دلم دُرجی‌ست اسرار سخن دُرهای غلتانشفضای علم دریا فیض حق باران نیسانش

تعالی الله چه درهای لطیف آبدارست اینکه زیب گوش و گردن می کند ابکار عرفانش

رهی دارد زبان گویا سوی این درج و آن دریاکه بی امساک می بینیم هر ساعت در افشانش

زبانست آنکه انسانیش می خوانند اهل دلکه حیوان تا نمی گوید نمی گویند انسانش

کسی قدر زبان خویش میدانم نمی داندهمانا قیمتی چندان ندارد لعل در کانش

سخن را رتبه تا حدیست کز تعظیم می خواندمعلم گه دعا و گاه وحی و گاه قرانش

الا ای آنکه زیب شاهد گفتار می بندیخدا را از لباس معرفت مگذار عریانش

مشو قانع بصوت و حرف کسب فیض معنی کنکه داود از نبوت میکند دعوی نه ز الحانش

ز تن مپسند جان بیرون رود بی کسب عرفانیکه جان طفلست بهر کسب عرفان تن دبستانش

مگو تن ذره خاکیست پا در کنه کارش نهکه سر گردانی صد خضر بینی در بیابانش

مگو جان نفحه بادیست فکر عین ذاتش کنکه بینی صورت و چشم اولوالابصار حیرانش

بعرفان کوش تا داری حواس و عقل در فرمانچه کار آید ز استادی که بر چینند دکانش

بهر علمی که داری اعترافی کن بنادانیکه دانا چون شود مغرور می خوانند نادانش

ز زهد ار زرق خواهد خواست نفرت به ز تقلیدشز علم ار عجب خیزد بهتر از حفظ است نسیانش

