Şeyx Mahmud Şəbüstəri · Şeir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
چرا مخلوق را گویند واصلسلوک و سیرِ او چون گشت حاصل؟
Kənzül-həqayiq, fəsil 36گرت امروز سوی ظلم میل استبدان کان میل فردا چاه ویل است
Gülşəni-raz, fəsil 42اگرچه خور به چرخ چارمین استشعاعش نور و تدبیر زمین است
Gülşəni-raz, fəsil 48قدیم و مُحْدَث از هم خود جدا نیستکه از هستی است، باقی دائما نیست
Gülşəni-raz, fəsil 59بت اینجا مظهر عشق است و وحدتبود زنار بستن عقد خدمت
Gülşəni-raz, fəsil 10به نزد آنکه جانش در تجلّی استهمه عالم کتاب حق تعالی است
Kənzül-həqayiq, fəsil 12چنین گفتند دانایان اسرارکه چون حق کرد نور خویش اظهار
Kənzül-həqayiq, fəsil 21به صورت آدمی کرده است نقاشاگر مردی به معنی آدمی باش
Kənzül-həqayiq, fəsil 25یقین دان رزق جان از علم و دین استنباشد جز به سعی انسان یقین است
Kənzül-həqayiq, fəsil 30ببین چون بهترین مهتران اوستبه جان سر همه پیغمبران اوست
Gülşəni-raz, fəsil 32بنه آیینهای اندر برابردر او بنگر ببین آن شخص دیگر
Kənzül-həqayiq, fəsil 32صراط اندر حقیقت چیست راهستچو بگذشتی از آن جان را پناه است
Gülşəni-raz, fəsil 39یکی دریاست هستی، نطق ساحلصدف حرف و جواهر دانشِ دل
Gülşəni-raz, fəsil 60نظر کردم بدیدم اصل هر کارنشان خدمت آمد عقد زنار
Kənzül-həqayiq, fəsil 4به کلی دور شو از رسم و عادتبگو از جان و دل قول شهادت
Həqqül-yəqin, fəsil 6حقیقت- ممکن امری است اعتباری که عقل بر وفق خویش از ادراک وجود و عدم به هم درذهن ترکیب کند، و چون به نهایت طور خویش رسد که مبداء طور کشف است حکم کند بدانکه اعتباریات را در خارج وجودی نیست: ان هی الا اسماء سمیتموها انتم و آباءکم.حقیقت- جسم وجسمانیات از جواهر و اعراض به جملگی از امور اعتباریاند، به حقیقت وجود خارجی ندارند: کمثل عیث اعجب الکفار نباته ثم یهیج فتراه مصفرا ثم یکون حطاما.
Gülşəni-raz, fəsil 22نبوّت را ظهور از آدم آمدکمالش در وجودِ خاتم آمد
Kənzül-həqayiq, fəsil 23چو دنیا مومنان را هست زندانمشو ساکن درین زندان چو رندان
Kənzül-həqayiq, fəsil 31بمیر ای بیخبر گر میتوانیبه مرگی کان به است از زندگانی
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 1حمد و ثنای بی عدد ذوالجلالی را که آثار قدرت او در عالم آفاق و انفس چون آفتاب جهانتاب بر چشم اهل بصیرت تابان است کقوله تعالی: «سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسهم حتی یتبیّن لهم انّه الحق»؛ و اظهار صنع او در ظاهر و باطن عالم مُلک و ملکوت روشن و عیان است کقوله تعالی: «و فی الارض آیات للموقنین و فی انفسکم افلا تبصرون»؛ بلکه از اوج گنبد خضرای افلاک تا حضیض مرکز غَبْرای خاک جمله دلایل هستی اوست کقوله تعالی: «انّ فی خلق السموات و الارض و اختلاف اللیل و النهار لایات لاولی الالباب»؛ و هیچ ذره از ذرات عالم از فیض جود و کرم او خالی نیست کقوله تعالی: «فاینما تولوا فثم وجه الله»؛ و ذرات و قطرات جبال و بحار جمله در تسبیح و تهلیل حضرت اویند کقوله تعالی: «و ان من شیء الا یسبّح بحمده».و صلوات و تحیّات فراوان بر جان انبیا و رسل، علیهم السلام، علی الخصوص بر جان پاک مهتر پیغمبران و پیغمبر آخر زمان محمد مصطفی- علیه افضل الصلوات و اکمل التحیّات- باد که خلق را از هاویۀ جهالت به واسطۀ انوار هدایت خلاص گردانید و بعضی از خلایق را به علم خداشناسی خاص گردانید و به واسطۀ معرفت نفس به معرفت حق رسانید که: «من عرف نفسه فقد عرف ربّه»؛ و بر جان اهل بیت و خاندان و یاران او و سلّم تسلیما کثیرا.
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 5بدان که حق تعالی مردم را بجهت آن آفرید تا او را بشناسند و بپرستند کقوله تعالی: «و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون»، ای لیعرفون. یعنی نیافریدیم جنّیان را و آدمیان را مگر از برای آنکه حضرت ما را بشناسند و بپرستند. و در احادیث الهی چنین آمده است که داود نبی، علیه السلام، از حضرت حق تعالی سؤال کرد که الهی حکمت چه بود که عالم و آدم را پیدا کردی؟ خطاب آمد که: «کنت کنزاً مخفیاً فاحببت ان اعرف، فخلقت الخلق لکی اعرف». و معنی این حدیث قدسی را شیخ فریدالدین عطار در نظم بیان فرموده:ز رب العزة اندر خواست داود