ای فتی فتوی غدرت ندهم
ای فتی فتوی غدرت ندهمکافت غدر هلاک امم است
غدر نقّابی بنیاد وفاستاینت بنیاد که جان را حرم است
صبح حشر است مزن نقب چنینکافت نقب زن از صبحدم است
غدر چون لذت دزدی است نخستکاخرش دست بریدن الم است
ورم غدر کند رویت سرخسرخی عضو دلیل ورم است
تا تو بیمار نفاقی به درستهرچه صحبت شمری هم سقم است
خانه در کوی وفا گیر و بدانکه تو را حبل متین معتصم است
من وصیت به وفا میکنمتگرچه امروز وفا در عدم است
دوستی کم کن و چون خواهی کردآن چنان کن که شعار کرم است
هرکه را دوست براند تو مخوانگرنه در چشم وفای تو نم است
وانکه را دوست به انصاف بزدمنوازش که سزای ستم است
وانکه را دوست بیفکند از پایسرفرازش مکن ار شاه جم است
وانکه را دوست به تهمت رد کردمپذیر ار همه ز اهل حرم است
شاخ کو برکند آن را به ستیزمنشان ار همه شاخ ارم است
و آن گلی کو بنشاند به حسدبرمکن گر همه خار قدم است
هر خسی کو به کسی مردم شدقدر نشناسد کافر نعم است
گل که عیسیش طرازد مرغ استنی که ادریس نشاند قلم است
لطف در حق رهی چندان کنکه خداوندش از آن دل خرم است
نه حواری صفت است آنکه از اواسقفان خوشدل و عیسی دژم است
کهتری را که تو تمکینش دهیعامه گوید که ز مهتر چه کم است
سگ سگ است ارچه بیاغالندشکاستخوان خوارهٔ شیر اجم است
باد در سبلت نااهل مدمگرچه نااهل خریدار دم است
تو غرورش دهی او چیره شودظن برد کو نه رهی، ابنعم است
بیش بر جای خدم ننشیندایمه مخدوم چه جای خدم است
کهتر از فر مهان نامور استبیدق از خدمت شه محتشم است
هر فروتر به بزرگی است عزیزهر پیمبر به خدا محترم است
مهتر ار چه بزند بنوازدکه یکی لا و هزارش نعم است
گه کند تندی و گه بخشش از آنکبحر تند است و گهربخش هم است
مهتر آن به که درشت است نه نرمکه درشتی صفت فحل رم است
خارپشت است کم آزار و درشتمار نرم است و سراپای سم است
از درشتی است سفن قائم تیغکه بر او تکیهگه روستم است
آب نرم است ولی خائن طبعساده رنگ است ولی پیچ و خم است
سنگ در عین درشتی است امینلاجرم گاه محک گه حکم است
آب را سنگ است اندر بر از آنکسنگ را بچهٔ خور در شکم است
جملةالامر سری را ز سفیهفرق کن کاین ملک است آن حشم است
غصه مفزای سران را به ستیزخاصه کانفاس سران مغتنم است
بیسران را سر و گردن مفرازبرمزن دوش که ما را چه غم است
پس مگو کایمه همه آدمیاندآدمی هست که شیطان شیم است
در بزرگی جسدشان منگرکه دل خرد بزرگ از همم است
از خلال ملکان فرق بکنتا عصا کان ز شبان غنم است
نبرد دیده بسی ناز چراغزان که با خواب در او بهم است
دیده قبله ز چراغی چکندتاش محراب ز بدر الظلم است
کاوه را چون فر افریدون یافتچه غم کوره و سندان و دم است
عیسی از معجزه برسازد رنگاو چه محتاج به نیل و بقم است
مه و مشکاند مهان کهتر کیستکه نه از مه ضو و نز مشک شم است
این غران خصم سرانند به طبعآری آری عدوی مشک تم است
زیردستان گله بر عکس کنندگلهشان از پی نفی تهم است
بینی آن زخم گران بر سر کوسلرزه و دل سبکی بر علم است
شکل شاگرد غلامانه مکنگرچه این قاعدهٔ مرتسم است
زانکه شاگرد غلامی نکندعقل کاستاد سرای قدم است
به ادب زی که به شمشیر ادبعرب اقلیم ستان عجم است
حرز جان ساز ادب کاین کلمهبر سر افسر کسری رقم است
نه کبوتر که امان یافت ز تیغبه ادب خاصهٔ بیت الحرم است
ادب صحبت خلق از سر صدقنسخت طاعت رب النسم است
هم نمودار سجود صمد استشمنان را که هوای صنم است
به تنعم جهلا را مستایکه ستودن به علوم و حکم است
یاد کردی به هنر جاه بس استکه ز اسباب همه مدح و ذم است
شمس را خوان بره نیست شرفشرف شمس به واو قسم است
بشنو این نکته که خاقانی گفتکو به میزان سخن یک درم است
از بدان نیک حذر دار که بدکژدم اعمی و مار اصم است
Fitnə törətmə, ey fitnəkar cavan!Fitnədir elləri dərdlərə salan.
