دل من پیر تعلیم است و من طفل زبان دانشدم تسلیمِ سَر عَشْر و سرِ زانو دبستانش

نه هر زانو دبستان است و هر دم لوح تسلیمشنه هر دریا صدف دار است و هر نم قطره نیسانش

سر زانو دبستانی است چون کشتیِ نوح آن راکه طوفان جوشِ دردِ اوست جودی گَردِ دامانش

خود آن کس را که روزی شد دبستان از سر زانونه تا کعبش بود جودی و نی تا ساق طوفانش

نه مرد این دبستان است هرگز جنبشی در ویبه هر دم چار طوفان نیست در بنیاد ارکانش

دبستان از سر زانوست خاص آن شیر مردی راکه چون سگ در پس زانو نشاند شیر مردانش

کسی کز روی سگ‌جانی نشیند در پس زانوبه زانو پیش سگساران نشستن نیست امکانش

کسی کاین خضر معنی راست دامن گیر چون موسیکف موسی و آب خضر بینی در گریبانش

همه تلقینش آیاتی که خاموشی است تاویلشهمه تعلیمش اشکالی که نادانی است برهانش

مرا بر لوح خاموشی الف، ب، ت نوشت اولکه درد سر زبان است و ز خاموشی است درمانش

نخست از من زبان بستد که طفل اندر نوآموزیچو نایش بی‌زبان باید نه چون بربط زبان دانش

چو ماندم بی‌زبان چون نای جان در من دمید از لبکه تا چون نای سوی چشم رانم دم به فرمانش

چنان در بوتهٔ تلقین مرا بگداخت کاندر مننه شیطان ماند و وسواسش نه آدم ماند و عصیانش

به گوش من فرو گفت آنچه گر نُسخت کنم شایدصحیفه صفحهٔ گردون و دوده جرم کیوانش

نوشتم ابجد تجرید پس چون نشرهٔ طفلاننگاریدم به سرخ و زرد ز اشک و چهره هزمانش

چو از بر کردم این ابجد که هست از نیستی سرّشز یادم شد معمائی که هستی بود عنوانش

چو دیدم کاین دبستان راست کلی علم نادانیهر آنچه‌م حفظ جزوی بود شستم ز آب نسیانش

زهی تحصیل دانائی که سوی خود شدم نادانکه را استاد دانا بود چون من کرد نادانش

چو طوطی کآینه بیند شناسد خود بیفتد پیچو خود در خود شود حیران کند حیرت سخندانش

در این تعلیم شد عمر و هنوز ابجد همی خوانمندانم کی رقوم آموز خواهم شد به دیوانش

هنوزم عقل چون طفلان سر بازیچه می‌داردکه این نارنج‌گون حقه به بازی کرد حیرانش

نظاره می‌کنم وِیْحک در این هنگامهٔ طفلانکه مِشکین مهره آسوده است و نیلی حقه گردانش

به پایان آمد این هنگامه کاینک روز آخر شدبود هر جا که هنگامه است شب هنگام پایانش

خرد ناایمن است از طبع زِ آن حرزش کنم حیرتچو موسی زنده در تابوت از آن دارم به زندانش