نه از بهر خدا تعمیر مسجد میکند زاهدبرای خود فروشیهاست این تزیین دکانش

مگو تسبیح گردانست انگشت ریا پیشهپی دنیا خریدن می شمارد نقد ایمانش

اگر پیوسته پر باشد ز می پیمانه رندیز شیخی به که با معبود خود سست است پیمانش

کسی گر از جهالت لاف دانش زد مکن باورکه دارد ره باصل حکمت و اسرار پنهانش

نه ز انسانست پنهان سر کار از دیده دانشکه اهل عقل و حکمت پرده بر دارد ز کتمانش

نه پنداری که بر صاحب دلان هند روشن شدنه پنداری که دانستند دانایان یونانش

همه آنرا مدان حکمت که فهمیدست افلاطونهمه آنرا مخوان دانش که دانستست لقمانش

عصای موسوی بشکافت دریا را چه داند کسکه بر فرعون ظاهر شد چرا ننشاند طغیانش

ز سعد و نحس هر شکلی که صورت بست در فطرتمحالست آنکه تغییری دهد تأثیر دورانش

ز محض جاهلی رمال را انیست در خاطرکه حکمی میکند هر جا نشست انگیس و لحیانش

منجم از کمال ناقصی این مدعا داردکه در هر سیر تأثیریست با برجیس و کیوانش

ز زشت و خوب هر حکمی که رفت از مبداء خلقتنمی افتد خلل از انقلاب چرخ گردانش

حریص از ابلهی دارد گمان آنکه می گرددفقیر از کاهلیها منعم از سعی فراوانش

طبیب از بی وقوفی می کند دعوی اگر دردیز ناپرهیزی است و صحت از تعیین درمانش

فراغی نیست اهل حرص را زیرا اگر شخصیشه ایران شود البته باید ملک تورانش

دلی گز آتش حرص است سوزان هست محمومیدمادم اضطراب از بهر زر اوقات هجرانش

چو کس را نیست بر تکمیل اسباب جهان قدرتره حرص است آن راهی که پیدا نیست پایانش

کسی گز مال مردم این گمان دارد که تا باشددمادم قلیه و بریان شود آرایش خوانش

کجا آرد ترحم بر جگرهای دو صد پارهکجا سوزد دلی بی رحم بر دلهای بریانش

خلایق را فراغی نیست در دور شه ظالمبلای گوسفندست این که باشد گرگ چوبانش

مزن اره پی ترتیب تخت ای حاکم ظالمبه نخلی کز پی نفع تو پروردست دهقانش

گل اندامی که از لب مرهم ریش دلت بخشدمروت نیست آزردن لب از آسیب دندانش

چه می سازی چنان تختی که خواهد رفت چون گشتیبآن آبی که می ریزد فقیر از نوک مژگانش

تو در اموال دهقان چون شریکان بهره ای داریبشرط آنکه از هر آفتی باشی نگهبانش

ترا باید کشیدن وقت فوت مال او تاوانتو چون آفت شدی بر مال او بر کیست تاوانش

گل قرب سلاطین راست خار از چوب درباناننمی ارزد امید گنج بیم زهر ثعبانش

چو دارد قرب و سلطان بیم صد آفت گدا آن بهکه سازد تخته تعلیم ترک از چوب دربانش

گدا را بوسه باید زد بچوب حاجبان زانروکه دایم می کند دور از بلای قرب سلطانش

ره دیوان سلطان هر که بشناسد مخوان مردمکه مردم را نه رسم است این که باشد رفق دیوانش

