Töhfeyi-Sami, bölmə 61

برادر میر راستی است مردی سپاهی وش ترک مشرب است چنانکه بعضی اوقات بنوکری ترکان قیام مینمود حال در تبریز متولی نصریه است و احتساب آنجا نیز متعلق باوست و دغدغه شاعری و خوش طبعی نیز دارد این رباعی از اوست :ای شوخ بیا فکر من بیدل کن

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 67

همدانی است و چون بیشتر اوقات از تناول بنگ بیخود است بیخودانه اعمال از او سر میزند چنانکه روزی در غلیان نشأه به مسجدی رفته در حالت نماز بنگ او را ربودند بعد از آنکه بیدارش کردند گفت عجب مردم بیحالی بوده اند من در سجده و حالت بودم . این مطلع از اوست :روی تو بدر و ابروی پرچم هلال عید

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 69

کدخدا و پیشوای آن مملکت است بسیار آدمی خلیق است و ملا و حکیم مشرب و در شعر نیز طبعش خوبست این مطلع از اوست :ابروان تو طبیبان دل افگارانند

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 80

ساوه ایست .ابدال وش و دیوانه طور میگردد . این مطلع از اوست :گر خدنگی بر دل آید زان کمان ابرو مرا

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 86

از کهنه شاعران کاشان بود این مطلع از اوست :خال رخسار تو را در دل نشستی داده ام

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 88

از شهر کاشان است و بطبابت مشغول و در آن علم رسائل پرداخته و در حکمت عملی نیز رساله ای نوشته موسوم به اخلاق هاشمی و دیوان غزل هم دارد . این مطلع از اوست :ما نقد عمر صرف ره یار کرده ایم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 92

وصی قاضی عبدالله است که از جمله سادات قاضی سیف الدین است و اجدادش در ری به امر قضا مشغول بوده اند و او نیز مدتی قاضی بود و از علم فقه و انشاء وقوفی داشت این مطلع از اوست :ز هر یک دانه خالت خرمنی غم بر جگر دارم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 93

کاشانی است و از کمال شهرت در هجو و بی قیدی و وسعت مشرب و بی حیائی محتاج به تعریف نیست . هفتاد سال است که اوقات عزیز را بدان خواری میگذراند . این مطلع از اوست :غم تو هر که خورد شاد و بی الم باشد

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 98

از سادات ری است و متقی تخلص میکند وجه تسمیه او آنک در سن کهولت رساله عوامل نحو را میخواند و ظرفا او را بدین اسم مشهور ساخته اند.اکثر اوقات در خواب شعر میگوید این مطلع در تعریف مازندران از اوست :اندرین مازندران کس را نمیگیرد ملال

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 100

پسر سید مذکور است و او نیز مدتی در خدمتگاری آستانه می بود . این مطلع از اوست :دست رقیب داشت بدست آن نگار مست

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 104

« شاهکی » : پدرش از سادات قم است اما او در ری می باشد و گاهی شعر میگوید این دو مطلع از اوست :مدتی شد که جدا از رخ جانان شده ام

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 105

برادر امیر هدایت الله مذکور است و مطلع فوق از اوست «منظور بیت زیر است» :چو از عشقش بود صد چاک در پیراهن جانم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 111

در شهر خود به بقالی اوقات میگذراند این مطلع از اوست :دارم بسینه ناوکی از چشم پر فتنت

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 112

از سادات سبزوار است برادر اعیانیمیر محمد قاسم نسابه : بس لوند مشرب و بی قید بود، گاهی بگفتن شعر مبادرت می نمود، این مطلع از اوست :

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 120

از سادات حسینی کاشان است پدرش به تولیت مزار بابا شجاع الدین فیروز که در شهر مذکور است اوقات میگذراند اما او را داعیه سپاهیگری شده به تیراندازی میل کرده و در آن کار استاد شده ترک وطن کرده پیاده در رکاب نواب حضرت صاحبقرانی بسر می برده گاهی دغدغه شاعری هم دارد و به هجو مردم را می آزارد چنانکه خواجه قباحت جراح را که جراح نواب صاحبقرانی است هجو کرده بود و او نیز مثل آن، کلمه ای چند در سلک نظم آورده که در ایراد آن بی حیائی ظاهر میشود بنابراین بنوشتن آن گستاخی واقع نشد بهمه حال این مطلع را شعر خود میداند :ما کشته عشقیم نداری خبر از ما

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 121

از حفاظ سبزوار است و خالی از لطف طبعی نیست این مطلع از اوست :تا در دماغ بوئی زان مشکبو غزال است

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 126

از جمله سادات سمنان، بصباحت رخساری و لطافت گفتاری ممتاز و مستثنی است، این مطلع از اوست :غنچه آهسته ز لعل لب جانان دم زد

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 129

از سادات شیراز است و در صحافی و لاجورد شوئی وقوفی دارد و میگویند که در ساز هم دستی میزند این مطلع از اوست :ز عقل بیهده پیمای خود مقید دینم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 134

