Page 2 of 2 · 50%

-II SƏHNƏ**

Əfrasiyab sarayında türk zevqinə uyğun bir salon.

Ə f r a s i y a b
Afərin Səyavüşə, dün vuruldum bən ona,
Vaqif imiş gerçəkdən bütün hərb üsuluna.

P i r a n
Bəsləmiş qucağında onu sənin həmşirən,
Sonra almış tərbiyə Rüstəm kibi yigitdən.

Ə f r a s i y a b
Çalış, mümkün olduqca, al da onun könlünü,
Unutsun keçənləri, xoş keçirsin beş günü.

P i r a n
Bəncə Səyavüş qızın Firəngizlə birləşsə,
Birləşir iki ölkə…

G ə r ş i v ə z
(son sözləri dinlər, alaycı tərz ilə)
Əvət, gözəl vəsfəsə!..

Ə f r a s i y a b
Firəngizlə Səyavüş görüşdülərmi?

P i r a n
(əli ilə rədd edər)
Asla!

Ə f r a s i y a b
O halda sən onların fikrini sor da, anla!

G ə r ş i v ə z
(acı və alaycı gülümsəyişlə)
Tezdir daha, bəkləyin, çocuq sanmayın onu,
Bir siyasət olmasa, atmaz baba yurdunu.

Ə f r a s i y a b
Yersiz şübhə!.. Bu səndə ikinci bir təbiət…

P i r a n
Səyavüşdən uzaqdır, hər hiylə, hər siyasət.

Əfrasiyabla Piran çıqar.

G ə r ş i v ə z
Gör bəndən daha əvvəl kimlər vəliəhd olur!?
Xayır, yaşatmam onu, umulmaz cəza bulur.
(Çıqar.)

Firəngiz nədimələrlə girir.

B i r i n c i n ə d i m ə
Firəngiz, Firəngiz! Nə olmuş sana?
Söylə, səni üzən hanki fırtına?

İ k i n c i n ə d i m ə
Bayğın gözlərində acı bir hal var,
Səyavüşdənmidir bu iztirablar?

F i r ə n g i z
O bir yıldız kibi aqdı könlümə,
Atəşli bir çiçək taqdı könlümə.
Əlimdən aldı səbrimi, uyqumu,
Alav dalğaları sardı ruhumu.
Çırpınan qəlbimə yardım eyləyin!
Dərdimi siz açın, ona söyləyin!..
İstəməm, istəməm, açmayın, xayır,
Bəlkə onun könlü başqasındadır?!

B i r i n c i n ə d i m ə
Xayır, sənsin onun dilək pərisi.

İ k i n c i n ə d i m ə
(qapıya baqar, arqadaşına)
Biz gedəlim, gəldi iştə kəndisi!

B i r i n c i n ə d i m ə
(Firəngizə)
Əmin ol ki, ələ düşməz bu fürsət.

F i r ə n g i z
Bilməm nə söyləyim?

İ k i n c i n ə d i m ə
Haydi, cəsarət!..
(Pərdə arqasına çəkilirlər.)

F i r ə n g i z
(əli alnında, şaşqın)
Uf, yadımdan çıqdı bütün sözlərim.

S ə y a v ü ş
(gəlir, vurğun bir ahəng ilə)
Sənmisin?.. Nihayət, güldü gözlərim.

F i r ə n g i z
Yaran nə haldadır?

S ə y a v ü ş
Həp sağalmamış.

F i r ə n g i z
(qoluna baqar, şübhəli gülümsəyişlə)
Hanı? Ondan bir iz belə qalmamış…

S ə y a v ü ş
Qəlbimdədir izi, görünməz gözə,
Sızlar, durur, gəlincə biz yüz-yüzə.
Bir kərrəcik səni avlaqda gördüm,
Sonra həp gözümdən iraqda gördüm.
Bütün qızlar bana yaqın olduqca,
Sən ürküb qaçırsın, səbəbsizmi ya?

F i r ə n g i z
(süzgün baqışla)
Qaçmaq da yaqlaşmaq için bir yoldur.

S ə y a v ü ş
Səyavüş o halda bəxtiyar olur.

F i r ə n g i z
Bəxtiyarmı!?

S ə y a v ü ş
Əvət, bir anlat bana,
Sənin də nisbətin varmı xaqana?

