Aşıq Valehin Kərbəla səfəri
Page 2 of 2 · 50%
Qənbər
Yenə varmı onda xeyməvu xərgah.
Teşnə ləb əhlibeyt bi Pənah.
Qan ağlayıb axıdırmı zülcənah.
Dolanırmı o, meydanı gördünmü?
Valeh
İbtidanı varit olduq Bağdadə.
Tamam əhli zinub oldu azadə.
Museyi Kazıma qıldıq iradə.
Dərgahda lütv ehsana yetişdik.
Qənbər
Təşnə cigər, hal pərişan, dil kabab.
Zeynəb həm Səkinə çağırırmı ab?
Edən toy xınasın qan ilə xizab.
Yadigarı Mücdəbanı gördünmü?
Valeh
Üç gün məsgənimiz oldu Kazımeyn
Sürtdük xaki payə ziyalandı eyn.
Vacib oldu tövfi Həzrəti Hüseyn.
Arzu əlindən cana yetişdim.
Qənbər
Varmı əhlibeytə yavəri Qəmxar.
Yoxsa o çöllərdə su deyib ağlar.
Yetimlər pənahı abidi bimar.
Ol xəsteyi nətavanı gördünmü?
Valeh
Yetişdik Hüseynin dərgahına.
Səhrayı Kərbala Patcahına.
Həzrəti Rəsulun busəgahına.
Xəncər vurulan məkana yetişdik.
Qənbər
Gördünmü Hüseynin məzlum əstərin?
Abbas Ələmdarın cavan əkbərin?
Həm göyün sütunu, yerin ləngərin?
Ol zivəri Rizvanı gördünmü?
Valeh
Gördük bir yanında əsgəri nalan.
Qızıl qan içində həlqində peykan.
Əkbəri şahzadə doğranıb şan-şan.
Zülm olunan o meydana yetişdim.
Qənbər
Alıbdır əlimdən gərdişi dövran,
Yaş yerinə gözlərimdən axır qan,
Şühəda səfində xakilə yeksan,
O, İbrahimXəlil xanı gördünmü.
Valeh
Ondan sonra getdik ƏliAbbasa,
Tamam səhni rövza batıbdır yasa,
Yenə şivən düşdü zükür ünasa,
Yenə şama mən Pərvanə yetişdim.
Qənbər
Bağlandınmı ali Əliyə ixlas.
Olan günahını etdin iltimas.
Tarixi vəfada Birun Əl Qiyas
Bu Qənbəri binəvanı gördünmü?
Qənbərin sözü qurtarır. Valeh sözünü davam edir.
Valeh
Ol səfi Kərbala yetdi payanə.
Ondan üz çevirdik Şahimərdanə.
İlişdik səhrayi Ərəbistanə.
Təvafi ol İmranə yetişdik.
Günbədi təladan açıldı bir nur.
Şöləsi aləmə olundu məşhur
Manəndə əhqəri mühəqqəri şur,
Dərgahı Süleymana yetişdim.
Haqqdan ziyarətim olundu sübut,
Düşdüm xaki payə eylədim sicud,
Günahım əfv etdi qadiri məbud,
Sanasan ədlidən cana yetişdim.
Onda Kəlbi Əli qoydum namumu,
Şərbəti eşqidən içdim camımı,
Nəcəf əşrəfdən aldım kamımı,
Həzrəti sahibzəmana yetişdim.
Onda nəqil eylədi bizə bir mürüd,
Dini mehdixana kəsmə sən ümid,
Yetmiş üçdür tarixində şəhid,
Belə əsrari pünhana yetişdim.
Məhəmməd taqidir dilim əzbəri.
Əliyyən naqidir Həsən Əskəri.
Kərbəlayi Valeh oldun Heydəri.
Qətrə idim bir ümmana yetişdim.
Qənbər yenə istəyinə nail ola bilmədi. Gəldi kəndə, eşitdi ki, Aşıq Valeh sənəti tövbə edib. Qənbər təzədən qeyzə gəldi, üz qoydu Valehin evinə. Bu tərəfdən Molla Kərim xeyli adam ilə üz qoydu Valehgilə sarı. İndi bunlar gəlməkdə olsunlar, Qənbər özünü yetirdi Valehə:
Qənbər
Deyirlər sənəti tövbə etmisən,
Barı ziyarətin qəbul oldumu?
Deyirdin ölüncə eşqim azalmaz,
Ömrünün gülşəni qəfil soldumu?
