Həva ərayisi-gülzarə oldu çehrəgüşa
What is a qasida?
Qasida: a long, formal poem of praise or counsel.
Həva ərayisi-gülzarə oldu çehrəgüşa,Bahar gülşənə geydirdi hülleyi-xəzra.
Çəmən əyalətinə oldu nəsb xosrov gül,Həvayə əbrsifət hökmün etməyə icra.
Yazıldı səbzeyi-novxizdən xəti-ehkam,Çəkildi sayeyi-mətbu’i-sərvdən tuğra.
Səriri-abi-rəvanü səfiri-mürği-çəmənNükati-təhniyeyi-məqdəm etdilər inşa.
Zəbani-susəni-azadü səbzeyi-novxizSənayi-rif’əti-iclalə oldular guya.
Şəqayiq alnı zəminbusdən olub məcruh,Bənövşə qaməti oldu təvazö’ ilə düta.
Mürəttəb eylədi bir bəzm gülşən içrə baharKi, verdi zövqi-tamaşası nəş’əyi-səhba.
Ənadil etdi bəyani-məratibi-nəğəmat,Qumari oldu təranəkəşü sürudsəra.
Sədayi-mürğ buraxdı büzürgü kuçikə şövq,Sürudi-ab ilə üşşaqə hasil oldu nəva.
Bilindi qönçədə gül bərgi zahir olmaq iləKi, qönçə başinə yağdırdı jalə səngi-cəfa.
Cərahət olmasa ə’zadə zahir olmaz qan,Tərəşşöh eyləməz əlbəttə sınmadan mina.
Hümayvəş vərəqi-yasəminü bərgi-səmənUçub həvayə gülüstanə düşdü zilli-hüma.
Bahar taciri Misri-çəmən qənilərinə,Buraqdı Yusifi-gül ərz eyləyib qovğa.
Bu zövq saldı Züleyxayi-laləyə bir şövqKi, lə’lü müşk töküb, verdi ağırınca bəha.
Hədiqə təxteyi-tə’lim olub rəyahindən,Yazıldı möhməlü mö’cəm ona hürufi-həca.
Müzəyyən eylədi övraqi-laləyi şəbnəm,Hürufi-lalədə olmaz əgərçi nöqtə rəva.
Götürdü şəbnəm əzhardən hərarəti-mehr,Şükufə nöqtələrin gərçi hökm edər imla.
Dəbiri-bad verib tifli-əndəlibə səbəq,Götürdü çöhreyi-əzhardən niqabi-xəfa.
Qamu dirəxt bulub rəf’i-istiqaməti-hal,Şükufə həmli ilə kəsr buldular, illa
Nihali-bibədəli-sərv kim, qalıb mənsub,Səbati-hal ilə onlardan oldu müstəsna.
Sədayi-seyl çəkər məddi-müttəsil, yə’niKi, məddi-müttəsil ilə olur, qiraəti-ma.
Göründü hey’əti-abi-rəvanda şəkli-hübab,Sübutə yetdi səbati-nücumü seyri-səma.
Xütuti-müxtəlifü müstəqimi ənharınÇəməndə saldı zəvayayi-gunagun bina.
Riayəti-türüqi-müstəqimdən, necə kim,Olur hüsul məqamati-cənnətül-mə’va.
Həvayi-bağidən etdim bu hikməti mə’lumKi, e’tidaldədir sihhəti-həvasü qüva.
Fəzayi-gülşəni əhzar ilə görüb məmlu,Yəqinim oldu ki, mümkün degil vücudə xəla.
Nəzərdə olmaq ilə sübhü şam, qönçəvü gülBədihi oldu kəmal əhlinə hüsuli-səfa.
Nəticə salibə olmaq xilafi-adətdir,Olunca mövcibi-süğrayə müttəfiq kübra.
Zəmiri-gülbünə gül rəngi saldı atəşi-bimKi, hümrə qanə olur nəfs evində rahnüma.
Gül atəş üzrə qılır iqdi-zöhreyi-şəbnəm,Tədarüki-qəmərü şəms edər səbahü məsa.
Bu kimiya səbəbindən əcəbmidir olsa,Əlində daneyi-ərzən məsabəsində tila.
Şükufə siminə fərz eylədi xüruci-zəkat,Mədari-hövlü büluği-nisabi-istinma.
