Müxtəlif şeirlər Şah İsmayıl Xətai (1487–1524) Baharın gəldiyin nədən biləyim Baharın gəldiyin nədən biləyim, Gül dikəndə bitər, bülbül daldadır. Əyyubun tənində iki qurd qaldı, Biri ipək sarar, biri baldadır. Könlünə gətirmə şəkk ilə güman, Seyid Nəsimiyə de, ol oldu şan. Tanrı ilə minbir kəlam söyləşən, Əli Mədinədə, Musa Turdadır. Şəriət yolunu Məhəmməd açdı, Təriqət gülünü Şah Əli seçdi. Şu dünyadan neçə yüz min ər keçdi, Onlar ittifaqda, Mehdi yoldadır. Adəmin, Hatəmin zat-i Fəzlullah, Əşyayi qərq etmiş bu bir sirrullah. Şahənşahi-qütbi-aləm zillullah, Qüdrət-i nəzəri mömin quldadır. Şah Xətai aydır: sirrini yayma, Qıla gör namazın qəzayə qoyma, Şu fani dünyada heç sağam demə, Tənin tənaşirdə, sirrin saldadır. * * * Bahariyyə Qış getdi, yenə bahar gəldi, Gül bitdi və laləzar gəldi. Quşlar qamusu fəğanə düşdü, Eşq odu yenə bu canə düşdü. Yer geydi qəbayi-xizar rpuşan, Cümlə dilə gəldi ləbxamuşan. Sərvin yenə tutdu damənin su, Sərv üstə oxudu faxtə gu-gu. Qönçə dəhəni çəməndə xəndan, Gülməkdən ənar açıldı dəndan. Bülbül oxudu süfati-hicran, Dəryada dür oldu əbri-neysan. Durna uçuban həvayə düşdü, Laçın oluban ovayə düşdü. Alma ağacı dibindən sayə, Tən eylər idi buluda, ayə... Yaşın yerə tökdü əbri-neysan. Bülbüllər oxudu sədhəzaran. Mey bəslədi jalə hər vərəqdə, Turac kitab oxur təbəqdə. Qum-qum der idi ağacda qumri, Məst oldu bənəvşə içdi xumri. Şax üstə qabaqlar aslı halı, Qu gərdənidən verir misalı. Quş beççələri ünü yuvadən, Məktəb ünü tək gəlir həvadən. Boyandı zəmin həzar rəngə, Övraqi-şəcər də təngə-təngə. Neylufər açıldı suya girdi, Pirahənini başına bürdi. Çinar əlini çü rəqsə açdı, Gül xürdə zərin şəbaşə saçdı. Çaylar bulandı, yıxdı arxı, Bağlar ağacı göyərtdi şaxı. Gilas ağacı dibində mahim, Çün mah idi dərmiyani-əncüm. Yüz dürlü qəba yeyib çəmənlər, Ağ donunu geydi yasəmənlər. Sirab gülünün üzündə ati, Nərgis oturar başında xabi, Hər qönçədə vərdi-ərğavəni, Qumru fəridən verir nişani. Ta çalmaya dan yeli tapança, Üzünə niqabin örtdü qönçə. Yaşıl çəmən üstdə jalə çin-çin, Əxzər fələk üstə rəşki-Pərvin. Sərv etdi çəməndə sərfərazi, Gül cilvələnir başında nazi, Çıxmış budaq üstə əndəlibi, Mənbərdə oxur çəmən xətibi. Lalə oturur başında taci, Heç sərvərə yoxdur ehtiyaci. Sünbül daramış saçın be şanə, Ənbər qoxusunun qılur fəşanə. Al ilə yaşıl geyindi bağlar, Ağ ləçəgi sərpa saldı dağlar. Durmuş çəmən üstə sərv ayağə, Qılmağa təmaşa solü sağə. Ahu quzu doydurub uyutdu, Oğurlanıb özü ota getdi. Durna uçub ün çəkib həvadə, Gedər ünü qırx ağac ziyadə. Bağrı qaranın qarardı bağri, Şahbaz onu varanda doğri. Hər şey günəşə qurutdu yaşin, Qövsi-qüzəh açdı tər qumaşin. Döndü vətəninə cümlə quşlar, Gəldi yuvasına qırlaquşlar. * * * Həqiqət bir gizli sirdir Həqiqət bir gizli sirdir, Aça bilirsən, gəl bəri. Küfr içində iman vardır, Seçə bilirsən, gəl bəri. Açıldı cənnət qapusu, Ləlü gövhərdir yapusu, Qıldan incədir körpüsü, Keçə bilirsən, gəl bəri. Canımız mələk canıdır, Tənimiz Səlman tənidir, İçdiyim arslan qanıdır, İçə bilirsən, gəl bəri. Pirimdən öyüd almışam, Ustadımdan dərs almışam, Mən qanadım bağlamışam, Uça bilirsən, gəl bəri. Mən bağçaların güleyəm, Ayini-cəm bülbülüyəm, Qırx qapunun kilidiyəm, Aça bilirsən, gəl bəri. Şah Xətayim eydür: həman, Dağları bürüdü duman, İştə İncil, iştə Quran, Seçə bilirsən, gəl bəri. * * * Kitabxana.az · https://kitabxana.az/collections/xetai-muxtelif-seirler İctimai mülkiyyət (müəllifin vəfat ili: 1524). Public domain (author died 1524). Original text only.