Töhfeyi-Sami, bölmə 321

از آن شهر شاعری پاکیز گوی مثل اوی، تا غایت پیدا نشده طبعش به هزل مایل و راغب بود و بدین واسطه با حکام و اکابر مصاحبت مینمود بلکه با اکثر مردم بدین طور زندگانی میکرد، هجوهای غریب میگفت و مردم هم او را هجوهای رکیک میکردند، طرفه تر آنکه بعضی از آنرا یادگرفته در مجالس میخواند و تعریف میکرد و طبعش در غزل خوب بود اما اشعار او شترگربه واقع شده و در سایر اقسام نیز شعر میگفت اما بکاری نمی آید این غزل و چند بیت از اشعار اوست :آه از این درد که مردیم و تو را پروا نیست

Sam Mirza2 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 322

از جمله شاگردان مولانا علامه دوانی است و در علو سلیقه و صفای خاطر قرینه فغانی، احیای آثار ارباب آن دیار از اوست و شرف و افتخار آنطایفه بدو چنانکه نتایج طبعش مؤید این مقال و مصداق این حال است :که تند میشوی از هیچ هر زمان با من

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 323

از قم است شعر بسیار گفته اما آنچه بکار آید کم است این دو مطلع از اوست :ای سنگدل چه آه، نگاهی نمیکنی!

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 330

از جماعت زرگران تبریز است اما از زرگری میل بظرافت بیشتر دارد و در شعر خود را قرینه خسرو و سعدی می پندارد و قصیده ی ردیف آفتاب شعرا را جواب گفته بود، مطلع قصیده تزریق واقع شده من هر چند سعی کردم مطلع را تغییر داده مطلعی دیگر گوید فایده نداد . مطلع اینست :در صدد اصلاحی بی مزه بر آمد . اما چون جوانست امید که انصافی پیدا کند بهر حال این چند مطلع از اوست :

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 339

در اوایل به مشک فروشی اشتغال مینمود، شوق سخن او را عنان گرفته بجانب غزالان مشکبوی عنبر موی کشید، باردوی همایون تردد داشت، مردی مصاحب عاشق پیشه است عزم طواف عتبات عالیات نموده بشرف زیارت مشرف شد و از آنجا سفر کرده به شوشتر افتاد، در آنجا جوانی دیده دل از دست داد الحال آنجا بسر می برد و خط نستعلیق بمزه می نویسد و بر سر سخن است . این چند مطلع از اوستنمیدارد هنوز اندوه تو دست از گریبانم

Sam Mirza2 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 341

در اصل از سبزوار است و اکنون در شهر قزوین ساکن گشته در نهایت فقر و انکسار روزگار میگذراند این مطلع از اوست :یار بی مه رو منم عاشق زار عجبی

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 342

از جمله لوندان و خوش طبعان یزد است و سر حلقه ارباب سوز و درد، ذهنی صافی و سلیقه ای وافی داشت چنانکه از این مطلع میتوان دانست :بعد از وفات هر قلم استخوان ما

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 343

از دارالسلام بغداد است و از آن شهر شاعری بهتر از او پیدا نشده بهر دو زبان، یعنی فارسی و ترکی شعر میگوید . و اکثر شعر او منقبت ائمه دین صلوات الله علیهم اجمعین است این مطلع قصیده از اشعار اوست :بر آنم که از دلبران بر کنم دل

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 345

از شیخ زاده های ری است و از فضایل بهره ی تمام دارد و در شعر و معما قصاید و غزل خوب بسیار دارد این مطلع زاده ی طبع اوست :از بسکه رفته ام بر دلدار خویشتن

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 348

در اوایل حال به شیراز رفته مدتها در آنجا باکتساب فضایل مشغول بود، چون بعضی اوقات خود را در آنجا صرف استفاده ی طب نموده بود بنابراین طبیب مقرر شده اکنون صفحات ابدان مردم را مشق خود ساخته، این مطلع از اوست :ای دل روش عشق ز پروانه بیاموز

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 351

از داراب جرد است و از جمله اغنیای آنجاست آخر بواسطه شومی حال ریاضت بسیار کشیده پایمال حوادث شد از آن ولایت شاعری بهتر از او پیدا نشده، این مطلع از اوست :یا رب بسوز سینه رندان که آه ما