Hüquq dəf’i üçün əğniyayi-əşcarə,Səhayifi-çəmən oldu əyadiyi-füqəra.
Bəhardən təni-gülbündə eyləyib həyəcan,Hərarəti-dəməvi qıldı ğüddələr peyda.
Boyandı qanı ilə səfheyi-çəmən gül-gül,Məgər ki, fəsdinə hökm eyləmiş təbibi-həva.
Hibali-sehrə dönüb cünbüşi-cədavili-ab,Kəlimi-sərv ona əksdən buraxdı əsa.
Olub tərənnümi-bülbül əzayimi-təsxir,Çəmən pərilərinə lazım oldu ərzi-liqa.
Büsati-gülşənə dün eylədim güzər ki, dəmiQılam nəzareyi-asari-qüdrəti-mövla.
Əcəb niza’də gördüm çəmən zəriflərini,Təəssüb ilə qamu saliki-təriqi-xəta.
Qamu güman ilə müstəd’iyi-təriqi-nəcatVəli, qamusuna batil dəlili-istid’a.
Salıb şükufə məbadi sünufə əşcari,Qılırdı bəhs ki, caiz təəddüdi-qüdəma.
Verib təsəlsülə qüvvət təbiəti-kəci-ab,Olurdu nafiyi-isbati-illəti-ula.
Xəyali-məhz sanıb kainatı nərgisi-məst,Qılırdı cəhl ilə nəfyi-həqayiqi-əşya.
Edirdi bülbüli-kafirnihad səcdeyi-gül,Təəbbüdi-sənəm ilə tutub nəcati rica.
Nəsim vaqif olub bu fəsadı mən’ etdiKi, ey güruhi-pərişan, tutun təriqi-hüda!
Bu karixanə bir ustaddan degil xali,Gərək bu qüdrətə, əlbəttə, qadirü dana.
Qılır dəlaləti-illət vücudi-hər mövcudVəli, nə sud ki, sahibnəzər deyil ə’ma.
Mükəvvinatə hüdus ol qədimdəndir kim,Kəmali-zatinə mümkün degil qəbuli-fəna.
Qədirü müqtədirü qadirü müqəddirü həyy,Əlimü alimü əllamü ə’ləmü ə’la.
Zəhi təkəvvüni-kamil ki, qüdrətindəndir,Pəriliqalərə lütfi-tənasübi-ə’za.
Məlahəti-ləbi-meygunü ləhceyi-şirin,Nəzakəti-qədi-mövzunü çöhreyi-ziyba;
Səfayi-cismi-lətifü qəbuli-cövhəri-pak,Lətafəti-xəti-mişkinü zülfi-ənbərsa.
Kəmali-qüdrəti-elminədir şəvahidi-ədl,Üqudi-silsileyi-karixaneyi-dünya.
Bəsaitə şərəfi-məhrəmiyyəti-vəhdət,Mürəkkəbatə qəbuli-tərəkkübi-əcza.
Həvayi-məkrəmətindən qəbuli-feyz qılıbMürəbbiyi-çəmən olmuş bəhari-ruhəfza.
Nəsibi-mərhəmətindən alıb ifadeyi-cud,Cahanı rəşki-cinan eyləmiş nəsimi-səba.
Səfayi-lütfi-əmimi nüfuz edib, qılmış,Mizaci-namiyəyi müstəiddi-nəşvü nəma.
Fəzayi-gülşəni-lütfi mərabei-əhbab,Hədaiqi-rəhi-qəhri məhaliki-ə’da.
Sühayə lütfi əgər qılsa zərrəpərvərlik,Yetər məqami-müsavati-afitabə süha.
Vər olsa qəhrinə məzhər ənasirü əflak,Nikah əqdin üzər ümməhatdan aba.
Hesabi-rizqini qılmış təmamiyi-bəşərin,Hənuz Adəmə peyvənd qılmadan Həvva.
Bəyani-halinə yetmiş cəmi’i-məxluqinHənuz pərdəyə ə’yani çəkmədən əsma.
Kəmali-tərbiyəti növki-xarə vermiş rəng,Lətif edib, ləqəbin eyləmiş güli-rə’na.
Gül atəşin bir ovuc xaki-rəhgüzarə salıb,Kül eyləyib qomuş adını bülbüli-şeyda.
Türabi-dərgəhinə ittisal şövqi iləKəfi-təzərrö’i dəryadə daməni-səhra.