تو کز حال سلاطین نیستی آگه نه پنداریکه سلطان مکرم و مرسوم اعیانست احسانش

باحسان ضروری کی توان گفتن کرم گویاکه سلطان مجرم و تحصیل دارانند اعیانش

کریم بی ریا آن اهل دل را می توان گفتنکه فرق از دوست تان دشمن نباشد پیش احسانش

اگر تیری به دشمن می زند مردی کرم پیشهبرای مرهم زخم از زر و سیم است پیکانش

فقیری گر باستعداد دانش این قدر داندکه تا دارد حیات از لطف ایزد می رسد نانش

چرا باید نهادن سر بتعظیم کی و کسریچرا باید کشیدن منت از فغفور و خاقانش

به حکمت خالی از غیر خدا کن خانه دلراامین کعبه ات کردند به بتخانه مگردانش

مجو از غافلی ارشاد از هر غافلی چون خودچه آگاهیست بت را زانکه آرد سجده رهبانش

مزن ای دوست دست صدق جز بر دامن شخصیکه باشد دور دست هر تعلق از گریبانش

چو سوزن در گذر از هر چه پیش آید که عیسی راجو عزم آسمان شد سوزنی بگرفت دامانش

ز عالم رغبت ار برداشت عارف جای آن داردسمند همتش تند و بسی تنگ است میدانش

چه سان ماند مقید در چنین پستی سبک سیریکه هنگام نظر بالای نه چرخ است جولانش

اساس بنیه دهرست غفلت ورنه کی سازدبنایی کس که خواهد ساخت سیر چرخ ویرانش

سر ایوان به کیوان می کشد کسری نمی داندکه خاک کسری عصریست هر خشتی در ایوانش

مبند امید بر اسباب دنیایی که تشویش استاگر باشد زوالش گر نه باشد داغ حرمانش

ز کثرت رو بعزلت نه که گر ماند کسی بیکسملایک در مهالک می شوند انصار و اعوانش

نرست از فتنه دور زمان هر کس نشد فانیفنا ملکیست از هر آفتی آسوده سکانش

کسی کز بهر دنیایی ندارد غم چه غم داردز هول محشر و نصب صراط و وضع میزانش

اگر مالی که داری صرف کردی کامل عصریبدان مالی که اسباب کمال تست نقصانش

ز خود بگذر که یابی وصل جانان کم مباش از مهکه ناچیزیست وجه وصل با خورشید تابانش

بفقر آموز و خندان زی که شمع از شعله آتشچو دارد زندگی آتش بهست از آب حیوانش

فنا چون هست در عسرت بمیری به که در نعمتکه چون معسر ز عسرت رست نوعی نعمت است آنش

به دردی هر که معتادست از درمان نمی پرسدز رضوان بیشتر حظیست مالک را به نیرانش

بهشت هر کسی ذوقیست زیرا جنت طفلانکنار مادرست و جوی شهد و شیر پستانش

کسی را میرسد لاف از کمال عشق در عالمکه تا جانش بود نذر غم جانان بود جانش

بجانان نیست عاشق عاشق جان خودست آنکسکه بهر راحت جانست شوق وصل جانانش

ز بهر آنکه هر کس فرق سازد نیک را از بدنصیحت نامه آمد ز ایزد نام فرقانش

ولی تا خلق داند رتبه درد از دوا برتردبیر حکمت از حرف الم بنوشت عنوانش

کسی تا غم ندارد یادی از ایزد نمی آردخدا جوی ار بود کس بهتر از شادیست احزانش

چو نعمت بیش یابی با کم از خود کم تکبر کنکه در اندک زمان با خویش خواهی دید یکسانش

ببار از دیده آبی تا شود کام دلت حاصلکه خاک آرد گل تر چون رساند فیض بارانش

بدنیا کار عقبی کن که شدت می کشد آنکسکه تابستان نباشد غصه برگ زمستانش

به ابنای زمان گر نیک هم باشی مشو ایمنکه بر نیکوئی یوسف حسد بردند اخوانش

ز مکر ایمن مشو بر قوت بازو مکن تکیهکه صید صد چو رستم میکند زالی بدستانش

مبادا با وجود عقل باشی غافل از حیلتکه آدم گرچه کامل بود از ره برد شیطانش

ملون ذره خاکیست هر دانه که میخواندمقوم بر سر تاج شهان لعل بدخشانش

شهانرا ذره ذره خاک بر سر میکند دورانفریبی میدهد چون طفل با اشکال و الوانش

چو دیدی چرخ را کج رو به نفع او مشو مایلچو باشد میزبان قاتل نباید گشت مهمانش

بسر گر نشئه داری مکن ضایع بهر ذوقیبه کف گر جوهری داری مده از دست ارزانش

منه هر لاله رخساری که می بینی بدل داغشمشو هر عنبرین خطی که می بینی پریشانش

بهر خاک سیه تخم وفا داری مکن ضایعبه تبدیل دو روزه گه مخوان گل گاه ریحانش

بسا بیدل که زد هم چون تو لاف از عشق محبوبیپس از تعبیر صورت زان هوس دیدم پشیمانش

چو دارد زهر هجری در عقب هر شربت وصلینمی ارزد وصال هر که می خواهی بهجرانش

فقیه از ما سوی الله راه می خواهد سوی ایزدزهی ناقص که رهبر میشوند امثال و اقرانش

خدا را اهل حق از حشمت فرعون میداندنه چون فرعون باید معجز موسی عمرانش

اگر طالب به هستی خدا برهان طلب دارددرین دعوی به هستی خدا هستیست برهانش

چو انسان بست صورت در رحم تا وقت داناییمیسر میشود بی سعی رزق از لطف سبحانش

ز دانایی چو دم زد رزق را از محض داناییز سعی خویش میداند زهی انسان و کفرانش

نمیدانم چرا دارد تکبر نفس نمرودیچو شر پشه را دفع کردن نیست امکانش

قیاس عجز غیر خالق از حکم سلیمان کنکه آخر برد خاکش آنچه اول برد فرمانش

گر انسانست کس او را ز یزدانست ترس و بسوگر دیوست باید داشت صد بیم از سلیمانش

صلاحی در فساد کفر دارد صاحب حکمتوگر نه هر چه باطل شد برو سهلست بطلانش

