Layla and Majnun, chapter 14
What is a masnavi?
Masnavi: a long poem in self-rhyming couplets, usually an epic or a tale.
چون راه دیار دوست بستندبر جوی بریده پل شکستند
مجنون ز مشقت جداییکردی همه شب غزلسرایی
هر دم ز دیار خویش پویانبر نجد شدی سرودگویان
یاری دو سه از پس اوفتادهچون او همه عور و سرگشاده
سودا زدهٔ زمانه گشتهدر رسوایی، فسانه گشته
خویشان همه در شکایت اوغمگین پدر از حکایت او
پندش دادند و پند نشنیدگفتند فسانه چند نشنید
پند ار چه هزار سودمند استچون عشق آمد چه جای پند است؟
مسکین پدرش بمانده در بندرنجور دل از برای فرزند
در پردهٔ آن خیالبازیبیچاره شده ز چارهسازی
پرسید ز محرمان خانهگفتند یکایک این فسانه
کاو دل به فلان عروس دادهستکز پرده چنین به در فتادهست
چون قصه شنید قصد آن کردکز چهرهٔ گل فشانَد آن گرد
آن دُر که جهان بدو فروزدبر تاج مراد خود بدوزد
وآن زینت قوم را به صد زینخواهد ز برای قرهالعین
پیران قبیله نیز یکسربستند برآن مراد محضر
کآن دُر نسفته را در آن سُفتبا گوهر طاق خود کند جفت
یکرویه شد آن گروه را رایکآهنگ سفر کنند از آن جای
از راه نکاح اگر توانندآن شیفته را به مه رسانند
چون سیّد عامری چنان دیداز گریه گذشت و باز خندید
با انجمنی بزرگ برخاستکرد از همه روی برگ ره راست
آراسته با چنان گروهیمیرفت به بهترین شکوهی
چون اهل قبیلهٔ دلآرامآگاه شدند خاص تا عام
رفتند برون به میزبانیاز راه وفا و مهربانی
در منزل مهر پی فشردندوآن نُزل که بود پیش بردند
با سید عامری به یک بارگفتند چه حاجت است پیشآر
مقصود بگو، که پاس داریمدر دادن آن سپاس داریم
گفتا که مرادم آشنایی استآنهم ز پی دو روشنایی است
وآن گه پدر عروس را گفتکآراسته باد جفت با جفت
خواهم به طریق مهر و پیوندفرزند تو را ز بهر فرزند
کاین تشنهجگر که ریگزاده استبر چشمهٔ تو نظر نهاده است
هر چشمه که آب لطف داردچون تشنه خورد به جان گوارد
زینسان که من این مراد جویمخجلت نبَرَم بر آن چه گویم
معروفترین این زمانهدانی که منم در این میانه؟
هم حشمت و هم خزینه دارمهم آلت مهر و کینه دارم
من دُر خرم و تو دُر فروشیبفروش متاع اگر بهوشی
چندان که بها کنی پدیدارهستم به زیادتی خریدار
هر نقد که آن بود بهاییبفروش چو آمدش روایی
چون گفته شد این حدیث فرخدادش پدر عروس پاسخ
کاین گفته نه برقرار خویش استمیگو تو فلک به کار خویش است
گر چه سخن آبدار بینمبا آتشِ تیز کی نشینم؟
گر دوستییی دراین شمار استدشمن کامیش صدهزار است
فرزند تو گرچه هست پدرامفرخ نبوَد، چو هست خودکام
دیوانگییی همی نمایددیوانه حریف ما نشاید
اول به دعا عنایتی کنوآن گه ز وفا حکایتی کن
تا او نشود درستگوهراین قصه نگفتنی است دیگر
گوهر به خلل خرید نتواندر رشته خلل کشید نتوان
دانی که عرب چه عیب جویند؟این کار کنم مرا چه گویند؟
با من بکن این سخن فراموشختم است بر این و گشت خاموش
چون عامریان سخن شنیدندجز باز شدن دری ندیدند
نومید شده ز پیش رفتندآزرده به جای خویش رفتند
هر یک چو غریبِ غمرسیدهاز راه زبان ستمرسیده
مشغول بدان که گنج بازندوآن شیفته را علاج سازند
وآن گه به نصیحتش نشاندندبر آتش خار میفشاندند
کاین جا به از آن عروس دلبرهستند بتان روحپرور
یاقوتلبانِ دُر بناگوشهم غالیهپاش و هم قصبپوش
هر یک به قیاس چون نگاریآراستهتر ز نو بهاری
در پیش صد آشنا که هستیبیگانه چرا همی پرستی؟
بگذار کز این خجستهنامانخواهیم تو را بتی خرامان
یاری که دل تو را نوازدچون شکر و شیر با تو سازد
Опущена фата над ненаглядной,И сломан мост через арык прохладный.
