Qurbani (Diri versiyası)
Page 2 of 2 · 50%
Ay Şah-Xuban, mənim ərzi-halımı,
Gedər olsan, nazlı yara deyərsən.
Xəstə qaldım, yandım onun küyündə,
Üzü dönmüş beiqrarə deyərsən.
Axıb-axıb dəryalara dolmuşam,
Saralıban gül rəngi tək solmuşam
Qurbaniyəm, indi dustaq olmuşam,
Üzü dönmüş xoş Nigara deyərsən.
Məktubu Şah-Xuban gətirib Pəri xanıma verəndə o, məktubu tez
açıb oxudu. Pəri xanım Qurbanini qurtarmaq üçün bir neçə havla
hazırladı, bu havlaların yarısına behuşedici qatdı və Şah-Xubana verib
dedi:
— Apar bu behuşdarı olmayan havlaları ver Qurbaniyə, behuşdarı
olanları da keşikçilərə. keşikçilər yeyib bihuş olan kimi Qurbanini oradan
çıxart, gətir mənim yanıma.
Şah-Xuban elə də etdi.
Sabah tezdən qara Vəzir baxıb gördü ki, Qurbani zindanda yoxdu.
Qara Vəzir tez axtarmağa başladı, axır gəlib onu Pəri xanımın yanında
tapdı. Qurbani Qara Vəzirə orada belə dedi:
Səni görüm, Qara Vəzir,
Haq işini bitirməsin.
Göydən min bir bəla gəlsə,
Birin səndən ötürməsin.
Beş barmağın bıçaq olsun!
Gözlərinə sancaq olsun!
Balaların qaçaq olsun!
Qapında itin hürməsin!
Qara Vəzir dedi:
— Bunun özünə bax, Pəri xanımla bir yerdə oturmasına bax!
Aldı Qurbani:
Qurbani də çıxdı taxta,
Qan qusasan laxta-laxta.
Əzrayıl gələn vaxtda,
Üstündə Quran olmasın.
Qara Vəzirin acığı tutub şəhər əhalisini ora topladı və başladı
Qurbanini imtahan etməyə. Qara Vəzir Qurbaniyə dedi:
— Sənin gözlərini bağlayacağam, Pəri xanımı da üç qızla sənin
gözünün qabağından keçirdəcəyəm. Əgər onların içində Pəri xanımı
tanısan, bil ki, Pəri xanım sənindi.
Qurbani razı oldu. Onun gözlərini bağladılar. Qara Vəzir öz qızını,
axsaq Şah-Xubanı və Pəri xanımı eyni paltarda Qurbaninin yanına
gətirdi. Birinci dəfə öz qızını Qurbaninin gözünün qabağından keçirtdi.
Aldı Qurbani:
Əyninə geyib qırmızı,
O gündən yandırır bizi.
Bu gələn Vəzirin qızı,
Bundan sonra Pərim gəlsin!
Vəzirin qızından sonra axsaq Şah-Xuban gəlib Qurbaniyə
yaxınlaşanda belə dedi:
Dağlar başı oldu duman,
Münkürdən heç getməz güman.
Bu gələn şah-Xuban,
Qoyun gəlsin, Pərim gəlsin!
Axırda Pəri xanım üzünü tutub Qurbaninin yanına gələndə Qurbani
dedi:
Bir quş gəlir zarı, zarı,
Çıxın yollarından barı.
Bu gələn Qurbaninin yarı,
Qoyun gəlsin, Pərim gəlsin!
Belə bir işdən sonra camaat tələb elədi ki, Pəri xanımı versinlər
Qurbaniyə. Qurbani Pəri xanımı da götürüb yola düşdü. Bir az vaxtdan
sonra Məhəmməd xan gəlib çıxdı Gəncə şəhərinə. Qara Vəzir tez
Məhəmməd xanın yanına qaçıb Abdulla xandan şikayət etdi və dedi:
— Abdulla xan mənim oğlumun toyunu yarımçıq qoyub nişanlısını
verdi başqa yerdən gəlmiş bir oğlana.
Məhəmməd xan bir neçə atlı düzəldib Qara Vəzir də içlərində Pəri
xanımı qaytarmağa getdilər. Onlar gəlib Qurbangilə çatdılar. Pəri xanımı
zorla geri qaytardılar. Qurbani buna dözməyib dedi:
Başına döndüyüm, alagöz Pəri,
Əlim ətəyindən üzmə sən barı.
Görüm ki, olasan imama zavvar,
Əlim ətəyindən üzmə sən barı.
Dirili Qurbani sən də sal yada,
Əməyini vermə, amandır bada.
Hər ikimiz gəl şərt qoyaq arada,
Əlim ətəyindən üzmə sən barı.
Bu sözlərə baxmadılar, Pəri xanımı qaytardılar geri. Qurbani Pəri
xanım gözdən itdikdən sonra Allaha belə yalvardı:
Qadir Allah, səndən budur diləyim,
Aman, Allah, imdad eylə bu işə!
Səndən başqa yoxdur mənim köməyim,
Aman, Allah, imdad eylə bu işə!
Bismillah elədim, girdim meydana,
Ümidim bağladım Şahi-Mərdana.