و اگرچه هست گل مقصود دهقان بهر حفظ آنز گل به می نماید خار دیوار گلستانش

به ظالم دفع ظالم میکند دوران که گر چوبیدرشت افتاد می سازد درشتیهای سوهانش

بسا ایمان که آن از کفر می خیزد بیوسف بینکه در عزم کنه بت گشت سد راه عصیانش

تو ای غافل که فرمان خدا مطلق نمی گیریگرفتم نیستی شایسته فردوس رضوانش

مشو چندان سیه رو هم که چون دوزخ شود جایتکند از تیره گیهایت تنفر قیر و قطرانش

ز کافر می ستانی مال و می گویی حلالست اینچه می گویی که حالا می ستانی از مسلمانش

جهان شوریده دریاییست کز امواج آن موجیبدور نوح پیدا شد لقب کردند طوفانش

ز بیم غرقه هر سرگشته ای بر روی این دریاشنایی می کند چندانکه پر بادست انبانش

چو واصل گشت طالب ز انقلاب دهر کی ترسدچو بط از غرقه هست ایمن چه باک از موج عمانش

مشو نومید در ایزدشناسی گر نه ای کاذبامیدی کان به عفو اوست ممکن نیست حرمانش

چو مقبل قابل فیض حق افتد هست امیدیکه مدبر نیز گردد مظهر آثار غفرانش

خدا گر در خور اعمال خواهد دید در مردمنخواهد دید چشم کس جمال حور و غلمانش

و گر هر کس که سهوی کرد محرومست از جنتنخواهد برد از جنت تمتع غیر رضوانش

رسان فیضی که یابی قدر زنبور عسل را بینچو دارد نفع برتر شد ز زنبور دگر شانش

به کسوتهای رنگین چند آرایش دهی تن راچو مرگ آورد عریان باز خواهد برد عریانش

مراد از هر دو کونت حاصل آید بر ورع داریورع نخلیست کام هر دو کون اوراق و اغصانش

تویی بس عاجز و کار دو عالم بایدت کردنعجب کاری ترا افتاده آسان نیست سامانش

مگر خواهی مدد از فیض روح پاک پیغمبرکه سامان مهم هر دو عالم هست آسانش

نبی هاشمی ابطحی امی مکیکه مفتاح در گنجینه دین کرده دیانش

قد او شمع انور صد چو ابراهیم پروانهرخ او عید اکبر صد چو اسماعیل قربانش

امین خاتم ملک سلیمان خواجه سلمانکه می زیبد سلیمان خادم درگاه سلمانش

نه موسی هست چون او نه چو بطحی وادی ایمننه یوسف هست همچون او نه همچون کعبه کنعانش

بحمدالله بنایی ساختم از بهر آسایشز سنگ صبر و آب حلم و خاک علم بنیانش

نه من تنها شدم بانی این خانه کز اول بوداساس از کاملان هند و شروان و خراسانش

سه رکن از خانه بود از خسرو و خاقانی و جامیمن از بغداد کردم سعی در تکمیل ارکانش

فضولی را بسعی خود نشد توفیق این جرأتمدد کردند وقت کار هم ارواح ایشانش

الهی رحم بر بیهوده کاری کن که در عالمنه در کسب معارف عمر ضایع شد به هذیانش

غلط گفتم نه هذیانست شعرم قیمتی داردچو در بحریست منزل همچو مروارید و مرجانش

بجرم شعر روز نصب میزان کی خطر دارمنخواهد شد گران چیزی که بر بادست اوزانش

ز هر علمی دلم را بهره ده یارب چو میدانیدل من پیر تعلیم است و من طفل سبق خوانش

ز کان طبع پولادی برون آورد خاقانیسوی دریای هند ارسال کرد از سوی شروانش

به استادی ازان پولاد خسرو ساخت میر آتیروان سوی خراسان کرد از دلهی و ملتانش

جلایی داد آنرا جامی آنکه جانب بغدادفرستاد از برای خادمان شاه مردانش

مرا از کور طبعی نسبتی با آن نبود امابگستاخی ربودم از کف روشن ضمیرانش

بر آن آیینه زیبی بست بر خود بکر نظم منکه هر کس دید حسن صورت او ماند حیرانش

انیس القلب کردم نام این محبوب و میخواهمکه هر ساعت دهم در بزم اهل فهم جولانش

میسر کن که شمع محفل اهل نظر گرددندارم بیش ازین در پرده تضییع پنهانش

بدست پاکبازان امانت پیشه بسپارمفرستم سوی دارالعدل روم از ملک ایرانش

به امیدی که در عالم‌ستانی و جهان‌گیریرسد تأثیر فتح از دولت سلطان سلیمانش

Mənim könlüm sədəfdir, sözlərimdir dürri-qəltani.Dənizdir elmim, Allah feyzidir neysan barani.

Təaləllah, nə incə incilərdir kim, bəzək vurmuş,Qulaqla boynuna onlarla dəhrin əhli-ürfani.

Dilin guya bu dəryayə, bu dürcə bir yolu vardırKi, hər saət səxavətlə bəzər dürr ilə dünyani.

Əgər heyvan danışmazsa, ona insan deyən olmaz,Könül əhli dil ilə eyləyir bilməz təşxis insani.

Nədir illət ki, heç kəs öz dilinin qədrini bilməz,Təbiidir ki, lə’lin qədrini bilməz onun kani.

Sözün şə’ni o əndazə böyükdür ki, müəllimlər,Sözün məhsulu bilmişlər düani, vəhyi, Qur’ani.

Sən ey söz dilbərinə ziynətü ziyvər verən insan,Libasi-mə’rifətdən qılma gəl məhrum o canani.

Kifayətlənmə səslə, hərflə, mə’nada feyz axtarKi, Davudi nübüvvətdir əziz etmiş, nə əlhani.

Rəva görmə canın çıxsın bədəndən kəsbi-ürfansızKi, irfan kəsbinə canın bədən olmuş dəbistani.

Demə bir zərrə torpaqdır bədən, diqqətlə seyr etsən,Görərsən eyləmiş yüz Xizri avarə biyabani.

