İttiham poeması…
I
Sizdən soruşuram, sizdən,
Dərdi mənə yaxın olan.
Belə ağır günümüzdə,
Bu qədər çal-çağır olar?..
Torpaqlar al-qan içində,
Ekran toy-bayram içində,
Bu həqiqətmi, yuxumu,
Biz yoxuq var olan yerdə.
Oxuyan necə oxuyur,
Yurd tar-mar olan yerdə…
Şuşası əsir olanlar,
Necə sevinir, görəsən?..
Suçlu, müqəssir olanlar
Necə sevinir, görəsən?.
Çadırlar naləli, neyli,
Qaçqınlar fəraq içində,
Bizsə zurna piləyirik,
Hər gün kef-damaq içində…
Donuz çıxıb təpəmizə,
Biz hələ cəng öyrənirik,
Güllə atmaq əvəzinə,
Rəqs etmək öyrənirik…
II
Balaca xalqın nə qədər,
Vəkili, ağası olar?..
Nə qədər maldar, dükandar,
Nə qədər mağaza olar?..
Soyğunçular həddin aşıb,
Hərə bir yana çəkir…
Hamı millətə daraşıb,
Millət də zəbanə çəkir…
Gündə yüz butka qururlar,
Düz şəhərin beşiyində.
Vətəndən sayıq dururlar,
Saqqızların keşiyində…
Camaat axır bazara,
Alver dönüb köləliyə…
Kimdə vətən qeyrəti var,
Çıxsın gərək irəliyə…
Görək nəyə yarayırlar,
Dükanını qoruyanlar.
Vətən oğul harayında,
Oğul dollar harayında…
Namus ayağa düşəli,
Satılır hətta pərilər,
Dəbə düşüb fahişəlik,
Gəlmələrdir müştərilər…
Kifirlər gözündə batıb,
Pozulub-mizan tərəzi…
Sürət ilə qalxır,artır
Gözəllərin məzənnəsi.
Bilinməyir halal, haram,
Çoxu bu işə aludə…
Əllərində təzə xına,
Gəlin satqın Xocalıda…
Gör ki, nə gündəyik, Xuda,
Övlad satır bədbəxt ana…
Budur ən böyük faciə,
Görməmişdik beləsini…
Ehtiyac ayırır necə,
Balasından anasını,
Anasından balasını…
III
Satqınlıqdır ən baha mal,
Satqınlar kefdədir indi…
Onlara çox təlabat var,
Onlar bərk dəbdədir indi…
Pulla alınır vəzifə,
Torpaqlar verilib pulla…
Başçı elədilər bizə
Birovuc dəlini pulla…
Alverçi nəyimə gərək,
Yurdun silaha, əsgərə,
Ehtiyacı olan yerdə…
Heç olarmı qalib gəlmək,
Hamı tacir olan yerdə…
Bu qədər fırıldaq, kələk,
Yad mühacir olan yerdə…
Bu qədər molla, hacı, bəy
Dindar, kafir olan yerdə…
IV
Sərvətimiz ola-ola,
Yoxsulluq çatıb son həddə…
Nə qədər dilənçi olar,
Bu dilənçi məmləkətdə?
Körpələr dilənir, aman,
Gəlinlər dilənir, allah…
Min yol həsəd aparırsan,
Vaxtında ölənə, allah…
Ümidsiz, inamsız, qorxaq
Üzlərə baxmaq olmayır.
Nə evdə sakit yaşamaq,
Nə çölə çıxmaq olmayır…
Gücsüz, nazik, zəif, soyuq,
Əllər irəli uzanır…
Kasıbların imkanı yox,
Varlıların din-imanı…
Nə qədər bəy, ağa, qoçu,
Talayır kəndi, şəhəri…
Böyüklərə hey əl açır,
Vəzifə dilənçiləri…
Toyuqlar dilənir hində,
Qaq-qaq ilə dən istəyir…
Qaçqınlar da gündə-gündə
Əl açıb vətən istəyir…
Görəndə gözüm qaralır,
Bu sayaq dilənçiləri…
Vətəndə vətənsiz qalıb
Yurd-ocaq dilənçiləri…
Ac qonşular əsr-əsr
Boğazımıza dirəniblər.