برادر میر مقبولی : است که قبل از این مذکور شده در طلب علم زحمت کشیده و در رمل وقوفی دارد . این مطلع و بیت از اوست :مه من شیوه ی یاری و دلداری نمیداند

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 136

مرد طالب علم متقی است و در علم موسیقی وقوف تمام دارد این مطلع از اشعار آن نادره گفتار است .بس که سیل غمت از دیده دمادم گذرد

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 140

پسر میر سر برهنه است که چندگاه از جمله صدور سلطانحسین میرزا بوده اما بر عکس پدر میل ساز نموده در نواختن قپوز مهارتی تمام داشت این مطلع از اوست :در شب هجرت چرا عالم بچشمم شد سیاه

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 141

از سادات منیع السادات نیشابور است و در خوش طبعی و رقت ذهن بغایت مشهور و خطوطش خصوصا نستعلیق بسیار خوب در محاورات و آداب صحبت مرغوب این مطلع از اوست :بردار نقاب از رخ و حیرانی من بین

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 144

عامل کامل و نکته دان فاضل بود کواکب فضائل نفسانی، از مطلع آن معلم ثانی، طالع و انوار تجرد در اکثر فنون و مقاصد علوم از مواقف تألیف تحریرش ساطع، در اوایل حال و جوانی در خدمت حضرت ارشاد پناه هدایت دستگاه سلطان حیدر صفوی قدس سره العزیز مشرف بوده باشارات شفا بشارات آن قدوه ی ارباب نجات جهت تحصیل کمالات روی توجه بجانب خراسان کرده بود و در اکثر علوم معقول و منقول سرآمد ارباب کمال گردید و از آنجا معاودت فرموده خادم حظیره ی مقدسه گشت و اوقات فرخنده ساعاتش بنشر علوم میگذشت و در شهور سنه خمس و تسعمایه برحمت حق پیوست . عمر شریفش از هفتاد سال متجاوز بود گاهی تفنن بگفتن شعر میفرمود . این رباعی در توحید از آن سر دفتر ارباب تجرید است .ای گشته ز ذات خود هویدا چون نور

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 151

حاوی فضایل نفسانی و جامع اختیارات بدیع الصفات کمالات انسانی، اصفهانی است در طب شاگرد نفیس مولانا صدرالدین علی شیرازی است بعد از آنکه مولانای مذکور مدتی در گیلان رشت بسر برده بودند بخدمت صاحبقرانی مغفور مشرف گشت، این مطلع از اشعار اوست :دامن از من چه کشی، ای بتو ام عهد درست

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 152

بافق قصبه ایست از قصبات ولایت کرمان و وی در ملک سخنوری و طلاقت بیان سحبان زمان، لا تکلف، تا اختر فضایلش بافق کمال برآمده از پرتو طلوع آن عرصه ساحت فصاحت روشن است . و تا گلبن افضالش در جویبار سرابستان کمالات سرکشیده فضای دلگشای بلاغت از سایه گلشن او خرم و اگر بجواهر اشعار آبدارش ابکار افکار را ترصیع کنند رواست، و اگر فصحای بلاغت انجام سبحه سان دست بدستش گردانند سزاست، این اشعار عذوبت آثار از اوست :نخواهم بگذرد سوی چمن باد از سر کویش

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 154

از طوایف معتبر قزوین است و در اکثر علوم معقول و منقول متین، سلیقه شعرش جبلی و شیوه ی فضلش فطری است. چنانکه از این دو بیت قصیده که در مدح حاکم گیلان گفته مبین میشود .آنک گاه افاده و تنجیم

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 162

از علوم خصوصا طب باخبر است و از فنون و صنایع شعری نیز مخبر، چنانکه در آن فن رساله ای تصنیف کرده این مطلع از اوست :تا دل آواره را پهلوی او جا سازمش

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 179

اصلش از خاکیان شیراز است و در تبریز متولد شده از اوان صبی الی یومنا هذا در دفتر خانه همایون بامر استیفا اقدام مینمود الحق در فن انشاء سخنانش بروجه وجیه و سیاق کلامش در باب معاملات بر همت توجیه، سلیقه اش در این دو، وادی بغایت عالی در شعر شناسی و سنجیدگی مسلم اعالی، از غایت استقامت طبع در میانه اهل قلم انگشت نما و آواز فرح افزایش مفرح القلوب و غم زدا است، این رباعی از نتایج طبع آن روح افزاست :زنهار مجو یار که دل را بار است

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 180

مشرف اصطبل صاحب قرانی است اصل او از کاشان است مردی فقیر و ندیم مشرب است شعر تزریق را بهتر از شعرای زمان میگوید از جمله لیلی و مجنونی گفته که این دو بیت از آنست :روزی که ز عشق میزدم لاف

Sam Mirzə1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 182

اصفهانی است در فن سیاق مهارت تمام دارد این مطلع از اوست :سرکویش که شد اهل نظر را سجده گاه آنجا

Sam Mirzə1 dəq