Töhfeyi-Sami, bölmə 464

در شهر شیروان به استیفای شماخی اوقات میگذراند این اشعار زاده ی طبع اوست:ز نکته دهنت مشکلی است در دل من

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 499

از ولایت زواره ی خراسان است در شعر همین تخلص دارد چه در عمر خود همین یک مطلع گفته بود :اما بخوش آمد گفتن شهرت تمام داشت و با سید علی درویش زواره ای مصاحب بود اگر سید مذکور گفتی که فلان شربت بیاورید او سوگند میخورد که در خاطر من آن میگذشت و گاه بود که افیون او را فرو برده بود گاهی در مجلس کسی رباعییی میخواند از او می پرسیدند که چون شعری بود؟ میگفت من هرگز مثل این قصیده ی پر زور نشنیده ام و گاه گه در مجلس نشسته بودند داد میکردند که تریاکش فرو برده ناگاه او سر بر میآورد و میگفت عجب شعرهای سوزناک خواندید!! آخر از سوگند دروغ بسیار هلاک شد.

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 500

در شهر خود به عصاری اوقات میگذراند. بسیار فقیر و درویش نهاد است و شعر او خالی از لطافتی نیست . این دو مطلع از اوست :آری بدل نرفت کسی از دیار خویش

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 550

مرد بی تعین است این مطلع از اوست :بجانم از غم هجر تو ای نامهربان امشب

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 551

به تجارت اوقات میگذراند . این مطلع از اوست :ابرو کمان من که بکین میکشد مرا

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 554

از جمله درویشان و از زمره ی ایشان بود، این مطلع از اوست :وه که دلم کباب شد ز آتش بیوفاییت

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 557

وی نیز از شعرای توران است و از آنجا بشروان افتاده عاشق سلطان خلیل میرزا شده و در عاشقی زحمت بسیار کشیده تا متوجه عالم عقبی گردید این سه مطلع از اوست :تا حلقه گیسوی نگاری نگرفتم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 562

قصه خوان و شاعر بود چند روزی بخدمت صاحبقران میرسید این شعر را زمانی که در ملازمت بوده گفته :شاها، بدولت تو حیثیتم بسی هست

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 587

پدرش به سیراب فروشی معروف بود اما او شاعر است این مطلع مشهور از اوست :شب روم بر بام آن مه چشم بر روزن نهم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 608

اوقات بکاسبی میگذراند این رباعی از اوست :پیوسته بدل یار غم یار کشم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 609

از شعرای مشهور شیراز بود، میان او و صبوحی ابواب هجو مفتوح بوده همدیگر را هجوهای رکیک میکرده اند که ایراد آن لایق این مختصر نیست .این مطلع از اوست :بر شاخ سر و قمری نالان به بند توست

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 635

از جمله ارباب سمنان است و شعر بسیار دارد و در شعر جفایی تخلص میکند این بیت از اوست :

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 645

در خدمت امرای ترک بسر می برد و در آخر بخدمت حضرت صاحبقرانی سرافراز شده از جمله مخصوصان گشت و فی الواقع لیاقت آن داشت چه، بسیار مرد فقیر و درویش نیک نفس خیرخواه بود و در شاعری نیز طبعش بسیار خوب افتاده و از شعرای ترک کم کسی را رتبه او تواند بود، دیوان غزل را تمام کرده و قصاید نیز دارد . و در مثنوی نیز خوب بود، جواب گوی و چوگان مولانا عارفی گفته، این بیت در تعریف جغه از آن کتابست :باشینده جغه سی عنبر افشان

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 662

از ترکان چمش کزک است، رمال خوب و ندیم مرغوب بود اما ملحد طور واقع شده، شعرهای طرفه میگفت و دعوی کیمیاگری و علوم غریبه میکرد این چند بیت طرفه از اوست :سنیک در یا الهی جمله فرمان

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 3

صحیفه اول: در ذکر شمه ای از حال فرخنده مآل حضرت صاحبقران مغفور و اولاد و احفاد سلاطین معاصر ایشانصحیفه دوم : در ذکر سادات عظام و علمای افادت اعلام

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 7

والی گیلان و لاهیجان . مصرع : گلبن انبته الله نباتا حسنا گلدسته بوستان لطافت و صفا، بصفت تهور و شجاعت، و شیوه بذل و سخاوت، از اقران در پیش، و در اضائت انوار رشادت و نجابت از اخوان بیش بود. خلف صدق غفران مآب کار کیا سلطان احمد است و نسبت عالی حسبش به امیر کیای ملاطی که از اجله سادات حسینی است منتهی میشود بنابر سمت سیادت ذکر او بر سایر سلاطین که پایه سبقت دارند تقدیم یافت، القصه، چون پدر بزرگوارش داعی کبیر را لبیک گفت مسند ایالت را خالی گذاشت بنابر وصایت او سلطان علی کیا نام برادر مهینش علم سروری برافراشت و در اندک وقتی میانه برادران بنزاع انجامیده و به نیروی امرا، که بدو گرویده بودند ایشان را از میان برداشت، هیهات! هیهات، مصرع : این از فلکست از حسن نیست.در شهور سنه ثلاث و تسعمایه «۹۰۳» در گذشت و این مطلع از او بر صحیفه دوران یادگار ماند