Zaman-zaman, əsr-əsr
Bizdən torpaq diləniblər.
Görünməyib bu dünyada,
Belə yolçu dilənçilər…
Satqın, vəhşi, haramzadə,
Namərd, qonşu dilənçilər…
İnsanlıqda payları yox,
Bu yırtıcı dəllalların…
Dilənməkdə tayları yox,
Sülənməkdə oxşarları…
Onlar buqələmunlar tək
Min kərə cildin dəyişib…
İşləri düşəndə mələk,
Dişləri qızanda vəhşi…
Onlar bizə bəla gəlib,
Dalayırlar bizi çoxdan…
Yox onların bərabəri,
Xainlikdə, alçaqlıqda…
V
Sizədir xitabım, sözüm,
Bu günə qalardı vətən.
Çox qorxağın, təpərsizin,
Azca arı olsa idi…
Bac alardım gülənlərdən,
İxtiyarım olsa idi?...
Nə var ki, deyib-gülməli,
Ortada ölüm, qan-durur?
Nakam şəhid qəbirləri,
Yadı da yaxır,yandırır…
Şəhidlərin dərdi, ahı,
Dünyanı alıb başına.
Dözmək olmur ya rəbb daha,
Anaların göz yaşına…
Təsəlli tapıram hərdən,
Böyük təsəllidir,bəli…
Nə zamandır cəbhələrdən
Ki tabut, ölü gəlməyir…
Hərçənd ki, çoxdan ölmüşük,
Amma dəfn eləyən yoxdur…
İçimizə gömülmüşük,
Bir fatihə deyən yoxdur…
Gecə-gündüz qanlar axır,
Yaramızdan su yerinə…
Biz düşməni çağırırıq,
Sülh hərbinə, duelinə…
Deyirik ki, quldur, yağı
Bəlkə də yatdı haqq sözə…
Rəhmə gəlib Qarabağı,
Bəlkə qaytardılar bizə?..
Bəlkə nağıl görəcəyik?
Gözümüzü göyə dikib
Birdə baxıb görəcəyik,
Bizim yerlər bizimkidir.
Dəyişibdir qarı düşmən,
Qusur yaladıqlarını…
Geriyə qaytarır düşmən,
Çapıb taladıqlarını…
Güya canavar yağılar,
Mürvətə,insafa gəlib…
İnanmaram bu nağıla
Lap haqdan cavabı gələ…
VI
Düzü düzə qoşmaq olar,
Belə yalan olan yerdə?..
İnsafdan danışmaq olar,
Bu qədər qan olan yerdə?..
Yetər dözdüyümüz, yetər,
Ya ölüb, ya qalmalıyıq…
Faşistlərin mərhəməti,
Bizə daha gərək deyil…
Qarabağı, o cənnəti,
Biz can verib almalıyıq…
Yoxsa bizə yolçu payı,
Məzlum payı gərək deyil…
Atalarım, babalarım,
Torpağı da pay alarlar?
Şəhidlər qınayar bizi,
Dayanarlar üzümüzə…
Bir yandan da özümüzü
Qırdırarıq özümüzə…
Talan salırıq üstəlik,
Hər şey talan olan yerdə?
Başçı olmaq istəyirik,
Başsızlıq baş alan yerdə…
VII
Xəstələr tavansız, tabsız,
Əlillər saysız-hesabsız…
Dərmanlar qan qiymətinə,
İnsansa hər şeydən ucuz,
Arpa-saman qiymətinə…
Ölüb dotulmaq olmayır,
Neçə milyon qiymətinə…
Heç yaxın durmaq olmayır,
Bir adi don qiymətinə.