Çalış ürfan qazan, ta əql olsun hökmünə tabe,Büsati bərhəm ustadın əlində olmaz imkani.

Demə can boş qəfəsdir, bir düşün, əslini tədqiq et,Bəsirət əhlini gör kim, bu sirrin olmuş heyrani.

Biliksiz olduğuna e’tiraf et, alim olsan daKi, nadandır demişlər görcəyin məğrur danani.

Riyakarlıq gətirsə zöhdi təqlid etmə, qıl nifrət,Təkəbbür artırarsa elm, yeydir məncə nisyani.

Deyil Allah üçün zahid edirsə məscidi tə’mir,Təşəxxüs satmağa istər işə salsın o dükkani.

Çevirsə barmağı təsbih, aldanma, riya bil sən,Sayır görsün çatırmı almağa dünyani, imani.

Əgər peymanəsi dolsa həmişə meylə bir rindin,O, şeyxdən yaxşıdır ki, xaliq ilə süsdü peymani.

Əgər bir kəs vurarsa elmdən dəm, bil ki, cahildir,O hardan anlayır hikmətdəki əsrari-pünhani?

Elə gizlənməmişdir ki, həqiqət sirri gözlərdənKi, açsın hikmət əhli əql üzündən bu müəmmani.

Güman etmə ki, hikmətdən xəbərdar idi Əflatun,Həqiqət elmdən agah alim sanma Loğmani.

Yaranmış sə’d ilə, ya nəhs ilə hər şəkl fitrətdə,Çətindir uğrasın təğyirə dövr etməklə dövrani.

Cəhalətdir səbəb rəmmal hər yerdə məkan salsa,Bütün işlərdə hakim zənn edər ənkisü Ləhyani.

Münəccim əqlinin naqisliyindən iddia eylərKi, hər işdə müqəssir tutmalı Bərcisü Keyvani.

Gözəl, ya çirkin olsun hikmətin hər hökmü baqidir,Xələl yetməz ona çərxin yerindən qopsa ərkani.

Həris axmaqlığından zənn edər tənbəl həris olmuş,Və ya öz sə’yi sərvət sahibi etmiş çalışqani.

Təbib nadanlığından iddia eylər ki, hər dərdəSəbəb pəhrizi pozmaqdır, bilər pəhrizi dərmani.

Gözü doymaz hərisin dəhrdə, çünki həris insanOlarsa şahi-Iran, tutmaq istər mülki-Turani.

Tamahla odlanan bir qəlbin heç vaxt atəşi sönməz,Qızıldan ötrü şiddət kəsb edər hər ləhzə böhrani.

Cahan asayişi təkmilinə bir kəsdə yox qüdrət,Odur sonsuz yola salmış tamah aləmdə insani.

O kəs ki, arzular xəlqin malından hər saat, hər günBəzəkli süfrədə olsun kəbabi, həm də büryani,

Onun qəlbi yanarmı zülmdən büryan olan qəlbə,O rəhm eylərmi görsə xəlq udur qəmdən cigər qani.

Olarsa şah zalim, xəlq xoş gün görməz aləmdə,Xilas olmaz bəladən bir qoyun, qurd olsa çobani.

Sənin xeyrin üçün kəndli ağac əkmişdir, ey hakim,Kəsib təxt qurma ondan, eyləmə mə’yus dehqani.

Ləbi qəlbindəki daği sağaldan bir güləndamın,Ləbini dişləmə, ey bimürüvvət, olma gəl cani.

Nə lazımdır sənə bir təxt kim, qayıq kimi axsınO göz yaşı selində kim, tökər məzlum müjgani.

Şərik tək pay alırsan kəndlinin daim qazancından,Sənin borcundur olmaq kəndli malının nigəhbani.

Onun malı talandıqda cərimə çəkməli sənsən,Cərimə kim çəkər, indi ki, sən etdin bu talani?

Kim istər şahlara olsun yaxın, mətləb gülü dərsin,Görər yolda tikan düzmüş çomaqdan şah dərbani.

Xəzinə tapmaq ümmidilə bir insan rəvadırmı,Zəhərli əjdəhalar çənginə salsın şirin cani?

Gədani gözləyərsə təhlükə şahlar hüzurunda,Gərək tövbə edib, nə şahi görsün o, nə dərbani.

Gəda öpsün gərək haciblərin hər gün çomağındanKi, hifz etmiş bəladən, mən’ qılmış qürbi-sultani.

