Page 2 of 4 · 25%

(Etinasızca evə girər)

-Orxan**

Ah, mənmi?

-İzzət**

Sus, canım, sus!

-Orxan**

İsmət!

-İzzət**

Orxan!
Gəl, haydı...

-Orxan**

Uff... Sevimli, parlaq ilan!

(Hər ikisi şaşırmış bir halda tez ağaclığa çəkilib saxlanırlar.)

-İsmət**

(Bir az sonra təkrar dişarı çıxar, ətrafına baxaraq)

Getmiş, artıq əsər yox qəhrəmandan,
Mütləq məni eyləyirmiş imtahan!
Fəqət bilməz ki, İsmət Qanpoladsız
Məhv olur da dönüklük etməz hərgiz.
Ah, bu xəncər nə? Vay, zavallı Orxan!
Şübhə yox, unutmuş şaşırdığından.

(Xəncəri yerdən alaraq)

Gerçəkdən çox gözəl, çox süslü xəncər,
Bir parçacıq polad, lakin bir əjdər...
Bir vuruşda məhv eləyir bir insan.

(Birdən-birə Səlimi görüb xəncəri gizləyərək)

Ah, Yavrumm!

-Səlim**

İsmət! Söylə Qanpoladdan
Nə xoş xəbər var? Nə yazmış, nə etmiş?

-İsmət**

Bilməm...

-Səlim**

Səlma nerdə?

-İsmət**

Qonşuya getmiş.

-Səlim**

Niyə?

-İsmət**

Məktubdan bir xəbər bilməyə.

-Səlim**

Fəqət bir təlaş var sənin üzündə.

-İsmət**

Nasıl, təlaş?

-Səlim**

İştə sən! İştə çöhrən!
Səndə bir iş var, gizləyirsən məndən.

-İsmət**

İnan ki, yox burda heç bir gizli iş.

-Səlim**

Pəki, səbəb nə öylə rəngin qaçmış?

-İsmət**

Keçən gecə bir xeyli fikrə daldım,
Düşündüm, düşündüm uyqusuz qaldım.
Odur ki, məndə qalmamış bət-bəniz...

-Səlim**

Xayır, bu uydurma bir sözdür yalnız.

-İsmət**

Ah, neyləyim, qardaşım! Qanpoladsız
Günüm bir il keçir... Bir nişanlı qız
Nerdə görülmüş böylə qayğı çəksin,
Bir il başdan-başa göz yola tiksin.
Allah üçün, söylə, haqsızmıyam?

-Səlim**

(İsmətin qolundan tutub çəkərək)

Gəl!
Çocuq olma...

-İsmət**

Sən get!

(Xəncər düşür)

Ah!

-Səlim**

İştə əngəl?!

(Xəncəri yerdən alaraq)

İsmət, İsmət! Bu xəncər nə yanında?
Bu əjdər nə, saxlamışsan qoynunda?

-İsmət**

İmdi burdan keçərkən yerdə buldum,
Maraq etdim, kimindir deyə aldım.

-Səlim**

Mən səni bir doğru qız zənn edərdim,
Səndə ki, aldatmaq da varmış?!

-İsmət**

Səlim!
İnan, heç bir sözümdə yoxdur xilaf,
Mən yalan bilməm.

-Səlim**

(Qızğın)

İstəməz başqa laf!
Söylə, açıq söylə, hər nə var, söylə!
Doğru söylə, İsmət! Şaşırma böylə.

-İsmət**

(Özü)

Allah, allah! Bir bəlayə tuş oldum.

-Səlim**

Neçin susdun?

-İsmət**

Dedim ya! Yerdə buldum.

-Səlim**

O çeynənmiş bir söz, anladıq, pəki
Kimindir bu xəncər, söylə?

-İsmət**

Tühaf şey!
Görüb bilmədiyin bir işdən yana,
Nasıl məlumat verəyim mən sana!?

-Səlim**

Görüb bilmədiyim bir iş, öyləmi?
Mən inanmam, inandırsan aləmi...

(Xəncəri göstərərək)

Məcnunmu böylə bir silah sahibi,
Atıb getsin bunu bir çocuq kibi?
Bu bir oyuncaq deyil, unudulsun,
Sonra İsmət gəlib də yerdə bulsun!
Bir igid silahdan nasıl ayrılır?
Silah mərd oğula bir arxadaşdır.

-İsmət**

Bəlkə buraxmış bir divanə sərxoş.

-Səlim**

Xayır, ya burda bir cinayət olmuş,
Yaxud olmaq üzrə imiş...

