Yenə qıldı səba gülzarə də’vət bülbüli-zari
Qəsidə nədir?
Qəsidə: təntənəli, uzun lirik şeir; mədh və ya öyüd üçün yazılır.
Yenə qıldı səba gülzarə də’vət bülbüli-zari,Yenə qümri məqam etdi fəzayi-səhni-gülzari.
Yenə düşdü həvadən səbzəzarə qətreyi-şəbnəm,Yenə gülzarə saldı zilli-rəhmət əbri-azari.
Yenə divaneyi-eşq eylədi darüşşəfa meylin,Yenə gülzarə çıxdı guşeyi-möhnət giriftari.
Yerindən dəprədən mən mübtəlayi şövqi-qalibdir,Havadır gəzdirən yerdən-yerə səbri-giranbari.
Bu işrətgahın itmamında bir daş olmasa əskik,Məni yerdən-yerə nəql eyləməzdi dəhr me’mari.
Qədi-xəm birlə təhrikim yerimdən məhzi-hikmətdir,Qəza surətgəri bihudə gəzdirməz bu pərgari.
Məkan təğyiri sihhət mövcibidir, nola nəql etsəTəbibi-hikməti-Həq mülkdən mülkə bu bimari.
Mənə mən olduğum mənzildə rahət rəhm edib gəlməz,Düşüb zəhmətlərə naçar mən oldum tələbkari.
Həvayi-seyr qıldım irtifai-qədr üçün, ziraYerində hər mətain pəst olur əlbəttə miqdari.
Rəvaci-eşq vermək qəsdinə çıxdım diyarımdan,Hünər zaye’dir ol kişvərdə kim, yoxdur xəridari.
Məhəbbət qılmağa izhar, qürbət ixtiyar etdim,Na çarə, yox bu cinsin olduğum yerlərdə bazari.
Mübarəkdir səvadi-dudi-ahim qanda əzm etsəm,Yaman olmaz səhabın gəzdiyi yerlərdə asari.
Mükərrəmdir sirişkim qanda yer dutsam, bu yüzdən kim,Baharəngiz olur hər qanda kim, seylab olur cari.
Yenə ey bülbüli-biçarə, əyyami-bəhar oldu,İrişdi vəqt kim, bəxt ola əhli-dərd qəm xari.
Gülə gül, açıla nərgis lətafət busitanində,Qopa seylabi-zövq ilə sitəm xaşaki, qəm xari.
Sənə ola müyəssər xəlvəti-vəhdətdə gül vəsli,Nəsib ola mənə paşayi-gülrüxsar didari.
Zəhi paşayi-mülkarayi-dövlətməndü rövşəndilKi, məqbuli-cəmii-xəlqdir məcmui-ətvari.
Süluki-dilkəşi təyyi-təriqi-istiqamətdəMüxalif dövrdən qılmış peşiman çərxi-qəddari.
Həqiqətdə İlahin əkbəri-ayati-təqdiri,Şəriətdə Rəsulin ə’zəmi-ə’vanü ənsari.
Zəmanında zəmanə zülmü yox, insafi var etmiş,Ona mənsubdur zülm ilə insafın yoxu, vari.
Fərağət xabgahin bəkləyib bimi-həvadisdən,Olubdur pasibani-mülki millət bəxti-bidari.
Bəhari-gülşəni-dövlət, Əyasi-pakdamən kim,Vücudi hər xələldən pakdır, hər eybdən ari.
Zəhi şəm’i-şəbistani-səxavü lütf kim, olmuşQamu əhbabəvü ə’dayə rövşən nürivü nari.
Şəha, şəfqətşüara, sənsən ol pakizəsiyrət kim,Sənə hacət degil ehsan üçün dərdi-dil izhari.
Vücudi-bimisalin dövləti-islamə nüsrətdir,Mücərrəd seyti-rəzmin eyləmiş məğlub küffari.
Fəridi-əsrsən, əmma gəzər hər qəlbdə mehrin,Günəş birdir, vəli məqsumdur hər yerdə ənvari.
Fələkdir öylə məhkumun ki, xurşidi qılır hazir,Əgər yarı gecə bəzmində lazim olsa izhari.
Rəvandır öylə fərmanın ki, gər seylabə hökm etsə,Xilafi-təb’i-əsfəldən olur ə’layə rəfkari.
Əgər qılsan inayət vər ihanət ixtiyar etsən,Qılır təbdilə qabil lütfü qəhrin murivü mari.
Zamanın cümleyi-övqatını sübh eyləmiş guya,Çirağilə bulunmaz zülm dövrinin şəbi-tari.
