Hekayə
Qəribə bir nəql eyləyim, ey cavan,Bir dəm eşit, mətləb olsun əyan
Gör necə şirin hekayətdir bu,Çərx işindən güşə şikayətdir bu
Bir ərəb və bir İraqi, bir də türk,Bir erməni, bir də rus müştərək
Bir-birinin dillərindən anlamayan,Xoruz təkin zirək və tez banlayan
Ərəb deyir türkə ki: Ya mirbu',Əhlini şiddəti-təsiri-cuu'
Həl ləkə xubz ev təmr hülv,Və ə'tini, ya əxi, əhli-ulüv
Türk deyir: var, çör kim qıyadır,Quru çörək vermək sənə həyadır
Farsi zəban dedi: bədə eyb nist,Nan şəvəd xüşk u tazə yə'ni çist
Hərçe şəvəd fikr mekon, də bər an,Gürüsnə xər ra çə ələf zə'fəran
Ərəb eşitdi ki, deyir "xər" ona,Sanasan ki batırdı neştər ona
Dedi: əyya faili-fisq ü fücur,Əxrəbək bil-şəcəri vəl-həcər
Keyfə təqulu li hərfən şəni',İnnə əbi kanə əmirəl-bəqi'
Orus gördü onlar durub qayğılı,Dedi: «Ani suma saşli çtoli»
Gəldi çağırdı onları: ay, Brat,Savaşmayın, durağ ....... mat
Erməni gördü, sonra orus təmam,Yoldaşlığı özünə etdi haram
Dedi: əcəb duq mi pis mart çəq,Mimi yan özümək şan pəs haçəq
(Hayn asa şadım xosəl, ay orus!Dürk kişim verit Misri turos)
Bir-birinə eylədilər mübahat,Zikr olundu əsl-nəsəb, fər' u zat
Biri deyir: «Taqa vori diqa em»,Biri deyir: ağazadə, ağayım
Biri deyir: «Ya qaspadin, ti mujiq,Dink maya fsurovna kak dujiq»
Biri deyir: mən kişiyəm adda,Burda mənəm gör xəlifə Bağdada
Biri deyir: ənə şücaüz-zaman,Əl-əsədu yətləbu ənnil-əman
Dil qarışdı bir-birinə qil-u-qal,Kal dəkməşə dəkməşə qarışdı kal
Əzrib, bizən, vəlay pərni qoyma, dut,Bir qiyamət oldu ki, həşri unut
Türk vurub yardı rusun başını,Orus tökdü yağış tək göz yaşını
Söydü türkü: «Ax ti sukkin sin durax,Niyə mənim başıma vurdun (qulaq)»
(Ya təbə dam qozənis padlis polut,Sam ti mujiq naxal mujiq baqrut)
O da türkə həmlə qıldı bir qapaz,Farsi zəban dedi: məzən bi-namaz
Xeyr tu şod kərd, sərət rə şikəst,Xuni-sərət dərdi-gülüyət bə bəst
Pul-i tu dər cibi-tu şod sər bə xak,Çizi nədadi bə həkim ü dəllak
Rus bundan fikr eyləyib dayandı,Sanasan ki piyan idi, oyandı
Erməniyə bəxil bundan oldu yüz,Vay nədir, sazış ola yüz-bə-yüz
Əraqinin ortasına paridi yavaş,Yə'ni qərəz düşsün yenə bir savaş
Yumruğu çəkdi alnının üstünə,Xəlvətincə bir daş qoydu dəstinə
(Min yumurq qənçəm qlixit adığa,Qəcığcığı qluxt qəcığcığa)
Əraqlıya xəşm bundan qıldı cuş,Şeyristan kimi çəkdi xuruş
Dedi ki: ay erməni fitnəkar,Zəhrdə mar, cahan susmar
Xaki-tu əz buxl yəqin xorde ab,Zati-tu məxmurə bəng ü şərab
Surəti-xod ra çe koni nar rəng,Behr çe bər ma əfkəni rəzm u cəng
Cür'əti-tu çist mera mizəni,Ey zənge, bəzən ki zibə zəni
Müşt zənəm bər tu təbərzin əsas,Ta əfkəni mührə-i xod ra bə-tas
Erməni bu zərbi görüb qaldı mat,Dinmə, qonaq-tat, təbəqi altında yat
Orus gördü: erməni qorxub baxır,.... bədr balağından yaş axır
Hiddət səfrası çəkib cuşi-nar,Göy gözü əxgər təki qalxıb yanar
Erməninin söydü ..... mat,(Armiyaşqa ax qanaliya praqliat)
(Ti bayiş iz tatarin qaq baran,Asvyino nov prixal iz İran)
