ام چون خامه باز کار هر جا بر سر افتد مد آهی می کشم صحبت خلق است مجنون مرا بر دل گران خویش را از کام شیران در پناهی می کشم * * * شمارهٔ ۵۰۰ چون نظر بر روی آن دشمن مروت می‌کنم از بهار گریه گلریزان حسرت می‌کنم تا به کی چون جام می عمرم به گردش بگذرد؟ مدتی در پای خُم قصد اقامت می‌کنم * * * شمارهٔ ۵۰۱ گریه را بی‌طاقتی آموختن حق من است در دو مجلس قطره را همچشم طوفان می‌کنم دیده افسردگان گرمی ز آتش می‌برد داغ را در رخنه‌های سینه پنهان می‌کنم * * * شمارهٔ ۵۰۲ نیست ناخن در کف و مشکل‌گشایی می‌کنم کار عالم را به این بی‌دست و پایی می‌کنم نیست مانند سپند از سوختن فریاد من دور گردان را به آتش رهنمایی می‌کنم * * * شمارهٔ ۵۰۳ (تا به چند از گریه آزار دل جیحون دهم؟ از دعای بی اثر دردسر گردون دهم) (آشیانی می توانم ساخت در کنج قفس گر ز دل این خارخار رشک را بیرون دهم) * * * شمارهٔ ۵۰۴ در دل است آن کس که از نادیدنش دیوانه‌ایم آن که ما را دربه‌در دارد به او هم‌خانه‌ایم بی‌تکلف یار خود را تنگ در بر می‌کشد ما در آیین محبت امت پروانه‌ایم * * * شمارهٔ ۵۰۵ ما به زور اشک، موج از روی جیحون می بریم چین جوهر از جبین تیغ بیرون می بریم منع ما دریاکشان ای زاهدان از ابلهی است ما گلیم خویش را از آب بیرون می بریم * * * شمارهٔ ۵۰۶ چون به دریا روی با این دیده پر نم کنیم حلقه گرداب ها را حلقه ماتم کنیم پیش ازان کز یکدگر ریزیم چون قصر حباب خیز تا چون موجه دریا وداع هم کنیم * * * شمارهٔ ۵۰۷ ز کویت رفتم و الماس طاقت بر جگر بستم تو با اغیار خوش بنشین که من بار سفر بستم همان بهتر که روگردان شوم از خیل مژگانش به غیر از خون دل خوردن چه طرف از نیشتر بستم به هر چوب قفس پیوند دیگر بود بالم را به زور این قوت پرواز را بر بال و پر بستم * * * شمارهٔ ۵۰۸ به می گرد ملال از چهره دل پاک می کردم ز هر پیمانه ای خون در دل افلاک می کردم درین ظلمت سرا می یافتم گم کرده خود را اگر صبح بناگوش ترا ادراک می کردم * * * شمارهٔ ۵۰۹ من آن بخت از کجا دارم که با او همسفر گردم؟ زهی دولت اگر در رهگذارش پی سپر گردم همان خجلت کشم، با عمر جاویدان اگر خواهم به قدر گرد دل گشتن ترا برگرد سرگردم * * * شمارهٔ ۵۱۰ به بوسی قانع از لبهای شکربار چون گردم؟ ازین قند مکرر سیر من یکبار چون گردم؟ ز بوی گل گرانی می کشد نازک نهال من به چندین کوه غم بر خاطر او بار چون گردم؟ * * * شمارهٔ ۵۱۱ نمی کردم به نیرنگ خزان ترک وفاداری اگر روی دلی از غنچه این باغ می دیدم * * * شمارهٔ ۵۱۲ فضای چرخ تنگی می کند بر مغز پرشورم قبای دار کوتاه است بر بالای منصورم چنان باریک بین گردیده ام از عاقبت بینی که جوی شهد آید در نظر چون نیش زنبورم ز صحرای شکرریز قناعت گوشه ای دارم که آید در نظر ملک سلیمان دیده مورم * * * شمارهٔ ۵۱۳ من آن رندم که راز دل ز لوح سینه می خوانم خط جوهر ز پشت صفحه آیینه می خوانم نمی سازد اجل از گفتگوی عشق خاموشم من آن طفلم که درس خویش در آدینه می خوانم * * * شمارهٔ ۵۱۴ بر سر خوان امل دست هوس می‌بندم در شکرزار، پر و بال مگس می‌بندم شوق در هیچ مقامی نکند آسایش در گلستانم و احرام قفس می‌بندم * * * شمارهٔ ۵۱۵ نتوان کرد به زندان بدن محصورم شیشه را می شکند زور می پرزورم در نمکدان ز نمکزار چه خواهد گنجید؟ چه کند حوصله تنگ فلک با شورم؟ بس که آمیخته نیش بود نوش جهان دیدن شهد فزون می گزد از زنبورم * * * شمارهٔ ۵۱۶ جذبه ای کو که ازین نشأه به پرواز آیم؟ سبک از پله انجام به آغاز آیم صبح محشر نفس بیهده ای می سوزد نه چنان رفته ام از خود که دگر باز آیم * * * شمارهٔ ۵۱۷ گرچه خاکیم پذیرای دل و جان شده ایم چون زمین آینه حسن بهاران شده ایم در سر کوی خرابات سبکدستی نیست ورنه عمری است که از توبه پشیمان شده ایم * * * شمارهٔ ۵۱۸ اگر سیاه دلم داغ لاله زار توام اگر گشاده جبینم گل بهار توام اگر چه چون ورق لاله نامه ام سیه است به این خوشم که جگرگوشه بهار توام چرا عزیز نباشم، نه خار این چمنم؟ سرم به عرش نساید چرا، غبار توام * * * شمارهٔ ۵۱۹ دلی گرفته تر از غنچه در بغل دارم به چشم آبله با خار بن جدل دارم ز بس که سینه ام از کینه جهان صاف است گمان برند که آیینه در بغل دارم * * * شمارهٔ ۵۲۰ خدنگ او نظری دوخته است بر بالم امید هست گشادی ز شست اقبالم در آشیان به خیال تو آنقدر ماندم که غنچه شد گل پرواز در پر و بالم * * * شمارهٔ ۵۲۱ شکار جذبه توفیق شد گریبانم دگر چه خار تواند گرفت دامانم؟ به کوی دوست رسیدم ز راه ساده دلی ز جیب کعبه برآورد سر بیابانم مرا به رد و قبول زمانه کاری نیست چو چشم آینه در خوب و زشت حیرانم * * * شمارهٔ ۵۲۲ ستم به خویش ز کوتاهی زبان کردیم به هر چه شکر نکردیم، یاد آن کردیم بنای خانه به دوشی بلندکرده ماست قفس نبود که ما ترک آشیان کردیم * * * شمارهٔ ۵۲۳ برون ز شیشه افلاک همچو رنگ زدیم به عالمی که در او رنگ نیست چنگ زدیم شکست بر دل ما آن زمان گوارا شد که مومیایی احباب را به سنگ زدیم * * * شمارهٔ ۵۲۴ کمند زلف ترا چون به خویش رام کنیم؟ به راه دام تو در خاک چند دام کنیم؟ سپهر تیغ مکافات بر کف استاده است چه لازم است که ما فکر انتقام کنیم؟ اگر چه پختگیی نیست کارفرما را چه لازم است که ما کار خویش خام کنیم؟ * * * شمارهٔ ۵۲۵ به هفت آب، دهن از شراب می شویم دگر ز توبه به مشک و گلاب می شویم شکسته بالی عصیان کلید فردوس است ز نامه عمل خود ثواب می شویم * * * شمارهٔ ۵۲۶ فرهادم و ثبات قدم هست پیشه ام ناخن دوانده در جگر سنگ تیشه ام از بخت شور در نمک آبم چو مغز تلخ می روترش کند چو درآید به شیشه ام از ناخن آب دشنه الماس برده ام فرهاد را به کوه جهانده است تیشه ام * * * شمارهٔ ۵۲۷ صد خنده واکشم ز تو تا ترک جان کنم در خون صد بهار روم تا خزان کنم تیغش ز سخت جانی من کند اگر شود لوح مزار خویش ز سنگ فسان کنم * * * شمارهٔ ۵۲۸ در کار عشق سعی چو فرهاد می‌کنم مشق جنون به خامه فولاد می‌کنم تا فکر کرده است مرا بر سخن سوار در کوه قاف صید پریزاد می‌کنم * * * شمارهٔ ۵۲۹ گاهی به کوه و گاه به صحرا نمی روم چون سیل بی حجاب به هر جا نمی روم در کوهسار سنگ ملامت مجاورم مجنون صفت به دامن صحرا نمی روم نقش فنا در آینه خشت دیده ام هرگز پی عمارت دنیا نمی روم * * * شمارهٔ ۵۳۰ کو می که اختیار خرد را به او دهم؟ مستانه دست خویش به دست سبو دهم بر هر طرف که می نگرم حشر آرزوست زلف ترا به دست کدام آرزو دهم؟ * * * شمارهٔ ۵۳۱ دل را به زلف حسن شمایل نمی دهم تا دل نمی دهند مرا دل نمی دهم این گردن ضعیف سزاوار تیغ نیست در قتل خویش زحمت قاتل نمی دهم * * * شمارهٔ ۵۳۲ حاشا که دل به ناز و نعیم جهان نهم مرغی نیم که بیضه درین آشیان نهم چون صبح بس که پرده دری دیده ام ز خلق ترسم که راز با دل شب در میان نهم خاکم که سینه ام هدف تیر عالم است گردون نیم که با همه کس در کمان نهم * * * شمارهٔ ۵۳۳ از شرم عشق دیده خونبار بسته ایم سدی میان دیده و دیدار بسته ایم جز آه، تخم سوخته را نیست خوشه ای ما دل عبث به خال لب یار بسته ایم * * * شمارهٔ ۵۳۴ پیش قضا طلسم ز تدبیر بسته ایم سد شکر به رهگذر شیر بسته ایم مجنون خانه زاد بیابان وحشتیم دیوانگی به خود نه به زنجیر بسته ایم حاشا که زخم ما دهن شکوه وا کند خود بر میان ناز تو شمشیر بسته ایم * * * شمارهٔ ۵۳۵ دام امید در ره ایام بسته‌ایم در رهگذار سیل ز خس دام بسته‌ایم بر دست روزگار روان است حکم ما تا لب ز گفتگو چو لب جام بسته‌ایم عشق آن حریف نیست که صید زبون کند خود را به زور بر قفس و دام بسته‌ایم * * * شمارهٔ ۵۳۶ راه نشاط بر دل دیوانه بسته ایم ما راه آشنایی بیگانه بسته ایم از چشم زخم توبه مبادا شکسته دل عهدی که ما به شیشه و پیمانه بسته ایم غیرت شهید بی ادبی های طرز ماست از موم، نخل ماتم پروانه بسته ایم * * * شمارهٔ ۵۳۷ از خط به مهربانی ما بدگمان مشو ما با لبت نمک به حرامی نخورده ایم * * * شمارهٔ ۵۳۸ رفتیم و کوی او به رقیبان گذاشتیم خوش کعبه ای به خار مغیلان گذاشتیم آب نمک شناسی و رنگ حیا نداشت لعل لب ترا به رقیبان گذاشتیم * * * شمارهٔ ۵۳۹ گرم نصیحت دل دیوانه خودیم سنگیم و در کمینگه پیمانه خودیم همت بلند مرتبه از آبروی ماست ما خوشه چین خرمن بی دانه خودیم * * * شمارهٔ ۵۴۰ چون گل پی رنگینی دستار نباشم چون آب روان تشنه رفتار نباشم اشکم که به هر تنگ نظر گرم نجوشم آهم که به هر سردنفس یار نباشم ناقوس غریبانه به فریاد درآید آن روز که در حلقه زنار نباشم زین شهر چرا روی به صحرا نگذارم؟ دیوانه شدم، چند گرفتار نباشم؟ * * * شمارهٔ ۵۴۱ ما را به تو شد راهنما راهبر چشم چون اشک نگردیم چرا گرد سر چشم؟ فریاد من از دست پریشان نظریهاست چون نای بود ناله ام از رهگذر چشم * * * شمارهٔ ۵۴۲ ما حسرت دیدار تو در سینه شکستیم این خار هوس در دل آیینه شکستیم زهاد شکستند اگر شیشه ما را ما نیز طلسم شب آدینه شکستیم * * * شمارهٔ ۵۴۳ دلبستگیی با دل بی کینه نداریم آن روز دل از ماست که در سینه نداریم ای صافدلان عیب مرا فاش بگویید ما روی دل امید ز آیینه نداریم * * * شمارهٔ ۵۴۴ ما داغ جنون را به سویدا نفروشیم یک ناله زنجیر به دنیا نفروشیم تنگ است سواد نظر مردم عالم تا جنس فراوان نشود ما نفروشیم * * * شمارهٔ ۵۴۵ به کویش مشت خاکی می فرستم پیام دردناکی می فرستم دماغ نامه پردازی ندارم به مستان برگ تاکی می فرستم * * * شمارهٔ ۵۴۶ گر تو با هر خار و خس خواهی چو گل افروختن از چراغ غیرتم (گل) می کند واسوختن ما چو گل با سینه صد چاک