اگر خورشید بر یک حال بودیشعاعِ او به یک منوال بودی

ندانستی کسی کین پرتو اوستنبودی هیچ فرق از مغز تا پوست

جهان جمله فروغِ نورِ حق دانحق اندر وی ز پیدایی است پنهان

چو نورِ حق ندارد نقل و تحویلنیابد ذاتِ او تغییر و تبدیل

تو پنداری جهان خود هست دائمبه ذاتِ خویشتن پیوسته قائم

کسی کاو عقلِ دوراندیش داردبسی سرگشتگی در پیش دارد

ز دوراندیشیِ عقلِ فضولییکی شد فلسفی، دیگر حلولی

خرد را نیست تابِ نورِ آن رویبرو از بهرِ او چشمی دگر جوی

دو چشمِ فلسفی چون بود اَحْوَلز وحدت دیدنِ حق شد معطّل

ز نابینایی آمد رای‌ِ تشبیهز یک‌چشمی است ادراکات تنزیه

تناسخ زان جهت شد کفر و باطلکه آن از تنگ‌چشمی گشت حاصل

چو اَکمه بی‌نصیب از هر کمال استکسی کاو را طریقِ اعتزال است

رَمَد دارد دو چشمِ اهلِ ظاهرکه از ظاهر نبیند جز مظاهر

کلامی کاو ندارد ذوقِ توحیدبه تاریکی در‌ است از غَیْمِ تقلید

در او هرچ آن بگفتند از کم و بیشنشانی داده‌اند از دیدهٔ خویش

منزّه ذاتش از چند و چه و چون«تَعالیٰ» شَانُهُ «عَمّا یَقولون»

Use ← → keys to move, R for a random poem

Random poem

More by this author

Mir'at al-Muhaqqiqin, chapter 7

چون گفته بودیم که تن آدم نسخۀ عالم است، اکنون بدانکه تن مشابه زمین است و مشابه آسمان و مشابه سال است که زمان است و مشابه شهر است که مکان است. پس ما در این رساله بجهت آسانی طالب این تشبیهات را جداگانه بیان کنیم:اما مشابهت تن با زمین آنست که در زمین کوهها هست که در بدن استخوان مانند آنست، و در زمین درخت​های بزرگ هست و در مردم موی سر و ریش مانند آنست، و در زمین نباتات خرد بسیار است که مویهای اندام مثال آنست، و مجموع عالم هفت اقلیم است و در بدن نیز هفت اندام است: یک سر و دو دست و پشت و شکم و دو دست و پای. و زمین را زلزله می​باشدو عطسه به جای آن است و در زمین جویهای آب روان و چشمه​ها هست و در بدن رگها و رودها هست و چشمه​های عالم بعضی تلخ و بعضی شور و بعضی خوش و بعضی ناخوش هست، در تن نیز چشمۀگوش تلخ و چشم شور و بینی ناخوش و دهان خوش و چشمۀ گوش بدان سبب تلخ است تا حشرات چون خواهد که به گوش رود تلخی گوش به حس او رسد از آنجا باز گردد ومردم راهلاک نکند.

Masnavi8 min
Mir'at al-Muhaqqiqin, chapter 8

بدان که مجموع عالم بعضی ظاهر است و بعضی باطن. آنچه ظاهر است از عالم، افلاک است و عناصر و موالید؛ و آنچه باطن است از عالم، نفوس است و عقول و مردم را نیز ظاهری و باطنی هست، ظاهر چون بدن و باطن چون قوّت​ها که بدان ادراک اشیا کند مثل قوّت بینائی و شنوائی و گویائی و غیرهم و آنچه حق سبحانه و تعالی فرموده: «سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسهم حتّی یتبیّن لهم انّه الحق»؛ مراد از آفاق، عالم ظاهر است یعنی عالم اجسام و مراد از انفس، عالم باطن است یعنی عالم ارواح و آن آیات نزد محققان نُه آیت است که حق تعالی به موسی داده قوله تعالی: «ولقد آتینا موسی تسع آیات بینات». و ما نیز در این کتاب همان نه آیت را بیان کنیم در عالم ظاهر و باطن و عالم ظاهر را مُلک خوانیم و عالم باطن را ملکوت، پس بحقیقت آن آیات هجده باشد نه در عالم ملک و نه در عالم ملکوت.اکنون بدان که این نه آیت که در عالم مُلک است کدام است، از آن جمله یکی افلاک است و چهار عنصر و معدن و نبات و حیوان و انسان، و این نه آیت است در عالم مُلک. و همچنین نه آیت ملکوت یکی از آن جمله نفس کل است و او ملکوت افلاک است و چهار ملک مقربند چون جبرئیل و میکائیل و اسرافیل و عزرائیل و این چهار، ملکوت چهار عناصرند. و ملکوت انسانی نفس او است و آن سه موالید را ملکوت هر یکی نفس ایشان است ونه آیات در عالم ملکوت به تمامی این است که گفته شد و چون گفته بودیم که آدم نسخه​ای است از مجموع عالم که هرچه در مجموع عالم است در آدم موجود است و ما این نه آیات ظاهر ونه آیات باطن در آدم بنمائیم.

Masnavi11 min
Səadətnamə, 1

حمد و فضل خدای عزّوجلهست بر بنده واجب از اول

Masnavi3 min
Səadətnamə, 2

راه خواهی به صحن و صفۀ بارچنگ در عقل و نقل محکم دار

Masnavi6 min

Poems by other poets · Divine love