Töhfeyi-Sami, bölmə 451

از فیروز کوه عراق و در مداحی طاق است این مطلع از اوست :خو کرده دل اهل وفا با ستم تو

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 467

اندک مولویتی داشته گویند در زمان قحط او را آدمیخواران خورده اند این مطلع از اوست :جدا ز شست تو چون تیر بی بیقرار توام

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 470

به خوش طبعی و ملایی ممتاز بود این مطلع از جمله اشعار اوست :وه! چه خرامست قد یار را

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 479

متقی و پرهیزکار و مؤمن و کم آزار است و در شعر قصاید نیک در منقبت گفته، دیوان غزل تمام کرده و مثنوی در بحر سبحه الأبرار گفته و از علم قافیه و عروض و معما نیز با خبر است این مطلع از اوست :وین شادی دگر که بسوی تو میکشد

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 482

وجه معاش از صنعت مذکور بهم میرساند این مطلع از اوست :گریه بسیار چون شمع از برای من کنی

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 484

اصلش از خواجه زاده های ساوه است اما در کاشان متولد شده و اشعار او اکثر یاوه است این مطلع از اوست :حاصل از عشق توام غیر پریشانی نیست

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 501

مردی درویش و متقی است و اکثر اوقات او بشاعری صرف میشود. در قوافی غلط بسیار میکند این مطلع از اوست :بی تکلف گوشه میخانه جایی بوده است

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 502

مولدش هرات بود و وجه تسمیه او اینست که هر قصیده و غزلی که میگفت چندانکه قافیه داشت میگفت . اگر چه غزلی صد بیت می شد و اگر دیگری قافیه پیدا کردی که او نگفته بودی زر داده میخرید! و داخل شعر خود می ساخت و اصلا مقید بمعنی نبود، خواجه حبیب الله ساوه ای که وزیر درمش خان لله من بود غزل ردیف سفید . خواجه حسن دهلوی را در میان انداخته بود. او در مدح خواجه مذکور جواب گفته . این دو بیت از غزل اوست :دگر ره بازمیگردم که شاید بینم این بارش

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 526

از جمله شعرای همدان است این مطلع از از اوست :برویت خط سبز و خال مشکین ای صنم با هم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 546

او نیز از جمله سکنه آنجاست مرد فاضل آدمی صفت و بسیار خلیق و بی آزار و بغایت حلیم و همواره بوده و پیش از آنکه از ثمره ی شجره ی فضیلت بهره یابد از میوه ی عمر گرانمایه بی بهره گشته این دو مطلع از اوست :رقیب از قتل من تا کی سخن با یار میگویی

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 561

از ولایت سبزوار است شاعر بدی نبوده این مطلع از اوست :به مسجدی که روم در فراق دلبر خویش

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 572

از ولایت ری است وجه تسمیه او آنکه گوییا بیان واقع بود اما اگر این زمان هشیاری تخلص کند مناسب است، اما نعوذبالله از خرگدایی او . اگر از کسی چیزی بخواهد و نداشته باشد با وی میگوید که چون چیزی نداری باری فاتحه ای جهت من بخوان. از اشعار او این مقطع نوشته شد :مستی سگ دیوانه آن طرفه غزالست

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 594

از جمله شعرای مشهد مقدسه است این مطلع مشهور از اوست :منم از عشق بتی شهره ی ایام شده

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 597

به شمشیر گری در شهر خود اوقات ضایع میکند و شعر بسیار میگوید غزلیات او از هفت هزار بیت متجاوز است این مطلع از جمله اشعار اوست :کسی لاف وفا داری زند با دلربای خود

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 599

در سمنان بشمشیر گری اوقات میگذرانید و فی الواقع که طبعش از انگیزی خالی نبود این مطلع از اوست :هزار پاره اگر دل به تیغ یار شود

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 600

مردی طالبعلم و فقیر است و در درویشی و کم آزاری کمتر کسی چون او واقع شده این مطلع از اوست:هزار ناوکت از غمزه بر جگر دارم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 606

عامی است و خالی از جنونی نیست اوقات به قصابی میگذراند این مطلع و بیت از اوست :گاهی مرا درون دلی گه بدیده ای

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 611

اگر چه شروانی بود اما در شیراز میبود و شعر بسیار گفته این مطلع از اوست :سر به پیرانه سر افشاند یقینی در عشق

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 638

پسر امیر نور سعید است که از اعاظم امرای جغتای بوده و نبیره ی امیر شاه ملک که رکن السلطنه امیر تیمور گورکان است و خودش جوانی بغایت خوش فهم و بسوز و درد بوده چنانکه مصرع : توان شناخت ز سوزی که در سخن باشد . این دو مطلع از اشعار اوست :هر زمانم قامتش در ناله زار آورد

