İkinci pərdə
-Tiflisdə botanika bağçası. Yuxarıda hər dürlü nümunəlik ağaclar. Aşağıda ətrafı əlvan çiçəklərlə süslü bir havuz… Yüksəkliklərə doğru sarı qumlu cığırlar gözləri oqşar. Ötədə-bəridə bülbül şaqırtıları eşidilir. Mayıs… gündüz…*
L e n a
(Marqo ilə bərabər gəlir, ətrafı süzərək)
Bülbülləri seyr eylə, nasıl şən,
Şaqraq səsə məftun olurum bən.
-(Havuz kənarına yaqlaşır. Əlindəki kağızda bükülü ətmək parçasını ufaltaraq balıqlara atar)*
Baq, oynaşıyor dürlü balıqlar,
Ən nəş’əli munis ufacıqlar.
M a r q o
Heyrət!.. Nə gözəllik, nə şətarət!..
Hoplar, sevinirlər, nə səadət!?
L e n a
(təkrar ətmək parçaları ataraq)
Altın kibi parlar sarı çapqın.
M a r q o
Baq, baq, şu qızıllar daha sapqın.
L e n a
Pək xoş o yosundan süzüləndə,
Bir lalə kayar sanki çəməndə.
-Bu sırada yandakı görünməz məzarlıqda həzin və xəfif bir ahənglə çoban düdüyü çalınmağa başlar*.
(Lena məczub.)
Ya Rəb, nə həzin səs, nə füsunkar?
M a r q o
Baq, burda məzarlıqda çalırlar.
L e n a
(çevrilib baqar, mütəəssir olur, əlini köksünə qoyaraq həsrətli
baqışlarla)
Ah, annəmi xatırladım iştə…
M a r q o
Almışdır onu Tanrı behiştə.
L e n a
Anton bana anlatdı ki, guya
Cənnət yalan, əfsanədir Isa.
M a r q o
Hiç dinləmə, yavrum, onu ah, sus!
Dinsizlərə uymuşdur o mənhus.
(Ətrafa baqaraq.)
Jasmen hanı?
L e n a
Daim o çıqar da,
Ətrafı dalar seyrə yuqarda.
(Aşağı yola baqaraq.)
Anton gəliyor, gözləri dalğın…
M a r q o
İnsanmı, bıraq sən də, o çılğın!..
A n t o n
(əlində qəzetə gəlir)
Sən burdamısın, Lena?
L e n a
Əvət, sən…
Ürküb qaçıyorsun yenə bizdən.
A n t o n
(havuz kənarındakı sıraya oturur)
Məşğul idim azcıq.
L e n a
(əli ilə yuqarı çıqmağa də’vətlə)
Gəl, oturma!
A n t o n
Yorğun kibiyim.
M a r q o
(Lenanın qolundan tutaraq, darğın və kinayəli)
Kəndini yorma,
Gəl, daş daşımış, bəlli ki, yorğun…
(Oğluna.)
Ah, sən bəni həp qəhr ediyorsun.
Tək bir gecə yatmaz da yataqda,
Həp başda daşırsın dəli sevda,
Izlər səni bin dürlü fəlakət…
(Gedərlər.)
A n t o n
(əli ilə rədd edər kibi)
Söylənmə, yetər, haydı, çəkil get!
(Əlindəki qəzetəyi mütaliəyə başlar.)
Ş a k r o
(bir az sonra aşağı tərəfdən çıqar. Antona yaqlaşır)
Sən nerdə idin dün gecə, yavrum,
Susmaq nə için? Həp bana mə’lum!
A n t o n
Dəf’ ol, yetişir…
Ş a k r o
Dur, bəni dinlə,
Bən arqadaşım iştə səninlə.
A n t o n
Hər xainə yoldaş olamam bən.
Ş a k r o
Xainmi?
(qoltuq cibindən bir dəftərçə çıqarır.)
Bu dəftər nə imiş?
A n t o n
(əlindən alır)
Sən
Həm firqəyə, həm kəndinə xain…
(Dəftərçəni yırtıb parçalar, yüzünə çırparaq.)
Al! Dərs olur əlbət bu səninçin,
Binlərcə sənin eşlərin ancaq
Yoqsulları etməkdə oyuncaq.
Ş a k r o
Bilməm ki, şaşırdınmı, nədir bu?