خرد بر راه طبع آید که مهد نفس موسی راگذر بر خیل فرعون است و ناچار است ز ایشانش

هوا می‌خواست تا در صفِ بالا هم‌سری جویدگرفتم دست و افکندم به صفّ پایْ ماچانش

به اول، نفْسْ چون زنبورِ کافر داشتم لیکنبه آخر یافتم چون شاهِ زنبوران، مسلمانش

مگر می‌خواست تا مرتد شود نفس از سر عادتمرا این سر چو پیدا شد بریدم سر به پنهانش

میان چار دیواری به خاکش کردم و از خونسر گورش بیندودم چو تلقین کردم ایمانش

که گور کشتگان باشد به خون اندوده بیرون‌سوولیکن ز اندرون باشد به مشک آلوده رضوانش

نترسم زآنکه نبّاش طبیعت گور بشکافدکه مهتاب شریعت را به شب کردم نگهبانش

ز گور نفس اگر بر رست خار الحمدلله گوبرون سوخار دیدستی درون سو بین گلستانش

مرا همت چو خورشید است شاهنشاه زند آساکه چرخش زیر ران است و سر عیساست بر رانش

بلی خود همت درویش چون خورشید می‌بایدکه سامانش همه شاهی و او فارغ ز سامانش

سلیمانی است این همت به ملک خاص درویشیکه کوس رب هب لی می‌زنند از پیش میدانش

دو بت بینی جهان و جان فتاده در لگد کوبشدو سگ بینی نیاز و آز بسته پیش دربانش

زهی خضر سکندر دل هوا تخت و خرد تاجشزهی سرمست عاقل جان، بقا نزل و رضا خوانش

دو خازن فکر و الهامش دو حارس شرع و توفیقشدو ذمی نفس و آمالش دو رسمی چرخ و کیهانش

نه چون چیپال هند از جور تختی کرده طاغوتشنه چون خاقان چین از ظلم تاجی داده طغیانش

ز بهر مطبخ تسلیم هیمه تخت چیپالشبرای مرکب اخلاص نعل از تاج خاقانش

چو در میدان آزادی سواریش آرزو کردیسر آمال بودی گوی و پای عقل چوگانش

دلم قصر مشبک داشت همچون خان زنبورانبرون ساده در و بام و درون نعمت فراوانش

نه خان عنکبوت آسا سرا پرده زده بیروندرون ویرانه و بر خوان مگس بینند بریانش

نه چون ماهی درون‌سو صفر و بیرون از درم گنجشکه بیرون چون صدف عور و درون‌سو از گهر کانش

برفتم پیش شاهنشاه همت تا زمین بوسماشارت کرد دولت را که بالا خوان و بنشانش

به خوان سلوتم بنشاند و خوان حاجت نبود آنجاکه اشکم چون نمک بود و رخ زرین نمکدانش

به دستم دوستکانی داد جام خاص خرسندیکه خاک جرعه چین شد خضر و جرعه آب حیوانش

کسی کاین نزل و منزل دید ممکن نیست تحویلشکسی کاین نقل و مجلس یافت حاجت نیست نقلانش

مرا چون دعوت عیسی است عیدی هر زمان در دلدلم قربان عید فقر و گنج گاو قربانش

مرا دل گفت گنج فقر داری در جهان منگرنعیم مصر دیده کس چه باید قحط کنعانش

بن دامان شبستان کن به شرط آنکه هر روزیبساطی سازی از رخسار و جارویی ز مژگانش

چو بردند اسب عمرت را عوانان فلک سخرهچه جوئی زین علف خانه که قحط افتاد در خانش

نیابی جو خنوری را که دوران سوخت بنگاهشنبینی نان تنوری را که طوفان کرد ویرانش

بدیدی جو به جو گیتی ندارد جو در این خرمنمخر چون ترک جو گفتی به یک جو ناز دهقانش

چو صرع آمیخت با عقلی نه سر ماند نه دستارشچو دزد آویخت بر باری نه خر ماند نه پالانش

فلک هم تنگ چشمی دان که بر خوان دفع مهمان راز روز و شب دو سگ بسته است خوانسالار دورانش

نترسی زین سگ ابلق که درّیده است پیش از توبسی شیران دندان خای و پی کرده است دندانش

به چرخ گندناگون بر دو نان بینی ز یک خوشهکه یک دیگ تو را گشنیز ناید زان دو تا نانش

بدین نان ریزه‌ها منگر که دارد شب برین سفرهکه از دریوزهٔ عیسی است خشکاری در انبانش

نماز مرده کن بر حرص لیکن چون وضو سازی؟که بی‌آبی است عالم را و در حیضند سکانش

وگر گویم تیمم کن به خاکی چون کنی کانجابه خون کشتگان آلوده شد خاک بیابانش

نهاد تن پرستان را گلِ خندانِ گلخن داندرون‌سو خبث و ناپاکی، برونسو دُرّ و مرجانش

سگان آز را عید است چون میر تو خوان سازدتو شیری روزه میدار و مبین در سبع الوانش

نعیم پاک بستاند، چو کرد آلوده بسپاردنه شرم از آبدست آید نه ننگ از آب دستانش

دریغا کاش دانستی که در گلخن می‌افزایدز چندین خوردن خون رزان و خون حیوانش

بگو با میر کاندر پوست سگ داری و هم جیفهسگ از بیرون در گردد تو هم کاسه مگردانش

کشَف در پوست میرد لیک افعی پوست بگذاردتو کم ز افعی نه‌ای در پوست چون ماندی به جامانش