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 8

پادشاه عدل گستر و شهریار رعیت پرور بود، بهار ایام دولتش، چون ایام بهار خرم و خوش، خرمی ایام سلطنتش مانند هنگام خرمی دور از غم و و بیغش بی تکلف مدح گستری، بدانچه او موفق شده کم پادشاهی را میسر شده، چون بسطت زمان سلطنت و توفیق ساختن بقاع خیرات و رعایت علما و طلبه علوم و ادرار وظایف و اشاعه مبرات چنانکه در ایام سلطنت او دوازده هزار طالب علم در هرات موظف بوده اند دیگر معموری بلاد و رفاهیت عباد و رعایت اهل هنر و شعر از این قیاس توان کرد. در واقع کسی را که چون میر علیشیر چاکری و چون مولانا جامی مدح گستری باشد. همانا که از مدحت مادحان غنی و از صفت واصفان مستغنی است.سلسله نسبش به خسرو ایران و توران امیر تیمور گورکان بر این وجه منتهی می شود.سلطان حسین میرزا بن منصور بن بایقرا بن حسن بن عمر شیخ بن امیر تیمور مذکور، و نسبت او به چند واسطه باجداد چنگیز می پیوندد. چنانکه از کتب مفصله تواریخ معلوم میشود، او ببرادر خود بایقرامیرزا که بعد از فوت پدر در صدد تربیت او بوده منسوبست و در اوایل عمر خود مشقت بسیار، از چرخ ستیزه کار کشید بعد از سرگردانی در بوادی و صحاری در شهور سنه خمس و سبعین و ثمانمایه «۸۷۵» بر یادگار محمد بایسنغری دست یافته و او را در هرات دست حیات بر تافته بسلطنت تمام ملک خراسان رسید و مدت سی و هفت «۳۷» سال در مسند سروری غنود بعد از آنکه سنین عمرش از حد ستین گذشته بود و بحدود سبعین مشرف گشته در شهور سنه احدی و عشر و تسعمایه«۹۱۱» در موضع بابا الهی، بجوار رحمت الهی ارتحال یافت گویند که در ایام سلطنت خود جهت ترویح روح پر فتوح امام الثقلین ابی عبدالله الحسین علیه الصلواه والسلم هر روز دو گوسفند آش در عشور عاشورا بر فقرا و مساکین تصدق میکرده اند، در فضل و شجاعت و فهم و سخاوت او هیچکس را خلافی نیست و در خوش طبعی و هنروری او احدی را اختلافی نه و طببعت و سلیقه نظمش از رساله مجالس العشاق که رقم زده کلک بیان آن سرور باستحقاق است معلوم میتوان کرد و این غزل و چند بیت از جمله اشعار آن پادشاه عدالت شعار ثبت افتاد.از غم عشقت مرا نی تن نه جانی مانده است

Sam Mirzə3 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 47

نهال اصلش از بوستان سادات تبریز است در خراسان نشو و نما یافته و از فنون قابلیت بهره مند گشته از غایت استقامت طبع الفاظش فصیح و محاوراتش ملیح است این مطلع از اوست :ز راستی قد الفاظ او چنان موزون

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 57

از اکابر سادات عراق است و مولدش طیب آباد و از غایت طهارت اصل و قدمت دودمان احتیاج به تعریف و بیان ندارد پیش از این بدو سال به حج رفته بطواف حرمین شریفین مشرف گشت بعد از معاودت از او شعر خودش طلب داشت . اینکه درج شد فرستاد . تخلص واقفی میکند :سگ کوی تو مقیم حرم محترم است

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 94

که اکنون بر مسند قضای ری متمکن است پسر قاضی سید عبدالله است، در طبیعت شعر و سلیقه انشاء و تتبع فقه مشهور است . این مطلع از اوست :نه مرا شهره ی شهر این دل حیران کرده

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 95

برادر زاده ی قاضی عبدالله مذکور است طالب علم خوب بود و در شعر هم گاهی فکری میکرد . این مطلع قصیده از اوست :جهان طفل است و پیر عشق استاد سخندانش

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 96

از سادات قاضی سیف الدین است و مرد گوشه نشین این مطلع از اوست :جز ناله رفیقی من بیمار ندارم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 103

پسر امیر عنایت الله متولی امامزاده عبدالعظیم است و خالی از حدت مزاجی نیست و شعر بسیار زیاد دارد این مطلع از اوست :ساقی چه دهی جام می ناب بدستم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 106

برادر سید شاه میر است و جوانی فقیر، این مطلع از اوست :ز دل رشک آیدم چون بگذرد در دل خیال تو

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 109

از سادات اصفهان بود همیشه عمر در شرب مدام صرف مینمود این مطلع اوست :دلا دیوانگی و عاشقی یاران هم دردند

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 114

از سادات رضوی است و اخلاق حمیده و اوصاف پسندیده بسیار دارد و در شاعری طبعش خوبست این مطلع از اوست :آمد رقیب و طره ی جانان من گرفت

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 115

از سادات قزوین است، این مطلع از اوست :مستی می عشق ز خود بی خبرم کرد

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 117

از سادات شهر مذکور است و طالبعلم خوبست این مطلع از اوست :دمبدم بهر تو ای غنچه دهن می میرم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 122

از سادات قاضی سیف الدین است و بطلب علم اوقات میگذراند این بیت از اوست :ز سوز سینه ام بیهوش گردد هر گه او یکدم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 125

از سادات حسینی گیلان است اما در قزوین مسکونست و عاشق جوانی شده شب و روز در خدمت جوانست و شبها در گرد کوی او پاس میدارد. این مطلع از اوست و مناسب حال اوست :بسلامت ز سر کوی ملامت نروم

Sam Mirzə1 dəq