Zənnimcə yolun pək uçurumlu…
Bir arqadaşın dün gecə qaçmış,
Həp firqənizin sirrini açmış.
Çıq get, acırım halına… Ən son
Bir məsləhətimdir sana, Anton!
A n t o n
(acı qəhqəhəylə)
Binlərcə ac, işsiz əzilirkən,
Yalnız acıyorsun bana həp sən.
Məhbəs kəsilib yoqsula dünya,
Qarunlar edər hökmünü icra.
Layiqmi durub seyr eləyim bən,
Bir gün belə çıqmam bu şəhərdən.
Anton deyil azğın, deyil alçaq,
Acizlərə yardım dilər ancaq.
Ş a k r o
(gülərək)
Şən Tiflisi atmazsın, əvət sən,
Cəzb etmədə hər gün səni Jasmen.
A n t o n
Həp saçma, yalan…
Ş a k r o
(gülərək)
Bəlkə həqiqət,
Kim qılsa sizin gözlərə diqqət,
Aydın görünür girdiyiniz rol.
A n t o n
(qafasını oynataraq, laübali)
Bən istəmiş olsaydım, əmin ol,
Çoqdan bana həmdəmdi o afət,
Kəndim onu atdım…
Ş a k r o
(sərsəm gülüşlərlə)
Nə məharət!?
(İki-üç adım uzaqlaşaraq, ciddi.)
Bin təhlikə izlər səni hər gün,
İstərsə də Jasmen sana küssün,
Çıq get də, bıraq Tiflisi…
A n t o n
Alçaq!..
Ş a k r o
Yardımçı bənim bir sana ancaq.
(Çəkilib gedər.)
A n t o n
Knyazlara get, yardımı qoş… Bən
Yardım diləməm av köpəyindən.
J a s m e n yuqarı tərəfdən gəlir.
J a s m e n
Anton yenə dalğın, yenə tənha.
A n t o n
(hörmət və sevinclə)
Sən nerdə idin?
J a s m e n
İştə yuqarda,
Yüksəklərə çıq, gör də nələr var.
Xoş mənzərələr ruhunu oqşar.
Tiflis ayaq altında gülümsər,
Göz qırpar uzaqdan sana hər yer.
Ətrafı tamaşayə dalırkən,
Dünyayı yaratdım sanırım bən.
A n t o n
Bir yanda coşub-daşsa da varlıq,
Bir yanda sırıtmaqda məzarlıq.
Bir yanda gülümsər mədəniyyət,
Bir yanda amansız, acı dəhşət!
J a s m e n
Seyr etdim o hiçlikləri bən də,
Çırpındı könül matəm içində.
A n t o n
Knyazlara həp əmr ediyorkən,
Bilməm niyə bədbin olasın sən?..
J a s m e n
(istehzalı təbəssümlə)
Anton, yenə Jasmenlə alaymı?
A n t o n
Jasmenlə alay, sanki qolaymı?
J a s m e n
Sən köydə nəzakətli bir eşdin,
Aç, söylə, niçin böylə dəyişdin?
A n t o n
Sənsiz yaşıyorkən qabalaşdım,
Həm Jasmenə, həm kəndimə şaşdım.
J a s m e n
Yoq, Jasmen o Jasmendir, əmin ol.
A n t o n
Bambaşqa bu gün oynadığın rol.
Bən fabrikalar, paslar içində!
(Jasmenin üstündəki elmasları göstərir.)
Sən incilər, elmaslar içində!
Bən köydə sənin, sən də bənimdin,
Üstün gələrək yoqsula zəngin,
(İstehzalı təbəssümlə)
Altınla sönüb səndəki hər hiss,
Oldun ulu knyazlara munis.
Sərxoşlara uydun, bəni satdın…
J a s m e n
Ya… sən nə için Jasmeni atdın?
Ayrılmayaraq fabrikalardan,
Etdin bəni həp məsləkə qurban.
A n t o n
Yoq şübhə, anardım səni hər gün,
Məslək və vəzifəm daha üstün.
J a s m e n
Yoq səndə günah, iştə bu aydın,
Sən Jasmeni əvvəl hiçə saydın.
Baq, şimdi də bəndən qaçıyorsun,
Kinlər və dikənlər saçıyorsun.
Könlümdəki çarpıntını bilsən,
Bilsən ki, nələr çəkmədəyim bən…
A n t o n
(istehzalı qəhqəhələrlə)
Könlünmü?! İnanmam buna əsla!