Məcnun kimi məni qoyma divana,
Aman, Allah, imdad eylə bu işə!
Qurbani der: əslim Qaradağlıdı,
Yar üzündən ürək düyün-dağlıdı.
Zülm eyləyən vəzir namərd oğludu,
Aman, Allah, imdad eylə bu işə!
Rəvayətə görə, Qurbani burada yatır, bir vədə oyanır, görür ki,
Mazannənə pirindədi. Bu işə Qurbani çox təəccüb eləyir, az qalır ki,
bağrı çatlasın. Bu zaman onu bir də yuxu aparır. Ona yuxuda deyirlər:
"Qurbani, sən gəl Şıx oğlu Şah Abbasın yanına get, vəziyyətini ona
söylə. O sənə köməklik edər".
Qurbani yuxudan ayılan kimi Xudafərin körpüsündən adlayıb gedir
Şıx oğlu Şah Abbasın yanına. Vəziyyətini ona belə deyir:
Mürşüdi kamilim, Şıx oğlu Şahım!
Bir ərzim var, qulluğuna, şah, mənim.
Oxu ərizəmi, bil sən dərdimi,
Dərdimdən olgunan bir agah mənim.
Şah Abbas deyir:
— Ay oğul, sənə hələ cavansan, axı sənin dərdin nə ola bilər? De
görüm, sən haralısan?
Aldı Qurbani:
Bir ah çəkdim, gəldi ahim dərindən,
Ağlım, huşum oynar keçər sərimdən.
Körpü düşdü, keçdim Xudafərindən,
Mürşüdümsən, yetir dərmana məni.
Şah Abbas dedi:
— Ay bala, sənə kim zülm eyləyib onu mənə de!
Aldı Qurbani:
Qış gedibsən, yaz ayları gələndə,
Dağlar damanından qar istər könül.
Hüri, Pəri, mələkləri görəndə,
Xəstəyəm, onlardan nar istər könül.
Yay olanda gün əritməz qarımı,
Mən sənə bağladım ümidvarımı.
Əlimdən aldılar Pəri yarımı,
Mürşüdümsən, yetir yarıma məni!
Qurbani sonra ətraflı başına gələn vəziyyətlərin hamısını Şah
Abbasa söylədi. Şah Abbas Məhəmməd xanın və Abdulla xanın üstünə
bir məktub yazdı ki, Pəri xanımı tez bir zamanda gətirib Mazannənə
pirində versinlər Qurbaniyə. Şah Abbas Qurbaniyə dedi:
— Get, Mazannənə pirində öz yarını gözlə. Gətirib onu orada
verəcəklər sənə.
Qurbani tez yığışıb gəldi Mazannənə pirinə. Bir müddətdən sonra
baxıb gördü ki, Soltanlı kəndindən Diri dağına bir dəstə atlı gəlir, Pəri
xanım da bunların içindədi. Qurbani bir qənşər yerə çıxıb onları
qarşılamaq istədi. Bu zaman Qurbanini ilan vurdu. Qurbani ağır
xəstələndi və su içmək istədi. O belə fikirləşdi ki, əgər suya getsə gəlib
onu tapmayacaqlar. Qurbani sazını Mazannənə pirində qoydu və sazdan
başlayıb daş düzə-düzə suya getdi ki, daşın izi ilə gəlib onu tapsınlar.
Pəri xanımı atlılar gətirib Mazannənə pirində qoydular, Qurbaninin
sazını orda gördülər, dedilər ki, indi bu saat onun özü də gələcək. Atlılar
qayıdıb getdilər Gəncə şəhərinə. Pəri xanım tək Mazannənə pirində
Qurbanini gözlədi, gözlədi, gəlmədi. Sonra baxıb gördü ki, sazdan
başlayıb daş düzə-düzə gediblər. Pəri xanım bu iz ilə gəlib gördü ki,
Qurbani suyun kənarında ölüb. Pəri xanım tez Qurbaninin başını aldı
qucağına və başladı ağlamağa. Pəri ağlaya-ağlaya belə dedi:
Mən aşiqəm, sal yana,
Dara zülfün sal yana!
Necəsən bir ah çəkim,
Kür quruya, sal yana.
Mən aşiq, Gəncəm haray!
Tiflisdən gencəm haray!
Qurbani öldü, getdi,
Mənə bir əncam, haray!
Pəri xanım ağladı, ağladı, axırda bağrı çatlayıb öldü.
Xalq Mazannənə pirində iki qəbir qazıb, bu sevgililərin hərəsini birində dəfn elədi.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/qurbani-qurbani-diri-versiyasi
More by this author
Poems by other poets
Ey dil, həmişə gərdişi-dövran gəlir keçər,Hər gün cəfa və möhnəti-hicran gəlir keçər,
Gəraylı: Rüxsarın ətrafında nə xoşRüxsarın ətrafında nə xoşDüşübdür danə xalların
İrvanən və şərurəBir qulaq ver mənə, ey sahibi-əqla və şüura,Gözün aç, seyr elə bu aləmi dəhra və dühura,
GörünməzNazənin gözəllər seyrə gedirlər,Ol mahi-tabanım hani görünməz,