عادت کرده ایم بخیه را بر زخم نتوانی به سوزن دوختن * * * شمارهٔ ۵۴۷ مردم از افسردگی ای بخت چشمی باز کن گریه را آگاه گردان، ناله را آواز کن ای که می بخشی به گلچینان کلید باغ را اول این قفل گره از بال بلبل باز کن * * * شمارهٔ ۵۴۸ درگذشت از خاکساری دشمن از آزار من شد حصار عافیت کوتاهی دیوار من سخت جانی داردم از شکوه گردون خموش خنده کبک است شور سیل در کهسار من * * * شمارهٔ ۵۴۹ از نصیحت دم مزن با خاطر افگار من کز دوای تلخ بدخوتر شود بیمار من جوش یکرنگی ز من نام و نشان برداشته است می دهد آزار خود، هر کس دهد آزار من * * * شمارهٔ ۵۵۰ خیره گردد دیده صبح از جلای داغ من داغ دارد مهر تابان را صفای داغ من نیست گر صحرای محشر سینه گرمم، چرا می پرد چون نامه هر سو پنبه های داغ من؟ * * * شمارهٔ ۵۵۱ نیست غیری در حریم دیده نمناک من نام لیلی نقش می بندد ز اشک پاک من اینقدر بی طاقتی در مشت خاری بوده است؟ روی دریا شد کبود از سیلی خاشاک من * * * شمارهٔ ۵۵۲ منقلب گشته است از دور فلک احوال من ضعف پیری در جوانی کرده استقبال من جنس من قارون شد از گرد کسادی و هنوز چشم حاسد برنمی دارد سر از دنبال من * * * شمارهٔ ۵۵۳ خون ز چشم عاشقان بیگناه آمد برون تا ز رویش آن خط عاشق نگاه آمد برون در کنار رحمت دریای بی پایان فتاد چون حباب آن کس که از قید کلاه آمد برون * * * شمارهٔ ۵۵۴ زبان شانه را از حرف زلفش کی توان بستن؟ پریشان گوی را نتوان ز غمازی زبان بستن کسی تا چند ریزد خار در چشم تماشایی؟ خدا فرصت دهد، خواهیم نخل باغبان بستن ز پرکاری نظر می پوشد از عشاق سودایی دکان داری است در جوش خریداران دکان بستن غنیمت می شمارم صحبت گل، نیستم بلبل که عمرم بگذرد ایام گل در آشیان بستن * * * شمارهٔ ۵۵۵ ز رخسار تو خونها در دل گل می توان کردن ز زلفت حلقه ها در گوش سنبل می توان کردن ز بس خون جگر مکتوب ما را داده رنگینی به جای برگ گل در کار بلبل می توان کردن * * * شمارهٔ ۵۵۶ کجا طی راه حق با جان غافل می توان کردن؟ به پای خفته کی قطع منازل می توان کردن؟ اگر ذوق شهادت تشنه جانان را امان بخشد چه خونها در دل بی رحم قاتل می توان کردن سراب و آب را نتوان جدا کردن به چشم از هم به نور دل تمیز حق و باطل می توان کردن رعیت نیست ممکن شاه را محکوم خود سازد اگر سرپیچد از فرمان چه با دل می توان کردن؟ * * * شمارهٔ ۵۵۷ به تنهایی گل از وصل گلستان می توان چیدن که بی شرمی است گل در پیش چشم باغبان چیدن ادب حسن حجاب آلود را بی پرده می سازد به دست کوته اینجا بیشتر گل می توان چیدن * * * شمارهٔ ۵۵۸ بیا ای عشق جان پای در گل را به راه افکن ز آه سردی آتش در دلم چون صبحگاه افکن رگ خواب است از افسردگی ها رشته اشکم به هویی این گرانخوابان غفلت را به راه افکن ندارد راهی از افتادگی نزدیکتر دولت چو یوسف خویش را در منزل اول به چاه افکن * * * شمارهٔ ۵۵۹ نمی آیی، نمی خوانی، نمی جویی خبر از من خدا ناکرده در دل رنجشی داری مگر از من؟ بگو تا گریه را دامان کوشش بر کمر بندم اگر بر دل غباری داری ای روشن گهر از من * * * شمارهٔ ۵۶۰ به فکر از عقده افلاک نتوان کرد سر بیرون چرا در بیضه آرد مرغ زیرک بال و پر بیرون؟ چو ملک دلنشین نیستی ملکی نمی باشد که از دلبستگی ز آنجا نمی آید خبر بیرون ز فرش بوریا گردید خواب تلخ من شیرین ز بندیخانه نی صاف می آید شکر بیرون * * * شمارهٔ ۵۶۱ راز عشق از دل بی تاب نیاید بیرون گل از آتش، شکر از آب نیاید بیرون نگه از چشم کبود تو چه خوش می آید یوسف از نیل به این آب نیاید بیرون در چنین فصل بهاری که گل از سنگ دمید زاهد از گوشه محراب نیاید بیرون نیست از ورطه افلاک خلاصی ممکن به شنا موج ز گرداب نیاید بیرون * * * شمارهٔ ۵۶۲ نگه از چشم کبود تو چه خوش می آید یوسف از نیل به این آب نیاید بیرون در چنین فصل بهاری که گل از سنگ دمید زاهد از گوشه محراب نیاید بیرون نیست از ورطهٔ افلاک خلاصی ممکن به شنا موج ز گرداب نیاید بیرون نیست از ورطهٔ افلاک خلاصی ممکن * * * شمارهٔ ۵۶۳ ز عشق بی مژه تر نمی توان بودن بهار بی می و ساغر نمی توان بودن دلم ز کنج قفس تا گرفت دانستم که در بهشت، مکرر نمی توان بودن * * * شمارهٔ ۵۶۴ خوش است چاشنی سود در زیان دیدن رخ بهار در آیینه خزان دیدن چه خوب کرد که بلبل خزان ز گلشن رفت شکسته رنگی گل را نمی‌توان دیدن * * * شمارهٔ ۵۶۵ رویت که شست چهره به آتش نقاب ازو شد مشرق ستاره و مه آفتاب ازو چشم حیا مدار ز خوبان، که آینه است امروز دیده ای که نرفته است آب ازو جرات نگر که در قدح موم کرده ایم آن باده ای که هست بط می کباب ازو * * * شمارهٔ ۵۶۶ ای غنچه زر خرید گلستان بوی تو خورشید خانه زاد شبستان موی تو سرگشتگی و تیره سرانجامی مرا غیر از خط سیاه که آرد به روی تو؟ * * * شمارهٔ ۵۶۷ در مجلس شراب رخ شرمگین مجو از جویبار شعله گل کاغذین مجو مجنون به پای ناقه لیلی نهاد روی رنگ ادب ز لاله صحرانشین مجو از آفتاب، صلح به روز سیاه کن نقشی که بر مراد بود زین نگین مجو * * * شمارهٔ ۵۶۸ می بده ساقی که از فیض شراب صبحگاه نور می بارد ز روی آفتاب صبحگاه نقد انجم را به یک جام صبوحی می دهد خوب می داند فلک، قدر شراب صبحگاه * * * شمارهٔ ۵۶۹ چه شیرینی است با لبهای آن شیرین پسر یارب که پیغام زبانی را کند مکتوب سربسته! * * * شمارهٔ ۵۷۰ دستی که ریزشی نکند زیر خشت به از کعبه ای که فیض نبخشد کنشت به هر سطر، روزنامه آشفته خاطری است گیسوی ماتمی ز خط سرنوشت به * * * شمارهٔ ۵۷۱ از عرق رخسار گلگون را گلستان کرده‌ای بازای سرچشمه خورشید، طوفان کرده‌ای گرچه شمشیر ترا سنگ فسان در کار نیست خواب سنگین را فسان تیغ مژگان کرده‌ای * * * شمارهٔ ۵۷۲ پا چو مجنون جمع اگر در دامن صحرا کنی می توانی رام لیلی را ز استغنا کنی بی تأمل می کنی در کار باطل عمر صرف چون به کار حق رسی امروز را فردا کنی کار خود را راست کن با قامت همچون الف با قد خم چون میسر نیست سر بالا کنی * * * شمارهٔ ۵۷۳ با خموشی هستی از نیکان عالم بی سخن چون گشودی لب به گفتن، نیک یا بد می شوی * * * شمارهٔ ۵۷۴ ازان رخسار حیرت آفرین تا پرده واکردی مرا چون دیده قربانیان بی مدعا کردی به خون آغشته نتوان دید آن لبهای نازک را وگرنه با تو می گفتم چها گفتی، چها کردی * * * شمارهٔ ۵۷۵ ندارد حسن خط چون من غلام حلقه در گوشی ندارد صفحه دوران چو من عاشق بناگوشی مرا در قلزمی شور محبت می دهد جولان که باشد آسمان آنجا حباب خانه بر دوشی * * * شمارهٔ ۵۷۶ دل هر کس که از خورشید ایمان گشت نورانی بود از اشک دایم کار چشمش سبحه گردانی ز غفلت مگذران بی گریه ایام محرم را که ده روزست سالی موسم این دانه افشانی * * * شمارهٔ ۵۷۷ عرق آلود ز می طرف جبین ساخته ای دیده ها را صدف در ثمین ساخته ای ساده لوحی بود آیینه صد نقش مراد تو ز صد نقش به نامی چو نگین ساخته ای * * * شمارهٔ ۵۷۸ بی سبب بر سرم ای عربده ساز آمده ای از دل من چه به جا مانده که باز آمده ای؟ ز ره صبر چه پوشم، که (ز) الماس نگاه سینه پردازتر از چنگل باز آمده ای * * * شمارهٔ ۵۷۹ از کجی ناخنه دیده انور گردی راست شو راست که سرو لب کوثر گردی نعل نان است در آتش ز پی گرسنگان چه ضرورست پی رزق به هر در گردی؟ خم نمودند قدت را که زمین گیر شوی نه که از بی بصری حلقه هر در گردی بوالهوس نیست به لطف تو سزاوار، ولی شرمت آید ز غلط کرده خود برگردی * * * شمارهٔ ۵۸۰ از سخن چند چو سی پاره پریشان گردی؟ مهر زن بر لب گفتار که قرآن گردی جگر خود مخور از حسرت گلزار خلیل آتش خشم فروخور که گلستان گردی باش واله که درین دایره بی سر و پا می شوی مرکز اگر دیده حیران گردی * * * شمارهٔ ۵۸۱ کند چه نشو و نما دانه زمین گیری که در گذار ندیده است ابر تصویری مبرهن است ز شبنم ربایی خورشید که در بساط فلک نیست دیده سیری به هر که نیست به حق آشنا، ندارد کار ندیده ام چو سگ نفس آشنا گیری * * * شمارهٔ ۵۸۲ زهی نگاه تو با فتنه گرم همدوشی به دور خط تو خورشید در سیه پوشی ز قرب زلف دل آشفته بود، غافل ازین که در دو روز کشد کار خط به سرگوشی * * * شمارهٔ ۵۸۳ ز چهره تو چو خوشید نور می بارد اگر تو در دل شبها ستاره بار شوی به اعتبار جهان التفات اگر نکنی به دیده همه کس ز اهل اعتبار شوی اگر ز نعمت الوان به خون شوی قانع چو نافه از نفس گرم مشکبار شوی فریب وعده بی حاصلان مخور صائب که همچو ساده دلان خرج انتظار شوی * * * شمارهٔ ۵۸۴ غافل ز سیر عالم انوار مانده ای در عقده بزرگی دستار مانده ای گم کرده ای چو شعله ره بازگشت خویش در زیر دست و پای خس و خار مانده ای شبنم به آفتاب رسانید خویش را در دام رنگ و بو چه گرفتار مانده ای؟ * * * شمارهٔ ۵۸۵ در گریه چشم افشک فشان را ندیده ای فصل بهار لاله ستان را ندیده ای ای عندلیب این همه تعریف گل مکن تو حسن نیمرنگ خزان را ندیده ای * * * شمارهٔ ۵۸۶ آسوده ای که لطف نمایان ندیده ای آن سینه را ز چاک گریبان ندیده ای از شوخی نگاه در آن چشم غافلی در قطره چار موجه طوفان ندیده ای از شست غمزه ناوک مشکین نخورده ای در گرد سرمه جنبش مژگان ندیده ای * * * شمارهٔ ۵۸۷ زهاد را به حلقه رندان چه می بری؟ این خار خشک را به گلستان چه می بری جنت به چشم مرده دلان نخل ماتمی است زهاد را به سیر گلستان چه می بری؟ * * * شمارهٔ ۵۸۸ ای فتنه از سپاه تو تیری ز ترکشی از خنده تو شور قیامت نمکچشی میدان بی قراری ما را کنار نیست دل یک سپندو عشق تو دریای آتشی * * * شمارهٔ ۵۸۹ صبر مرا حواله به سیماب می کنی دلداری سفینه به گرداب می کنی ما همچو داغ لاله سیه روزگار و تو سیر سمن فشانی مهتاب می کنی بیدار می کنند به آواز بوسه ات در دامن فرشته اگر خواب می کنی * * * شمارهٔ ۵۹۰ محبت چون کند زورآزمایی شکست آرد به قلب مومیایی به رنگ و بو مناز ای گل که دارد خزان در آستین دست حنایی * * * شمارهٔ ۵۹۱ مرا چون نیست طالع ز آشنایی همان بهتر که سازم با جدایی من و بیگانگی، کز خوش قماشی ندارد پشت و رو چون آشنایی * * * شمارهٔ ۵۹۲ باز رنگت شکسته است امروز تا کجا رنگ عشق ریخته ای * * * شمارهٔ ۵۹۳ تا چو سرزلف صد شکست نیابی دامن معشوق را به دست نیابی تا ندهی خویش را تمام به علمی بعضی ازان را چنان که هست نیابی * * * شمارهٔ ۵۹۴ نهشت شرم رخ از گوشه نقاب نمایی نشد که گوشه کاری به آفتاب نمایی هوا چو ابر شود شیشه را به جلوه درآور مباد دختر رز را به آفتاب نمایی * * * شمارهٔ ۵۹۵ بهار می گذرد، سیر گلستانی کن به آشیان چه فرو رفته ای، فغانی کن مباد خیره شود آرزوی خام طمع به وقت خواب گل بوسه را نشانی کن! ترا به خلق، تماشاییان شناخته اند برای گلشن خود فکر باغبانی کن * * * شمارهٔ ۵۹۶ به هرزه ناله و فریاد ای سپند مکن اگر ز سوختگانی صدا بلند مکن مباد ز هر ندامت گزد زبان ترا به تلخکامی عشاق نوشخند مکن * * * شمارهٔ ۵۹۷ یکی هزار شد از عشق ناتمامی من ز آفتاب قیامت فزود خامی من کمال چون مه نو بوته گدازم شد به از تمامی من بود ناتمامی من * * * شمارهٔ ۵۹۸ ختم است بر خرام تو راه نظر زدن چون آه صبحگاه به قلب جگر زدن در خامشی گریز ز گفتار، زان که هست آن گل به جیب ریختن، این گل به سر زدن * * * شمارهٔ ۵۹۹ اول علاج ما به نگاه کشند کن آنگاه غیر را هدف نوشخند کن از صد یکی به سوز نهانی نمی رسد ای کمتر از سپند، صدایی بلند کن * * * شمارهٔ ۶۰۰ خود را به عشق کم ز خودی متهم مکن آیینه هست، بر نگه خود ستم مکن عشق است و صد هزار غم عافیت گداز تاب جفا نداری بر خود ستم مکن * * * شمارهٔ ۶۰۱ تیغ دو دم بود لب خندان به چشم من شاخ گل است زخم نمایان به چشم من گشته است از نظاره آن سرو جامه زیب سوهان روح، سرو گلستان به چشم من صبح دگر شود ز پی خواب غفلتم خالی اگر کنند نمکدان به چشم من * * * شمارهٔ ۶۰۲ هر نغمه طرازی نرباید دل مستان از ناله نی وجد کند محمل مستان از طاق فرود آید و در پای خم افتد خشتی که سرانجام کنند از گل مستان * * * شمارهٔ ۶۰۳ ز لباس تن برون آ به گه نیاز کردن که به جامه های صورت نتوان نماز کردن قد همچو تیر خود را به سجود حق کمان کن که به این کلید بتوان در خلد باز کردن * * * شمارهٔ ۶۰۴ دل ز مهر بوالهوس آزاد کن شعله را از قید خس آزاد کن ما حریف درد غربت نیستیم مرغ ما را با قفس آزاد کن! * * * شمارهٔ ۶۰۵ برد تا رنگ حیا را باده از رخسار او آنچه بسیارست گلچین است در گلزار او طره دستار او همسایه بال هماست پادشاهی کرد گل بر گوشه دستار او * * * شمارهٔ ۶۰۶ نیست هر آیینه را تاب رخ گلرنگ او هم مگر آیینه سازند از دل چون سنگ او در شب تاریک نتوان دزد را دنبال رفت دل گرفتن مشکل است از طره شبرنگ او از لطافت نسبت رخسار او با گل خطاست کز نگاه گرم گردد آفتابی، رنگ او * * * شمارهٔ ۶۰۷ عمر را سازد دو بالا، دیدن بالای او خضر و عمر جاودان، ما و قد رعنای او خواجه مستغنی ز دین من به دنیای دنی است چون نباشم من به دین مستغنی از دنیای او؟ * * * شمارهٔ ۶۰۸ می به جامم می کند چشم خمارآلود تو گل به طرحم می دهد روی بهارآلود تو می رسی از گرد راه و می توان برداشتن گرده خورشید از روی غبارآلود تو * * * شمارهٔ ۶۰۹ ای قیامت نخل بند قامت رعنای تو نخل رعنایی به بارآورده بالای تو حق ما افتادگان را کی توان پامال کرد؟ بوسه من کارها دارد به خاک پای تو * * * شمارهٔ ۶۱۰ ای صبا احوال ما با پاسبان او بگو اشتیاق سجده را با آستان او بگو هر کجا آن شاخ گل را ناز بگشاید کمر شکوه آغوش ما را با میان او بگو * * * شمارهٔ ۶۱۱ مگر ذوق خودآرایی براندازد نقابش را وگرنه عشق مسکین چه دارد رونمای او؟ * * * شمارهٔ ۶۱۲ قیامت را به رفتار آورد سرو روان تو زند مهر خموشی بر لب عیسی زبان تو صبا را منع می کردم ز گلزارت، چه دانستم که زیر دست صد گلچین برآید گلستان تو * * * شمارهٔ ۶۱۳ یکی هزار شد از خط سبز، شهرت او ازین غبار بلندی گرفت رایت او اگر چه بود گلوسوز آن لب شکرین شد از خط عسلی بیشتر حلاوت او * * * شمارهٔ ۶۱۴ اگر ز تیغ کند روزگار افسر تو برون نمی رود این باد نخوت از سر تو ز سرکشی تو نبینی به زیر پا، ورنه به لای نفی بنا کرده اند پیکر تو * * * شمارهٔ ۶۱۶ به کویش مشت خاکی می فرستم پیام دردناکی می فرستم دماغ نامه پردازی ندارم به مستان برگ تاکی می فرستم * * * شمارهٔ ۶۱۷ گر تو با هر خار و خس خواهی چو گل افروختن از چراغ غیرتم (گل) می کند واسوختن ما چو گل