J a s m e n
(onun əlini köksünə qoyaraq)
Baq, çırpınıyor, susmadı hala.
-Knyaz qarşıdan çıqar, bu mənzərədən fəna halda sarsılır. Jasmen onu görüncə kəndini toplar.*
K n y a z
Jasmen! Hanı Marqo? Hanı Lena?
J a s m e n
Yoq, bəncə, təlaş etmədə mə’na.
Çamlıqda gəzib əyləniyorlar,
Baq, iştə bərabər eniyorlar.
(Antona.)
Anton! Çağırın onları lütfən.
A n t o n
Baş üstünə!
K n y a z
(Jasmenin ruhunu oqurcasına kinli və qısqanc baqışlarla süzərək)
Jasmen! Bu nə, Jasmen?!
Təbrik edərim eşqini, ah, sən…
(Sözünü bitirəməz.)
J a s m e n
Bilməm ki, niçindir bu kinayən?
K n y a z
Sən Knyazı divanəmi sandın,
Yoq, yoq, görünür bəndən usandın.
Əğyar əli köksündə, nə zillət!
Bir sözlə, niçindir bu xəyanət?
Anton sana munis ki, deyildi,
Birdən-birə doktormu kəsildi?!
J a s m e n
Knyaz! Sanırım, fəzlə bu şübhən.
Sür’ətlə yürürkən, ürəyimdən
Dəhşət dolu bir vəlvələ qopdu.
Sandım qara bir zəlzələ qopdu.
(Knyazın əlini köksünə qoyar.)
Baq, şimdi də çırpınmada…
K n y a z
(şiddətlə əlini rədd edər)
Alçaq!
Hər sapqına oldummu oyuncaq?
Yeltənmə, saqın, hiyləyə, Jasmen!
Hər azğına əyləncəmiyim bən?!
(Barmağı ilə getməsi için yol göstərir.)
J a s m e n
Knyaz! Bəni vur, parçala, öldür!
Böhtan demə, qəhr et, bəni güldür.
Anton soyuq erkək, qaba insan,
Ürküb qaçıyor cümlə qadından.
Hər kəs tanıyorkən onu, söylə,
Təhqirə nə hacət bəni böylə?
K n y a z
Ah, sus! Bu nə yoldur gediyorsun,
Sən hiç, bəni bədnam ediyorsun…
Sapdırdı əminim səni Tiflis,
Ah, dünkü mələk, şimdi bir İblis.
Solomon təlaşla gəlir.
S o l o m o n
Knyaz! Xəbərin yoqmu?
K n y a z
Nə varmış?
S o l o m o n
Düşman yenə coşmuş da qabarmış.
Gürcüstanı bir hiç sanıyormuş,
Çarpışmağa hazırlanıyormuş.
K n y a z
(acı gülüşlə)
Həp nafilə, çarpışma nə lazim?
Er-gec oluruz onlara təslim.
Bə’zən alınır qəl’ə içindən;
Anton kimilər burda dururkən,
Dəhşət bizi məğlub edəcəkdir,
Var-yoq bütün əldən gedəcəkdir.
S o l o m o n
Anton nəçidir?
K n y a z
Ən qaba insan!
Ən sayğısız, ən qorqulu düşman!..
S o l o m o n
Zənnimcə bir az səhv ediyorsun.
J a s m e n
(təlaş və həyəcanla)
Ah, sən onu həp məhv ediyorsun.
K n y a z
(çılğın)
Jasmen! Bəni söylətmə, yetər, sus!
Anton, o, yılandan daha mənhus…
Bir x ə f i y y ə i k i s i l a h l ı m i l i s l ə gəlir.
X ə f i y y ə
Anton deyə, Knyaz, biri varmış,
Duyduq ki, sizin evdə yaşarmış…
K n y a z
Pək doğru, nə olmuş?
X ə f i y y ə
Dəmin evdən
Sorduq, dedilər, çıqdı o erkən.
K n y a z
Anlat, nə içindir bu soruşmaq?
X ə f i y y ə
Bir sirr ki, hökumət bilir ancaq.
K n y a z
(yuqarı tərəfi göstərir)
Anton gəliyor, iştə!
Milislər gedir.
Rəzalət!
S o l o m o n
Yapmış, görünür, gizli xəyanət.