Valeh
İnsan da şadlığı tövbə edərmi?
Sazsız ziyarət də qəbul olarmı?
Can nə qədər sağdır eşq içindədir!
Baharın qoynunda gül də solarmı?
Qənbər
Söz yaraşmaz bundan belə adına,
Çatan olmaz harayına, dadına,
Etdiyin tövbəni gətir yadına,
Qaynadı, peymanı axır doldumu?
Valeh
Saz adımla tarixinən qalacaq!
Əhvalımı ellər xəbər alacaq!
Yalançıya tövbə qənim olacaq!
Çaylar tökülməklə ümman olarmı?
Qənbər
Qənbər deyər, duman çıxır sərimdən,
Dəyirman tək oynamışam yerimdən.
Bu sözü eşitdim molla Kərimdən,
Belə böhtan mollalarda boldumu?
Valeh
Eşq əhliyəm, hər əməli salehəm,
Küskün kəsalətli, oyaq taleyəm.
İsmim Səfi, özüm Aşıq Valehəm,
Tövbə edən telli sazı çalarmı?
Molla Kərim başının dəstəsiynən gəldi ki, Aşıq Valeh ilə Aşıq Qənbər sinələrində saz qabaq-qabağa durub, deyişirlər. Molla fürsəti fota verməyib, öz dəstəsinin şahidliyi ilə Aşıq Valehdən Şuşa qazısına şikayət yazdı ki, bəs Aşıq Valeh Kərbəla ziyarətində ağanın dərgahında diz çöküb, sənəti ömürlük tövbə edib. İndi də tövbəsini pozub, yenə də aşıqlıq edir. Bəs, qazı ağa, Aşıq Valehi cəzalandırmaq sizin ixtyarınızdadır.
Bir neçə gündən sonra Şuşa qalasının din xadimi qazı Aşıq Valehi, Molla Kərimi, Molla Nurunu, Molla Səttarı, Kərbəlayı Qurbanı və başqa şahidləri Şuşa qalasına dəvət edir. Aşıq Valeh gecə ikən Qənbəri də götürür Şuşaya gedir. Bəli, bütün lazımı adamları görür (o vaxt Vaqif ilə İbrahimxəlil xan sağ olur), dəvət olunmuş adamlar baş məscidə toplanırlar, ən axırda Aşıq Valeh ilə Aşıq Qənbər gəlir. Qazılar deyir: – Aşıq Valeh, bəlkə sənə söz verməyək.
Valeh deyir: – Qazı, hansı günahlarıma görə? Qazı deyir, ömrün boyu etdiyin bütün günahlarına görə.
Valeh deyir: – Qazı, mən doğulandan bəri tutulmuş işləri və indən belə qiyamətə qədər gedəcəyim yolları bir -bir deyəcəm, günah - savabın sən təyin edərsən.
Valeh
Əsli binadan vəsfimi söyləyim:
Ata bətnindən gəlmişam anaya.
Ananın bətnində qan olmuş durdum,
Sanasan ki, Qavvas düşdü dəryaya.
Qırxda iki mələk çəkdi cəfamı,
Biri bürc açdı yazdı səfamı.
Pərdiyə çəkdilər mənzil binamı,
Sahib oldum o düşdüyüm binaya.
Əvvəl başlanğıcda bünyad oldu dil,
İki gözlər oldu ona müqabil.
İki damaq, cigər, bir ürək hasil,
Doqquz gündə tamamlandım əzaya.
Yerim xilqət oldu, döndüm zindana
Əl-ayaq tərpətdim o yan, bu yana.
Doqquz ay, doqquz gün oldum nişana,
Allahınan gəldim bu gen dünyaya.
Yığılıb gəldilər neçə mamalar,
Əynimə verdilər zəri zibalar.
Yedirtdilər tamı şirin mayalar,
Basıb qucağa, tutdular laylaya.
O zamn ki, ömür çatdı bir yaşa,
Fərq olmadı tənə ayağa, başa.
Baxmadım ağaca, kəltənə, daşa-
Səyridim odlara, axmağa çaya.
İki yaşda oldum yəni qızılgül,
Vüsalım şirindir, küftarım bülbül.
Hər gedib gələnlə oldub dilbədil,
Onda xoş gəldim mən ata -anaya.
Üç yaşında oldum vüsalı göyçək,
Dedilər qoysa gər qızılca, çiçək
Nəzir, qurban oldu hasili gerçək-
Ayaq tutdum çıxdım qapı-bacaya.
