Töhfeyi-Sami, bölmə 366
از ارنه است که قریه ای از قرای خراسان و سیستان است شاعری پاکیزه گوست و در علم ادوار نقش ها می بندد و صوت های خوب دارد و پیاده بشرف زیارت بیت الله الحرام زاده الله تعالی شرفا و روضه سید اصطفی صلی الله علیه و آله مشرف شده بسیار فقیر و کم سخن واقع شده، دیوان غزل تمام کرده و قصاید خوب هم دارد این غزل و ابیات از اوست :
نکنی گوش بفریاد اسیران فریاد
ندهی داد مرا چون کنم از دست تو داد
منکه افتاده ام از پا برهت دستم گیر
دست اوگیر که در راه تو از پا افتاد
میرم از رشک که بوسند رقیبان دستت
داد از دست تو و ز دست رقیبان فریاد
نیست کس در غم هجرت بگرفتاری من
کس چو من در غم عشق تو گرفتار مباد
عاشقی سوخت دلم آه چه سازم چه کنم؟
چه کنم آه چه سازم که دلم رفت بباد
در غربت و عاشقی این غزل گفته و در پنجگاه نقشی بسته فی الواقع که خوب واقع شده .
به غربتم سر و کاری است با بلای غریبی
مرا بلای غریبی فتاده جای غریبی
مقیم کوی تو گشتم هوای کعبه ندارم
که هست کعبه کوی تو را هوای غریبی
چه دلبی که بیک عشوه میبری دل و دین را
غریب عشوه گری شوخ و دلربای غریبی
ستمگری است جفا پیشه، فتنه ایست جفاجو
من از بلای چنین می کشم جفای غریبی
بلاست درد و غم عاشقی علاج ندارد
ز عاشقی است مرا درد بی دوای غریبی
و در جواب غزل مولانا جامی که گفته ست :
از خار خار عشق تو، در سینه دارم خارها
هر دم شکفته بر رخم زان خارها گلزارها
این بیت در غزی که جواب گفته طوری واقع شده :
گفتی بباغ آرم گذر بشنید سر و این رامگر
کاز شوق دیدار تو سر بر کرده از دیوارها
این رباعی هم از آن سوخته عشق مهوشان است :
افسوس که از سوز نهان نتوانگفت
یک شمه از آن بصد زبان نتوانگفت
دردی که توانگفت که گوید ز آن درد
فریاد ز دردی که از آن نتوان گفت
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/ru/works/sam-mirze-tohfeyi-sami-366
Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение
Другие произведения автора
از جمله بزرگ زادگان اردوباد آذربایجان است، منصبش منشی حضرت صاحبقرانی در پاکیزه گی انشاء و سنجیدگی املاء و وفور اخلاق و فرط فضایل از نادران زمان، توقیع افضالش بطغرای غرای سعادتمندی موقع، و پروانه آمالش برقم خردمندی موشح است .این مطلع از اوست :
Töhfeyi-Sami, bölmə 214در خوشنویسی مسلم روزگار و در انشاء سرآمد فضلای بلاغت شعار بود. پدرش بوزارت شاهزاده بدیع الزمان میرزا اشتغال داشت خود بطالب علمی و کسب کمال مساعی جمیله بظهور میآورد و بعد از آن بسپاهیگری مشغول شده در خدمت درمش خان که لله من بود بسر می برد و خان مذکور با او ظرافت ها میکرد و او از این معنی بسیار آزرده خاطر می بود در آن ولا این دو بیت بطرز بوستان حسب حال خود گفته :گشت بی صبری من موجب رسوایی من
Töhfeyi-Sami, bölmə 215اگر چه در اصل از ساوه است اما در قزوین کسب کمال کرده بنابرآنکه پدرش خواجه شکرالله، مستوفی حسین بیک بود او را معلم سلطان یعقوب گردانیدند، چون یعقوب بیک بر وجهی که سمت تحریر پذیرفت صاحب تخت و سریر گشت قاضی مذکور مقلد امر صدارت شده اوامر و نواهیش مطاع پادشاه و سپاه گردید بعد از فوت سلطان یعقوب، سلطان صوفی خلیل بنابر سوء مزاجی که نسبت باو داشت و نا معقولی بدو کرده همت بر استیصالش گماشت و کان ذالک فی شهور سنه ست و اربعین و ثمانمایه، صاحب مجالس النفایس آورده که هیچ پادشاهی اهل علاقه را آنقدر تعظیم که آن پادشاه او را کرده نکرده، در واقع که چنین است الحق که بی جایگاه نیز نبوده چرا که بانواع فضایل و آداب و خوب طبعی آراسته بود و مردم اهل فضل و کمال در زمانش مرفه الحال و فارغ البال بوده اند، این ابیات از نتایج طبع آن سعادتمند است :همه دانند کاز بیداد آن پیمان گسل گویم
Töhfeyi-Sami, bölmə 216پسر عم قاضی مذکور است و در خوش طبعی و ندیمی و مقبولی از جمیع ندما و مخصوصان پادشاه در پیش، و در قبول عامه از همگنان بیش، میانه او و میر علیشیر غایبانه محبت و مراسلات بوده چنانکه در مجالس النفائس ایمایی بدین معنی شده. مشهور است که در محلی که او بیمار شده بود پادشاه بجهت رعایت خاطر او در صبحی که از جام مدام صبوحی کرده بود بعیادت او آمده و زودتر برخاسته شیخ مذکور غزلی که این چند بیت از آنست در بدیهه گفته از عقب پادشاه فرستاده :ستاره وار بسی دیده در کمین من است
Стихи других поэтов
Ey qazilər, gəldi qəzadan bəla,Bir olmaz müsibət dövran eylədi,
Səadətnamə, 17صانعی کوزه ای ز برف بساختکرد پر آب و اندر آب انداخت
Çığalı müxəmməs: Oldum gənə bir qaşı-kaman yarə giriftarOldum gənə bir qaşı-kaman yarə giriftar,Pürqövi-şikəm nafeyi-Tatarə giriftar,
Gəncə xanlarınaDəst pədərəm babat,Bürid və kərdə mat,