K n y a z
(qızğın)
Yoqsul deyərək tərbiyə etdik,
Göstərdi fəqət tərbiyəsizlik.
L e n a
(qoşaraq gəlir)
Ah… Yardım edin siz ona, yardım!
K n y a z
Kimdir o, qızım?
L e n a
Antona yardım!
K n y a z
Yoq qorquya hacət, yaqalansın,
Nankör və ədəbsizdir o çapqın.
Çıqmaz gecələr fabrikalardan,
Tə’lim ediyor hər kəsə isyan.
J a s m e n
(Lena ilə)
Knyaz!..
K n y a z
(sinirli)
Bəni söylətmə, çəkil, get!
Milislər A n t o n u gətirər.
M a r q o
(həyəcanlı halda gəlir, ağlayaraq)
Knyaz! Bu ağarmış saça rəhm et,
Oğlum gediyor, ah, bana yardım.
L e n a
(babasına yalvarır)
Anton ki, bizimdir, ona yardım!
K n y a z
Yavrum, bu hökumət işi, söylə,
Əldən nə gəlir?
M a r q o
(ağlar gözlə Knyazın qarşısında diz çökər)
Mərhəmət eylə!
A n t o n
Yalvarma, bıraq! Məhv olalım biz.
(Knyaza)
Sərxoş olaraq zevqə dalın siz!
M a r q o
(xaç çəkərək, göyə doğru)
Ya Rəb, bizə imdad!
A n t o n
O eşitməz…
M a r q o
(mütəəssir)
Ah, sus!
A n t o n
O fəlakətdən edər həzz.
M a r q o
Ah, mərhəmət! Ey, sevgili İsa!
Qurtar onu, bin cürmü də olsa…
A n t o n
Olsaydı onun qüdrəti, əfsus,
Çarmıxda bunalmazdı…
K n y a z
Yetər, sus!
Azğındakı həzyanlara bir baq!
Məhv olmağa layiqdir o ancaq.
X ə f i y y ə
Artıq gedəlim.
A n t o n
Haydı.
Gedərlər.
M a r q o
(sinirli fəryad ilə)
Səfillər!..
Dur, getməliyim bən də bərabər…
(Oğluna yaqlaşır.)
X ə f i y y ə
(onu qolundan itərək)
Dəf’ ol!
M a r q o
(Knyaza)
Bəni məhv et, onu qurtar!
(E’tinasız görüncə)
Qatillər, amansız canavarlar!
-Yaralı hıçqırıqlar içində bayılıb düşər. Jasmenlə Lena yüzünə su səpərək ayıltmağa çalışırlar.*
Ş a k r o
(həyəcan və təlaşla gələr)
Knyaz! Yetişin yardıma!..
S o l o m o n
Nolmuş?
Ş a k r o
Yanqın sarıyor evləri…
S o l o m o n
(ətrafa)
Bayquş!
K n y a z
Kimdən bu cəsarət, bu xəyanət?!
Ş a k r o
Dün qovduğunuz işçilər əlbət.
S o l o m o n
Bir başqası yapmaz bunu…
K n y a z
Lakin,
Bir gün də yaşatmam onu… Miskin!
Yüz buldu da hər baldırı çıplaq!
Kimlər bana meydan oquyor baq!
Kin püskürən azğınlara yalnız,
Dəhşətli ölüm vardır amansız!..
Kinli və sür’ətli adımlarla gedər. Solomon və Şakro da onu izlərlər.
M a r q o
(gözlərini açıb başını qaldırır)
Anton hanı, məhv etdimi cəllad?
Ah, yavrum!… Aman, yavruma imdad!..
(Təkrar bihal olub düşər.)
Pərdə
Майский день, ботанический сад в Тифлисе. Бассейн, увитый цветами. Слышится пенье соловьев.
Лена (Входит с Марго, оглядывая окрестности). —
Какие краски царственные тут,
Ты слышишь — соловьи. А как поют!
(Подходит к бассейну, разворачивает сверток, с хлебом, бросает крошки в веду).
А сколько разных рыбок в глубине,
Видны их тени быстрые на дне.
Марго Веселье там у них, и нет забот,
Гляди-ка, прямо пестрый хоровод..
Лена Сазан на солнце словно золотой...
Марго Не налюбуюсь этой красотой.
Лена И плавники, как мака лепестки,
А водоросли тонки и легки.
