Sam Mirza
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
وجه معاش از صنعت مذکور بهم میرساند این مطلع از اوست :گریه بسیار چون شمع از برای من کنی
Töhfeyi-Sami, bölmə 484اصلش از خواجه زاده های ساوه است اما در کاشان متولد شده و اشعار او اکثر یاوه است این مطلع از اوست :حاصل از عشق توام غیر پریشانی نیست
Töhfeyi-Sami, bölmə 501مردی درویش و متقی است و اکثر اوقات او بشاعری صرف میشود. در قوافی غلط بسیار میکند این مطلع از اوست :بی تکلف گوشه میخانه جایی بوده است
Töhfeyi-Sami, bölmə 502مولدش هرات بود و وجه تسمیه او اینست که هر قصیده و غزلی که میگفت چندانکه قافیه داشت میگفت . اگر چه غزلی صد بیت می شد و اگر دیگری قافیه پیدا کردی که او نگفته بودی زر داده میخرید! و داخل شعر خود می ساخت و اصلا مقید بمعنی نبود، خواجه حبیب الله ساوه ای که وزیر درمش خان لله من بود غزل ردیف سفید . خواجه حسن دهلوی را در میان انداخته بود. او در مدح خواجه مذکور جواب گفته . این دو بیت از غزل اوست :دگر ره بازمیگردم که شاید بینم این بارش
Töhfeyi-Sami, bölmə 526از جمله شعرای همدان است این مطلع از از اوست :برویت خط سبز و خال مشکین ای صنم با هم
Töhfeyi-Sami, bölmə 546او نیز از جمله سکنه آنجاست مرد فاضل آدمی صفت و بسیار خلیق و بی آزار و بغایت حلیم و همواره بوده و پیش از آنکه از ثمره ی شجره ی فضیلت بهره یابد از میوه ی عمر گرانمایه بی بهره گشته این دو مطلع از اوست :رقیب از قتل من تا کی سخن با یار میگویی
Töhfeyi-Sami, bölmə 561از ولایت سبزوار است شاعر بدی نبوده این مطلع از اوست :به مسجدی که روم در فراق دلبر خویش
Töhfeyi-Sami, bölmə 572از ولایت ری است وجه تسمیه او آنکه گوییا بیان واقع بود اما اگر این زمان هشیاری تخلص کند مناسب است، اما نعوذبالله از خرگدایی او . اگر از کسی چیزی بخواهد و نداشته باشد با وی میگوید که چون چیزی نداری باری فاتحه ای جهت من بخوان. از اشعار او این مقطع نوشته شد :مستی سگ دیوانه آن طرفه غزالست
Töhfeyi-Sami, bölmə 594از جمله شعرای مشهد مقدسه است این مطلع مشهور از اوست :منم از عشق بتی شهره ی ایام شده
Töhfeyi-Sami, bölmə 597به شمشیر گری در شهر خود اوقات ضایع میکند و شعر بسیار میگوید غزلیات او از هفت هزار بیت متجاوز است این مطلع از جمله اشعار اوست :کسی لاف وفا داری زند با دلربای خود
Töhfeyi-Sami, bölmə 599در سمنان بشمشیر گری اوقات میگذرانید و فی الواقع که طبعش از انگیزی خالی نبود این مطلع از اوست :هزار پاره اگر دل به تیغ یار شود
Töhfeyi-Sami, bölmə 600مردی طالبعلم و فقیر است و در درویشی و کم آزاری کمتر کسی چون او واقع شده این مطلع از اوست:هزار ناوکت از غمزه بر جگر دارم
Töhfeyi-Sami, bölmə 606عامی است و خالی از جنونی نیست اوقات به قصابی میگذراند این مطلع و بیت از اوست :گاهی مرا درون دلی گه بدیده ای
Töhfeyi-Sami, bölmə 611اگر چه شروانی بود اما در شیراز میبود و شعر بسیار گفته این مطلع از اوست :سر به پیرانه سر افشاند یقینی در عشق
Töhfeyi-Sami, bölmə 638پسر امیر نور سعید است که از اعاظم امرای جغتای بوده و نبیره ی امیر شاه ملک که رکن السلطنه امیر تیمور گورکان است و خودش جوانی بغایت خوش فهم و بسوز و درد بوده چنانکه مصرع : توان شناخت ز سوزی که در سخن باشد . این دو مطلع از اشعار اوست :هر زمانم قامتش در ناله زار آورد