Uzunqulağın dəyəri,
Çatıb ceyran qiymətinə…
Dolların qalxıb dəyəri,
Keçib Quran qiymətini…
Ciblər bom-boş, ruhlar ölü,
Əsəblər tarım çəkilib,
Hay deyirsən, hay verən yox,
Huy verirsən, huy verən yox,
Heç bir dəstə göy verən yox,
Bir vicdanın qiymətinə…
Şər olub xeyr, xeyr olub şər,
Qoyun, keçi qiymətinə,
Kefi qoyun qiymətinə…
Bir kilo ət verməyirlər,
Nizaminin qiymətinə…
Füzulinin qiymətinə
Can satırlar, baş satıblar,
Yurd-yuva, dağ-daş satıblar,
Mənsəb, rütbə qiymətinə…
Yoxmu xəbəri millətin,
Düşüb kütlə qiymətinə…
VIII
Hardasan qeyrətim, harda?
Bu qaragünlü diyarda,
Arsızlıq ənənə olur…
Mədələr yanır acından,
Bu qədər dərd-qəm içində,
Bu qədər təntənə olar?..
Kül üfürüm gözlərinə,
Tacirimiz, nazirimiz,
Neçə yerdə özlərinə,
Bank, bağ-bahat, ev düzəldir…
Dağılıb cah-cəlalımız,
Amma çox-çox ziyalımız
Özünə yubiley düzəldir,
Abidə, muzey düzəldir.
Eyş-işrət, kef düzəldir…
Bəzisi əlvan geyimdə,
Süzür şanlı yubileyində…
Nə qədər baxar, eşidən,
Yeməklər neçə çeşiddə,
Sağlıqlar neçə mərtəbə,
Nitq eyləyən neçə həpənd,
Yarınmalar, alçalmalar,
Haray, küylə, alçalmalar…
Qarışıb xanımlar, bəylər
Oyun çıxarır təlxəklər…
O qədər böyükdür şadlıq,
Möminlər içirlər hətta…
Qədəhlər musiqi çalır,
Hətta lal dillər açılır,
Ac baxır, canı üzülür,
Ağzının suyu süzülür…
Düşünür, bu nədir, allah,
Bu bizim ölkədir, allah?
Ac-yalavaclar ölkəsi,
Bu qaçaqaçlar ölkəsi…
Alovlar, odlar ölkəsi,
Saysız şəhidlər ölkəsi…
Millət naçar, fağır, yazıq,
Biri varlı, mini kasıb,
Biri razı, yüzü küskün ,
Pisi kefdə,düzü miskin…
Solum evsiz, sağım evsiz,
Milyondan artığım evsiz…
Bəs bu bayram nədir, allah,
Bəlkə yad ölkədir, allah?..
Gəlmələr düşünər baxsa,
Qələbə günüdür yoxsa,
Qarabağ alınıb bəlkə,
Şadlanır qəhrəman ölkə.
Bəlkə xəbərsizdi cahan,
Süqut eləyib Yerevan?..
Yox, yox, belə şənliklərə,
Əsla hüququmuz yoxdur…
Əzməyincə düşmənləri,
Sevinmək duyğumuz yoxdur…
Nə ölməyə, yaşamağa,
Hələ hüququmuz yoxdur…
Hətta papaq daşımağa,
Belə hüququmuz yoxdur…
Çoxu hazırın naziri,
Öz xalqının əzazili,
Rüşvətxoru, müftəxoru,
Qeyrəti boş, cibi dolu…
İqtidarım olsa idi,
İxtiyarım olsa idi,
Neçə-neçə nazirliyi,
Bağlayardım, dondurardım.
İşığını söndürərdim,
Yüzlərlə ölü canları,
Haram yeyib qusanları,
Döyüşlərə göndərərdim.
Saray-saray otaqları,
O daçaları, bağları,
Didərginlərə verərdim…
İxtiyar olsaydı məndə,
Ləğv edərdim bircə gündə
Çox-çox çürük nazirliyi…
Yaradardım bu ölkədə,
Ər, kişilik nazirliyi…
IX
İqtidarım olsa idi,
İxtiyarım olsa idi,
Mən o taya ötürərdim
Bu taydakı ağrıları.
