Dördüncü pərdə
Səhifə 1 / 3
Qorxmazovun həyəti. Yaydır. Divardan telefon asılmışdır, əncir ağacından boks topları sallanmışdır. Həyətin ortasında quyu var. Pərdə açılarkən Dünyanın radioqəbuledici cihazla plastinka çaldırdığı görünür. Tez-tez telefon zəng vurur. Dünya gah priyomnika, gah telefona sarı gedir.
Dünya (dəstəyi götürür)
Qulaq asıram. Kimdir danışan? Bir nəfər? Bir nəfər olsaydınız, dərdim nəydi ki. Necə? Sənin nə ixtiyarın var ki, mənim ərimin anadan olan gününü təbrik eləyəsən? Həyasız! (Dəstəyi asıb radioya tərəf gedir.) Yəqin o karnavalda gördüyüm arvadlardan biridir. (Telefon zəngi) Hə, səsini çıxartsana, zəhrimar, çor! (Dəstəyi asır.) Bu ev deyil, dəlixanadır! (Yenə də zəng) Qulaq asıram. Köpək qızı, atboy verdi.
Qorxmazov (yüngül paltarda evdən çıxır)
Nə yaman çox yatmışam, fizik-kulturamın vaxtını keçirmişəm... (Saata baxır.) Arvad, deyəsən den rojdeniyama dəm-dəsgah açmısan axı...
Dünya
Sənin anadan olan gününə yekə bir daş düşəydi, daş! Bayaqdan adamların telefonu partdatdılar ki...
Qorxmazov
Arvad, heç olmasa bu gün mənə dolaşma.
Dünya
Şəhərdə bir arvad tapılmaz ki, ona telefon nömrəmizi verməmiş olasan.
Qorxmazov
Dünya, bəsdir Dünya!
Dünya
Yaxşı, uşaq hələ də Nadirin boynunda qalır?
Qorxmazov
Əlbəttə, öz adamları deyir ki.
Dünya
Bəs niyə o əxlaqsızı atmırsan idarəmizdən bayıra?
Qorxmazov
Arvad, onlara da havadar çıxan var ey, yoxsa onda nə var ki. Məsələ lap bu gün-sabahlıqdır.
Dünya
Görək də. Yaxşı, sənin qonaqların kimlərdir?
Qorxmazov
Öz səmimi dost-aşnalarım... Dilavər, Bayramalı, Dəmirov və tağdali...
Dünya
Bu tağdali kimdir, böyük adamdır?
Qorxmazov
Yox canım, tağdali adam deyil, yəni və qeyrə və qeyrə.
Dünya
De görüm çağırdıqlarının arasında arvad xeylağı da var?
Qorxmazov
Yox, sakit ol. Adıma qəzet gətirməyiblər ki?
Dünya
Hələ yox.
Qorxmazov
Həmişə alaqaranlıqda gətirərlər, indi gör bəxtimdən ordenlərimizə görə nə yaman apazdat eləyir.
Dünya
Ürəyin suya dönməsin.
Qorxmazov
Eh, başımı qarışdırdın söhbətə, fizik-kulturam qaldı.
Dünya
Çox ağlın-kamalın vardı. Bunlarla oynayandan sonra bir təhər olarsan.
Qorxmazov
Dünya, beynimin, ürəyimin, kürəyimin – bir söz hər şeyimin artmasına bax bu kömək eləyəcək, bu! Al gəldi. (Boks əlcəklərini geyib ağacdan asılı toplara vurur. Toplar Dünyanın üzünə dəyir.)
Dünya
Məni vurursan?
Qorxmazov
Yavaş danışmaq kulturadır, bağırmaq xaltura, al bu da sənə fizik-kultura.
Dünya
Ay arsız, gör indi kəsirəm ya yox. (İçəri cumur.)
Qorxmazov (məşq eləyir)
Kultura, xaltura, fizik-kultura.
Dünya (əlində yekə bir mətbəx bıçağı qayıdır)
Gör kəsirəm, ya yox.
Qorxmazov
İnsafın olsun, Dünya, kəsmə!..
Dünya
Kəsəcəyəm. (Dünya topları kəsmək istərkən Qorxmazov elə bilir ki, Dünya onu bıçaqlamaq istəyir. Əlcəklərlə Dünyanı vurub özünü müdafiə eləyir.)
Qorxmazov
Camaat, kömək eləyin, məni kəsirlər!
Dünya topları kəsir. Qorxmazova tərəf cumur. Qorxmazov yorulub yerə sərələnir. Dünya gülə-gülə onun başının üstündə dayanır və bıçağı boğazına dayayır.
Dünya
Kəsim?
Qorxmazov
Hara tələsirsən, ay arvad? Qurban bayramına hələ çox var.