Töhfeyi-Sami, bölmə 646از جمله خدام آستان ملایک پاسبان امام انام و مقتدای اهل اسلام امام علی بن موسی الرضا علیه السلام من الملک العلام علیه التحیه و الثناست .اصلش از میرزاده های جغتای است و خود نیز در پیش بابر میرزا رتبه عالی داشت شبی حضرت امیرالمومنین و امام المتقین اسدالله الغالب علی بن ابوطالب را در خواب دید، او را بترک دنیا فرمود که ترک الدنیا رأس کل عباده و حب الدنیا رأس کل حطیه و توجه بآستان عالیشان امام همام اشارت فرموده اند. بنابر آن بترک امارت گفته و بدرگاه عالم پناه روی آورده مدت پنجاه سال در آنجا اوقات بعبادات گذرانیده و معاش از وجه کتابت بهم میرسانید . و از هیچکس طلب و توقعی نکرد و بعد از آن باین رتبه عالی سرافراز گشت و حال چند سال است که بدین خدمت مشغول است . خط را خوب مینویسد و در علم اعداد مهارت دارد. و در شعر و معما نیز طبعش خوبست و با اینهمه درویشی و دردمندی بسیار خوش صحبت و شیرین سخن واقع شده. این مطلع زاده ی طبع آن سعادت آثار است :
Töhfeyi-Sami, bölmə 657لر است خود او میگوید از نسل اتابکان لرستانم مردی است که خود را در اکثر امور داخل میداند اما در هیچ امر دخل ندارد، اول مهماندار نواب صاحبقرانی بود بعد از آن یوز باشی و خلیفه قورچیان کرد شد، اگر شعر نفرمایند بسیار خوبست از شعری که از او نوشته میشود صدق مقال کاتب معلوم میگردد .روی شه را ز دور دیدم من
Töhfeyi-Sami, bölmə 667از چپانیان شهر هرات است و بسیار بی قید و لاابالی است مردم شهر با او هزل های قبیح میکنند و او نیز در تعرض و دشنام پای کمی ندارد و در محلی که من در هرات بودم شعرا این غزل مولانا جامی را جواب میگفتند که :مطلع
Töhfeyi-Sami, bölmə 673ولد انصاری بود از عدم فضیلت به حمامی گری قیام میکرد این مطلع از اوست :
Töhfeyi-Sami, bölmə 686پسر پهلوان سلطانعلی بیلدار سبزواری است اما او را در بیلداری دستی نیست خط نستعلیق را بد نمی نویسد این مطلع و بیت از اوست :گل میشود از همدمی خار پریشان
Töhfeyi-Sami, bölmə 689از ولایت ساوه است این مطلع از اوست :هر لحظه سوزد آه بنوعی دگر مرا
Töhfeyi-Sami, bölmə 695جانانه قلندر است و من بازاریاو در طلب زر است و من با زاری
Töhfeyi-Sami, bölmə 696از مردم قزوین و مرید نوربخشیان است و بتجارت مشغول این مطلع از اوست :
Töhfeyi-Sami, bölmə 1بعد الحمد قبل کل کلامبصفات الجلال و الاکرام
Töhfeyi-Sami, bölmə 15از اولاد امجاد بابرمیرزاست در زمان سلطنت همایون پادشاه بعضی از اوقات حکومت قندهار باو تعلق داشت در محلی که پادشاه مذکور از ولایت بکر بسرحد آلکای آن برادر رسید نسبت بدان برادر یوسف صفت غدری اندیشید میخواست که به چاه هبوطش اندازد آخر بموجب من حفر بئرا الاخیه وقع فیه قضیه منعکس شده در حینی که از درگاه گیتی انتباه با سپاه ظفر پناه بالکای مذکور رسید او را بچنگ آورده رقم عفو و اغماض بر جرایم او کشید آری : «از کریمان نسزد آنچه خلاف کرم است » بهر حال این مطلع در آن شبی که « جوان او» اختیار نام از او جدا شده بود بی اختیار از او سر زده.چنان بیخود شدم از دوری آن گلعذار امشب