سلیمانی مکن دعوی نخست این دیوانی رابکش یا بند کن یا کار فرما یا برون رانش

چو جان کار فرمایت به باغ خلد خواهد شدحواس کار کن در حبس تن مگذار و برهانش

که خوش نبود که شاهنشه ز غربت باز ملک آیدبمانده خاصگان در بند، او فارغ در ایوانش

سفر بیرون ازین عالم کن و بالای این عالمکه دل زین هر دو مستغنی است برتر زین و زان دانَش

دو عالم چیست دو کفه است میزان مشیت راوزین دو کفه بیرون است هر کو هست وزّانش

زنی باشد نه مردی کز دو عالم خانه‌ای سازدکه ناهید است نی کیوان که باشد خانه میزانش

ز خاک پای مردان کن چو تخت حاسبان، تاجتوگر تاج زرت بخشند سَردَر-دزد و مستانَش

نه درویش است هرکش تاج سلطانی کند سُغبهکه درویش آنکه سلطانی و درویشی است یکسانش

دگر صف خاص‌تر بینی در او درویش سلطان دلکه خاک پای درویشان نماید تاج سلطانش

نه خود سلطان درویشان خاص است احمد مرسلکه از نون والقلم طغر است بر منشور فرقانش

چو درویشی به درویشان نظر به کن که قرص خوربه عریانان دهد زربفت و خود بینند عریانش

سخا هنگام درویشی فزون‌تر کن که شاخ رزچو درویش خزان گردد پدید آید زر افشانش

سخا بهر جزا کردن ربا خواری است در همتکه یک بدهی و آنگه ده جزا خواهی ز یزدانش

ز بد گر نیکوی ناید تو عذرش ز آفرینش نهکه معذور است مار ار نیست چون نحلْ، عسل شانش

وگرچه نحل وقتی نوش بارد نیش هم داردتو آن منگر که اوحیٰ ربک آمد وحی در شانش

میالای ار توانی دست ازین آلایش گیتیکه دنیا سنگ استنجاست و آلوده است شیطانش

رقمهائی که مرموز است اندر خرقه از بخیهرقوم لوح محفوظ است اگر خوانی به ایقانش

همه کس عاشق دنیا و ما فارغ ز غم ایراغم معشوق سگ‌دل هست بر عشاق سگ‌جانش

بدین اقبال یک هفته که بفزاید مشو غرهکه چون ماه دو هفته است آن کز افزونی است نقصانش

به چالاکی به بید انجیر منگر در مه نیسانبدان افتادگی بنگر که بینی ماه آبانش

ز چرخ اقبال بی‌ادبار خواهی او ندارد همکه اقبال مه نو هست با ادبار سرطانش

بقائی نیست هیچ اقبال را چند آزموده‌ستیخود اینک لابقا مقلوب اقبال است برخوانش

بترس از تیرباران ضعیفان در کمین شبکه هر کو هست نالان تر قوی تر زخم پیکانش

حذر کن ز آه مظلومی که بیدار است و خون بارانتو شب خفته به بالین تو سیل آید ز بارانش

ز تعجیل قضای بد، پناهی ساز کاندر پیبه خاک افکنده‌ای داری که لرزد عرش ز افغانش

چون بیژن داری اندر چه مخسب افراسیاب آساکه رستم در کمین است و کمندی زیر خفتانش

تو همچون کرم قزمستی و خفته و آنکش آزردیچو کرمی کن به شب تابد ببین بیدار و سوزانش

سگی کردی کنون العفو می‌گو گر پشیمانیکه سگ هم عفو می‌گوید مگر دل شد پشیمانش

اگر پیری گه مردن چرا بیفتد نالانتکه طفل آنک گه زادن همی بینند گریانش

تو را از گوسفند چرخ دنیا می‌نهد دنبهتو بر گاو زمین برده اساس قصر و بنیانش

زمین دایه است و تو طفلی، تو شیرش خورده او خونتهمه خون تو زان شیری که خورده‌ستی ز پستانش

مخور باده که آن خونی است کز شخص جوانمردانزمین خورده است و بیرون داده از تاک رزِستانش