-İsmət**

Qardaşım!
Mən yoruldum, artıq ağrıyır başım.

(Evə doğru getmək istər)

-Səlim**

(İsməti yaxalayaraq)

İsmət, inan, qaldım şübhə içində,
Cavab ver, sonra get, bir iş var səndə.

-İsmət**

Səlim! Vaz keç, burax...

-Səlim**

(İnadlı)

İsmət, heç olmaz.

-İsmət**

(Sinirli)

Allah İsməti öldürsün!..

(Səlimin əlindən qurtulub düşüncəli bir halda evə doğru gedər.)

-Səlim**

(Özü)

Ah, qurnaz!
Bax, nə qədər mahir, nasıl şivəbaz!..
Bir iş var, ancaq saqınır qızcığaz;
Sirr vermək istəməz, açmaz ağzını,
Xayır, bu halda mən görmədim onu.
Ah, bu qız bir qız deyil, bir afətdir;
Hər bir halı insana dəhşət verir.
Kim bilir! Bəlkə Qanpoladdan yana,
Tükənmiş səbri, qıymaq istər cana.
Lakin bu xəncəri o kimdən almış?!
Bu evdə böylə şey yox , nerdə bulmuş?
Xayır, xayır, hər an şübhəm artıyor,
Şimdi mən İsməti eylərəm məcbur;
Bu sirri açsın, gərək həp söyləsin;
Ya and içsin, məni rahat eyləsin.

(İsməti çağıraraq)

İsmət, İsmət!

-İsmət**

Nə var?

-Səlim**

Sözüm var sana.

-İsmət**

Allahı sevərsən, çıx get bir yana!

-Səlim**

Gəl bəri, İsmət! Bəri gəl...

-İsmət**

Səlim, get!

-Səlim**

(İsmətə yaxınlaşaraq)

Getmək qolay, ancaq sən etiraf et!
Anlat başından keçəni büsbütün;
Yoxsa mən sənə rahat verməm bu gün.
Qıymaqmı istəyirdin sən kəndinə?
Bu xəncərlə oynamaqdan məqsəd nə?

-İsmət**

Səlim, çıldırdınmı?

-Səlim**

Əvət, çarə bul!

-İsmət**

Məndə bir şey yox, qardaşım, əmin ol!

-Səlim**

Kimin bu xəncər, xəbərin yoxmu?

-İsmət**

Yox...

-Səlim**

Ah, bu yalan bir söz, zəhərli bir ox,
Ağzından uçub qəlbimə saplanır;
Vücudumda qan coşur, alovlanır.
Söylə, İsmət!

-İsmət**

Yox xəbərim, dedim ya!

-Səlim**

Öylə isə, and iç, bitsin bu qovğa.

-İsmət**

Nasıl! And içməkmi?

-Səlim**

(İsmətin yaxasından tutub silkələyərək)

Şübhəsiz...

-İsmət**

(Özü)

Eyvah!

-Səlim**

Söylə, İsmət, söylə ki: vallah, billah,
Bu xəncərdən heç xəbərim yox mənim,
Həm də kimindir bilməm əsla...

-İsmət**

Səlim!
Bütün dünya dağılsa mən and içməm.

-Səlim**

(Hiddətli)

Mən də, inan, israrımdan vaz keçməm,
Səlim çocuq deyil, hərgiz aldanmaz;
“Billah” de, qurtul...

-İsmət**

(Özü)

Ah, inadlı qanmaz!
And içməsəm susdurmaq olmaz onu,
And içsəm oluram allah düşmanı;
Fəqət, xayır, mümkün deyil and içmək,
Hər nə varsa açıb söyləyim gərək.

-Səlim**

İsmət, söylə neçin susdun?

-İsmət**

Ah, Səlim!..

-Səlim**

Məndən qorxma, heç qorxma!

-İsmət**

Ah, söyləyim,
Söyləyim, qardaşım, ancaq bu sirri
Bir sən bilməlisən, bir mən...

-Səlim**

(İsməti bir tərəfə çəkərək)

Gəl bəri!..
Heç qəm eyləmə...

-İsmət**

Faş edilsə bu sirr,
İnan ki, çox böyük fəlakət verir.

-Səlim**

Pəki, anladıq, söylə artıq...

-İsmət**

İmdi,
Bağçaya çıxmışdım, Orxan göründü...

-Səlim**

Nasıl Orxan? Bu kim, bu hansı Orxan?

-İsmət**

Qonşumuz xanzadə, zəngin bir cavan.