Töhfeyi-Sami, bölmə 22حسین بن شاه بیک بن امیر ذوالفنون ارغون، امیر ذوالنون یکی از امرای معتبر سلطان حسین بود و حکومت قندهار تعلق باو میداشت و بعد از او شاهی بیگ چند روز در آن ولایت علم ایالت برافراشت آخر محمد بابر پادشاه بن سلطان ابو سعید میرزا لشکر بدان ولایت کشید و او تاب مقاومت نیاورده در شهر قندهار متحصن شد و زمان محاصره سه سال امتداد یافت آخر بصلح شهر را تسلیم کرد و خود بصوب ولایت سند روان شد و تا آخر ایام حیات دارائی آن مملکت بدو مخصوص بوده است بعد از آنکه شاه روح، دست تصرف از شهر بدنش کوتاه کرد میرزا شاه حسین بر مسند پدر نشسته والی سند و آن حوالی شد و بعمارت قلاع و تعمیر بقاع موفق بود و حالیا قریب بیست سال است که فرمانفرمای آنجاست و او مشهور است که بحدت ذهن و دوام عیش مشغول بوده و گویند در تصویر دستی دارد و گاهی بگفتن نظم خاطر می گمارد و این مطلع از اوست :دامن بمیان بر زده جانانه ام امروز
Töhfeyi-Sami, bölmə 24از اکابر سادات و نقبای اصفهانست و مدتی مدید در شهر مذکور بامر قضا اشتغال داشتی و در سنه ثلاثین و تسعمایه در امر صدارت حضرت صاحبقران مغفور با امیر جمال الدین محمد صدر استر آبادی شیرنگی شریک گشته بعد از آن در شغل مذکور مستقر و مستقل گردید و در ایجاء فضیلت خصوصا انشاء فرید بود و در رعایت اهل فضل میکوشید و از تقوی و صلاح دقیقه ای نامرعی نمیگذاشت این دو مطلع از نتایج طبع آن مایه فضل است .روز اگر با همنشینان غم ز دل بیرون کنم
Töhfeyi-Sami, bölmə 33که قاسمی تخلص میکند از سادات جنابادست و از اکثر خوش طبعان ولایت خراسان بمزید علم و عبادت و فهم و فراست ممتاز و مستغنی است . در شعر و عروض و معما سر آمد است. از اولاد امیر سید جنابدیست که همیشه پیشوای و مقتدای آن ولایت بوده اند و حالا برادر او امیر ابوالفتح در شهر خود بدان کار مشغولست، اما امیر مذکور با وجود بذل و سخا و کرم و علو شأن دایم بمضمون بلاغت مشحون الفقر فخری عمل کرده بطریق ائمه کرام علیهم السلام اوقات میگذراند و درویشی و فقر او زیاده از آنست که تعریف توانکرد. بهمه صفتی آراسته و باکثر کمالات پیراسته است همه قسم شعر میگوید اما در مثنوی سرآمد زمانست بی تکلف در مدح گستری بی بدل است و کسی در این زمانه مثنوی را بهتر از او نگفته و در مثنوی چهار کتاب نظم کرده نظم اول شاهنامه که فتوحات زمان حضرت صاحبقران مغفور را نظم نموده. این چند بیت در صفت جنگ از آن کتابست :غبار آنچنان در هوا شد حجاب
Töhfeyi-Sami, bölmə 41برادر کوچک میر عبدالکریم است ولد میر عبدالعظیم که احتیاج به تعریف ندارد و جوانیست در کمال صورت و سیرت و با وجود آنکه سن او از بیست تجاوز نکرده جامع اصناف فضایل و حاوی انواع استعدادست و نیکو خصایل، این مطلع از اوست :من عاشق آن روی چو ماهم چه توانکرد
Töhfeyi-Sami, bölmə 43مردی ملازمت دوست بود. در « اوایل صدر سلطان حسین میرزا گشته در شعر و انشاء خود را یگانه دوران خیال داشت و از « جمله نتایج طبع او تاریخ فتوحات شاهی، معارضه مهر، مکتوب « و دیباچه مرقع استاد بهزاد، و رباعیه ترجمه دیوان معجز نشان مقتدای مشارق « و المغارب سرور غالب مظهر العجایب علی بن ابی طالب صلوه الله علیه و علیهم اجمعین « بر صحیفه بیان کشیده و مثنوی و قصیده نیز گفته از جمله جواب سلسله الذهب مولانا جامی « است و این دو بیت در نعت از آن مثنوی است :دل او مهبط کلام خدای