Töhfeyi-Sami, bölmə 219
پسر عم قاضی عیسی ماضی است، در خوش صحبتی و حرافی و جذب خاطر یگانه و در نظم و نثر و هزلیات بی بدل زمانه وی مدتی قاضی ری بود و تخلص وصالی میکرد و با تمامی ارکان دولت مصاحب و از شدت قرب مشرب با ایشان در غایت حصول مقاصد و مآرب، چنانکه از این چند بیت که میرزا شاه حسین در جواب پنج فصل او گفته مستفاد میشود :
پیش ما رسم بیوفایی نیست
دیرگاهی است تا انیس منی
محرم و همدم و جلیس منی
گنه توست دور میگردی
دور از ما صبور میگردی
همچنان باز محرم رازی
محرم راز و یار دمسازی
طی کن افسانه منی و تویی
ای یگانه دگر مگو ز دویی
از پی آنک یار فرخ پی
نشود خوار نزد مردم ری
شفقت شد بدو به رغم عدو
نقره خنگی وزین نقره بر او
حالیا بهر خرجی ایشان
این مطلع مشهور نیز از اوست :
در شهور سنه اثنی و ثلاثین و تسعمایه سجل حیاتش بتوقیع فنا مختوم شد، گویند که در هنگام جوانی، جوانی صادق نام او را در حوض آبی انداخته و دستش را مجروح ساخت این قطعه را در آن باب گفته :
در آن وادی که من سر مینهم مجنون قدم ننهاد
ز عشق صادق اگر دست من شکست چه باک
کسی که عاشق صادق بود چنین باشد
پی ثبوت مرا احتیاج بینه نیست
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/sam-mirze-tohfeyi-sami-219
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
از ولایت ارسبار من اعمال کردستان است . در اوایل در خدمت کپک سلطان که یکی از امرای معتبر حضرت صاحبقرانی بودمی بود الحال که مدت بیست سال شد در خدمت شاهزادگی بهرام میرزا میباشد،در خوانندگی درها می پاشد در سپاهیگری نیز دعوی بسیار میکند، اما تا غایت کاری نکرده، انشاءالله تعالی بعد از این بکند وجه تسمیه سلطانی او آنکه . نواب صاحبقرانی سرکاری نمدپوشان که در اردوی معلی ترکی میباشند و خود را لشکر رضا میدانند شفقت فرمودنده اند، حضرت سلطان مذکور شعر فارسی و ترکی هر دو میفرمایند و تخلص نارنجی میکنند چون سلطان مذکور در سخن گفتن طولی میدهند ذکر ایشان نیز مطول شد این مطلع غرا از جمله اشعار آن جناب است :لطف و احسان و کرم چونکه بغایت دارم
Töhfeyi-Sami, bölmə 645در خدمت امرای ترک بسر می برد و در آخر بخدمت حضرت صاحبقرانی سرافراز شده از جمله مخصوصان گشت و فی الواقع لیاقت آن داشت چه، بسیار مرد فقیر و درویش نیک نفس خیرخواه بود و در شاعری نیز طبعش بسیار خوب افتاده و از شعرای ترک کم کسی را رتبه او تواند بود، دیوان غزل را تمام کرده و قصاید نیز دارد . و در مثنوی نیز خوب بود، جواب گوی و چوگان مولانا عارفی گفته، این بیت در تعریف جغه از آن کتابست :باشینده جغه سی عنبر افشان
Töhfeyi-Sami, bölmə 646از جمله خدام آستان ملایک پاسبان امام انام و مقتدای اهل اسلام امام علی بن موسی الرضا علیه السلام من الملک العلام علیه التحیه و الثناست .اصلش از میرزاده های جغتای است و خود نیز در پیش بابر میرزا رتبه عالی داشت شبی حضرت امیرالمومنین و امام المتقین اسدالله الغالب علی بن ابوطالب را در خواب دید، او را بترک دنیا فرمود که ترک الدنیا رأس کل عباده و حب الدنیا رأس کل حطیه و توجه بآستان عالیشان امام همام اشارت فرموده اند. بنابر آن بترک امارت گفته و بدرگاه عالم پناه روی آورده مدت پنجاه سال در آنجا اوقات بعبادات گذرانیده و معاش از وجه کتابت بهم میرسانید . و از هیچکس طلب و توقعی نکرد و بعد از آن باین رتبه عالی سرافراز گشت و حال چند سال است که بدین خدمت مشغول است . خط را خوب مینویسد و در علم اعداد مهارت دارد. و در شعر و معما نیز طبعش خوبست و با اینهمه درویشی و دردمندی بسیار خوش صحبت و شیرین سخن واقع شده. این مطلع زاده ی طبع آن سعادت آثار است :
Töhfeyi-Sami, bölmə 647از امیرزاده های جغتای بود. جوانی رشید و هنرمند و خط نستعلیق را طوری مینوشت و در کمانداری سرآمد زمان و از نوادر دوران بود. من در کمانداری شاگرد اویم و دیگر در معما و عروض وحدت ذهن از تعریف زیاده بود و در سپاهیگری بی بدل، در شهور ثمان و ثلاثین و تسعمایه فوت شد، قصیده ای در جواب مولانا امیدی گفته بود این مطلع و بیت از آنجاست :ای رخت در سپهر زیبایی
Poems by other poets
Badi-səba, Yaradanın eşqinəEylə nəhan, söylə yarə dərdimi
Nəqşi aləmidir keçmişəm dilü candanNəqşi aləmidir keçmişəm dilü candan,Yəqin elur ki, Bana bən bu yolda qətl oluram!
Təcnis: Badi-səhər bir gözələ tuş oldumBadi-səhər bir gözələ tuş oldumOndan mənə dəydi aya sərandı
HarasındadırTərlan quşum itirmişəm, araram,Görüm bu dağların harasındadır