Lirika
Bir zamanlar Kommunist küçəsinə qurşaq kimi dəmiryol xətti dolanırdı. Üçvaqonlu, üç nömrəli tramvay əjdaha kimi altdan-yuxarı, yoxuşa dırmaşanda, küçə hərəkəti qorxulu olurdu. Sürücülər bura çatanda zəngi bərk-bərk vurardılar.
İndiki kimi xoş bir yaz günortasında universitetin qabağında bir dəstə müəllim gəzişirdik. Yenicə qış sıxıntısından qurtarmış qocaman şəhərin günəşli, mülayim, durğun havası bayram kimi hər kəsi sevindirirdi. Qış libasından silkinib çıxmış, yüngülləşmiş adamlar sanki salamlaşmır, bayramlaşırdılar. Üzlərdə təbəssüm, gülüş, məmnuniyyət!
Həmin bu dəqiqədə qatar gurultusu ilə yuxarı dikələn tramvay, canavar quzunu qapan kimi, bir məktəbli uşağı altına aldı. Biz hamımız elektrik vurmuş kimi, durduğumuz yerdə donduq. Hamının qəlbindən ixtiyarsız hıçqırıqlar qopdu:
– U y !
– Vay!
– O f!
– U f!
Bu bədbəxt hadisəni görənlərin qəlbindəki təlatüm təsvirə gəlməz. Sanki bir uşaq yox, hamı təkər altına düşmüşdü. Küçənin sağında, solunda donub qalmış adamlar bilmirdilər neyləsinlər. Ən dəhşətli müharibə meydanlarından, qırğın günlərindən çıxmışlar da sarsılmışdılar.
– Uşaq!
Sürücü dərhal vaqonu saxladı. Vaqondakılar çölə töküldü, ətrafdakılar vaqonu əhatə etdilər. Hamı təkərin altına baxır, nə olduğunu, necə olduğunu yoxlamaq istəyirdi. Ancaq çoxunun da bu faciəli mənzərəyə baxmağa ürəyi, taqəti qalmamışdı, vurulmuş kimi, başını aşağı salmış, sanki sinəsindən bu saat uçub qaçmaq üçün çapalayan ürəyini tutmuşdu.
Üstümüzə enən bu fəlakət içində birdən sanki bir işıq parladı. Sifətlərə yenidən günəş doğdu: uşaq sonuncu vaqonun dal tərəfindən çıxıb evlərinə tərəf qaçdı. O, arxasına baxaraq, gülə-gülə gedir, çantasını çırpırdı. Adamlar onu əhatə etdilər. İndi buradakıların hər biri - qadın, kişi, böyük, kiçik, rus, erməni, azərbaycanlı - hamı, həyatının ən sevincli dəqiqələrini yaşayırmış kimi, həyəcandan bilmirdi nə desin, neyləsin. Kimi uşağı öpür, kimi ona konfet verir, kimi başını tumarlayır, kimi söz soruşur, kimi evinə yola salmaq istəyirdi.
Uşaq isə heç bir zaman, heç yerdə, hətta ata-anasından da görmədiyi bu fövqəladə nəvazişdən çaşıb qalmışdı. Bəlkə də heç güman etməzdi ki, ömründə tanımadığı, görmədiyi adamlar içində onu bu qədər sevənlər, əzizləyənlər, sağ-salamatlığını istəyənlər ola bilər.
İndi bizim hamımızın ürəyini dolduran şadlığın, sevincin həddihüdudu yox idi. Sanki hamımız dünyaya təzəcə gəlmişdik. Heç birimiz tanımırdıq ki, bu uşaq kimdir, kimin oğludur, adı nədir, necə uşaqdır. Ancaq bilirdik ki, indi o, bizim qəlbimizə ən yaxın, ən əziz, ən istəkli adamdır, indi hər kəs öz adını, vəzifəsini, dərəcəsini unutmuşdu. Hamını birləşdirən, böyük, əzəmətli bir ad idi:
– insan! İnsan! İnsan!
Kaş bu müqəddəs həyəcan heç vaxt, heç bir yerdə bizi tərk etməyə idi.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/mir-celal-lirika
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
1– Niyə gəlmisən?
İnsanlıq fəlsəfəsi1Bəzi adamın adı heç özünə yaraşmır. Amma bu qızın adını, deyəsən sonradan qəddinə, qamətinə, məlahətinə baxıb qoyublar. Ağca! Qubanın ağ alması!
Xarici naxoşluqXarici naxoşluq deyəndə zahirdə, üzdə olan naxoşluğu demirəm. Bu sözü mən coğrafi mənada işlədirəm, sərhəd xaricindəki naxoşluqlardan söhbət gedir...Mən deyərdim bizim şəhərdə hakimlik sənətindən çox növbətçiliyi olan sənət yoxdur. Özüm həkiməm, günaşırı, bəlkə də daha çox növbətçi oluram. Xəstələrimə müttəsil nəzarət eləmək, gecə-gündüz müalicə prosesini izləmək nəticəsini vərəqlərə köçürmək, ən güclü bir arzu kimi heç vaxt məni tərk etmir.