Dünya
Yazıqsan, qalx ayağa!..
Qorxmazov (qapıya tərəf baxır)
Aha, deyəsən, qonaqlarımız gəlir. Arvad, sən süfrəyə rəhbərlik elə, mən də qonaqlara.
Dünya
Xörəklər yandı deyəsən. (Mətbəxə cumur).
Dilavər (gəlir, əlində kağıza bükülü bir stol modeli var)
Salaməleyküm!..
Qorxmazov
Hə, kak zdorov?
Dilavər
Sansız təşəkkür... (Həyəti nəzərdən keçirir.) Pəh, pəh, ölmə, ölmə. Həyət deyil, guşəyi cənnətdir. Nəzərgahı cəzb eləyir.
Qorxmazov
Sağ ol.
Dilavər
Sansız təşəkkür. Bugünkü yomialinizə iki hədiyyəmlə gəlmişəm.
Qorxmazov
Özün gəlmisən elə mənə bəsdir.
Dilavər
Sansız təşəkkür. Biri şəxsən vücud mübarəkinizə ithaf etdiyim qəzəl, digəri budur. (Kağızı açıb stol maketini ona verir.)
Qorxmazov
Bu nədir adə? Özün bilirsən ki, uşağım-zadım yoxdur. Fikrin odur ki; bu iqruşkalarla yaşımın bu vaxtında mən özüm oynayım? Məni dolamısan? Ələ salmısan?!
Dilavər
Pəh, pəh, xeyr, bunda rəmz var. Burda dərin bir məna gizlənir. Bunu sizə təqdim etməkdən amalım odur ki, vücudi alinizi həmişə stol dalında rəhbərlikdə görüm.
Qorxmazov (ağlamsınır)
Çox şadam... Əziz dost. Əvvəlcə qanmadım. Məni bağışla, bunsuz mənim bir günüm olmasın. (Maketi öpür.) Afərin sənə belə dost!
Dilavər
Sansız təşəkkür... Çün bir saniyə... xamuş...
Qorxmazov
Tişi!..
Dilavər
Sən ey insan kimi hər bir zadı yaxşı qanan stol!
Səni harda doğubdur söylə rəhmətlik anan, stol?
Vəfasızsan, sürüşkənsən, yenə sənsən mənə imdad,
Edirsən piri sən bir an içində nocavan, stol!
Elər arzu bütün dostlar bu gün bu yomialidə,
Otursun Qorxmazov yoldaş dalında hər zaman, stol!
Qorxmazov
Sən məni ağlatdın, gəl öpüm səni, mehriban dostum! (Dilavəri öpüb ağlayır.)
Dilavər
Sansız təşəkkür. Bəs sən bizə nə hazırlamısan?
Qorxmazov
Quzu ətindən kabab, yanında da al şərab.
Dilavər
Ötürrük, olar səvab.
Qorxmazov
Nə tez tapırsan cavab?
Dilavər
Pəh, pəh, ölmə! Ölmə! Siz xalis şairsiniz ki, var.
Qorxmazov
Mən sənin yanında bir qələt eləyə bilmərəm.
Dilavər
Sansız təşəkkür! İcazənizlə şəxsinizə yazdığım qəzələ guş edin, xamuş!
Qorxmazov
Tişi!
Dilavər
Mübarəkdir sənin bu ad günün alicənab dostum,
Yedirdən hər qonaqlıqda bizə bollu kabab dostum.
Bilir aləm ki, içməzsən, yeməzsən bir kərə mənsiz,
Sənə ad qoymuşam çoxdan araq dostum, şərab dostum.
Gələn həftə həmin burda, bizi cəm eylə xudmani,
Səhər cızbız yeyək. Axşam yeyək yağlı qutab, dostum!
Qorxmazov (əl çalır)
Malades, mənim yağlı qutab dostum!
Dəmirov (gəlir)
Salam, necəsən, yaxşısan? Gecikməmişəm ki?
Qorxmazov
Deyirsən sənin də yolunu gözləyək?
Dəmirov (ona bir daimi ruçka verir)
Buyur, bu da mənim hədiyyəm. Ancaq camaat dağılışandan sonra açıb baxarsınız.
Qorxmazov (kağızı açıb baxır)
Adə, bu mənim öz ruçkamdır ki...
Dəmirov
Zaddır, şeydir...
Qorxmazov
İki gündür bunu axtarırdım.
Dəmirov
Əldən almışam.
Qorxmazov
Ayrı qiymətli bir şey tapa bilmədin?
Dəmirov
Bunun mənası ən böyük hədiyyələrdən də böyükdür. Mən, nəinki mən, bütün biz dost-aşnaların istəyirik ki, siz həmişə bu ruçka ilə prikazlara qol çəkib hamımıza rəhbərlik eləyəsiniz. (Onun üst-başını çırpır.) Ancaq öldürsələr də əyilməyəcəyəm!