زمین از شخص جباران چو نفس ظالم رعنادرون‌‌سو هست گورستان و بیرون‌سوست بستانش

خراسان گر حرم بود و بهین کعبه ملک‌شاهشسمرقند ار فلک بود و مهین اختر قَدَر خانش

قدر خان مرد چون روزی نگرید خود سمرقندشملک شه رفت چون وقتی نموید خود خراسانش

ملک شه آب و آتش بود رفت آن آب و مرد آتشکنون خاکستر و خاکی است مانده در سپاهانش

نه بر سنجر شبیخون برد ز اول گورخان و آخرشبیخون کرد اجل تا گور خانه شد شبستانش

زهی دولت که امکان هدایت یافت خاقانیکنون صد فلسفی فلسی نیرزد پیش امکانش

تویی خاقانیا طفلی که استاد تو دین بهترچه جای زند و اُستا هست با زردُشت و نیرانش

هدایت ز اهل دین آموز و قول فلسفی مشنوکه طوطی کان ز هند آید نجوید کس به خزرانش

فرایض ورز و سنت جوی، اصول آموز و مذهب خوانمجسطی چیست و اشکالش قلیدس کیست و اقرانش

نمازت را نمازی کن به هفت آب نیاز ارنهنمازی کاینچنین نبود جنب خوانند اخوانش

نمازی نیست گرچه هفت دریا اندرون داردکسی کاندر پرستش هست هفت اندام کسلانش

نمازی کز سه علم آرد فلاطون پیر زن بینیکه یک دم چار رکعت کرد حاصل شد دو چندانش

فقیهی به ز افلاطون که آن کش چشم درد آیدیکی کحال کابل به ز صد عطار کرمانش

دو کون امروز دکانی است کحال شریعت راکه خود کحل الجواهر یافتند انصار و اعوانش

ببند ار کحل دین خواهی کمر چون دستهٔ هاونبه پیش آنکه ارواحند هاون کوبِ دکانش

همه گیتی است بانگ هاون اما نشنود خواجهکه سیماب ضلالت ریخت در گوش اهلِ خذلانش

فلک هم هاونی کحلی است کرده سرنگون گوئیکه منع کحل سائی را نگون کردند این سانش

Mənim könlüm müəllimdir, dizim üstü dəbistanı,O şagirdəm ki, öyrəndim sükut ilə əlifbanı.

Nə hər dizdən olar məktəb, nə hər şagird əzbərxan.Nə hər qətrə olar nisan, nə hər dərya sədəf kanı.

Dizim üstü o məktəbdir ki, Nuh onda gəmi salmış.Gəmim - Cudi dağı, gözdən axan yaş isə tufanı.

Bu cür insanlara Cudi dağı ancaq topuqdandır,Dizinə onların çıxmaz su, tufan tutsa dünyanı.

Deyil bu məktəbə layiq o kəs ki, dərdi cuş etsə,Qopub tufan dörd yandan, onun sarsılmaz ərkanı.

Dizi məktəb olan kəsdə gərək bir hümmət olsun ki,Önündə it kimi diz çökdürə bilsin o, aslanı.

O insan ki, dözüb dərdə, baş əyməz mərdə, namərdə,Onu diz çökdürə bilməz tutan dörd əlli dünyanı.

Bu məna Xızrını hər kəs ətəkdən tutsa Musa tək,Suyu xatırladar Xızrı, əli möcüzdə Musanı.Onun təlqininin şərhi sükut ilə olar təvil,Bütün təlimi müşküldür cəhalət isə bürhanı.Mənim öyrəndiyim ilk söz bu məktəbdə "sükut" oldu,Bəladır dil başa, lakin, sükutdur dərd dərmanı.

Məni ilk dərsdə ustad dildən eylədi məhrum,O dilli bərbətə dilsiz, neyin üstündür əfğanı.

Qalarkən ney kimi dilsiz, dodaqdan can əta etdi,Dedi: - Ney tək gözündən al nəfəs, -verdi bu fərmanı.

Məni təlqin butasında əritdi, yaxdı, ta məndə,Nə şeytan hiyləsi qaldı, nə də ki, Adəm üsyanı.

Mənə öyrətdi çox şeylər, yazarsam cüzünü, çatmaz,Səmanı dəftər etsəm də, mürəkkəb - cümlə dəryanı.

O "əbcəd" ki, mənə ustad təlim etdi təcridi,Saralmış çöhrəmə yazdı qızıl xətlə gözüm qanı.

O gün ki,sirri yoxluqdan ibarət "əbcəd"i bildim,Unutdum varlığa baglı olan hər bir müəmmam.