Mən bu taya gətirərdim
O taydakı oğulları.
Deyərdim ki, belə olmaz
Hardasız, qan qardaşlarım?!
Geyərdilər hərbi libas,
Girərdilər savaşlara…
Bu qədər qardaşı olan,
Söylə, meydanda tək qalar?
Qardaş qardaşına görə
Hansı gündə gərək olar?!
Çox qırıb kəsdilər bizi,
Biclər, biəsillər, qardaş,
Təkləyib əzdilər bizi,
Hələ də əzirlər, qardaş!
Babamız Xətai hanı,
Bu tay od, alov içində.
O tayın üzülüb canı,
O tayda girov içində.
O birləşdirdi xalqını,
Ad qoydu adlar içində…
Heyif, tez getdi, xalqını
Yedilər qurdlar içindən.
Axır bizi ayırdılar,
O bölgüdən, aman qardaş.
Hicran ilə doyurdular
Yadlaşdıq, o vaxtdan, qardaş…
Parça-parça oldu ölkə,
Səsimiz Allaha çatdı,
Nə günə qalmışıq gör ki,
Guya gələcəklər yadlar
Uzaq, yaxın ölkələrdən:
Kömək duracaqlar bizə?!
Nə torpaq vermişik əldən,
Geri alacaqlar bizə?!
Yadlar gərəkdir nəyimə,
Sən mənə gərəksən, qardaş?!..
Bəs sən mənim köməyimə,
Haçan gələcəksən, qardaş?!
X
Baltaların sapı bizdən,
Sapların baltası bizdən…
Soruşuram yaxşımızdan,
Soruşuram pisimizdən,
Çox qədim Dərbəndimizdən,
Çox ulu Təbrizimizdən,
Kim ayırdı bizi bizdən?
Həm balta, həm də sap hazır,
O da bizdən, bu da bizdən…
Bizə cəllad nəyə lazım,
Cəlladımız özümüzdən…
XI
Qaçqındır çöl, bayır, küçə,
Qaçqındır şəhərim, kəndim…
Üstəlik iki ildəcə
Qaçdı iki prezidentim.
Qaçqın doğulmuşuq, nədi,
O daim bizə yoldaşdı…
Biri cumdu Kələkiyə,
Biri Moskvaya qaçdı.
Özün hifz et, bizi tanrı,
Başçı qorxaq olan yerdə?!
Xalqın can qoruyanları,
Can qeydinə qalan yerdə?
XII
Saysızdır nanəcib müzür?
Haradan törəyir, onlar?..
İnanmıram, vallah, bizim,
Qandan törəyiblər onlar?..
Bu yad qandır bizə hopub,
Qan mərəzi yaman işdi…
Neçin xainlər, xoflular,
Daim payımıza düşdü?
Bir vətən böyüdüb bizi,
Bu eşq hər eşqdən uludur…
Satqının vətən sevgisi,
Yalançıdır, qorxuludur…
Üzdər sevirlər vətəni,
İçdən yeyirlər vətəni…
Başına oyun açırlar,
Dar günündə qoyub qaçırlar…
Qaçırlar oğrular təki,
Qaçan yad oğludu daha…
Bu qaçqınlıq olmadı ki,
Bu satqınlıq oldu daha…
O, dünən hökmran idi,
Bir sahibi fərman idi,
Deyirdi mənəm ixtiyar,
Mənəm bu millətin şefi…
Əlində idi ordular,
Birdə ki, xalqın taleyi…
Göz görə açıq-açığa,
Satdı Şuşanı, Laçını…
Qanını sordu xalqının,
Yenə də xalqdan dəm vurur…
İçdən çox vurdu xalqını,
İndi yad ölkədən vurur…
O da baş oldu ötəri,
Güya bizi şad elədi…
Soydu, çapdı səni, məni,
Aləmi bərbad elədi…
Dağıtdı doğma vətəni,
Özgəni imdad elədi…
Qaçqı milyon dollar ilə,
Haram-haram pullar ilə.