Меджнун в разлуке с милой горевалИ по ночам газели распевал,
И по утрам он брел на то же взгорьеС толпой друзей таких же нищих. Вскоре
Стал повсеместной притчей их позор.И жаловались все, потупив взор,
Отцу на сына. Вздохи, укоризныСын услыхал. Но сделан выбор в жизни!
Что рассужденья здравые, когдаВлюбленному мила его беда!
Отец скорбел о сыне и, поведавО том родне, просил ее советов.
По мнению старейшин, лишь однаДорога здесь пригодна и честна:
Не медлить с начинанием, из мракаИзвлечь Меджнуна и добиться брака.
Шейх амиритов быстро собралсяВ дорогу. Провожала челядь вся.
Уже достигли Неджда. В это времяВсе родичи красавицы, все племя,
Все — знать и челядь — вышли из шатров,Чтоб чужеземцам предоставить кров.
С почетом принят был шейх амиритов.«В чем ты нуждаешься? Скажи открыто».
Тот отвечал: «Хочу быть ближе к вам,Прошу вас верить искренним словам».
И без утайки все сказал соседу:«Ищу родства с тобою, не посетуй!
Как сочетать твое дитя с моим?Мой сын рожден в пустыне и томим
Тоской по родниковой, свежей влаге.А я забочусь о сыновнем благе
И говорю об этом без стыда.Моя семья богатствами горда
И знатностью и пышностью известна.Есть у меня желанье дружбы честной,
А для вражды всегда оружье есть.Мне — жемчуг твой. Тебе — хвала и честь.
Ты продаешь. Товар в цене сегодня.Торгуйся, чтоб я выше цену поднял,
Запрашивай, покуда спрос велик».Так кончил речь отец, и в тот же миг
Второй отец ответствовал учтиво:«Ты говорил весьма красноречиво.
Но пусть судьба решает за меня.Могу ль сидеть у жгучего огня,
Не опаливши нашей дружбы честной?Твой сын прекрасен, и родство мне лестно,
Но он для нас не родич и не друг,Он счастья не внесет в семейный круг.
Он одержим безумием и болен.Ты исцелить его, конечно, волен
Молитвами — тогда и приходиСо сватовством. Но это — впереди!
Прощай, купец! А жемчуг твой с изъяномНе предлагай ни в братья, ни в зятья нам.
В таких делах арабы знают толк;Боюсь молвы». И тут отец умолк.
И амириты после этой речиПочувствовали стыд и горечь встречи.
Не принятые в племени Лейли,С обидой по домам они ушли.
У всех у них одна забота ныне —Как исцелить Меджнуна от унынья.
И каждый на советы был хитер,Но что ни речь, то хворосту в костер:
«Немало есть у племени красавиц,Пленительных и ласковых на зависть,
Чьи косы — мускус, и рубин — уста,Есть и у нас на выбор красота!
Зачем же ты своей сердечной ранойОбязан той девице чужестранной?
Как плавно выступают, как стройны!А ты чуждаешься родной страны!»
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/nizami-leyli-ve-mecnun-14
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
سخنگوینده، پیرِ پارسیخوانچنین گفت از ملوک پارسیدان
Khosrow and Shirin, chapter 26فلک چون کار سازیها نمایدنخست از پرده بازیها نماید
Khosrow and Shirin, chapter 27چو شیرین در مداین مهد بگشادز شیرینلب طبقها شهد بگشاد
Khosrow and Shirin, chapter 28چو خسرو دور شد زآن چشمهٔ آبز چشم آبریزش دور شد خواب
Poems by other poets
Gözüm görcək səni istər kamalə,Bürqeyin üzündən dağıdar Yaxşı,
Ay nədir, nədirBaşına döndüyüm, bu necə haldır,Dinməmiş deyirsən: ay nədir, nədir?
NuxaTərif edim Nuxa yerin yerləri gülşən kimidir,Söyləyib danışmağı hər biri bir can kimidir,
YadigarSallanıb-sallanıb naz ilən gedən,Yarəb, bilmənəm kimin nazlı yarıdır,