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 646

از جمله خدام آستان ملایک پاسبان امام انام و مقتدای اهل اسلام امام علی بن موسی الرضا علیه السلام من الملک العلام علیه التحیه و الثناست .اصلش از میرزاده های جغتای است و خود نیز در پیش بابر میرزا رتبه عالی داشت شبی حضرت امیرالمومنین و امام المتقین اسدالله الغالب علی بن ابوطالب را در خواب دید، او را بترک دنیا فرمود که ترک الدنیا رأس کل عباده و حب الدنیا رأس کل حطیه و توجه بآستان عالیشان امام همام اشارت فرموده اند. بنابر آن بترک امارت گفته و بدرگاه عالم پناه روی آورده مدت پنجاه سال در آنجا اوقات بعبادات گذرانیده و معاش از وجه کتابت بهم میرسانید . و از هیچکس طلب و توقعی نکرد و بعد از آن باین رتبه عالی سرافراز گشت و حال چند سال است که بدین خدمت مشغول است . خط را خوب مینویسد و در علم اعداد مهارت دارد. و در شعر و معما نیز طبعش خوبست و با اینهمه درویشی و دردمندی بسیار خوش صحبت و شیرین سخن واقع شده. این مطلع زاده ی طبع آن سعادت آثار است :

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 657

لر است خود او میگوید از نسل اتابکان لرستانم مردی است که خود را در اکثر امور داخل میداند اما در هیچ امر دخل ندارد، اول مهماندار نواب صاحبقرانی بود بعد از آن یوز باشی و خلیفه قورچیان کرد شد، اگر شعر نفرمایند بسیار خوبست از شعری که از او نوشته میشود صدق مقال کاتب معلوم میگردد .روی شه را ز دور دیدم من

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 667

از چپانیان شهر هرات است و بسیار بی قید و لاابالی است مردم شهر با او هزل های قبیح میکنند و او نیز در تعرض و دشنام پای کمی ندارد و در محلی که من در هرات بودم شعرا این غزل مولانا جامی را جواب میگفتند که :مطلع

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 673

ولد انصاری بود از عدم فضیلت به حمامی گری قیام میکرد این مطلع از اوست :

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 686

پسر پهلوان سلطانعلی بیلدار سبزواری است اما او را در بیلداری دستی نیست خط نستعلیق را بد نمی نویسد این مطلع و بیت از اوست :گل میشود از همدمی خار پریشان

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 689

از ولایت ساوه است این مطلع از اوست :هر لحظه سوزد آه بنوعی دگر مرا

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 695

جانانه قلندر است و من بازاریاو در طلب زر است و من با زاری

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 696

از مردم قزوین و مرید نوربخشیان است و بتجارت مشغول این مطلع از اوست :

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 1

بعد الحمد قبل کل کلامبصفات الجلال و الاکرام

Sam Mirzə5 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 15

از اولاد امجاد بابرمیرزاست در زمان سلطنت همایون پادشاه بعضی از اوقات حکومت قندهار باو تعلق داشت در محلی که پادشاه مذکور از ولایت بکر بسرحد آلکای آن برادر رسید نسبت بدان برادر یوسف صفت غدری اندیشید میخواست که به چاه هبوطش اندازد آخر بموجب من حفر بئرا الاخیه وقع فیه قضیه منعکس شده در حینی که از درگاه گیتی انتباه با سپاه ظفر پناه بالکای مذکور رسید او را بچنگ آورده رقم عفو و اغماض بر جرایم او کشید آری : «از کریمان نسزد آنچه خلاف کرم است » بهر حال این مطلع در آن شبی که « جوان او» اختیار نام از او جدا شده بود بی اختیار از او سر زده.چنان بیخود شدم از دوری آن گلعذار امشب

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 22

حسین بن شاه بیک بن امیر ذوالفنون ارغون، امیر ذوالنون یکی از امرای معتبر سلطان حسین بود و حکومت قندهار تعلق باو میداشت و بعد از او شاهی بیگ چند روز در آن ولایت علم ایالت برافراشت آخر محمد بابر پادشاه بن سلطان ابو سعید میرزا لشکر بدان ولایت کشید و او تاب مقاومت نیاورده در شهر قندهار متحصن شد و زمان محاصره سه سال امتداد یافت آخر بصلح شهر را تسلیم کرد و خود بصوب ولایت سند روان شد و تا آخر ایام حیات دارائی آن مملکت بدو مخصوص بوده است بعد از آنکه شاه روح، دست تصرف از شهر بدنش کوتاه کرد میرزا شاه حسین بر مسند پدر نشسته والی سند و آن حوالی شد و بعمارت قلاع و تعمیر بقاع موفق بود و حالیا قریب بیست سال است که فرمانفرمای آنجاست و او مشهور است که بحدت ذهن و دوام عیش مشغول بوده و گویند در تصویر دستی دارد و گاهی بگفتن نظم خاطر می گمارد و این مطلع از اوست :دامن بمیان بر زده جانانه ام امروز

Sam Mirzə1 dəq