Cərimə
Sən nə qədər istəyəsən ki, “Naloq”dan yana kəndlinin yükünü yüngülləşdirəsən. Sən əgər belə tutaq ki, istəyəsən kəndlidən heç bir qəpeyk də “Naloq” almayasan, yenə kəndlinin vergi barəsində elə bir böyük dərdi var ki, heç indi sənin xəyalına gəlmir.
Bu dərdin adı cərimədir.
Məsələn: Həsənqulunun öküzü yol ilə gedən vaxt başını Cəfərqulunun taxılına uzatdı. Kənd şurası üzvü Həsənqulunu da çağırır, Cəfərqulunu da.
Həsənqulu istər şikayət eləsin, istər eləməsin, hər ikisinə cərimə kəsiləcək. Bir manatdan on manata. Yainki iyirmi manata kimi (Baxar əkin sahibi ilə öküz sahibinin cibinə).
Cərimə nəğd ortalığa gəlməyincə hər iki kəndli dustaqdır. Hansı birisi cəriməni qabaqca versə, o da qabaqca azad olacaq və hər kəs də verdiyi pula qəbz istəsə, ikinci dəfə cərimələnəcək.
Bu yazılan əhvalat ola bilər ki, bir çoxlarına qəribə gələ.
Amma söz burasındadır ki, “Naloq” barəsində axır vaxt qəzetlərdə nə ki, yazılır, onların özü də ağıla sığışmayan bir keyfiyyətdir.
Götürək Salyan tərəfində naloq almaq üsulunu. Ya axır günlərdə qəzetlərdə yazılan “Naloq” iftizahını ki, Muğanda, Ağdamda və qeyri yerdə üz veribdir.
Behərhal, söhbət bircə məsələ üstündədir ki, ərz olunur:
Kəndlinin naloq barəsində heç bir sözü yoxdur və haqq-hesab elə mərkəzdən təyin olmuş “Naloq” vergisini əda etməyə canü dil ilə hazırdır.
Amma kəndlinin dərdi bu zalım oğlu cərimədir.
Bax! Buna bir çarə!
Əgər bu “Başı çuvaldan” alınan cərimənin sən qabağını aldın, almısan, əgər ala bilmədin, istər kəndlini yer üzünün cəmi vergilərindən azad elə, yenə bu cərimə kəndliyə bildiyini eləyəcək, onun nəfəsini kəsəcək.
Lağlağı
“Molla Nəsrəddin”, 22 may 1924, №24 səh. 6
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/memmedquluzade-cerime
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
O qədər azadlıq ki, biz müsəlmanların arvad almaq və arvad boşamağında var, – heç bir özgə millətdə yoxdur; məsələn, bir övrət ki, bu gün mən onu aldım, – sabah da ixtiyarım var boşayam. Kefim istər saxlaram, kefim istər boşaram.Dəxi bu aşkar bir işdir.
Təfavütİran ya Şirvan – heç təfavütü yoxdur, amma iranlı ilə şivanlının təfavütü çoxdur, bir az açıq danışaq ki, hamı başa düşsün. Məsələn, iranlı Sadıq və şirvanlı Rza, bunların təfavütü çoxdur. Hərçənd bunların ikisi də Allah bəndəsidir, amma sözüm burasındadır ki, əgər Sadıq Rzaya zülm eləsə, Sadığın atasını yandırarlar, amma Rza Sadığa zülm eləsə, keçib gedər, ondan ötrü ki, Sadıq İran rəiyyətidir, amma Rza şirvanlıdır.Bunların təfavütü budur ki, Sadıq iranlıdır, amma Rza şirvanlı.
ÇuvalBir çuval ki, köhnəldi – o tərəfdən, bu tərəfdən hey başlayacaq yırtılmağa və dəlinməyə.– Ədə, çuval dəlinib, çuvalduzu ver mənə, deşiyi tikim.
DəllalBirisinin gözü düşür bir ata, amma qorxur gedib sahibindən istəsin, deyir, bəlkə satmaq istəmədi, ya baha dedi.Burada bir dəllal lazımdı. At dəllalı da hər şəhərdə və hər kənddə tapılar.
Poems by other poets · Satire
Mənalı keçərsə məclisdə söhbət,Plov nəyə lazım, aş nəyə lazım?
ItilgetHər kəs özü qəm çəkməyə daradır, itilget!Qəm çəkmə ki, millət qəmi bicadır, itilget!
A mollaÇıxdı ramazan, çıxdı sənin canın, a molla,Başlandı sənin şami-qəribanın, a molla.
Nolur şirinməzaq etsə məni həlvayi-hürriyyətNolur şirinməzaq etsə məni həlvayi-hürriyyət,Yesəm bir löqmə ondan, söyləsəm oxqay, hürriyyət!