Kəmali-hüsni-əxlaqın bəyan eylər açıldıqca,Səmən məcmuəsi, nəsrin kitabı, qönçə tumari.
Səfayi-təb’inə mümkün olurdu eyləmək nisbət,Bəhar ayinəsində olmasaydı səbzə jəngari.
Təsəvvür eyləmək olmaz sənə manənd bir kamil,Həmana səndə xətm olmuş kəmali-qüdrəti-bari.
Səba vəsfi-rüxün qıldıqda, gül vəsfini söylərkənTutuldu qönçə nitqi, bülbülün həsr oldu göftari.
Səbati-ədl üçün rövnəq buraxdın mülki-Bağdadə,Bəqayi-gənc üçün, ey Xizr, yapdın köhnə divari.
Bü gün Bağdadda bir kimsə yox kim ona rə’fət yox,Cəmii-mərdümi-Bağdada olmuş rif’ətin sari.
Dutulmuşdu dilim möhnət görüb, hüsni-təkəllümdən,Gətirdi yadıma zövqi-sifatın şövqi-əş’ari.
Məni əndişeyi-hirman təriqi-küfrə salmışdı,Ümidi-lütfü ehsanın belimdən açdı zünnari.
Məmalikpərvəra, yox səndən özgə bir müdəbbir kim,Dəmadəm mətrəhi-lütf edə üşşaqi-diləfgari.
Füzuli bülbüli-gülzari-hüsni-iltifatindir,Bəhar oldu, yenə göftarə təhrik etdi minqari.
Dilər təfsil ilə hali-dilin şərh eyləyə, əmmaNə şərh etsin, sənə mə’lumdur məcmu’i-ətvari.
Qalıbdır guşeyi-üzlətdə, sormaz hiç kim halin,Nə ola bir fəqirin hali kim, olmaya bir yari.
Cəfasın hiç bidil çəkməz ondan qeyri əğyarın,Onunçün qaliba xəlq eyləmişdir Tanrı əğyari.
Ümidim var kim, rəsmi-müqərrər üzrə olduqcaMüzəyyən şam zülfiylə ərusi-sübh rüxsari,
Sənə mənsub ola xəlvətsərayi-dəhr təzyini,Səninlə çizginə işrətgəhi-iqbal pərgari.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/fuzuli-yene-qildi-seba-gulzare-de-vet-bulbuli-zari
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Başqa şairlərin şeirləri · Təbiət və bahar
Dağlar da, düzlər də qızılı donda,Mənim gözlərimə yaşıl görünür.
Dəhr dərmandələrdən müşkili asan eylərDəhr dərmandələrdən müşkili asan eylər,Hicr ilə dərd birdir, vəslilə dərman eylər.
Yad et!Vəqta ki gülər bahari-amal,Hər yerdə yaşıllanır çəmənlər.
Həqqül-yəqin, fəsil 7حقیقت- تجدد تعینات، به حسب اقتضای ذاتی، که نسبیهاند ونسبیت عرض، است و العرض لایبقی زمانین، و به حسب اقتضای منتسبین اعنی الوجود و العدم طالب و مشتاق عدماند، و بر سرعت تمام ساری و متحرک به مرکز فطرت ذاتی خوداند که عدم است، به مثابت جواهر به مراکز: و تری الجبال تحسبها جامدة و هی تمرمرالسحاب.حقیقت- ظهور سرعت سریان تعین در زمان از بدیهیات است، که در هر طرفةالعین حال را تجددی حاصل میشود تا درمرتبه خویش محکوم علیه نمیگردد به ادراک، چه هر یک از اجزای آنات او مانند نهر جاری و خط ممتد مینماید، همچنین تجدد تعین مکان و سرعت سریان آن ظاهر است، چه هر یک از اجزای جسم محیط که محل مکان است در حرکت مستدیر اقتضای اخفای جزو دیگر میکند و شبهت نیست که مکان مجموع اجزای آن جسم است و تجدد تعین حرکت از ضروریات است، از آنکه خروج از قوه به فعل جز به طریق تدریج صورت نه بندد، مگر به تصور مبداء و منتها و عدم سکون متحرک بینهما و چون زمان و مکان و حرکت درهر طرفةالعین مبدل گردد، ضرورت بود که جهات و اجسام و اعراض دیگر بدین و تیره روند که محقق است که هرآنی و جزوی را از مکان و حرکت با هر یک از معروضات ایشان نسبتی است غیر نسبت اول، و هر یکی در هر طرفةالعین به حسب لبس و خلع تعین وجودی و عدمی خاص مییابند، و این معنی را محبوس و مقید زمان و مکان درنیابد: بل هم فی لبس من خلق جدید.