Səadətnamə, 118
Məsnəvi nədir?
Məsnəvi: hər beyti öz qafiyəsi ilə gələn uzun nəzm, adətən dastan və ya hekayə.
کودکی دید عکس خود در آبزان بترسید و بانگ زد کای باب
در خُم ماست کودکی پنهانکه من از خوف او شدم لرزان
پدر پیر در زمان بدویدوندر آن خُم ز ابلهی نگرید
صورت عکس خویش دید در آنگفتش ای پیر از که ای پنهان؟
در خُمی رفتهای به ریش سفیدکودکی را همی کنی نومید
تا ز بیم تو آب مینخوردبا تو آبش به حلق چون گذرد؟
باری این داد و داوری بنگرعقل فرزند بین و ریش پدر
زین قبیل است کار نادانیتو خود از عکس خود هراسانی
سگ دیوانه هرکه را بگزیدعکس سگ اندر آب صافی دید
تشنه گردد ز آب مینخوردزانکه عمداً به آب در نگرد
نفس امّاره بین که در توحیدکه ز دست تو هیچکس نرهید
اندر آب لطیف خلق زَبَدمینبینی مگر که صورت خود
آب در نفس خود چو باشد پاکگر تو سگ بینی اندر آب چه باک
هم تو گشتی از آن نظر مذموممانده از رحمت خدا محروم
هر که را حق به لطف بنوازدصحن دلها مقام او سازد
وانکه شد از جوار او مطروداز در دل همی شود مردود
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/sebusteri-seadetname-118
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
گرت امروز سوی ظلم میل استبدان کان میل فردا چاه ویل است
Kənzül-həqayiq, fəsil 37سخن در سینه زین بسیار دارمنمیگویم که عمری کار دارم
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 1حمد و ثنای بی عدد ذوالجلالی را که آثار قدرت او در عالم آفاق و انفس چون آفتاب جهانتاب بر چشم اهل بصیرت تابان است کقوله تعالی: «سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسهم حتی یتبیّن لهم انّه الحق»؛ و اظهار صنع او در ظاهر و باطن عالم مُلک و ملکوت روشن و عیان است کقوله تعالی: «و فی الارض آیات للموقنین و فی انفسکم افلا تبصرون»؛ بلکه از اوج گنبد خضرای افلاک تا حضیض مرکز غَبْرای خاک جمله دلایل هستی اوست کقوله تعالی: «انّ فی خلق السموات و الارض و اختلاف اللیل و النهار لایات لاولی الالباب»؛ و هیچ ذره از ذرات عالم از فیض جود و کرم او خالی نیست کقوله تعالی: «فاینما تولوا فثم وجه الله»؛ و ذرات و قطرات جبال و بحار جمله در تسبیح و تهلیل حضرت اویند کقوله تعالی: «و ان من شیء الا یسبّح بحمده».و صلوات و تحیّات فراوان بر جان انبیا و رسل، علیهم السلام، علی الخصوص بر جان پاک مهتر پیغمبران و پیغمبر آخر زمان محمد مصطفی- علیه افضل الصلوات و اکمل التحیّات- باد که خلق را از هاویۀ جهالت به واسطۀ انوار هدایت خلاص گردانید و بعضی از خلایق را به علم خداشناسی خاص گردانید و به واسطۀ معرفت نفس به معرفت حق رسانید که: «من عرف نفسه فقد عرف ربّه»؛ و بر جان اهل بیت و خاندان و یاران او و سلّم تسلیما کثیرا.
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 2بدان که نفس طبیعی عبارت از قوّتی است که اجزای جسم را نگذارد تا از یکدیگر متلاشی شود، و نفس طبیعی را دو خدمتکار است که یکی را خِفَّت گویند و دیگری را ثقل. و خفت عبارت از قوتی باشد که مایل محیط بود و ثقل بر عکس او.و نفس نباتی عبارت از قوتی باشد که جسم را در طول و عرض و عمق بکشد و بزرگ گرداند و نفس طبیعی خادم نفس نباتی باشد و نفس نباتی را به غیر از او هشت خادم دیگر باشد چون: جاذبه و ماسکه و هاضمه و ممیزه و دافعه و مصوره و مولده و منمیه.