Çəkdi şaşqa erməni-ni öldürə,Qeyrət və hirsin ərəbə bildirə
Ərəb gördü qatil və məqtul olur,Hər ikisi batil və məbtul olur
İstəmədi nahaq düşə bir fəsad,Bina qıldı səlah və fisq sədad
Dedi rusa: ya əxi, üskut və-də',Qəd əraki fit-təriqi mustəd'i
İnnəkə min zümrəti əhlil-kitab,Fil-kitabi leysə xitabül-itab
Qəd əmərəllahu və ləna taətuhu,Qəd və'ədəllahu və ləna saətuhu
Qətlu hazər-rəculi bil-bətal,Ma cəvabuke yəumil-cəzai fis-sual
Mən qətələn-nəfsə əla qeyri həqq,Qəd yəkunu və bil-cəhimi mustəhiqq
Əl-əməlül-xeyri li-xəyril-ricəl,Və leysə xeyrun lir-rəculi fil-icəl
Sonra üzün tutdu cəmiyyə təmam,Vəzlə iblağ ki: ay xas və am
Və maləkum tənazəu bil-qital,Və maləkum təşacərū bil-cidal
Ə həkəza rəsmu ənisil-vəfiq,Ə həkəza şərtu rəfiqiş-şəfiq
Ət-təriqu bə'də rəfiqil-kərim,Vəl-kərimu şə'nuhu təb'ul-həlim
Əl-həlimu la yuhibbu qalə qil,Summə li-mən əqluhu əqlu Əqil
Bu vəzdən rus oldu qəlbi nərm,Hirsi gedib qalib oldu vəhm ü şərm
Börkü götürüb eylədi insaf zat,Dedi: «Ya sam nastayşi vinavat»
(Budət təbə çort meynə əsqazal,Naprasno tut izdilal qalmaqal)
(Aslava boq təpər meynə ni çiqo,Ya paqlyano qaspadini sava yu)
Ya praşu izvinit qaspada,İ praşu qust ittə na abeyda
Yist təper qatliyet sup dini,Sul pere s luq fiso u meyni
Farsi zəban dedi ki, ay mahru,Hər sifət nuri-sühən sübh-gu
Cümlə kəlamət həmə xatir pəsənd,Şəhdi-məaniş həmə şəhd u qənd
Gunah, gunah əz tərəfi-mast, mast,Cümlə həqq canibi-qovli-şumast
Əşhəbi-himmət süyi-ma rəxş kon,Hərçe xəta şod həmə ra bəxş kon
Türk gəlib oldu o dəm üzrxah,Əfv qılın, bəndəm sahibi-günah
Haqq həqiqətdə xətadır xəta,Xəta gərək böyükdən olsun əta
Aqil olan təmə' yolun tənk edər,Yoxsa nə kim zənanəvəş cəng edər
Bir çörək ki, cifeyi-dünya ola,Nə dəxli var bu həddə qovğa ola
Erməni bir ləfzlə açdı zəban:Bilməmişəm, təqsirliyəm, əl-əman
Yes mər numəm ku xəcalət kaşiməm,Qəlxis qniyam yes ans çaşiməm
Gərçə olar sel kimi daşdılar,Axırında dostluğa oynaşdılar
Cümlələri sazış olub barışdı,Bir-birinin zidd ikən qarışdı
Lik fələk kəcrəv, kəcrəv mədar,Eyləməyib heç kəs ilə bir mədar
Əvvəlindən axırına kəc olur,Ta yaranıb fövt olunca ləc olur
Eyləməyib bir kəs ilə ittihad,Şaki ondan Xosrov, Cəm, Keyqubad
Fa-yi fələk fisq idi, lamı lund,Kafidir fasiq ona payi-bənd
Ləfz fələk tərzini gördük budur,Əksi kəlf, tovqi-mehnət, zülm ü cövr
Söyləmə, Didə, fələyin adını,Təhti-zəmin ərşə əsər dadını
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/dide-hekaye
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
Əyyühən-nas, gəlün dəhrə vəfa eyləmiyünBu fəna xatirinə nəfsə cəfa eyləmiyün
ÇayŞiveyi-əhli-zamanə bəzmi-qəndü çaydırKimsədə əndazə yox, hər kimsənə xudraydır
Qəsidə: Ey cahan dövlətinə səy qılan talibi-malEy cahan dövlətinə səy qılan talibi-mal,Dövlətə səy eyləmə, axirəti yadına sal
HanıXəyalü fikrə gətir şeş cəhati-dünyanı,Təsəvvür eylə cəmiən cahani-imkanı