Layla and Majnun, chapter 22
What is a masnavi?
Masnavi: a long poem in self-rhyming couplets, usually an epic or a tale.
نوفل ز چنین عتاب دلکششد نرم چنانکه موم از آتش
برجست و به عزم راه کوشیدشمشیر کشید و دِرع پوشید
صد مرد گزین کارزاریپرّنده چو مرغ در سواری
آراسته کرد و رفت پویانچون شیر سیه شکار جویان
چون بر در آن قبیله زد گامقاصد طلبید و داد پیغام
کاینک من و لشگری چو آتشحاضر شدهایم تند و سرکش
لیلی به من آورید حالیورنه من و تیغ لاابالی
تا من به نوازشی که دانماو را به سزای او رسانم
هم کشتهٔ تشنه آب یابدهم آب رسان ثواب یابد
چون قاصد شد پیام او بردشد شیشهٔ مهر در میان خرد
دادند جواب کاین نه راه استلیلی نه کُلیچه، قرص ماه است
کس را سوی ماه دسترس نیستنه کار تو کار هیچکس نیست
او را چه بری که آفتاب استتو دیو رجیم و او شهاب است
شمشیر کشی، کشیم در جنگقاروره زنی زنیم بر سنگ
قاصد چو شنید کام و ناکامباز آمد و باز داد پیغام
بار دگرش به خشمناکیفرمود که پایدار خاکی
کای بیخبران ز تیغ تیزمفارغ ز هیون گرم خیزم
از راه کسی که موج دریاستخیزید و گرنه فتنه برخاست
پیغام رسان او دگر بارآورد پیام ناسزاوار
آن خشم چنان در او اثر کردکهآتش ز دلش زبان بهدر کرد
با لشکر خود کشیده شمشیرافتاد در آن قبیله چون شیر
وایشان بههم آمدند چون کوهبرداشته نعرهای به انبوه
بر نوفلیان عنان گشادندشمشیر به شیر در نهادند
دریای مصاف گشت جوشانگشتند مبارزان خروشان
شمشیر ز خون جام بر دستمیکرد به جرعه خاک را مست
سر پنجهٔ نیزهٔ دلیرانپنجه شکن شتاب شیران
مرغان خدنگ تیز رفتاربرخوردن خون گشاده منقار
پولادهٔ تیغ مغز پالایسرهای سران فکنده بر پای
غریدن تازیان ِ پرجوشکر کرده سپهر و ماه را گوش
از صاعقهٔ اجل که میجستپولاد به سنگ در نمیرست
زوبین بلا سیاستانگیزسر چون سر موی دیلمان تیز
خورشید درفش ده زبانهچون صبح دریده ده نشانه
شیران سیاه در دریدندیوان سپید در دویدن
هرکس به مصاف در سواریمجنون به حساب جانسپاری
هرکس فرسی به جنگ میرانداو جمله دعای صلح میخواند
هرکس طللی به تیغ میکشتاو خویشتن از دریغ میکشت
میکرد چو حاجیان طوافیانگیخته صلحی از مصافی
گر شرم نیامدیش چون میغبر لشگر خویشتن زدی تیغ
گر طعنه زنش معاف کردیبا موکب خود مصاف کردی
گر خندهٔ دشمنان ندیدیاول سر دوستان بریدی
گر دسترسش بُدی به تقدیربر هم سپران خود زدی تیر
گر دل نزدیش پای پشتیپشتیگر خویش را بکشتی
میبود در این سپاه جوشانبر نصرت آن سپاه کوشان
اینجا به طلایه رخش راندهوآنجا به یَزَک دعا نشانده
از قوم وی ار سری فتادیبر دست بُرنده بوس دادی
وآن کشته که بد ز خیل یارشمیشست به چشم سیل بارش
کرده سر نیزه زین طرف راستسر نیزهٔ فتح از آن طرف خواست
گر لشگر او شدی قویدستهم تیر بریختی و هم شست
ور جانب یار او شدی چیرغریدی از آن نشاط چون شیر
پرسید یکی کهای جوانمردکز دور زنی چو چرخ ناورد
ما از پی تو به جان سپاریبا خصم تورا چراست یاری؟
گفتا که چو خصم یار باشدبا تیغ مرا چهکار باشد؟!