F i r ə n g i z
Bən bir misafirim bu aşiyanda,
Köçmək üzrəyim ən yaqın zamanda.

S ə y a v ü ş
Hanki bir diyara?

F i r ə n g i z
Kəndim də bilməm!?

S ə y a v ü ş
Tühaf bilməcədir! Almaz düşüncəm,
Hanki səyahətə çıqsa bir durna,
Bir gövərçin uçub qaçsa hər yana,
Yenə aqşam üstü bulur bir yuva…

F i r ə n g i z
(gülümsər, mə’nalı bir tevr ilə)
Şübhəlidir bənim için o mə’va.

S ə y a v ü ş
Sözlərin başqadır, gözlərin başqa…
(Əllərini yaqalamaq istər.)

F i r ə n g i z
(pərdə arqasına keçər)
Dur, gələn var, görüş qalsın sonraya.

S ə y a v ü ş
(gözləri ilə onu izlər, həyəcan içində)
Bən uymadım hər dilbərin kamına,
Uğradım çoqunun intiqamına.
Bilmədim ki, bir gün bənd olur könül
O şahin gözlərin ehtişamına.
Yürürkən sanki naz edər göylərə,
Səcdə etməyimmi xoş xuramana?
-Ə f r a s i y a b , P i r a n , G ə r ş i v ə z və Tosun girir.*
Bir gövərçin əsir etdi qartalı
Gözəllik namına, sevgi namına.

Ə f r a s i y a b
Nədir bu dalğınlıq, nə olmuş, oğlum?

S ə y a v ü ş
Saray həyatından artıq yoruldum.

P i r a n
Dayın həp şən görmək istiyor səni,
Burdan evləndirmək istiyor səni.

S ə y a v ü ş
Hər nəyə əmr etsə xaqan haqlıdır,
Lakin Səyavüşün qəlbinə, xayır…

G ə r ş i v ə z
Bəlkə İranda var başqa sevdiyi.

S ə y a v ü ş
Asla!..

Ə f r a s i y a b
(Tosuna)
Firəngizi çağırsan eyi,
Uzlaşsalar, düyün başlanır yarın.

P i r a n
Firəngiz gözüdür bütün qızların.

S ə y a v ü ş
Kimsəyə bən könül vermədim daha,
Yalnız bir avçı qız gördüm avlaqda.
Həmən könlümü bir baqışda çaldı,
Yadigarı iştə qolumda qaldı.

Ə f r a s i y a b
Bütün qızlar gəlsin!

P i r a n
(işarə eylər)
Olur, pək ə’la.

G ə r ş i v ə z
(ətrafa)
Ah, sevdiyi birdən Firəngiz olsa!?
Dəhşət daha kəskin olur şübhəsiz.

Q ı z l a r gəlir.

Ə f r a s i y a b
(Səyavüşə)
Hankisidir?

S ə y a v ü ş
İştə!..
(Firəngizi göstərir.)

Ə f r a s i y a b
(məmnun)
Qızım, Firəngiz!

S ə y a v ü ş
Bən misafir sandım onu sarayda.

Ə f r a s i y a b
Yanlış da bir naxış!..

P i r a n
Əvət, öylə ya,
Həyat səhnəsində həp misafiriz.

Ə f r a s i y a b
(Firəngizə)
Sən də könlünü aç!

F i r ə n g i z
Siz vəkilsiniz.

Ə f r a s i y a b
Afərin, pək gözəl cəvab, afərin!
(Qolları arasına alır. Sonra vəzirə.)
Piran! Uğurludur sənin əllərin,
Dəyişdir bunların bazubəndini,
İcra olunsun da nişan ayini.

P i r a n
(Səyavüşün bazubəndini Firəngizin qoluna, onunkunu da Səyavüşün qoluna taqar.)
İştə, ruhlardakı duman savuşdu,
İki yıldız bir-birinə qavuşdu.

G ə r ş i v ə z
(Tosuna, kinli)
Xayır, xayır, mümkün deyil bu asla,
Gərək dağılsın şu uğursuz yuva!..

T o s u n
Fikrin nədir?

G ə r ş i v ə z
Onu göstərir zaman.

P i r a n
İştə, alqışlara layiq bir nişan!

Ə f r a s i y a b
Səyavüşə tac və xəl’ət verilsin.

S ə y a v ü ş
İstəməm, sadəlik xoşdur bənimçin,
İranda da vardı tacım, xəl’ətim,
Həp bıraqdım, həzz etmədi xislətim.