با سینه صد چاک عادت کرده ایم بخیه را بر زخم نتوانی به سوزن دوختن * * * شمارهٔ ۶۱۸ مردم از افسردگی ای بخت چشمی باز کن گریه را آگاه گردان، ناله را آواز کن ای که می بخشی به گلچینان کلید باغ را اول این قفل گره از بال بلبل باز کن * * * شمارهٔ ۶۱۹ درگذشت از خاکساری دشمن از آزار من شد حصار عافیت کوتاهی دیوار من سخت جانی داردم از شکوه گردون خموش خنده کبک است شور سیل در کهسار من * * * شمارهٔ ۶۲۰ از نصیحت دم مزن با خاطر افگار من کز دوای تلخ بدخوتر شود بیمار من جوش یکرنگی ز من نام و نشان برداشته است می دهد آزار خود، هر کس دهد آزار من * * * شمارهٔ ۶۲۱ خیره گردد دیده صبح از جلای داغ من داغ دارد مهر تابان را صفای داغ من نیست گر صحرای محشر سینه گرمم، چرا می پرد چون نامه هر سو پنبه های داغ من؟ * * * شمارهٔ ۶۲۲ نیست غیری در حریم دیده نمناک من نام لیلی نقش می بندد ز اشک پاک من اینقدر بی طاقتی در مشت خاری بوده است؟ روی دریا شد کبود از سیلی خاشاک من * * * شمارهٔ ۶۲۳ منقلب گشته است از دور فلک احوال من ضعف پیری در جوانی کرده استقبال من جنس من قارون شد از گرد کسادی و هنوز چشم حاسد برنمی دارد سر از دنبال من * * * شمارهٔ ۶۲۴ خون ز چشم عاشقان بیگناه آمد برون تا ز رویش آن خط عاشق نگاه آمد برون در کنار رحمت دریای بی پایان فتاد چون حباب آن کس که از قید کلاه آمد برون * * * شمارهٔ ۶۲۵ زبان شانه را از حرف زلفش کی توان بستن؟ پریشان گوی را نتوان ز غمازی زبان بستن کسی تا چند ریزد خار در چشم تماشایی؟ خدا فرصت دهد، خواهیم نخل باغبان بستن ز پرکاری نظر می پوشد از عشاق سودایی دکان داری است در جوش خریداران دکان بستن غنیمت می شمارم صحبت گل، نیستم بلبل که عمرم بگذرد ایام گل در آشیان بستن * * * شمارهٔ ۶۲۶ ز رخسار تو خونها در دل گل می توان کردن ز زلفت حلقه ها در گوش سنبل می توان کردن ز بس خون جگر مکتوب ما را داده رنگینی به جای برگ گل در کار بلبل می توان کردن * * * شمارهٔ ۶۲۷ کجا طی راه حق با جان غافل می توان کردن؟ به پای خفته کی قطع منازل می توان کردن؟ اگر ذوق شهادت تشنه جانان را امان بخشد چه خونها در دل بی رحم قاتل می توان کردن سراب و آب را نتوان جدا کردن به چشم از هم به نور دل تمیز حق و باطل می توان کردن رعیت نیست ممکن شاه را محکوم خود سازد اگر سرپیچد از فرمان چه با دل می توان کردن؟ * * * شمارهٔ ۶۲۸ به تنهایی گل از وصل گلستان می توان چیدن که بی شرمی است گل در پیش چشم باغبان چیدن ادب حسن حجاب آلود را بی پرده می سازد به دست کوته اینجا بیشتر گل می توان چیدن * * * شمارهٔ ۶۲۹ بیا ای عشق جان پای در گل را به راه افکن ز آه سردی آتش در دلم چون صبحگاه افکن رگ خواب است از افسردگی ها رشته اشکم به هویی این گرانخوابان غفلت را به راه افکن ندارد راهی از افتادگی نزدیکتر دولت چو یوسف خویش را در منزل اول به چاه افکن * * * شمارهٔ ۶۳۰ نمی آیی، نمی خوانی، نمی جویی خبر از من خدا ناکرده در دل رنجشی داری مگر از من؟ بگو تا گریه را دامان کوشش بر کمر بندم اگر بر دل غباری داری ای روشن گهر از من * * * شمارهٔ ۶۳۱ به فکر از عقده افلاک نتوان کرد سر بیرون چرا در بیضه آرد مرغ زیرک بال و پر بیرون؟ چو ملک دلنشین نیستی ملکی نمی باشد که از دلبستگی ز آنجا نمی آید خبر بیرون ز فرش بوریا گردید خواب تلخ من شیرین ز بندیخانه نی صاف می آید شکر بیرون * * * شمارهٔ ۶۳۲ راز عشق از دل بی تاب نیاید بیرون گل از آتش، شکر از آب نیاید بیرون نگه از چشم کبود تو چه خوش می آید یوسف از نیل به این آب نیاید بیرون در چنین فصل بهاری که گل از سنگ دمید زاهد از گوشه محراب نیاید بیرون نیست از ورطه افلاک خلاصی ممکن به شنا موج ز گرداب نیاید بیرون * * * شمارهٔ ۶۳۳ نگه از چشم کبود تو چه خوش می آید یوسف از نیل به این آب نیاید بیرون در چنین فصل بهاری که گل از سنگ دمید زاهد از گوشه محراب نیاید بیرون نیست از ورطه افلاک خلاصی ممکن به شنا موج ز گرداب نیاید بیرون نیست از ورطه افلاک خلاصی ممکن به شنا موج ز گرداب نیاید بیرون * * * شمارهٔ ۶۳۴ ز عشق بی مژه تر نمی توان بودن بهار بی می و ساغر نمی توان بودن دلم ز کنج قفس تا گرفت دانستم که در بهشت، مکرر نمی توان بودن * * * شمارهٔ ۶۳۵ خوش است چاشنی سود در زیان دیدن رخ بهار در آیینه خزان دیدن چه خوب کرد که بلبل خزان ز گلشن رفت شکسته رنگی گل را نمی توان دیدن * * * شمارهٔ ۶۳۶ رویت که شست چهره به آتش نقاب ازو شد مشرق ستاره و مه آفتاب ازو چشم حیا مدار ز خوبان، که آینه است امروز دیده ای که نرفته است آب ازو جرات نگر که در قدح موم کرده ایم آن باده ای که هست بط می کباب ازو * * * شمارهٔ ۶۳۷ ای غنچه زر خرید گلستان بوی تو خورشید خانه زاد شبستان موی تو سرگشتگی و تیره سرانجامی مرا غیر از خط سیاه که آرد به روی تو؟ * * * شمارهٔ ۶۳۸ در مجلس شراب رخ شرمگین مجو از جویبار شعله گل کاغذین مجو مجنون به پای ناقه لیلی نهاد روی رنگ ادب ز لاله صحرانشین مجو از آفتاب، صلح به روز سیاه کن نقشی که بر مراد بود زین نگین مجو * * * شمارهٔ ۶۳۹ می بده ساقی که از فیض شراب صبحگاه نور می بارد ز روی آفتاب صبحگاه نقد انجم را به یک جام صبوحی می دهد خوب می داند فلک، قدر شراب صبحگاه * * * شمارهٔ ۶۴۰ چه شیرینی است با لبهای آن شیرین پسر یارب که پیغام زبانی را کند مکتوب سربسته! * * * شمارهٔ ۶۴۱ دستی که ریزشی نکند زیر خشت به از کعبه ای که فیض نبخشد کنشت به هر سطر، روزنامه آشفته خاطری است گیسوی ماتمی ز خط سرنوشت به * * * شمارهٔ ۶۴۲ از عرق رخسار گلگون را گلستان کرده‌ای بازای سرچشمه خورشید، طوفان کرده‌ای گرچه شمشیر ترا سنگ فسان در کار نیست خواب سنگین را فسان تیغ مژگان کرده‌ای * * * شمارهٔ ۶۴۳ پا چو مجنون جمع اگر در دامن صحرا کنی می توانی رام لیلی را ز استغنا کنی بی تأمل می کنی در کار باطل عمر صرف چون به کار حق رسی امروز را فردا کنی کار خود را راست کن با قامت همچون الف با قد خم چون میسر نیست سر بالا کنی * * * شمارهٔ ۶۴۴ با خموشی هستی از نیکان عالم بی سخن چون گشودی لب به گفتن، نیک یا بد می شوی * * * شمارهٔ ۶۴۵ ازان رخسار حیرت آفرین تا پرده واکردی مرا چون دیده قربانیان بی مدعا کردی به خون آغشته نتوان دید آن لبهای نازک را وگرنه با تو می گفتم چها گفتی، چها کردی * * * شمارهٔ ۶۴۶ ندارد حسن خط چون من غلام حلقه در گوشی ندارد صفحه دوران چو من عاشق بناگوشی مرا در قلزمی شور محبت می دهد جولان که باشد آسمان آنجا حباب خانه بر دوشی * * * شمارهٔ ۶۴۷ دل هر کس که از خورشید ایمان گشت نورانی بود از اشک دایم کار چشمش سبحه گردانی ز غفلت مگذران بی گریه ایام محرم را که ده روزست سالی موسم این دانه افشانی * * * شمارهٔ ۶۴۸ عرق آلود ز می طرف جبین ساخته ای دیده ها را صدف در ثمین ساخته ای ساده لوحی بود آیینه صد نقش مراد تو ز صد نقش به نامی چو نگین ساخته ای * * * شمارهٔ ۶۴۹ بی سبب بر سرم ای عربده ساز آمده ای از دل من چه به جا مانده که باز آمده ای؟ ز ره صبر چه پوشم، که (ز) الماس نگاه سینه پردازتر از چنگل باز آمده ای * * * شمارهٔ ۶۵۰ از کجی ناخنه دیده انور گردی راست شو راست که سرو لب کوثر گردی نعل نان است در آتش ز پی گرسنگان چه ضرورست پی رزق به هر در گردی؟ خم نمودند قدت را که زمین گیر شوی نه که از بی بصری حلقه هر در گردی بوالهوس نیست به لطف تو سزاوار، ولی شرمت آید ز غلط کرده خود برگردی * * * شمارهٔ ۶۵۱ از سخن چند چو سی پاره پریشان گردی؟ مهر زن بر لب گفتار که قرآن گردی جگر خود مخور از حسرت گلزار خلیل آتش خشم فروخور که گلستان گردی باش واله که درین دایره بی سر و پا می شوی مرکز اگر دیده حیران گردی * * * شمارهٔ ۶۵۲ کند چه نشو و نما دانه زمین گیری که در گذار ندیده است ابر تصویری مبرهن است ز شبنم ربایی خورشید که در بساط فلک نیست دیده سیری به هر که نیست به حق آشنا، ندارد کار ندیده ام چو سگ نفس آشنا گیری * * * شمارهٔ ۶۵۳ زهی نگاه تو با فتنه گرم همدوشی به دور خط تو خورشید در سیه پوشی ز قرب زلف دل آشفته بود، غافل ازین که در دو روز کشد کار خط به سرگوشی * * * شمارهٔ ۶۵۴ ز چهره تو چو خوشید نور می بارد اگر تو در دل شبها ستاره بار شوی به اعتبار جهان التفات اگر نکنی به دیده همه کس ز اهل اعتبار شوی اگر ز نعمت الوان به خون شوی قانع چو نافه از نفس گرم مشکبار شوی فریب وعده بی حاصلان مخور صائب که همچو ساده دلان خرج انتظار شوی * * * شمارهٔ ۶۵۵ غافل ز سیر عالم انوار مانده ای در عقده بزرگی دستار مانده ای گم کرده ای چو شعله ره بازگشت خویش در زیر دست و پای خس و خار مانده ای شبنم به آفتاب رسانید خویش را در دام رنگ و بو چه گرفتار مانده ای؟ * * * شمارهٔ ۶۵۶ در گریه چشم افشک فشان را ندیده ای فصل بهار لاله ستان را ندیده ای ای عندلیب این همه تعریف گل مکن تو حسن نیمرنگ خزان را ندیده ای * * * شمارهٔ ۶۵۷ آسوده ای که لطف نمایان ندیده ای آن سینه را ز چاک گریبان ندیده ای از شوخی نگاه در آن چشم غافلی در قطره چار موجه طوفان ندیده ای از شست غمزه ناوک مشکین نخورده ای در گرد سرمه جنبش مژگان ندیده ای * * * شمارهٔ ۶۵۸ زهاد را به حلقه رندان چه می بری؟ این خار خشک را به گلستان چه می بری جنت به چشم مرده دلان نخل ماتمی است زهاد را به سیر گلستان چه می بری؟ * * * شمارهٔ ۶۵۹ ای فتنه از سپاه تو تیری ز ترکشی از خنده تو شور قیامت نمکچشی میدان بی قراری ما را کنار نیست دل یک سپندو عشق تو دریای آتشی * * * شمارهٔ ۶۶۰ صبر مرا حواله به سیماب می کنی دلداری سفینه به گرداب می کنی ما همچو داغ لاله سیه روزگار و تو سیر سمن فشانی مهتاب می کنی بیدار می کنند به آواز بوسه ات در دامن فرشته اگر خواب می کنی * * * شمارهٔ ۶۶۱ محبت چون کند زورآزمایی شکست آرد به قلب مومیایی به رنگ و بو مناز ای گل که دارد خزان در آستین دست حنایی * * * شمارهٔ ۶۶۲ مرا چون نیست طالع ز آشنایی همان بهتر که سازم با جدایی من و بیگانگی، کز خوش قماشی ندارد پشت و رو چون آشنایی * * * شمارهٔ ۶۶۳ باز رنگت شکسته است امروز تا کجا رنگ عشق ریخته ای * * * شمارهٔ ۶۶۴ تا چو سرزلف صد شکست نیابی دامن معشوق را به دست نیابی تا ندهی خویش را تمام به علمی بعضی ازان را چنان که هست نیابی * * * شمارهٔ ۶۶۵ نهشت شرم رخ از گوشه نقاب نمایی نشد که گوشه کاری به آفتاب نمایی هوا چو ابر شود شیشه را به جلوه درآور مباد دختر رز را به آفتاب نمایی * * * شمارهٔ ۶۶۶ بهار می گذرد، سیر گلستانی کن به آشیان چه فرو رفته ای، فغانی کن مباد خیره شود آرزوی خام طمع به وقت خواب گل بوسه را نشانی کن! ترا به خلق، تماشاییان شناخته اند برای گلشن خود فکر باغبانی کن * * * شمارهٔ ۶۶۷ به هرزه ناله و فریاد ای سپند مکن اگر ز سوختگانی صدا بلند مکن مباد ز هر ندامت گزد زبان ترا به تلخکامی عشاق نوشخند مکن * * * شمارهٔ ۶۶۸ یکی هزار شد از عشق ناتمامی من ز آفتاب قیامت فزود خامی من کمال چون مه نو بوته گدازم شد به از تمامی من بود ناتمامی من * * * شمارهٔ ۶۶۹ ختم است بر خرام تو راه نظر زدن چون آه صبحگاه به قلب جگر زدن در خامشی گریز ز گفتار، زان که هست آن گل به جیب ریختن، این گل به سر زدن * * * شمارهٔ ۶۷۰ اول علاج ما به نگاه کشند کن آنگاه غیر را هدف نوشخند کن از صد یکی به سوز نهانی نمی رسد ای کمتر از سپند، صدایی بلند کن * * * شمارهٔ ۶۷۱ خود را به عشق کم ز خودی متهم مکن آیینه هست، بر نگه خود ستم مکن عشق است و صد هزار غم عافیت گداز تاب جفا نداری بر خود ستم مکن * * * شمارهٔ ۶۷۲ تیغ دو دم بود لب خندان به چشم من شاخ گل است زخم نمایان به چشم من گشته است از نظاره آن سرو جامه زیب سوهان روح، سرو گلستان به چشم من صبح دگر شود ز پی خواب غفلتم خالی اگر کنند نمکدان به چشم من * * * شمارهٔ ۶۷۳ هر نغمه طرازی نرباید دل مستان از ناله نی وجد کند محمل مستان از طاق فرود آید و در پای خم افتد خشتی که سرانجام کنند از گل مستان * * * شمارهٔ ۶۷۴ ز لباس تن برون آ به گه نیاز کردن که به جامه های صورت نتوان نماز کردن قد همچو تیر خود را به سجود حق کمان کن که به این کلید بتوان در خلد باز کردن * * * شمارهٔ ۶۷۵ دل ز مهر بوالهوس آزاد کن شعله را از قید خس آزاد کن ما حریف درد غربت نیستیم مرغ ما را با قفس آزاد کن! * * * شمارهٔ ۶۷۶ برد تا رنگ حیا را باده از رخسار او آنچه بسیارست گلچین است در گلزار او طره دستار او همسایه بال هماست پادشاهی کرد گل بر گوشه دستار او * * * شمارهٔ ۶۷۷ نیست هر آیینه را تاب رخ گلرنگ او هم مگر آیینه سازند از دل چون سنگ او در شب تاریک نتوان دزد را دنبال رفت دل گرفتن مشکل است از طره شبرنگ او از لطافت نسبت رخسار او با گل خطاست کز نگاه گرم گردد آفتابی، رنگ او * * * شمارهٔ ۶۷۸ عمر را سازد دو بالا، دیدن بالای او خضر و عمر جاودان، ما و قد رعنای او خواجه مستغنی ز دین من به دنیای دنی است چون نباشم من به دین مستغنی از دنیای او؟ * * * شمارهٔ ۶۷۹ می به جامم می کند چشم خمارآلود تو گل به طرحم می دهد روی بهارآلود تو می رسی از گرد راه و می توان برداشتن گرده خورشید از روی غبارآلود تو * * * شمارهٔ ۶۸۰ ای قیامت نخل بند قامت رعنای تو نخل رعنایی به بارآورده بالای تو حق ما افتادگان را کی توان پامال کرد؟ بوسه من کارها دارد به خاک پای تو * * * شمارهٔ ۶۸۱ ای صبا احوال ما با پاسبان او بگو اشتیاق سجده را با آستان او بگو هر کجا آن شاخ گل را ناز بگشاید کمر شکوه آغوش ما را با میان او بگو * * * شمارهٔ ۶۸۲ مگر ذوق خودآرایی براندازد نقابش را وگرنه عشق مسکین چه دارد رونمای او؟ * * * شمارهٔ ۶۸۳ قیامت را به رفتار آورد سرو روان تو زند مهر خموشی بر لب عیسی زبان تو صبا را منع می کردم ز گلزارت، چه دانستم که زیر دست صد گلچین برآید گلستان تو * * * شمارهٔ ۶۸۴ یکی هزار شد از خط سبز، شهرت او ازین غبار بلندی گرفت رایت او اگر چه بود گلوسوز آن لب شکرین شد از خط عسلی بیشتر حلاوت او * * * شمارهٔ ۶۸۵ اگر ز تیغ کند روزگار افسر تو برون نمی رود این باد نخوت از سر تو ز سرکشی تو نبینی به زیر پا، ورنه به لای نفی بنا کرده اند پیکر تو * * * Kitabxana.az · https://kitabxana.az/collections/saib-perakende İctimai mülkiyyət (müəllifin vəfat ili: 1676). Public domain (author died 1676). Original text only.