Görüncə bilməməkdir bu qəribə məktəbin elmi,Unutdum hafizəmdə yer tutan hər elmü ürfanı.

Qəribə elm öyrəndim, başa düşdüm ki, nadanam,Əcəb ustaddır, təlim edir mən kimi nadanı.

Necə ayinədə tuti görər öz əksini, lakin,Gələr nitqə təəccübdən, olar əksinin heyranı.

Ömür keçdi bu məktəbdə, hələ "əbcəd"dəyəm aciz,Nə vaxt dərk eylərəm, aya, müəmmalı bu divanı.

Hələ körpə uşaqlar tək oyun ardındadur fikrim,Bu hoqqabaz fələk heyran edir feliylə insanı.

Oyun həngaməsi qurmuş uşaqlar, mən baxıb gördüm,Qara möhrə durar, göy möhrə dövr eylər bu meydanı.Budur, axır oyun bitmiş, yəqindir ki, çatıb axşam,Günəş batcaq, bu adətdir, çatar həngamə payanı.

Ağıl qorxardı təbimdən, əlacı gördüm heyrətdə,Necə Musa deyirkən eylədim tabutu zindam.

Neçə Firondan Musa qaçırdı çarəsiz, indi,Mənim əqlim də qaçmaqda edir təqlid Musanı.

Həvəs istərdi yüksəlsin, uca səflərdə yer tapsın,Qolundan tutdum, atdım ki, ayaqda öz yerin tanı!

Behərsiz bir an olmuş əgər nəfsim əzəl başdan,Bu gün şadəm ki, şəhd ilə dolubdur nəfsimin şanı.

Onu mürtədliyə mayil görüncə, adəti üzrə,Açıldı sirri, mən kəsdim onun başını pünham.

Onu xəlvətdə dəfn etdim, məzarın qanla islatdım,O qanlı qəbrə mən təlqin dedim ayati-imam.

Şəhidin qəbri zahirdə qan ilə islanar, amma,Dolar müşk ilə daxildə, saçar can ətri-rizvanı.

Yoxumdur qorxu: o qəbri təbiət kaftarı söksün,Şəriət məhtabın etdim gecə qəbrin nigahbanı.

Əgər nəfsin məzarında tikan bitmişsə, şükr eylə!Tikan zahirdədir, sən batinə bax, gör gülüstanı.

Günəşdir hümmətim, rindəm, özüm aləmdə şahənşah,Minib ərşi, yatırmışdır dizi üstündə İsanı.

Bəli, dərvişdəki hümmət Günəş misli gərək olsunAxı o, şahdan üstündür, nə yurdu var, nə sahmanı.

Süleymana bərabərdir hər hümmət sahibi dərviş,O "rəbbi həbli" təblinin səsindən titrər eyvanı.

Cahanla can iki bütdür düşüb dərviş ayağına,Tamahla ehtiyac it tək olub zəncirli dərbanı.

O İskəndərsifət Xızrın hava - taxtı, ağıl - tacı,O aqil sərxoşa süfrə - rzadır, can - mehmanı.

Xəzinədarı - fikr, ilham, keşikçi - şər ilə tovfiq,Əsiri - nəfs ilə amal, qul etmiş çərxi, keyhanı.

Nə hind çibalı tək qurmuş sitəmlə qəsri-tağuti,Nə Çin xaqanı tək zülm ilə düzmüş tacə mərcanı.

Onun təslim ocağında odundur təxti çibalın,Onun ixlas atına nal edərlər taci-xaqanı,

Azadlıq meydanında at çapırmaq könlünə düşsə,Kosu - amal olar, əqlin ayağı - əldə çovqanı.Mənim qəlbim evi göz-göz olub, onda pətəklər tək,Eşikdən sadədirsə, var içində bal dolu şanı.Hörümçəklər toru zahirdə bir tül pərdəyə oxşar,İçində, halbuki, yoxdur çibindən başqa büryanı.Nəyə lazım balıq tək zahiri pullu, içi bomboş,Sədəf ol ki, üzün sadə ola, qəlbin göhər kanı.İradə şahının, getdim, öpəm bir gün ayağından,Məni taxta çıxardı, söylədi: öz mənzilin tam!Salındı süfrə, əyləşdim, nəyə lazım mənə nemət,Qidamdır duzlu göz yaşım, üzümdur zər nəməkdanı.Məhəbbət camını verdi əlimə dost, şad oldum,O camda Xızr içmişdir, deyirlər, abi-heyvanı.Belə bir mənzili görmüş, dübarə hissə aldanmaz,O məclis şirnisin dadmış bəyənməz noğlu, halvanı.Olar İsa kimi bayram mənim qəlbimdə hər anda,Fəqirlik bayramında, bil, könüldür təkcə qurbanı.