Cana məlhəmsə də vəfa, etibar,Fitnəkarlıq edər onu tarimar.
Məhşərin sübhüdür, lağım atma sən,Gizli lağım qazan qorxar sübhdən.
Hiylə – oğurluqdur, xoşsa əvvəli,Oğrunun axırda kəsilər əli.
Hiylənin şişindən qızarır üzün,O qızaran üzlər şişəndir bütün.
Nifaq xəstəsisən nə qədər ki, sən –Əlac saymaqdan da ziyan görərsən.
Vəfa küçəsində ev tut, yəqin bil:Vəfa mənzilidir ən yaxşı mənzil.
Bu gün yoxdursa da kimsədə vəfa, –Vəsiyyət edirəm: olma bivəfa.
Çalış az dostluq et, etsən də əgər,Dostluqda möhkəm ol, sözdə mötəbər.
Dostu qovanları alma yanına,Yoxsa gözün ağlar bu əhvalına.
Dostun haqlı vursa birini zinhar,Demək ki, layiqdir, çıxma havadar.
Dostun bir adamı ayaqdan salsa, –Ucaltma başını, Cəmşid də olsa.
Dost müttəhim edib, kimi etsə rədd, –Qardaşın olsa da, önünə çək sədd.
Qırsa bir budağı dost hirslənərək, –O, cənnət ağacı olsa da, əl çək.
Dostun əkdiyi gül olsa da tikən, –Çıxarıb yerindən onu atma sən.
Özgənin əlilə adam olanlar –Nə dost qədri bilər, nə ülfət anlar.
İsa düzəldən gil quşdur ki, quşdur,İdris əkən qamış qələm olmuşdur.
Həqq yolunda çalış o qədər ki, həqq –Razı qaldığını biləsən mütləq.
İsanı narazı, keşişi məmnun –Edəndən olarmı, de həvariyyun?!
Bir kiçik adama növaziş etsən,Sənin böyüklüyün getməz əlindən.
İtə nə rəng vursan itdir, arslandan –Qalan sümükləri yeyər hər zaman.
Razılıq etsə də səndən bir nadan, –Gərək tərifinə aldanmayasan.
Sən onu öydükcə, o lovğalanar, –Özünü yoldaş yox, əmoğlun sanar,
Daha boyun qoymaz işə, xidmətə,Lovğalar yabançı olur hörmətə.
Kiçiyə böyüklər ad qazandırar,Şaha xidmət edən bayraq ucalar.
Gördüyün hər kəsi zənn etmə insan,İnsan var ki, əslən şeytandır, şeytan.
Boyun böyüklüyü deyildir gərək,Hümmət böyük olsun, bir də ki, ürək.
Göz bağlar qapını yatdığı zaman,O minnət götürməz heç bir çıraqdan.
Gavə Fəriduna çatdığı zaman –Bilməz harda qaldı köpüklə zindan.
Dünyada ağıl tək bir ustad varmı?O bir qul yanında şagird olarmı?
Ədəbdən canına bir tilsim düzəlt,Kəsranın tacına ədəbdir zinət.
Nemət üçün tərif yazma nadana,Elm-hikmət əhli layiqdir buna.
Yalnız hünərinlə sən şöhrət axtar,Təriflə həcvdir yerdə qalanlar.
Günəşin şərəfi Həməldə deyil,Şərəf – and içənin "vav"ındadır, bil.
Sənətdə tək olan bu Xaqanidən –Gəl, incə mənalı fikir eşit sən.
Qorun pis adamdan, anla ki, onlar –Əqrəb tək kor olar, ilan tək lal, kar,
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/xaqani-qite-50
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
Poems by other poets
Yenə fəsli-bahar olmuş məgər badi-bahar oynar,Dəyər hər ləhzə gül üzdə pərişan zülfə, tar oynar.
Eyləmə çox qəmzə, naz, bəsdir, aman, ey gözəlEyləmə çox qəmzə, naz, bəsdir, aman, ey gözəl,Alma əlimdən mənim tabü təvan, ey gözəl,
Cığalı müxəmməs: Ey simbədən, mehri-dərəxşəndə ZüleyxaEy simbədən, mehri-dərəxşəndə Züleyxa,Ey kani-məlahət, ləbi pürxəndə Züleyxa,
Qalmağay erdi bu aləmdə məhəbbət kaş kiQalmağay erdi bu aləmdə məhəbbət kaş ki,Tuşkey erdivü berdin rəsmi-müvəddət kaş ki.