EhtiramAğsu yoxuşu şoferlərin gözünə durur. Ancaq aşandan, gədiyin başına çıxandan, üfüq boyu əlvan xalça kimi açılan Şirvan düzünə tamaşa edəndən sonra bütün zəhmət və çətinlikləri unudursan, quş kimi yüngül və yeyin gedirsən.Həyat da belədir. Yüksəlmək çətin və zəhmətli, ancaq səfalı, fərəhli olur; enmək isə asan, ani və qüssəli olur.
Poems by other poets
Bəyan eylə bu, qaliblə kitabum həmçənin xəlqə**Bir şəbi-deysur ki, sərməstani-büqayi nur badeyi-nəvamisdin məxmur və əsbabi-vəqayeyi-həvasdin məhsur idi. Ol gesəbəni-zar bir neçəyar iləç ün mahü səyyar bidarü şəb zindədar, gah mühibbi-razəsəlis vəmətlubeyi-niyazə ənis vəzəmani xümxaneyi-həsrətdin badənuşvə əşki-heyrətdin gülfüruşolub vəsaəti tərkibi-mükəvvinatdəsayiqü lahiq vətərkibi-əşkaldin nətayisi-layiq düzüb, vəqti seyri-müluk ratibəsindən mütəfəkkir vəaşiqü məşuq taifəsindin mütəzəkkir yekan-yekan tedadi-müstəidani-ferəqi-hər zaman edərkən, nagah süruşi-huşim ərseyi-xatirəbu möhməl məzmun yeritdi ki, aya nəsəhətdin müxəddəreyi-nəğli-Vərqavü Gülşa bavüsudi-sihazi-eşqihəqiqət təraz iləsəramədi-səhan vəhüsni-səmalda nəvadiri-dövrandurlar, bəzmi-məhəbbətdəüşşaqi-əzmanəsabiq vərəzmi-xüsumətdəRüstəmidastanəfayiq, meydani-hisrdəsərbazlıqlarıməşhur və əvani-zəsrdə vəfadarlıqlarımənşur. Əselle fohul, bəlağətpişeyi-farsi zəbanan valeh, qəbulifəsahətəndişeyi-türki bəyanan ədəmi-etibariləo bəyanın izdivasından xatirihəzimət vərüxsareyi-əzimət döndərüb, leyaliyi-əfkar və əyyami-emardəol bakirəyəhəmağuşvəol sovdayəhəmduşvəsami-zülal nəqllərindin badənuş olməmişlər. Bu ehmal zahiri-hal ol iki ruhə şəsereyi-məhəbbətəmüəddayixələlü pecman vəmouresi-zələlü xüsran olmağı əsəldin mizani-etibardəol kamil əyarlərin əyari-kari nöqsan vəol sərvi-sənubər nihadlar bir təərrüzibidadəulaşub hədəfi-tiri-təvəhhümi-xəta olalar. Bu haləmüqarin təlieyiilhamü iradat qəlbi-münkəsiriməbu iradət buraxdıvəgərdəni-idraki-xatirimə qəlladeyi-feyzi-izaət taxdıki, ey qəriqi-bəhri-təhəyyürü qəmanü həriqi-atəşitəfəkkürü hirman, əni Məsihiyi-natəvan, guya qayəti-qeyrətü vəfa vənəhayətiisməti-səfa rəva görməmişkim, ol pərdənişini-iffət vəbəzmi-ayini-şəhadətlərinin pərçəmi-əlamlarıhəvagir vənami-namiləri ifşapəzir olub, məhafilü məsalisdəhər bidərdədərdi-zəban vəhər naməhrəmərətbül-lisan ola. Nişəkim bu əzmandəçehreyi-müsameəhelyeyi-vəfa bədəlinəarayişinifaq düzülmüşvəsilsileyi-vəsləti-həqiqət təlsiq vəiqdi-əqidəti-məvəddət tənsiq bilkülliyyəüzülmüş, meyi-məhəbbəti-həqiqi, badeyi-məvəddətiməsaziyəzirdəst vənəşeyi-üzubəti-sami-ələst mərarəti-xümari-küdurətdən pəst olmuş. Çün il iki sitəmrəsideyi-aləmşühud gövhərləri ziar vəsövhərləri vəfadar vəalimiqdar idi, fələki-kəsrəftar ki, lazal işi, dəvarişi qəddarlıq və
Nə vəhşi könlüm ol ahunigəhdən qeyrə ram olmazNə vəhşi könlüm ol ahunigəhdən qeyrə ram olmaz,Nə anın hicrinin nöqsan olan ayı tamam olmaz.
Göy gölün xətrinəYayın qızmarında çıxdıq şəhərdən,Boz bürüncək kimi bürkünü atdıq.
Müəmma: Beş yaşından on beş raha yetişdimBeş yaşından on beş raha yetişdim,Beşi atdım, beşi tutdum, beşi nə?