Mənə qəlbim dedi: ol fəqrə qane, baxma dünyayə,Rəvadırmı bir ac yurda dikə göz Misr sultanı?

Fələk mehtərləri ömrün atından saldılar nəfsi,Bu otlaqda nəyin vardır, qəhət almış bu səhranı.

Tapılmaz kəndlidə arpa, onu dövran yandırmış,Çörək olmaz o təndirdə ki, basmışdır su tufanı.

Tapılmaz heç bu xırmanda bir arpa, aləmi gəzsən,Gözün çək arpadan, olma çörəkçün şah dərbanı!

Qoşulsa cahilə aqil, əsər qalmaz kamalından,Bir oğru olsa, karvanda çalar eşşəklə palanı.

Xəsis bu rüzigarın sən pay umma süfrəsindən ki,Gecə-gündüz iki it tək qovar biçarə mehmanı.

Saqın sən bu ala itdən, amandır, felinə uyma,Ki, dişdən eyləmiş məhrum dişlə bir çox aslanı.

Fələkdə varsa da bir cüt çörək, bir sünbül, aldanma,Sənə bir dəstə keşniş də deyil bu çərxin ehsanı.

Gecə goy süfrəsində var çörək xırdaları, baxma,Dağarcıqda kəpəkdir ki, dilənçi etmiş İsanı!

Tamah ölmüş, ona meyyit namazı qıl desəm, hardan,Taparsan su? Tutub başdan-başa çirkab bu dünyanı.

Təyəmmüm qıl desəm, yoxdur bu dünyada təmiz torpaqŞəhidlər qanı basmışdır bütün bərrü biyabanı.

Özünü bəsləyənlər bir gülə oxşar ki, gülşəndə,Kəsifdir batini, ancaq geyib əyninə dibanı.Ağan süfrə açan günlər bütün itlər edər bayram,Acından ölsə də, aslan yeməz itlərlə ehsanı.

Səxavət sahibi bircə tikəylə cənnəti aldı,O, qorxmaz, olsa da müflis, bu dünya fanidir, fani.

Nolardı, bircə bilsəydim: bu dünyada nəyin artar,Yeyib-içsən gecə-gündüz şərabı, noğlu, reyhanı

Əmirə söylə, ta bilsin ki, nəfs - it, nəş - sərvətdir,İtə həmkasə olmaqla gedər badə şərəf-şanı.

Ölər ilbiz çanağında, çıxar əfı qılafından,İlandan kəm deyilsənsə, soyun bu rəxti-əlvanı!

Süleymanam demə, əvvəl yanından divləri rədd et,Qov, öldür, ya tutub zəncirə çək quli-biyabanı!

Sənin amir o ruhun ki, tapar yer baği-cənnətdə,Çalış etmə qara nəfsi bu nurlu ruh zindanı.

Xoşa gəlməz ki, şahənşah qayıtsın şad qürbətdən,Otursun qəsrdə rahət, unutsun yarü-əvanı.

Bu aləmdən uzaqlaş sən, o aləm dərdinə qalma,İki aləmdən üstündür təfəkkür əhlinin canı.

İki aləm - iki gözdür tərazusunda Allahın,Sığınmaz onlara bir əl ki, qurmuş ədl mizanı.

Kişi heç vaxt iki aləmdə mənzil fikrinə düşməz,Ki, Mizan Nahidindir, görməz o Mizanda Keyvanı.

Ayaq torpağını al mərdlərin, başına tac eylə,Qızıl tac alma, vermə oğruya sən sirri-pünhanı?

Deyil dərviş o kəslər ki, ola şah tacına məftun,Gərək dərviş bir gözdə görə dərvişlə sultanı.Könül sultanı dərvişlər səfində xas yer tutmuş,Ki, şah tacından üstündür ona dərvişin astanı.

Bütün dərvişlərin şahı olubdur Əhmədi-Mürsəl,Ki, "Nuni-vəl-qələm" "Quran"da səbt etmiş bu fərmanı.