با خصم نبرد خون توان کردبا یار نبرد چون توان کرد؟
از معرکهها جراحت آیداینجا همه بوی راحت آید
آن جانب دست یار داردکس جانب یار خوار دارد؟
میل دل مهربانم آنجاستآنجا که دل است جانم آنجاست
شرط است به پیش یار مردنزو جان ستدن ز من سپردن
چون جان خود این چنین سپارمبر جان شما چه رحمت آرم
نوفل به مصاف تیغ در دستمیکشت بسان پیل سرمست
میبرد به هر طریده جانیافکند به حملهای جهانی
هرسو که طواف زد سر افشاندهرجا که رسید جوی خون راند
وان تیغ زنان که لاف جستندتا اول شب مصاف جستند
چون طرهٔ این کبود چنبربر جبهت روز ریخت عنبر
زاین گرجی طره برکشیدهشد روز چو طره سربریده
آن هردو سپه ز هم بریدندبر معرکه خوابگه گزیدند
چون مار سیاه مهره برچیدضحاک سپیدهدم بخندید
در دست مبارزان چالاکشد نیزه بسان مار ضحاک
در گرد قبیلهگاه لیلیچون کوه رسیده بود خیلی
از پیش و پس قبیله یارانکردند بسیج تیر باران
نوفل که سپاهی آنچنان دیدجز صلح دری زدن زیان دید
انگیخت میانجییی ز خویشانتا صلح دهد میان ایشان
کاینجا نه حدیث تیغ بازی استدلالگییی به دل نوازی است
از بهر پری زده جوانیخواهم ز شما پری نشانی
وز خاصهٔ خویشتن در اینکارگنجینه فدا کنم به خروار
گر کردن این عمل صواب استشیرینتر از این سخن جواب است
ور زانکه شکر نمیفروشیددر دادن سرکه هم مکوشید
چون راست نمیکنید کاریشمشیر زدن چراست باری؟
چون کرد میانجی این سرآغازگشت آن دو سپه ز یکدگر باز
چون خواهش یکدگر شنیدنداز کینهکشی عنان کشیدند
صلح آمد دور باش در چنگتا از دو گروه دور شد جنگ
Majnún had scarce his wish expressedEre rose in generous Noufal's breast
The firm resolve to serve his friend,And to his settled purpose bend
Lailí's stern father:Now, in arms arrayed,
And lifting high his keen Damascus blade,He calls a band of veterans to his aid.
Swift as the feathered race the assembled trainRush, sword in hand, along the desert plain;
And when the chieftain's habitation brightUpon the blue horizon strikes the sight,
He sends a messenger to claim the bride,In terms imperious, not to be denied;
Yet was that claim derided. 'Thou wilt soonRepent this folly: — Lailí is the moon;
And who presumes the splendid moon to gain?Is there on earth a man so mad, so vain?
Who draw their swords at such a hazard? None.Who strikes his crystal vase upon a stone?'
Noufal again endeavours to inspireWith dread of vengeance Lailí's haughty sire;
But useless are the threats — the same reply—'Alike thy power and vengeance I defy!'
The parley over, Noufal draws his sword,And with his horsemen pours upon the horde,
Ready for battle. Spears and helmets ring,And brass-bound shields; loud twangs the archer's string;
The field of conflict like the ocean roars,When the huge billows burst upon the shores.
Arrows, like birds, on either foeman stood,Drinking with open beak the vital flood;
The shining daggers in the battle's heatRolled many a head beneath the horses' feet;
And lightnings, hurled by death's unsparing hand,Spread consternation through the weeping land.
Amidst the horrors of that fatal fight,Majnún appeared — a strange appalling sight!
Wildly he raved, confounding friend and foe,His garments half abandoned in his woe,
And with a maniac stare reproachful cried —'Why combat thus when all are on my side?'
The foeman laughed — the uproar louder grew —No pause the brazen drums or trumpets knew;
The stoutest heart sank at the carnage wrought;Swords blushed to see the numerous heads they smote.
— Noufal with dragon-fierceness prowled around,And hurled opposing warriors to the ground:
Whatever hero felt his ponderous gerzWas crushed, tho' steadfast as the Mount Elbĕrz.
Upon whatever head his weapon fell,There was but one heart-rending tale to tell.
Like a mad elephant the foe he met;With hostile blood his blade continued wet;
— Wearied at length, both tribes at once withdrew,Resolved with morn the combat to renew;
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/nizami-leyli-ve-mecnun-22
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
Worn out at length, he sank upon the ground,And there in tears the mournful youth is found
Layla and Majnun, chapter 17Restored to home again, he dreads to meetHis father's frowns, and bends to kiss his feet;
Layla and Majnun, chapter 18—A partridge seized an ant, resolved to killThe feeble creature with his horny bill;
Layla and Majnun, chapter 19Lailí in beauty, softness, grace,Surpassed the loveliest of her race;
Poems by other poets
Badi-səba, apar mənim peyğamım,Başın üçün o dildara xəbər ver.
İranlılarŞurə gəlib şad olun, iranlılar!Qüssədən azad olun, iranlılar!
Salma gözdən bu zaman, ey şəhi-əbrar məniSalma gözdən bu zaman, ey şəhi-əbrar məni,Qılma ənduhü qəmü dərdə giriftar məni,
GəlmədiGecə gündüz intizarın çəkərəm,Aman Allah, yar əyləndi, gəlmədi,