Məsələn, Rusiyada Samara vilayətində qəhətlik ittifaq düşür. Sabah qəzetlərdə oxuyursan ki, ingilis camaatı ianə yığırlar ki, çörək alıb, göndərsinlər Samara aclarına. Frəngistanda mədənlərdə tələf olan əmələlərin əhli-əyalına Yaponiya əmələləri dünyanın o başından bu başına pul yığıb göndərirlər.

Mədəni millətlərin içində bu bir adət olubdur. Amma bizə gələndə baxıb görürük ki, Arazın bu tayında olanlarımız Arazın o tayında olanlardan bixəbərdirlər.

Qafqaz erməniləri olmasaydı, Osmanlı erməniləri indiyədək aclarından ölüb qurtarmışdılar. Qafqaz ermənilərinə də indi Osmanlı erməniləri pul yığıb göndərəcəklər ki, Tiflisdə erməni teatrı tikilsin (bu teatrı yarım milyon pul xərcləyəcəklər).

Amma bizlərdə ehsan ancaq bundan ibarətdir ki, təzə bir imarət tikdirəndə ya evimizə təzə bir qaliçə alanda şəhərin mollalarını və bəyləri ilə xanlarını düzürük yuxarı başa və qabağına bir nimçə plov qoyuruq ki, çıxıb gedəndən sonra ya imarətimizi və fərşimizi tərifləsin, ya da ki, gəyirə-gəyirə plovumuzun yağını tərifləsin.

İndiyədək qəzetlərimizdə çox yazmışıq: “ittihad”, “ittifaq”. Amma bir az diqqət eləsək, görərik ki, ittihad və ittifaq yolunda cibimizdən bir qəpik çıxmayıb, savayı ondan ki, bir məktəb açıb adını qoymuşuq “İttihad”, bir də qiraətxana açıb adını qoymuşuq “İttifaq”. Ola bilər ki, bu yolda dəxi də artıq tərəqqi edək. Mən qorxuram ki, bir gün bir oğlumuz olanda adını qoyaq “İttihad”, qızımız olanda adını qoyaq “İttifaq”.

Bu işlər heç çətin deyil; çünki pul çıxmır. Amma indi bir dövlətli qafqazlıya deyəsən ki, Təbrizdə müctəhid hacı Mirzəhəsən dəyirmanın sularını kəsib və əhali acından ölür, – dəxi burada “ittihad” və “ittifaq” sözləri gedəcək işinə; çünki ortalığa pul söhbəti gəldi.


Təbriz acından ölür, – heç birimizin vecinə deyil; amma əcnəbi millətlərdən söz düşəndə qazı-qazı deyirik ki, Allah-taala insanın qəlbində iki nöqtə xəlq edib: biri qara nöqtədir, biri ağ nöqtə. Saleh bəndələrin ağ nöqtəsi yekəlib qara nöqtəni basır; o ki, qaldı əcnəbi millətlər, onların qəlbində qara nöqtə həmişə ağ nöqtəni basmaqdadır.

Molla Nəsrəddin

“Molla Nəsrəddin”, 4 avqust 1908, №31

Use ← → keys to move, R for a random poem

Random poem

More by this author

Poems by other poets · Satire