Əgər dərvişsən, dərvişlərin əhvalına qal ki,Günəş üryan ikən xələtlə şad eylər çox üryanı.

Cahanda yoxsul olduqca, daha artıq səxavət qıl,Ki, meynə doldurar zərlə payızda bağı, bostanı.

Əvəz ummaq səxavət qarşısında, bil, riyadır bu,Verib bir dirhəmi, on dirhəm etsən borclu yəzdanı.

Bacarmaz yaxşılıq pislər, müqəssirdir buna xilqət,İlandan bal umarlarmı, onun yoxdursa imkanı?

Arı həm bal verər, həm də, yeri düşsə, soni sancar,Ona baxma ki, vəsfində yazılmış vəhyi-rəbbanı.

Bacarsan, olma aludə calalma bu dünyanın,Bu murdar daşı almaqla ələ, şad etmə şeytanı.

Fəqirin xirqəsində bəxyələrdə rəmzlər vardrr,Ki, anlar "lövhi-məhfuz"u açanlar bu müəmmanı.

Hamı dünyaya aşiqdir, biz isə qəmdən azadıq,İtə aşiq olanlarda gərəkdir ola it canı.

Sənə bir həftəlik bəxtin əgər yar olsa, şad olma,Üçüncü həftədə başlar Ayın cismində nöqsanı.

Atarsa qol-budaq neysan ayında kükrəyən əncir,Onu xoşbəxt sanma, qarşılar pəjmürdə abanı.

Fəlakətsiz səadət umma dövranda, yəqin bil ki,Hilal iqbalına qarşı təbiət qoydu Sərtanı.Düşünsən haqqını, yoxdur cahanda daimi iqbal,Səadətdir o şey ki, bu cahanda fanidir, fani.

Həzər qıl ah oxundan gücsüzün, bil, pusquda durmuş,Çəkər nalə zəiflikdən, vurar tuş ah peykanı.

Tökər sübhə qədər qan-yaş gözündən sel kimi məzlum,Boğar zalımları rahət yataqda qanlı tufanı.

Əlac axtar qəza təqdirinə, sən əzdiyin aciz,Düşübsə torpağa, ahı yıxar ərşi-müəllanı.

Salıbsan Bijəni həbsə sən, ey Əfrasiyab, yatma!Durubdur pusquda Rüstəm əlində tiği-bürranı.

Yatarsan məst, lakin yatmamış sən əzdiyin məzlum,Pilə qurdu kimi sazlar sənə tor çeşmi-giryanı.

Edibsən it kimi pislik, peşiman ol, "əl-əfv" söylə,Ki, it də eyləyər "əf-əfv" nəyin olsa peşimanı.

Qocalmışsan, ölüm vaxtı nədir, nalan olursan sən;Doğulduqda uşaq ağlar, tutar dünyanı əfğanı.

Qoyun tək bağlamış quyruq sənə dövran, belindən at,Onu, qoy kavü mahinin dağılsın qəsri, ərkanı.

Sənə dayə olub torpaq, südün əmdin, əmər qanın,Bütün qanın o süddəndir ki, vermiş dayə püstanı.

Cavanlar qanıdır, içmə, əlində tutduğun badə,Ki, torpaq meynəlikdən qaytarıb öz içdiyi qanı.

Gözəl zalimlərin nəfsi kimi, xunxar bu dünyanı,İçi olmuş məzarıstan, eşikdə bağlı bostanı.

Xorasan bir hərəmdirsə, Məlikşahdır ona Kəbə,Səmərqənd bir fələkdirsə, bir ulduzdur Qədərxanı.Qədərxan öldü, bir gün də Səmərqənd etmədi nalə,Məlikşah getdi, bir kəs görmədi ağlar Xorasanı.

Məlikşah "od-su" adlandı, su axdı, atəşi söndü,Kül oldu, torpağa döndü, məkan qıldı Sifahanı.

Vurarkən Səncərə şəbxunu Gurxan fateh adlandı,Əcəl Gurxana şəbxun vurdu, kor oldu şəbistanı.

Görün, Xaqaniyə hümmət necə imkan yaratmış ki,Bu gün yüz fəlsəfə ustadını saymaz da Xaqanı.

Use ← → keys to move, R for a random poem

Random poem

More by this author

Poems by other poets