Sharafnama, chapter 29
What is a masnavi?
Masnavi: a long poem in self-rhyming couplets, usually an epic or a tale.
بیا ساقی آن آب جوی بهشتدرافکن بدان جام آتش سرشت
از آن آب و آتش مپیچان سرمبه من ده کز آن آب و آتش ترم
چه فرخ کسی کاو به هنگام دینهد پیش خود آتش و مرغ و می
بتی نار پستان بهدست آوردکه در نارِ بُستان شکست آورد
از آن نار بن تا به وقت بهارگهی نار جوید گهی آب نار
برون آرد آنگه سر از کنج کاخکه آرد برون سر شکوفه ز شاخ
جهان تازه گردد چو خرم بهشتشود خوب صحرا و بیغوله زشت
بگیرد سر زلف آن دلستانز خانه خرامد سوی گلستان
گلآگین کند چشمهٔ قند رابه شادی گزارد دمی چند را
گزارشگر دفتر خسروانچنین کرد مهد گزارش روان
که چون در سپاهان کمر بست شاهرسانید بر چرخ گردان کلاه
برآسود روزی دو در لهو و نازز مشکوی دارا خبر جست باز
در هفت گنجینه را باز کردبه رسم کیان خلعتی ساز کرد
ز مصری و رومی و چینی پرندبرآراست پیرایهٔ ارجمند
لباس گرانمایهٔ خسرویکه دل را نوا داد و تن را نوی
قصبهای زربفت و خزهای نرمکه پوشندگان را کند مهد گرم
ز گوهر بسی عقد آراستهبرآموده با آن بسی خواسته
بسی نامهٔ مُهر ناکرده بازز نیفه بسی جامهٔ دلنواز
فرستاد یکسر به مشکوی شاهبه سرخی بدل کرد رنگ سیاه
به مرجان ز پیروزه بنشاند گردطلای زر افکند بر لاجورد
به سنگ سیه بر زر سرخ سودمگر بر محک زر همیآزمود
شبستان دارا ز ماتم بشستبهجای بنفشه گل سرخ رست
چو آراست آن باغ بِدرام رابرافروخت روی دلارام را
شکیبایی آورد روزی سه چارکه تا بشکفد غنچهٔ نوبهار
عروسان به زیورکشی خو کنندسر و فرق را نغز و نیکو کنند
تمنای دل در دماغ آورندنظر سوی روشنچراغ آورند
چو دانست کز سوگ چیزی نماندرعونت به عذر آستین برفشاند
به دستورِ شیرینزبان گفت خیززبان و قدم هر دو بگشای تیز
به مشکوی دارا شو از ما بگویکه اینجا بدان گشتم آرام جوی
که تا روی مهروی دارا نزادببینم که دیدنش فرخنده باد
حصاری کشم در شبستان اوبرآرم سر زیر دستان او
یکی مهد زرین برآموده درهمه پیکر از لعل و پیروزه پر
ببر تا نشیند در او نازنینخرامان شود آسمان بر زمین
دگر باد پایان با زینِ زرز بهر پرستندگانش ببر
چو دستور دانا چنین دید رایکمر بست و آورد فرمان بجای
ره خانه خاص دارا گرفتهمه خانه را در مدارا گرفت
در آمد به مشگوی مشگین سرشتچو آب روان کاید اندر بهشت
بهشتی پر از حور زیبنده دیدفریبنده شد چون فریبنده دید
بدان سیب چهران مردمفریبهمی کرد بازی چو مردم به سیب
نخستین حدیثی که آمد فرودز شه داد پوشیدگان را درود
که مشگوی شه را ز شه نور باددویی از میان شما دور باد
اگر چرخ گردان خطایی نمودبدین خانه دست آزمایی نمود
شه از جمله آن زیانها که رفتگناهی ندارد در آنها که رفت
امیدم چنان شد سرانجام کارکه نومید از او گردد امیدوار
به اقبال این خانه رای آوردخداوندی خود بجای آورد
به فرمان دارا و فرهنگ خویشنهد شغل پیوند را پای پیش
جهان پادشا را چنین است کامبه عصمت سرایی چنین نیکنام
که روشن شود روی چون عاج اوشود روشنک درة التاج او
به روشن رُخش چشم روشن کندبدان سرخگل خانه گلشن کند
ز دارا چنین در پذیرفت عهدبه مه بردن اینک فرستاد مهد
جهاندار کاینجا عنان باز کردتمنای این شغل را ساز کرد
زبان کسان بست ازین گفتگویبه پای خود آمد بدین جستجوی
پریروی را سوی مهد آوریدبه ترتیب این کار جهد آورید
چنین گفت با رایزن ترجمانکه در سایه شاه دایم بمان
کس خانه هم خانه زادی شودبه یاد آمده هم به یادی شود