Ə f r a s i y a b
Niçin bıraqdın? Pək uğursuz şeymi?

S ə y a v ü ş
Sıqdı bəni altın bir zəncir kibi.

Ə f r a s i y a b
Haydi bəndən böyük bir rütbə istə!

S ə y a v ü ş
Gözüm yoqdur bənim hiç bir rütbədə.

P i r a n
Cəngavərlik daha xoş gəlir ona.

Ə f r a s i y a b
Göndərəyim səni Çin hüduduna;
Böyük bir vilayət isyan içində
Həp çırpınıb durur al qan içində.

S ə y a v ü ş
Al qan içindəmi? Səbəbsizmi ya?

Ə f r a s i y a b
Yasamızı kimsə almıyor saya.

S ə y a v ü ş
(məğrur)
Bir ay belə sürməz o qanlı dalğa.

G ə r ş i v ə z
(ətrafa)
Cənazən gömülər orda toprağa.

P i r a n
(əlini Səyavüşün omuzuna qoyaraq)
Səyavüş söndürür onu şübhəsiz.

Ə f r a s i y a b
(qızını süzərək)
E’tiraz etməzmi buna Firəngiz?

F i r ə n g i z
İki könül birsə, diləklər də bir.

Ə f r a s i y a b
Gedin, birlik sizə səadət verir.
Gedirlər.

B i r i n c i v ə z i r
Fikrin nədir?

İ k i n c i v ə z i r
Onu göstərər zaman.

G ə r ş i v ə z
İştə alqışlara layiq bir nişan,
Xayır, xayır, mümkün deyil bu asla,
Dağılsın gərək şu uğursuz yuva.
Pərdə

Use ← → keys to move, R for a random poem

Random poem

More by this author

Həsbi-hal (2)

2Tə’lim və tərbiyə haqqında veriləcək atidəki mə’lumat bir taqım mevsuq mənbələrə istinad edər. Onlar için mütaliəsi faydasız olmaz zənn edərim.

6 min
Həsbi-hal (3)

3Ayşə Sədiqə xanım “Tə’lim və tərbiyə” adlı kitabında diyor ki: “Çocuqlara hər kim olsa dərs verir, fəqət tərbiyə və əxlaq dərsini hər kəsdən eyi validə verir. Çocuğun birinci mürəbbiyəsi validədir. Validəsi olmayanlara yenə bir qadın mə’mur edilir. Çünki zəmanisəbavətdə çocuqlara xidmət edə biləcək qadınlardır. Demək oluyor ki, bir qövmün səadəti və tərbiyəsində qadınların böyük tə’siri vardır. Bunun için hər şeydən ziyadə qadınların tərbiyəsinə e’tina edilməlidir. Tərbiyəli validələr yetişdirməyə qeyrət edilməlidir”. Qadınların cəmiyyəti-bəşəriyyədəki qiymət və əhəmiyyətləri yalnız bir cümleyi-həkimanə ilə gözəlcə isbat edilə bilir ki, o da şudur: “Cənnət anaların ayaqları altındadır” – buyurulmuşdur.

5 min
Həsbi-hal (4)

4Tə’lim və tərbiyə məsələsində ilk nəzəri-diqqətə alınacaq nöqtə məktəblərdir, məktəb otaqlarıdır. Məktəblər, səhhəti ixlal etməyəcək dərəcədə havadar, yuca yerlərdə yapılmalıdır. Pis, murdar, üfunətli yerlərdən uzaq olmalıdır. Xəstəxanə, həbsxanə, məzarıstan kibi yapı (bina)lara yaqlaşmamalıdır. Xırıltı, gurultu çoq olan mövqelərə yanaşmamalıdır. Məktəb binası mümkün dərəcədə günəş yerlərdə vaqe olmalı, rütubəti çoq olan yerlərdən həzər edilməlidir. Günəşə mane olacaq kölgələr ilə mühat bulunmamalıdır. Çünki pək çoq xəstəliklərin günəşsizlik və rütubət yüzündən vücudə gəldiyi aydın bir həqiqətdir.

15 min
Həsbi-hal (5)

Şimdi üçüncü qısma gələlim.Üçüncülər: “yeni üsulda tərbiyə görüb, yaxud görmək istəyib, müəllimliyə həvəskar

19105 min

Poems by other poets