Со стороны невидимого кладбища доносятся скорбные звуки кларнета
Лена (задумчиво) Печаль в протяжных звуках разлита,
Марго Хоронят... Тут до кладбища — верста.
Лена (скрестив руки на груди, задумчиво смотрит в сторону, откуда слышится музыка)
Хоронят... маму вспомнила свою...
Марго Мы все умрем... теперь она в раю.
Лена Антон — он в рай не верит, и ни в ад.
Иисус — легенда, люди говорят.
Марго Не слушай ты, что говорит Антон,
Прости мне бог, неверующий он.
(оглядываясь) А где Жасмен?
Лена Наверное, она
Любуется природой из окна.
(Смотрит вниз, на дорогу).
Антон идет... задумчивый такой...
Марго Горяч не в меру он, сыночек мой.
Антон (входит с газетой в руке) Ты, Лена, здесь?
Лена Мы здесь уж целый час,
А ты, я вижу, избегаешь нас.
Антон (садится на скамейку у бассейна)
Был занят.
Лена (Делает рукой широкий жест, как бы приглашая наверх, прогуляться по склону).
Так прекрасно тут.
Антон Устал я право...
Марго (берет Лену за руку, иронически)
Как же, тяжкий труд!..
Таскал, поди, бедняжка, кирпичи...
(сыну)
Ну, хоть бы раз покоя дал в ночи,
Затеей сумасшедшею своей
Меня ты доконаешь, грамотей!
Сто тысяч бед преследуют его...
(уходят)
Антон (машет рукой в знак несогласия)
Не сладко и без этого всего.
Шакро (подходя к Антону)
Где ночью был ты, птенчик, интересно?
К чему скрывать, мне вес и так известно.
Антон Оставь меня в покое...
Шакро Нет, постой!
Я друг тебе, а друг — не звук пустой.
Антон Я не дружу с предателями!
Шакро Я?
Предатель?
(Достает из внутреннего кармана тетрадку).
А тетрадка эта чья?
Антон (берет у Шакро тетрадь)
Враг партии и, значит, враг в борьбе.
(Разорвав тетрадь, бросает клочки в лицо Шакро).
На, получи! Урок... урок тебе!
Не счесть таких предателей, как ты,
Играете на чувствах бедноты.
Шакро Клянусь, ты выбрал тактику не ту,
Твоя дорога — в пропасть, в пустоту...
Бежал один из ваших, но сперва
Вас предал... Если варит голова,
Ты уходи, вот мой тебе совет,
Антон, пути другого просто нет.
Антон (горько усмехаясь)
Добряк, меня жалеешь одного,
А весь народ? Ты пожалел его?
Наш мир огромный превращен в тюрьму,
Закон и суд принадлежат кому?
Так что же — четки в руки и сидеть?
Я не покину город, лучше смерть.
Шакро (посмеиваясь)
Тебе, конечно, не до перемен,
В Тифлисе весело, и рядышком Жасмен...
Антон Какая ложь!
Шакро Достаточно хоть раз
В глаза взглянуть обоим и тотчас
Понятно станет все, игра ясна.
Антон (качает головой, непринужденно)
Мне, успокойся, не нужна она.
Лишь стоит захотеть — Жасмен моя,
Но что мне в ней?
Шакро (ехидно смеясь) Ты ловок, вижу я.
(Отступив на шаг, серьезно).
Тебя подстерегает здесь беда,
Пусть дуется Жасмен... не навсегда
Уйдешь ты из Тифлиса...
Антон Ну, подлец!
Шакро Помощник и союзник твой... глупец!
(уходит)
Антон Иди, пусть Князь тебе плеснет вина.
Мне от собаки помощь не нужна.
Жасмен появляется, спускаясь по аллейке
Жасмен Опять грустишь, Антон?..
Антон (с нежностью в голосе)
Откуда ты?
Жасмен (задумчиво)
Бродила я...
Чудесен с высоты
Тифлис весенний, на ладони весь,
И вспыхивают окна там и здесь,
Сверкает все и видно далеко,
И на душе спокойно и легко...
Люблю смотреть сквозь солнечный, сквозной
Простор земной... он словно создан мной.
Антон О, этот мир! Нас манит в счастье дверь,
А где-то рядом зубы скалит смерть.
На этой чаше радость и покой,
И леденящий ужас — на другой.
Жасмен Я думала об этом и не раз,
Но не зависит ничего от нас.