Belə bir qayda var, insan qaçar divlər məkanından,Demək insan deyil onlar ki, məskən etdi divani.

Deyilsən şahların halından agah, dərk qılmazsanKi, şah xəlqi soyar, ancaq verər ə’yanə ehsani.

Zərurət qarşısında verdiyi ehsan səxavətmi?Məgər şah xeyrinə xəlqi çalıb çapmazmı ə’yani?

Səxavət əhlidir ancaq o kəslər ki, riya bilməzGörər bir gözlə ehsan süfrəsində dostla düşmani.

Qızıldandır, gümüşdəndir kərimin atdığı hər ox,Sağaldar yarəsini düşmənin dəydikdə peykani.

Fəqirin olsa idraki, bu sadə əmri dərk etsəKi, ta sağdır, ona ruzi verər tə’yidi-sübhani.

Nədən ötrü gərək fəğfur ilə xaqanə baş əysin?Nədən ötrü gərək tə’rif etsin Keylə Kəsrani?

Xudadən qeyrinə könlün evində vermə yer, zinhar,Əmini-Kə’bədən bütxanə gəl etmə o mə’vani.

Varınsa əql, özün tək qafili mürşid qəbul etmə,Büt anlarmı gətirmişdir ona iman röhbani.

Sədaqətlə yapışma damənindən ol kəsin, ey dostKi, qalmışdır təəllüq pəncəsində öz giribani.

Çıxarsa qarşına hər şey onu iynə kimi deş, keçKi, iynə saxlamış yoldan göyə qalxan Məsihani.

Bir arif aləmə nifrət edərsə, var yeri, çünkiOnun hümmət səməndinə gəlir dar dəhr meydani.

Bu alçaq ruzigarə bağlanarmı bir dilavər ki,Vurar doqquz fələk fövqündə idrak ilə cövlani.

Əsasi qəflət olmuşdur həyatın, yoxsa kim istərBina tiksin, fələk yıxsın, aparsın sellər eyvani?

Tikər eyvanı Kəsra, qaldırar Keyvanə, bilməz ki,Onun hər kərpici təmsil edər bir başqa Kəsrani.

Könül vermə cahanə, varlığı təşvişdir canə,Zəvali bağrı qan eylər, qılar mə’yus insani.

Çəkil, üzlətdə yer tut, kimsəsiz qaldıqda bir insan,Mələklər qorxulu gündə olar ənsarü ə’vani.

Fəna bir mülkdür, asudədir xəlqi hər afətdən,Xilas olmaq dilərsən fitnədən, gəl fani ol, fani.

O kəslər ki, yeməz dünya qəmi, qorxmaz qiyamətdən,Siratin dərdini çəkməz, düşünməz və’zi-mizani.

Malın varsa, onu sərf et, əgər sən kamil insansan,Çatarsan bil kəmalə sərvətin tapdıqda nöqsani.

Deyilsən kəm qəmərdən, keç özündən, vəsli-canandırKi, ay incəlmək ilə tez tapar xurşidi-tabani.

Fəqir olsan da şad ol, şam kimi gül, odda yansan da,Ki, odla canlanan şəm’in alovdur abi-heyvani.

Ölüm haqdırsa öl üsrətdə, ne’mət dərdinə qalma,Ölüm üsrətdən azad olmağı ne’mət kimi tani.

Olan bir dərdə adətkərdə dərman dərdinə qalmaz,Dəyişməz bir cəhənnəm maliki rizvanə niyrani.

Behişti hər kəsin bir zövqdür, körpə uşaqlarçünAna ağuşu cənnətdir, bal arxı dayə püstani.

Kəmali-eşqdən dəm vurmağa ol kimsə layiqdirKi, cananın qəminə nəzr edib qurban edə cani.

Deyil canana aşiq, mütləq öz caninə aşiqdirO aşiqlər ki, can dərdindən istər vəsli-canani.

Ayırsın yaxşını pisdən bəni-adəm – deyə xaliqNəsihətnamə şəklində bizə göndərdi füqrani.

Fəqət tutsun deyə üstün dəvadən xəlq bu dərdi,Ələm hərfilə hikmət katibi yazdı bu ünvani.

Qəmi olmazsa, heç vəqt xaliqi yad eyləməz bir kəs,Kim Allahi sevər, istər ki, qəmlə keçsin hər ani,

Varın artanda kibr ilə fəqirə az şəmadət qıl,Onunla tez səni yeksan edər bu çərx dövrani.