-Səlim**

Çox gözəl, bildim, o bizim əhbabdır.
Sonra?

-İsmət**

Gördüm yavaş-yavaş yaxlaşır.

-Səlim**

Əvət, sonra?

-İsmət**

Məktubdan, Qanpoladdan
Əhval sordu; cavab verdim... bir zaman
Qüvvətindən, varından çox söylədi;
Sonra birdən elani-eşq eylədi,
Gəl qaçalım - dedi - başqa bir yana...

-Səlim**

Pəki, cavab vermədinmi sən ona?

-İsmət**

Əmin ol, çox gözəl cavablar verdim;
Dəf ol! - dedim, gözlərinə tüpürdüm.

-Səlim**

Nihayət?

-İsmət**

Pək çox yalvarıb yaxardı,
Xəncərini tez qınından çıxardı.
Verdi mənə, öldür! - dedi - Orxanı,
Öldür! İşgəncədən qurtulsun canı.

-Səlim**

Öyləmi? Öyləmi? Ah, rəzil, xain!
Pəki, nə yapdın sən?

-İsmət**

Dedim: get, misgin!
Çəkil get! - dedim, ədəbsiz, həyasız!
Sonra çəkildim evə etinasız.

-Səlim**

Afərin dostumuz, afərin Orxan!
Sonra?!

-İsmət**

Evdə gecikdim az bir zaman;
Çıxdım, bir də baxdım, ondan yox xəbər.
Ancaq qalan yadigar bir bu xəncər!..

-Səlim**

Heç zərər yox, fəqirlər aciz deyil,
Sən bəklə Səlmanı, ondan xəbər bil,
Sonra evmizə get, burda gecikmə!
Həm də söz açma bu işdən heç kimə!

-İsmət**

İnsan özünü heç eylərmi rüsva?

-Səlim**

Haydı, get evdə bəklə, burda durma!

-İsmət**

Pəki, itaət borcumdur, qardaşım!

(Evə doğru gedərək öz-özünə)

Ah, nələr çəkəcək ağrımaz başım.

(İçəri girər.)

-Səlim**

(Öz-özünə hiddətlə)

Orxan istər xan olsun, istər sultan,
Haqsızlıq əfv olunmaz heç bir zaman.
İmdi yalnız bulub gizli bir yerdə,
Anladaram həddini bir xəncərdə.

(Orxanın xəncərinə diqqətlə baxaraq)

Gerçəkdən çox kəskin silahdır, yenə
Ən nihayət qismət olsun kəndinə.
Bir də, dosta əyri baxan azğınlar,
Eşitsinlər də qoy ibrət alsınlar.

(Xəncəri qoltuğunda gizlər. Ətrafına baxaraq uzaqlaşar. Sonra Orxan və İzzət ağaclıqdan çıxarlar.)

-Orxan**

(Qəhqəhə və istehza ilə)

Od-alov saçıyor qəhrəman Səlim,
Eyvah, demək son nəfəsimdir mənim!

(Səlimin getdiyi tərəfə baxaraq)

Get, baxalım, get ara, bul Orxanı!
Get, bul sənə dost görünən düşmanı!
Məhv et, parçala! Anlasın həddini,
Bundan sonra kiçik saymasın səni.

-İzzət**

Düşmən hər nə qədər aciz olsa da,
Məğrur olub kiçik sanma, xanzada!

-Orxan**

Sözün doğru, çox doğru... lakin, İzzət!
Kim igidsə söz onundur nihayət.
Heç tələsmə, burda dur, imdi bir də
İtmam-höccət eylərəm İsmətə;
Təklifimi xoş görürsə nə əla!
Rədd edərsə, inan, yaşatmam əsla!

-İzzət**

(Şaşqın bir halda göstərərək)

Ah, bu gələn kim?

-Orxan**

(Usanmış bir halda)

Allahın bəlası!..

-İzzət**

Səhih kimdir?

-Orxan**

Qanpoladın anası...

(Hər ikisi təkrar ağaclığa çəkilir. Bu sırada İsmət dişarı çıxıb baxınır.)

-Səlma**

(Gələrək, sevinc ilə)

İsmət! Qızım, müjdəmi ver, müjdəmi!
Bundan sonra, gül, sevin, tərk et qəmi!
Şükür, çox şükür, sap-sağlam, könlü şad!
Bu gün, yarın gəlmək üzrə Qanpolad.
smət

(Özü)

Allaha şükür!..

(Aşkar)

Gəlmək üzrəmi?

-Səlma**

Random poem

More by this author

Poems by other poets