Altıda-yeddidə diş təzələdim,
İdrakım var idi hüşkar söylədim.
Özümdən böyüyə salam eylədim,
Götürüb qoydular məktəbxanaya.
Səkkizdə-doqquzda qaranı seçdim,
On yaşımda yaxşı-yamanı seçdim.
On birində quran, kitabı keçdim,
On beşimdə sərim doldu sevdaya.
On altıda könül istər bir dilbənd,
Cismi şəhdi ola, ləhcəsi bir qənd.
Özü şux, sözü şux oldu dərdi bənd,
Bənzəyə Yusifə, Ya Züleyxaya.
İyirmi yaşımda oldum bir oğlan,
Oturub durmağın tamam oldu qan.
Gəzişim, savaşım misli-pəhləvan,
Bac adım, bac vermədim kimsəyə.
Elə ki yaşı iyirmibeşə yetirdim,
Mətləb alıb, muradımı bitirdim.
Cavanlıqdan bir nişanə itirdim,
Axtardım, tapmadım çıxdım əsmaya.
Otuz yaşda başda sevda qarışdı.
Biri küsdü, canda cigər alışdı,
Ahıl şüuru cavanlıqla barışdı,
Meyil təzələndi seyrü səfaya.
Otuz beşdə oğul-uşaq bitirdim,
Qırx yaşımda bir mənzilə yetirdim.
Qırx beşimdə cavanlığı itirdim,
Gördüm ki, etibar yoxdu fənaya.
Əllidə eylədim ömrümü yarı,
Ömür bağçasının saraldı barı.
Səslədim möhnəti, oyatdım zarı,
Şənliyi adladım, keçdim cəfaya.
Altmışımda Sanbur gədikdən aşdım,
Yetmişimdə Əhli-əyaldan qaçdım.
Səksənimdə səbrü-taqətdən düşdüm,
Qədd əyildi, pənah gətdim2 əsaya.
Doxsanımda oldum susuz asiya,
Gözlərimin suyu döndü lasiya.
Yeməyi qoyuldu fincan, kasıya,
Dedilər bax, o dəngəsar qocaya.
Yüz yaşımda oldum piri natəvan,
Gələnlə gedənlə, qonşuyla yaman.
Könlümdə ahüzar, çeşmində düman,
İstədim fənadan köçəm uqbay.
Üç günə, beş günə ağrıdı başım,
Toplandı yanıma qohum-qardaşım.
Kəsildi taqətim, dağıldı huşum,
Getdim yol ilə axirət dünyaya.
Soldan gəldi hazır oldu bir cəllad,
Dedim sən allah əl saxla bir saat.
Çaldı cəngəlini, oldum bitaqət,
Çaxnaşıd bədənim, düşdü lərzaya.
Çaldı cəngəlini, saldı əzaya,
Aman vermədi vəsiyyət tövbəya.
Aldı ruhumi çəkdi səmaya,
Cəfa çəkdim, ömür verdim fənaya.
El yığıldı ağladılar bir zaman,
Mürdəşirlər gəlib vermədi aman.
Kəsildi köməyim, qalmadı güman,
Götürdülər cəsədimi havaya.
Qüslümü verdilər, pak oldu bədən,
Təni-üryanıma tutdular kəfən.
Qaralar altında görünmədi tən,
Qədəm qoydular mənzili-məvaya. 1
Molla, üləmalar namaza durdu,
Səflər çərgələnib nizami qurdu.
Beş təkbir tam oldu, kütahı vurdu,
Qoydulapr cismimi mənzili-uqbaya.
Məni qəbir içinə qoydular əffak,
Qohumdan-evladdan qalmadı soraq.
Qapandı gözlərim, tutuldu qulaq,
Saldılar cismimi yeni cəzaya.
Hər kəs öz məqamını eylədi yad,
Dünya cifəsindən yanımda bir dad.
Əməlimdən qeyri qalmadı heç zad,
Qaldı bir nicat əməli şəfaya.
İnkir-minkir gəldi əlində təbər,
Rəbbibi kist deyə aldılar xəbər.
Nitqim batdı, dilim tutmadı əzbər,
Şəfa üçün üz çevurdim mövlaya.
Çağırdım: Ya həqq halali-müşgül,
Ürək qüvvə tapdı, güçad oldu dil.
Cavabım suala oldu müqabil,
Səs gəldi: dəyməyin həqqi-bəndaya.