Qorxmazov
Adə bu padarkaların hamısında dərin, yekə bir mısıl varmış ki. (Çalğı səsləri gəlir. Qorxmazov özünü kabinetdə hesab edir, masada zəng yeri axtarıb barmağıyla basır.) Adə, bunun zəng yerisi yoxmuş ki Dəmirov, tez keç qapıya.
Dəmirov
Burda da qapıçı olacağam?
Qorxmazov
Yox adə, qonaqlarımın qabağına çıx deyirəm.
Dəmirov
Nə deyirəm ki. (Qapıya gedir.)
Qorxmazov
Gəl Dilavər bir vuraq. (İçirlər.)
Dəmirov (qayıdır)
Muştuluğumu ver. Sizi götürdülər.
Qorxmazov (udqunur. Stola oturur)
Necə? Məni işdən götürdülər? Nə ixtiyarla?
Dəmirov
Şeydir, zaddır... Sizi götürdülər.
Qorxmazov
İşdən?
Dəmirov
Yox, sizi gətirdilər bura. (Qorxmazov sakit olur.)
Qorxmazov
Götürmədilər, gətirdilər, hə? Adə dəli olmusan, nədir? Mən burda ola-ola məni bura kim gətirə bilər axı?
Dəmirov
Bu gözlərimlə gördüm. Başınıza örpək də salıblar.
Qorxmazov
Deyirsən bu ağsaqqal vaxtımda məni gəlin köçürürlər? İtil gözümdən... (Dəmirov qapıya gedir.) Dilavər, bu nə işdir? Yoxsa ikinci bir Qorxmazov çıxıb?
Dilavər
Çün cəfəng söyləyir.
Qorxmazov
Sən öləsən, bir də gördün ki, mənə oxşamayanın biri oturub stolumun dalında deyir ki, mənəm nastoyaşşı Qorxmazov, sən kimsən?
Bu an vağzalı havası müşayiətilə bir dəstə qonaq həyətə girir.
Bayramalının qucağında bir qarpız var. Dəmirovun başında örtüklü bir büst. Dəmirov rəqs edərək gəlir, Qorxmazovun qabağında dayanır.
Dəmirov
İndi ver muştuluğumu.
Qorxmazov
Adə bu kəllə qəndi hardan tapdınız?
Dəmirov
Qənd deyil, boş kəllədir.
Qorxmazov
Ay lotu, bəs o dediyin adam hanı?
Dəmirov
Budur ey... (Örpəyi açıb Qorxmazovun büstünü nümayiş etdirir.) Sizi gətirdilər, ya yox?
Qorxmazov
Doğrudan da gətirdilər. Adə bu xalis mənəm ki.
Dilavər
Ölmə, ölmə... Əcibülheykəl, əcibülheykəl.
Qorxmazov
Əcəb kəldir, nədir adə? Ay dost, gözünü aç yaxşı bax. Bu kəl-zad deyil, mənəm ey...
Bayramalı
Bunu sizin anadan olan gününüz münasibətilə şəxsən öz tərəfimdən adınıza qayıtdırmışam. Qoy gələcəkdə nəvə-nəticələriniz buna baxıb sizi yad eləsinlər.
Qorxmazov
Adə, sonsuz adamın da nəvə-nəticəsi olar?
Bayramalı
Onda camaat baxar.
Qorxmazov
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/suleyman-rustem-geldi-geder-dorduncu-perde
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Bir dost kimi yetişərək harayına Arazın,Gözlərimi zilləyirəm o tayına Arazın.
Qolsuz qəhrəmanGecə dilsiz, yer-göy dilsiz, ay-ulduzlar yenə dilsiz,Saya gəlməz insan udur lal gecənin havasını.
Yeni kəndin işıqlarıTəbiətin qucağında, doğma Xəzər qırağında,Qəhrəmanlar ocağında, kefimizin şən çağında
MəsuməOlmuş hadisədir*Sərgərdan yaşından illər boyu sən,
Başqa şairlərin şeirləri
Yoxdur aləmdə o şuxi-məhi-tabanə əvəz,Səri-kuyidir onun rovzeyi-rizvana əvəz.
Təcnisi-münşəibə: Nə ziyadə xəzrati ha budağNə ziyadə xəzrati ha budağ,Sərvcismim ayrıbdı ha budağ,
DüşdümNeyləmişdim, yarəb, həqq dərgəhində,Xəstə olub müdam, cahanə düşdüm.
Gəlsə qiyamət, ay ataNə yaman eyləmisən rüşvətə adət, ay ata,Yıxacaq evmizi bir gün bu cinayət, ay ata.