Антон Повелевать князьями ты вольна
И вдруг сегодня грустью ты больна.
Жасмен (иронически) Опять с Жасмен готов шутить Антон?
Антон Антон с Жасмен? Но как решится он?!
Жасмен Ты был в деревне ласковей, нежней,
Скажи, что стало с нежностью твоей?
Антон Я сам себя, поверь, не узнаю,
Да и тебя теперь не узнаю.
Жасмен Нет, я все та же, прежняя Жасмен.
Антон Но роль другая найдена взамен.
Я копотью фабричною пропах.
(Показывая на драгоценности Жасмен).
А ты в алмазах вся и жемчугах.
В деревне ты принадлежала мне,
А я — тебе! Но золото в цене!
И победило золото, оно
Убило чувства. Ты — княгиня... Но
Меня ты продала и предала,
Жасмен, Жасмен, у пьяного стола.
Жасмен А ты? Ты отказался от меня.
Без фабрики не можешь ты и дня,
Меня принес ты в жертву, но кому?
Безжалостному богу своему.
Антон Нет, я тебя, Жасмен, не забывал,
Но долг всесилен, долг и идеал!
Жасмен Да, ты не виноват, но ты меня
Считал ничем, не видя, не маня.
Меня ты избегаешь и теперь,
Считая наименьшей из потерь.
Что я тебе? Ты занят, но, прости,
Не знаешь ты, что у меня в груди!
Антон Нет, я не верю, все остыло... Нет!
Жасмен (кладет руку Антона себе на грудь)
Смотри, стучит, нет, не забыло, нет!
Появляется Князь. Он потрясен увиденным. Жасмен берет себя в руки.
Князь Жасмен! Где Лена? Где Марго?
Жасмен Не надо, Князь!
Нет повода тревожиться. Пленясь
Погодою, ушли в сосновый бор.
Да вон, идут, я слышу разговор.
(Антону)
Покличьте их, пожалуйста.
Антон Сейчас.
Князь (Понимая состояние Жасмен, зло и ревниво смотрит на нее).
Жасмен! Что это значит? Отвечай!
(С издевкой). Тебя поздравить?.. Словом, ты... его...
(Не может закончить фразу)
Жасмен Но, Князь, ты зол и бледен. Отчего?
Князь Меня ты принимаешь за глупца,
Меняя вот на этого юнца?
И на твоей груди лежит рука,
И чья же, боже, моего врага!
Но и твоим, Жасмен, он был врагом.
Теперь он личным стал твоим врачом?
Жасмен Не нужно, Князь, откуда эта злость?
Спешила я... Вдруг сердце так зашлось,
Вот-вот, казалось, лопнет, как орех,
А ты мне, Князь, приписываешь грех.
(Кладет руку Князя себе на грудь)
Трепещет, словно птица, до сих пор...
Князь (резко убирает руку)
Ничтожная! Шутить со мной? Позор!
Оставь игру опасную, Жасмен,
Пустую и напрасную, Жасмен!
Жасмен Мой Князь, меня как хочешь накажи,
Режь на куски, но только не смеши! -
Антон — холодный, дерзкий грубиян,
Боится женщин, это ль не изъян?
Все подтвердят, любого ты спроси,
Но оскорблений мне не наноси.
Князь Умолкни! Твой позор лежит на мне,
От этого он тяжелей вдвойне.
Тифлисом без вина опьянена,
Вчерашний ангел, нынче — сатана.
Входит Соломон
Соломон (взволнованно)
Ты знаешь, Князь!..
Князь Ну, что еще, мой друг?
Соломон Дела, как говорится, вон из рук,
Все зыбко, и враги, враги вокруг.
Что будет с нашей Грузией, мой друг?
Князь (с горькой усмешкой)
Бороться бесполезно, и зачем,
Коль рано или поздно — крышка всем.
Что ж, крепости взрывают изнутри
Подобные Антону бунтари.
Нас доконает собственный же страх,
Именья, состояния, все — в прах.
Соломон Но кто такой Антон?
Князь Антон таков,
Что нам страшнее всяческих врагов.
Соломон (в сторону) Не разберешь, где истина, где ложь?
(Князю) Быть может, прав ты...
Жасмен (с тревогой Князю)
Ты его убьешь?!
Князь (в ярости)
Молчи! Постыдны все слова твои,
Я знаю, он — опаснее змеи!