Neçə min il qəbirdə tutduq qərar,
Qurtardı kanında canlı hər nə var
Qiyamət olmağa çəkdik intizar,
Uzaq, yaxın bəlli olmadı kimsaya.
Bir gün əmr oldu, İsrəfil çaldı sur1!
Xəbərdar eylədi: ey əhlü qubur2,
Matəm bəazi Allah vərd əd mənsur-
Titrədi əzalar, baxcaq bu haya.
Məqribdən məşqirə toplandı bamə3
Düzəldi çərgəıər, yollandı şamə.
Hər kəsin əməli əlində namə,
Ta fərq olmadı soltanla gədaya.
Şuri-şuru ilə təbil vuruldu,
Həqq buyurdu, axır mizan quruldu.
Suallar verildi, cavab soruldu:
Bəndəlik kim edib böyük xudaya.
Gün təpədən yağdı, yer döndü oda,
Nə qohum, nə qoonşu düşmədi yada.
Oğul atadan, qız anadan düşdü cida.
Şuri-şurur səsi çıxdı əsmaya.
Üləmalar oldu böyük günahkar,
Mərhəmət söylədi Cəlili Cabbar,
Rəhmini kəsmədi qadiri-Qəffar,
Şəfa qaldı o vahidi xudaya.
Haqdı əməlimiz, deyildi saleh,
Düzlük marağına işlədi taleh.
Bir neçə həmdəmlə şikəstə Valeh,
Məskən saldı o cənnəti məvaya.
Söz tamama yetdi, bütün eşidənlər heyrətdə qaldılar.
Qazı dedi: – Molla Kərim bu kəlamları dərk edən şəxs ən müqəddəs mömündür. Görünür sən şəriəti düz anlaya bilmirsən. Bu gündən mollalığını qadağan edirəm. Aşıq Valeh, sənə səadət arzulayıram.
İşi belə görən Aşıq Valeh dedi: – Qazı ağa, icazə ver bu mollalara bir neçə söz deyim, qazı icazə verdi. Aldı Valeh bu sözləri dedi:
Mollalar
Sizi, sahib kim edibdir,
Söylən cahana mollalar?
Özünüzdən şübhələnib,
Düşmən gümana mollalar.
Xeyir işi şərə çəkib,
Yozman ziyana mollalar.
Cəhənnəm ki, haram deyil,
Eşqə uyana molalar?
Günah, savab nə olduğun,
Artıq biz də anlayırıq.
Nə bircə qəlbə dəyib,
Nə kimsəni danlayırıq.
Nə beçə tək qaqqıldarıq,
Nə xoruz tək banlayarıq.
Nə varlıya baş əyərik,
Nə kimsəni yanlayırıq.
İnsaf edin, əl atmayın
Dinə, Qurana, Mollalar!
Kərbəlayı olmaq üçün,
Necə düşman çıxım, saza?!
Sevdalı şeyda bülbüləm,
Könül müştaq olub yaza.
Ehtiyacım yoxdur mənim
Nə oruca, nə namaza,
İki mələk müqərrərdi,
Hər əməli görə, yaza,
Kənd içində sərsəm edib
Olman divana, mollalar!
Necə hacı, Kərbəlayı
Saqqalına həna qoyur;
Girvənkədə bir çətvəri
Oğurlayır, yana qoyur.
Bir yetimdən mal alanda
İnək adın dana qoyur;
Yalan satır müştəriyə,
Kürək adın şana qoyur.
Qəpik üçün and içirlər,
Ayə, Qurana mollalar!
Aşıq Valeh bu sənətlə
Məşhur oub, ucalıbdır.
Hər ümmana qəvvas olub,
Təbiətdən tac alıbdır.
Neçə deyiş meydanında
Ustadlardan bac alıbdır.
Könül eşqə gəl -gəl deyir,
Deməyin ki, qocalıbdır.
Bir də mənə kafər demən,
Gəlin imana, mollalar!
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/asiq-valeh-asiq-valehin-kerbela-seferi
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
Poems by other poets
— Həsən:Göstərəndə qaşlarının tayını,
Qəzəl: Bir sərimu görmədi kimsə miyanından nişanBir sərimu görmədi kimsə miyanından nişan,Mumiyanlar içrə gərçi bəllisən, ey mumiyan
SüzdürürMəgər yüzə çin salmışdır sərvi-nazXumar gözün nə süzdürür süzdürür
ای برادر، گر ره صورت رویتا قیامت بوی معنی نشنوی