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 352

از مردم قزوین است بسیار معترض و بیباک بود و بگفتن هجو مبادرت می نمود که آوردن آن لایق سیاق این اوراق نیست . این بیت از اشعار اوست :زبان من مگشا و ز من بترس که من

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 357

از دارالمؤمنین قم است مرد بی تعین و بی تکلف است اما در شعر خصوصا غزل، معانی خاص عاشقانه بسیار دارد. این مطلع از او است :عاشق و بد نام اگر گشتم، دلم باری خوشست

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 369

قاضی زاده ی زواره ی عراق است و خود نیز مدتی بآن امر خطیر اقدام مینمود، اما در این ولا ترک آن کرده خود را در زمره ی شعرا داخل ساخته است و در طلب علم زحمتی کشیده و می کشد و در شعر طبعش خالی از انگیزی نیست این چند بیت از اشعار آن شریعت وقار است :خوش آنکه بر سر کویت گذر توانم کرد

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 371

از ولایت خراسان است این مطلع از اوست :تا زلف دو تای تو بلای دل ما شد

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 375

مردی یتیم و عاشق پیشه، استر آبادیست و شب گرد روزی رقیبی باو رسیده بیکدیگر افتادند و به تیغ تیز با یکدیگر بنیاد جنک کردند و بزخم تیغ بیدریغ هر دو از پای در آمدند و مضمون این بیت به فعل آوردند :بکشید تیغ تیز و بکشید یکدگر را

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 379

از ابریشم فروشی اوقات میگذراند و گاهی شعر نیز میگوید این مطلع از اوست :جز خیال دهنت هیچ نیاید بنظر

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 394

از جمله شعرای غیر مشهور است این مطلع از اوست :بگشاید آن نگار چو زلف دو تای خویش

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 395

مرد لوند مشرب و می کش بود و بهر شاعر که می رسید میگفت تو معلوم و شعر تو معلوم . در تبریز فوت شد این مطلع از او یادگار است :شبی که پیش نظر شمع روی یار ندارم

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 399

در شعر و شاعری طبعش خالی از انگیزی نبود این مطلع از اوست :منم پیش خدنگ دلگشایش چون نشان مانده

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 404

مردی لاابالی و بی قید بود و از بی قیدی اکثر اوقات در شرابخانه بسر می برد این دو مطلع از اوست :دوش ایدل دیوانه بدان مست رسیدی

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 405

در صاحب حسنی شاعر شد و او را مدد میکردند لاجرم ریشش سربزد و دیگر از شعر دم نزد . آخر پایمال استخفاف گشته بخفافی قرار گرفت . این دو مطلع از اوست :غایب مشو ای نور دو چشم از نظر ما

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 406

بنقاشی و لا ژورد شوری اوقات میگذراند، این مطلع از اوست :عکس رخسار، آن پریرو، تا، در آب انداخته

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 408

برادر مولانا انوار است مدتی اوقات بکتابت میگذرانید دیگر رسوای عالم شده در عاشقی، از آنجهت قلندری اختیار کرد، این رباعی از اوست :رسوایی از این دامگه پر آشوب

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 409

عاشق پیشه و لوند مشرب است این مطلع زاده ی طبع اوست :بکش خنجر که جان بهر تو ای نامهربان دارم

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 411

بسیار چرکین و بی طهارت و خمار بود، این مطلع از اوست :رمضان خوش است ای دل که شبی به بینوایی

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 424

از مشک فروشان شهر مذکور است و بعضی اوقات در خدمت یکی از وزرای صاحبقران مغفور بود و قصاید بسیار میگفت چون معنی از وی می پرسیدند بجوابی زبان می گشود که نمیتوان گفت بهمه حال این مطلع زاده ی طبع اوست :در شب هجران چراغم غیر شمع ماه نیست

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 429

به حکاکی مبادرت میکند و گاهی بگفتن اشعار زبان می گشاید این مطلع از اوست :سر زباده ی عشق بتی دگر گرم است

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 430

در اوایل جوانی ترک وطن کرده در خدمت بعضی حضرات بود بعد از آنکه لیاقت نوکریش نماند شاعر شد و بشروان افتاد میگویند که در آنجا در جنگ سیاه بورک کشته شد این مطلع از اوست :از جلوه ی آن قامت رعنا خبرت نیست

Sam Mirza1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 431

از شعرای شهر لاهیجانست این مطلع از اوست :پیشه ام عشق است و روز و شب در این اندیشه ام

Sam Mirza1 min