Özünə evlər tikdirdi,
Özünə yollar çəkdirdi,
Yad yeri abad elədi…
XIII
Boş-boş namus, qeyrət deyən,
Qeyrətsiz qaçqınlarımız…
Milləti qaçqın eyləyən,
Millətsiz qaçqınlarımız…
Əsl övlad dar məqamda,
Durar xalqın qabağında…
Lap öz güllə payını da
Alar xalqın qabağında…
Soyulsa da diri-diri,
Suçu, günahı çox isə,
Boynuna ölüm kəndirin
Salar xalqın qabağında…
Qəlbində qara yox isə,
Qəlbini ikiyə bölüb,
Yarar xalqın qabağında…
Özünə kişi deyən kəs,
Gedib yalvarmaz, əyilməz,
Özgə xalqın hüzurunda,
Kənar xalqın qabağında…
XIV
Şair, bir az dərin düşün,
Sarsılmasın eşqin, gücün,
Gör ki, kim sərdardı, şair…
Olmasaydı büstbütün,
Ölkə dağılardı şair…
Xalqımız qalmışdı darda,
O gəldi çox bəlalardan.
Bu eli qurtardı şair…
Şair, bu nə qəmli haldır,
Başını yuxarı qaldır.
El bəlaları düşəndə,
Həm nalə çəkəndi şair.
Həm də çətin, ağır gündə,
Bağbantək millət içində.
Ümidlər əkəndi şair…
Sən ümidə sığın ancaq,
Ümiddir var-yoxun ancaq.
Sən bədbin, naçar yaşasan,
Qeyrət, namus ölə bilər…
Mərdliyin nəhəng daşsan,
Bu el, ulus ölə bilər.
Şair bimar olan yerdə…
Əssə də min tufan, külək,
Ümidlərim sönə bilməz…
Lap dünya üstümə gələ,
Millət ölər, sına bilməz.
Basılmaz igidlik, ərlik,
Hamımız var olan yerdə…
Heç vaxt ayağa düşmərik,
Şan-şərəf, ar olan yerdə…
Vahid, bütöv bir xalq kimi,
Yada hasar olan yerdə…
Hamımız var olan yerdə…
Şimal cənub olan yerdə.
Cənub şimal olan yerdə.
Ümidimiz, inamımız,
Güvəncimiz, gümanımız,
Heydər öndər olan yerdə,
Heydər rəhbər olan yerdə!
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/cabir-novruz-ittiham-poemasi
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Mən qalan ömrümü həbs eləyirəm,Onu təkcə şerə həbs eləyirəm.
Şer yazmayanları görüb vəcdəyə gəldimŞer ilə yaşadım həftələri, ayları,Qələmimi yormadı sözün sərt dolayları,
Amma ki, bizimkilər heç onlara bənzəməz...Mən şairlər tanıram, baş əyməyir bir kəsə,Amma ki, bizimkilər heç onlara bənzəməz...
Görməyirsən, dağlar necə ağlayır...Bahar günlərində dostum Əbülhəsən, sehrkar qarmonçu Aftandil, Xızı mahalının onlarlabərbad olmuş qədim yurd yerlərindən biri – Xanagə kəndini ziyarətə getdik... Gördüklərimiz uçuq
Başqa şairlərin şeirləri · Vətən
او بود مرد عشق که کس نیست مرد او
شبم ز شهر برون برد و راه خانه نمودچو وقت آمدنم دیر شد بهانه نمود
Müxəmməs: Dila, etmə təvəqqe rastguluq qanda qalmışdırDila, etmə təvəqqe rastguluq qanda qalmışdır,Qərinə özgədir, onlar keçən dövranda qalmışdır,
Qaçaq KərəmKərəm keçdi bu dağlardan, o dağlardan ulu Tanrım!Adı getmir ürəklərdən, dodaqlardan ulu Tanrım!