Gözündən yaş axıt kim, hər muradın cabəca olsun,Yağış feyzilə torpaq bəsləyər sünbüllə reyhani.

Tədarük gər o dünyayə, bu dünyada ki, xoş keçməzQışı ol kəslərin ki, yayda yad etməz zimistani.

Zəmanə əhlinə bel bağlama hüsni-cəmalınlaKi, Yusif hüsnünə qıldı həsəd namərd ixvani.

Güvənmə qüvvənə, laqeyd baxma məkri-dünyayəKi, salmışdır tora yüz Rüstəmi bir Zal dastani.

Əgər aqilsən olma hiyləsindən düşmənin qafil,Unutma Adəmi yoldan çıxardan məkri-şeytani.

Düşün, hər danəsi bir zərrə əlvan torpaq olmuşdur,Bu şahlar tacinə ziynət verən lə’li-Bədəxşani.

Zəmanə şahların başına tədriclə səpər torpaq,Uşaq tək aldanar onlar görüncə şəkli-əlvani.

Fələk tərsinə dövr etsə, sən olma əmrinə mayil,Qonaqçın olsa qatil, qaç evindən, olma mehmani.

Başında şur vardırsa, onu hər zövqlə pozma,Ucuz bir qiymətə vermə əlindən gənci-sultani.

Ürəkdə vermə yer dərdinə hər bir lalərüxsarin,Saqın, hər zülfü ənbər dilbərin olma pərişani.

Şoranlıq torpağa səpmə səfa toxmu, olar zaye,Samanda ətr axtarma, gülə oxşatma yovşani.

Sənin tək çoxları dəm vurdular eşqü məhəbbətdən,Dəyişcək surət, oldu eşqinin cümlə peşimani.

Şirin hər vəslin ardınca acı bir ayrılıq vardır,O vəsli istəməz bir kəs düşünsə dərdi-hicrani.

Fəqih Allaha doğru axtarır yol masəvəllahdan,Əcəb naqisdir onlar ki, bilər mürşüd o nadani.

Tapar həqq axtaranlar həqqi fir’onun cəlalından,Bu işdə mö’cüzə vadar edər fir’on Musani.

Əgər bir kəs xudanın varlığına istəyir isbat,Bütün varlıqdır Allah varlığının əsl bürhani.

Rəhimdən başlamış əqlə dolunca hər bir insanınYetər ruzisi Həqdən lazım olmaz sə’yi tavani.

Vurarkən əqldən dəm, o qədər əqli olar naqis,Sanar ki, sə’yinin məhsulu olmuşdur əti, qani.

Nədən bilməm təkəbbürlə özündən dəm vurar NəmrudKi, yox bir milçəyin şərrini dəf etməkçün imkani.

Xudadən qeyri acizdir hamı, fərz et, Süleymandan,O torpaq uddu kim, daim ona cariydi-fərmani.

Əgər bir şəxs insandır, yetər qorxsa bir Allahdan,Əgər divdirsə qorxmaz toplasan da yüz Süleymani.

Fəsadi-küfrdə görmüş səlahi sahibi-hikmət,Onunçun yoxsa hər bir batilin asandı bütlani.

Gül istər bəsləsin dehqan, onu hifz etmək istərkənTikan divarla hər yandan gərək hörsün gülüstani.

Zəmanə zalimi zalim əlilə məhv edər bil kim,Düyümlü taxtanı həmvar edər nəccar suhani.

Çox iman küfrə mədyundur, bu həqdə Yusifi yad etKi, büt qaytardı pis yoldan onu, dəf etdi üsyani.

Sən ey Allahın əmrinə itaət etməyən qafil,Sənə layiq deyil, fərq et onu firdövsü rizvani.

Çalış olma o əndazə cəhənnəmdə üzü qarəKi, nifrət eyləsin səndən cəhənnəm qiri, qətrani.

Soyarkən kafəri hər dəm deyərsən ki, həlal işdir,Sözün indi nədir bəs kim, soyursan hər müsəlmani.

Bu dünya dalğalı dəryadır, ondan bir kiçik qətrəGöründü Nuh dövründə, dedilər Nuh tufani.

Boğulmaq qorxusundan bu dənizdə hər bir avarə,Atar əl-qol, üzər, lakin keçə bilməz bu dəryani.