Ziyarəti-hərəmin qılmamaq cəzası üçünHəvalə xəncəri-seylabə sineyi-dərya.
Cəmii-vəqt şəfaxaneyi-ətasından,Cəmii-xəlqə müyəssər, cəmii-dərdə dəva.
Rümuzi-hikmətin eylər bəyan məratib ilə,Cəmii-hali-bəşər, xah fəqrü xah qina.
Mərizi-arizeyi-nəqsdir, nüfus tamam,Kiminə faidə pərhiz edər, kiminə qida.
Şərif zatlərə övci-imtəhanından,Vəsileyi-şərəfi-qürb olur nüzuli-bəla.
Xəsis nəfslərə gənci-iltifatından,Məzidi-illəti-idbar olur vüfuri-əta.
Dəlili-zilləti-üsyandır təərrüzi-hal,Təriqi-hüsni-rizasi cəmii-halə riza.
Zəhi kərəm ki, nəzər qılmayıb ədavətinə,Müyəssər eyləmiş iblisə e’tibari-bəqa.
Zəhi kərim ki, ifrati-lütf ehsaniMəsihi eylədi mehrabi-səcdeyi-tərsa.
Fəqiri-dərgəhinə ləzzəti-rizası iləTəəllüqati-təriqi-fənadən istiğna.
Əsiri-möhnəti-eşqinə zövqü şövqi iləXilafi-qaidə meyli-təbibü zikri-şəfa.
Zəhi həqiqəti-zatında lafi-əql cünun,Qapın məqami-müsavati-padişahü gəda.
Nəimi-ləmyəzəli onda kim, sənə vasil,Müəzzəbi-əbədi ol ki, səndən ola cüda.
Təvafi-Kə’beyi-vəslin təhəssürilə müdam,Sürudi-seylə səfirü xüruşi-rə’də səda.
Mühəymina, səməda! Bəndeyi-siyəhruyəm,Səhifeyi-əməlim mə’siyət xətilə qəra.
Tərəhhüm et ki, məni qaməti-şikəstə iləBənövşeyi-çəməni-dərd qıldı bari’-ina.
Nihali-gülşəni-dərdəm ki, su yerinə verərMənə həmişə cigər qani bağibani-qəza.
Diriğü dərd ki, əncamə yetdi ömr, hənuzXərabi-badeyi-zərqəm, əsiri-dami-həva.
Əzabi-ruzi-cəza vəhmi ilə şamü səhər,Bir iztirabü əzab içrəyəm məni-rüsva
Kim, ol əzabi məgər iqtizayi-ədl verəƏzabi-ruzi-cəza münkirinə ruzi-cəza.
Əgərçi qüssə dutar rüzi şəb giribanım,Əlimdən eyləmən ümmid damənini rəha.
Müqimi-hücreyi-şövqəm fəzayi-qürbündən,Həmişə səm’i-ümidimdə iştiyaqi-səda.
Ki, ey fəqir, hərimi-vüsalə bismillah,Təəllül etmə ki, dəmdir əmanət ola əda.
Səhabi-feyz əməl gülşənin qılıb siyrab,Güli-murad açılıb ola müstəcab dua.
Ümid var ki, ayineyi-zəmirimdənHəmişə seyqəli-ehsanın ola jəngzida.
Ümid var ki, lütfündən olmaya növmid,Dili-Füzuliyi-aşüftəhalü bisərü pa.
Müyəssər ola ona şahrahi-eşqindəDəvami-hüsni-qəbulü səbati-rəsmi-vəfa.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/fuzuli-heva-erayisi-gulzare-oldu-cehregusa
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
Oldur ğəzəl ki, feyzi onun am olub müdam,Arayişi-məcalisi-əhli-qəbul ola.
Sərfi-nəqdi-ömr edib mən kəsbi-irfan etmişəmSərfi-nəqdi-ömr edib mən kəsbi-irfan etmişəm,Əhli-dünya həm kəmali-cəhl ilə təhsili-mal.
Eyləyib nadanə ərzi-fəzlü izhari-hünərEyləyib nadanə ərzi-fəzlü izhari-hünər,Şərmsar etmək, əta ummaq nədir, zülmi-sərih!
Sə dü nəhs əhvalını qılsan münəccimdən sualSə’dü nəhs əhvalını qılsan münəccimdən sual,Müqtədai-mə’rifət Bərcisü Keyvandır ona.