Входит сыщик и двое вооруженных полицейских
Сыщик Нам нужен некий человек — Антон,
Мы знаем, с вами проживает он.
Князь Допустим. Что случилось?
Сыщик Только то,
Что он исчез куда-то только что.
Князь Но, объясни, какая все же связь?
Сыщик Здесь тайна государственная, Князь.
Князь (показывает на верхнюю дорогу)
Да вон и сам он.
Полицейские уходят.
Стыд неимоверный...
Соломон Здесь дело пахнет, видимо, изменой.
Князь (гневно)
Не я ли воспитал его, Иуду?
Верь после этого простому люду.
Лена (поспешно входит, взволнованно)
Помочь должны вы!.. Это бессердечно!
Князь Кому помочь?
Лена Антону же, конечно.
Князь Нет, пусть его, паршивца, арестуют,
Из-за таких на фабриках бастуют.
Неблагодарный пес, не стоит кости,
Пусть попугают, поубудет злости.
Жасмен (хором с Леной) Князь!..
Князь (раздраженно) Из терпения не выводи!
Полицейские приводят Антона.
Марго (поспешно входит, со слезами)
О, Князь, мои седины пощади,
Уводят сына, не казни меня...
Лена (умоляет отца)
Антон же — свой, ведь мы почти родня!
Князь Но, Лена, ты пойми, его виной
Займутся власти.
Марго (в слезах падает перед Князем на колени)
Сжалься надо мной!
Антон Не унижайся, пусть погибну я.
(Князю) Вы пейте, веселитесь!.. Вы — князья.
Марго (крестится, обращаясь -к небесам)
Всевышний, помоги!...
Антон Не слышит он.
Марго (умоляюще) Сынок!..
Антон Его ушам привычен стон.
Марго Иисус великий! Смилуйся, прости!..
Грехи ему, о боже, отпусти!
Антон Твой бог не властен, властны палачи
Они распяли бога...
Князь Замолчи!
Какое богохульство... сумасброд...
Тебе так просто это не сойдет.
Сыщик Пора!
Антон Пошли.
Марго (горестно)
О, горе мне... Сынок!..
И я — за ним... Не оставляй нас, бог!..
(подходит к сыну)
Сыщик (отталкивает ее) Уйди!
Уводит Антона
Марго (Князю) Меня убей, спаси его!
(видя безразличие)
Не пощадят убийцы никого!
Горько всхлипывает, теряет сознание. Жасмен и Лена, брызгая водой, стараются привести ее в чувство.
Шакро (вбегает, в смятении)
Беда, мой Князь!
Дом подожгли... Пожар!
Соломон (в сторону) Ну вот, еще один судьбы удар...
Князь Но кто?! Ну, отвечай, чего ты ждешь?
Шакро Скорей всего фабричные... а кто ж?..
Соломон Никто иной, все ясно для меня.
Князь Всех выгнать вон с сегодняшнего дня!
Все этим тварям бешеным сполна
Способна только смерть воздать одна!
Быстрыми тагами уходит в сопровождении Соломона и Шакро.
Марго (открывает глаза, поднимает голову)
Где мой Антон? Мне не вернуть его?
Спаси, о боже, сына моего!
(Снова теряет сознание)
Занавес
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/cavid-knyaz-ikinci-perde
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
Pürhəvəs şerə mübtəla bir qız,Nura aşiq sevimli bir yıldız.
Şərq qadınıMən nə idim?Şərqin əzilmiş qadını!
Şeyx SənanOyan, ey piri-xoşdil! Qalq, ayıl bir xabi-rahətdən!Qiyamətdir, qiyamət!.. Qalq, oyan, zevq al bu fürsətdən.
Sevinmə, gülmə, quzum!Sevinmə, gülmə, quzum, kimsənin fəlakətinə;Bu hal, əvət, eyi bir şey deyil, sevinmə, saqın!
Poems by other poets
Dəst pədərəm babat,Bürid və kərdə mat,
Hərc-MərcÇərx cəfapişə gətir gərdişəBürk aldı qaç olubdu Şirvanımız
ساقی بیا که جوش زد از لالهزار فیضبینشئه شراب نبخشد بهار فیض
Qəzəl: Aləmin məmurəsin hər gündə bir sultan tuturAləmin məmurəsin hər gündə bir sultan tutur,Nikbəxt ol kəs ki, ol məmurəni viran tutur