Töhfeyi-Sami, bölmə 288
اگر چه به همدان منسوبست اما اصلش از قم است سخنوری شیرین کلام بود و قوت حافظه اش بمرتبه ای بود که صد هزار بیت بخاطر داشت، در زمان سلطان یعقوب از جمله ندما بود و در جمیع اصناف سخن شعر گفته از مثنویات او کتاب ۱- بهرام و ناهید ۲- مناظره ی آسمان و زمین
- سیخ و مرغ ۴- مناظره ی شمع و پروانه است . این بیت آغاز شمع و پروانه اوست:
ای جمالت چراغ هر خانه
قصیده ای که در هجو قاضی محمد علایی کاشانی گفته مشهور است و غزلهای خوب هم گفته از جمله این غزل آورده میشود :
چو شمع از آتش دل کاشکی میسوختم من هم
اجل ره بر سرم نتواند آوردن شب هجران
چنین کاز دود آهم خانه تاریک است و روزن هم
مگو روز جدایی از چه رو بیمار میگردی
که بیماری به از روز جدایی، بلکه مردن هم
طبیبم چاک دل میدوخت، شد از شعله آهم
بدستش ریسمان خاکستر و بگداخت سوزن هم
چنان در کار دل واماند بی روی تو حیرانی
در کبر سن به همدان رفت و هم در آنجا فوت شد و هم در آنجا مدفون است و این مطلع پر سوز هم از اوست :
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/sam-mirze-tohfeyi-sami-288
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
از سادات منیع السادات نیشابور است و در خوش طبعی و رقت ذهن بغایت مشهور و خطوطش خصوصا نستعلیق بسیار خوب در محاورات و آداب صحبت مرغوب این مطلع از اوست :بردار نقاب از رخ و حیرانی من بین
Töhfeyi-Sami, bölmə 142از اکابر یزد است و مسقط الرأسش قصبه میبد است در اوان جوانی بشیراز رفته نزد علامه دوانی تحصیل نموده و در اکثر علوم خصوصا اقسام احکام حکمی فیلسوف و در میان همگنان بصفت عالی رتبت انی اعلم مالا تعلمون موصوف گردید، تصانیف متینش بسیار، در رغرر فواید رزینش قلاده ی گردن روزگار، از جمله شرح دیوان معجز بیان حضرت امیرالمؤمنین (ع) اگر چه شیعه در آن که تمام دیوان شعر آنحضرت است سخن دارند اما در اینکه گاهگاهی کلمات معجز آیات موزون از آن حضرت سر میزد .هیچ شکی نیست و تخلص آن حکمت شعار منطقی است این مطلع و این معما از اوست :دگر شب آمد و من مبتلای هجرانم
Töhfeyi-Sami, bölmə 143ارسطوی ثانی بلکه افلاطون یونانی است شرح تجرید و تفریدش از تعلیق حواشی اهل توصیف و تحقیق مستغنی، از بیان، و جلالت قدرش، از غایت اضائت اشراق انوار ذاتش از بسط و تطویل بی نیاز .هر جا سمند فکرت راند ز راه حکمت
Töhfeyi-Sami, bölmə 144عامل کامل و نکته دان فاضل بود کواکب فضائل نفسانی، از مطلع آن معلم ثانی، طالع و انوار تجرد در اکثر فنون و مقاصد علوم از مواقف تألیف تحریرش ساطع، در اوایل حال و جوانی در خدمت حضرت ارشاد پناه هدایت دستگاه سلطان حیدر صفوی قدس سره العزیز مشرف بوده باشارات شفا بشارات آن قدوه ی ارباب نجات جهت تحصیل کمالات روی توجه بجانب خراسان کرده بود و در اکثر علوم معقول و منقول سرآمد ارباب کمال گردید و از آنجا معاودت فرموده خادم حظیره ی مقدسه گشت و اوقات فرخنده ساعاتش بنشر علوم میگذشت و در شهور سنه خمس و تسعمایه برحمت حق پیوست . عمر شریفش از هفتاد سال متجاوز بود گاهی تفنن بگفتن شعر میفرمود . این رباعی در توحید از آن سر دفتر ارباب تجرید است .ای گشته ز ذات خود هویدا چون نور
Poems by other poets
Ey ağalar, oldum dərdə giriftarBir çeşmi-xunxarı sevəndən bəri
Çək başuvu yorğan içinə!Dilbər istər apara mülçünü müjgan içinə,Ey xuda, küfr girir din ilə iman içinə.
SəninDün gördüm ol nigari-tərəbnakü ərcimənd,Kafur əliylə dəstələmiş ənbərin kəmənd,
Deyişmə: Qış fəslinçün tikdirmişəm, bil, səniQış fəslinçün tikdirmişəm, bil, səni,Bir aylığa düz, Allahı sevərsən.