Muradə çatsın aşiq, qoy cahan ziri-zəbər olsun,Boğulmaq bilməz ördək, dalğa qoy titrətsin ümmani.

Deyil mümkün ola mə’yus bir kəs xaliq əffindən,Deyilsənsə yalançı, naümid olma, onu tani.

Əgər həqq feyzinə müqbil ola qabil, ümidim varKi, müdbirdə dəxi zahir olar asari-ğüfrani.

Xuda gər əcr versə, hər kəsə əmali qədrincə,Behiştdə görməz heç bir kəs nə hurini, nə qılmani.

Əgər bir səhv üçün məhrum olarsa xəlq cənnətdən,Behişt əhli bilək onda gərək biz təkcə Rizvani.

Çalış xəlqə xeyir ver, xoş sifətlərlə qazan hörmət,Arı bal vermək ilə əldə etmiş şöhrəti, şani.

Bəzərsən cismini bica yerə əlvan libas ilə,Gəlibsən lüt cəhanə, lüt edərsən tərk dünyani.

Muradın hər iki dünyadə səbr ilə olar hasil,Çalış səbr eylə, tə’min eylə dünyani, həm üqbani.

Iki dünya işi öhdəndədir, sən isə acizsən,Qəribə bir işə düşdün, çətindir məncə səhmani.

Məgər Peyğəmbərin pak ruhu lütfən dadına çatsın,Iki dünyada tapsın hər çətinlik rahi-asani.

Nəbidir, haşimidir, əbtəhi, ümmi və məkkidir,Əli din xəznəsinə bir açardır, mərhəmət kani.

Yüz Ibrahim olubdur qəndili şəm’inə pərvanə,Üzü bir eydi-əkbərdir, yüz Ismayil qurbani.

Süleyman mülkünün son sahibidir xacəyi-Səlman,Onun Səlmaninə xidmətçi bilmişlər Süleymani.

Deyil Musa ona tay, Vadeyi-eymənsə Bədhayə,Nə Yusifdir onun misli, nə Kə’bə misli-Kən’ani.

Xudaya, şükr, asayişdən ötrü bir bina tikdim,Ki, səbrü elmü hilmin mayəsindən oldu bünyani.

Bu qəsri tikmədim tək mən, əsasın qoydu üç kamil,Tanıtdı aləmə Şirvani, Dehlini, Xorasani.

Evin üç küncünü Xaqani, Xosrov, Cami tikmişdi,Mən isə eylədim Bağdaddə təkmil ərkani.

Füzuli kamiyab olmazdı öz sə’yilə bu işdə,Yaratdı onların ruhu onunçün böylə imkani.

Ilahi, rəhm qıl avarə bir insanə aləmdəKi, ömrünü edib zaye, yazar bu hərzə-hədyani.

Xeyr, hədyan deyil, aləm bilir qiymətlidir şe’rim,Odur dərya olan bu qəlbimin dürr ilə mərcani.

Ilahi, könlümə hər elmdən pay ver, bilirsən ki,“Mənim könlüm müəllimdir, mənəm tifli-dəbistani”.

Çıxardı təb’i kanindən polad bir nəzm Xaqani,Səfa ayinəsində aləmə göstərdi Şirvani.

Ona Xosrov ziya verdi, Xorasanə rəvan etdi,Gəzib əldən-ələ xeyli zaman Dehliylə Məltani.

Cila verdi ona Cami, alıb göndərdi Bağdadə,Bu töhfə şad qıldı xadimani-Şahi-mərdani.

Mənim kor tə’bim ondan bixəbərdi bir zaman, əmmaMən ariflər əlindən qapdım ol yaquti-rəxşani.

Mənim nəzmimlə ol ayinə bir ziynət qazanmış kim,Baxan olmuş camalında kəmali-hüsnün heyrani.

“Ənis ül-qəlb” adı verdim o məhbubə, budur arzumKi, olsun mə’rifət əhli olan məclisdə cövlani.

Yetər bunca cəmali gizli qaldı pərdə altında,Qoy olsun indi də ariflərin şəm’i-şəbistani.

Onu Iran zəmindən Darül-ədli-Rumə göndərdimBu ümmid ilə kim, olsun əmin əllər nigəhbani.

Ona tə’sir qılsın dövləti Sultan SüleymanınKi, ta fəth eyləsin öz şöhrətilə külli-dünyani.

Use ← → keys to move, R for a random poem

Random poem

More by this author

Poems by other poets · Praise