به آب زر این نکته باید نوشتشتربان درود آنچه خر بنده کشت
کمر گوشه مهد او تاج ماستزمینبوس آن مهد معراج ماست
اگر برده گیرد سرافکندهایموگر جفت سازد همان بندهایم
ز فرمان او سر نباید کشیدکجا رای او هست زرین کلید
اگر سر درآرد بدین شغل شاهسر روشنک را رساند به ماه
به کابین خسرو رضا دادهایمکه از تخمه خسروان زادهایم
به روزی که فرمان دهد شهریارکه پیوند را باشد آن اختیار
به درگاه خسرو خرامش کنیمبه آیینپرستیش رامش کنیم
چو دستور فرزانه پاسخ شنیدسوی شاه شد باز گفت آنچه دید
رخ شه برافروخت از خرمیکه صیدِ جوابِ خوش است آدمی
جوابی که در گوش گَرد آورَدنیوشنده را دل به درد آورد
به روزی که طالع برومند بودنظرها سزاوار پیوند بود
جهانجوی بر رسم آبای خویشپریزاده را کرد همتای خویش
به رسم کیان نیز پیمان گرفتوفا در دل و مهر در جان گرفت
در آن بیعت از بهر تمکین اوبه ملک عجم بست کابین او
بفرمود تا کاردانان دهردر آرایش آرند بازار و شهر
به منسوج خوارزم و دیبای روممطرز کنند آن همه مرز و بوم
سپاهان بدانسان که میخواستندبه دیبا و گوهر بیاراستند
کشیدند بر طرهٔ کوی و بامشقایق نمطهای بیجاده فام
علمها به گردون برافراختندجهان را نوآرایشی ساختند
پر از کله شد کوی و بازارهادگرگونه شد سکهٔ کارها
نشاندند مطرب بههر برزنیاغانیسرایی و بربطزنی
شکر ریز آن عود افروختهعدو را چو عود و شکر سوخته
ز خیزانطرف تا لبِ زندهرودزمین زنده گشت از نوای سرود
ز بس رود خیزان که از می رسیدلب رامشان رود را میگزید
گلاب سپاهان و مشک طرازسر شیشه و نافه کردند باز
شفق سرخ گل بسته بر سور شاهطبق پر شکر کرده خورشید و ماه
سپهر از شکر کوشکی ساختهز گل گنبدی دیگر افراخته
همه بوم و کشور ز شادی بهجوشمغنی برآورده ز هر سو خروش
چو شب جلوه کرد از پرند سیاهرخ و زلف آراست از مشک و ماه
صدف بود گفتی مگر ماه چرخدرو غالیه سوده عطار کرخ
ز بهر شه آن ماه مشگین کمندز چشم و دهان ساخت بادام و قند
فرستاد هر دو به مشکوی شاهکه در خورد مشکو بود مشک و ماه
دگر روز چون آفتاب بلندعروسانه سر برکشید از پرند
دل شاه روم از پی آن عروسبه شورش در افتاد چون زنگ روس
یکی مجلس آراست از رود و میکه مینو ز شرمش برآورد خوی
به می لهو میکرد با مهترانسر و ساغرش هر دو از می گران
ببخشید چندان در آن روز گنجکه آمد زمین از کشیدن به رنج
چو شب عقد خورشید درهم شکستعقیقی در آمد شفق را به دست
به پیروزهٔ بوسحاقیش دادسخن بین که با بوسحاقان فتاد
ملک یافت بر کام دل دسترسبه مشکوی مشگین فرستاد کس
که تا روشنک را چو روشن چراغبیارند با باغ پیرای باغ
چنین گفت با روشنک مادرشز روشن روان شاه اسکندرش
که یاقوت یکتای اسکندریچو همتای دُر شد به همگوهری
بدین عقد دولت پناهی کنیمهمان میری و پادشاهی کنیم
نباید سر از حکم او تافتنکه نتوان ازو بهتری یافتن
کمر کن سر زلف بر بندگیشکه فرخ بود بر تو فرخندگیش
جز او هر که او با تو سر میزندچو زلف تو سر بر کمر میزند
به گوش تو گر حلقهٔ زر بودچو بی او بوَد حلقهٔ در بود
مدارای او کن که دارای ماستچو دارا دلش بر مدارای ماست
پذیرفت ازو دختر دلنوازپذیرفتی سخت با شرم و ناز
پریزاده را از پی بزم شاهنشاندند در مهد زرین چو ماه
به خلوتگه خسروش تاختندز نظارگان پرده پرداختند
پس آن که شد پیشکشهای نغزکه بینندگان را برافروخت مغز
سبک مادر مهربان دست بردگرامی صدف را به دریا سپرد
که از تخم شاهان و گردنکشانهمین یک سهیسرو مانده نشان
نگویم گرامیترین گوهریسپردم به نامیترین شوهری
پدر کشتهای بی پدر ماندهاییتیمی ولایت برافشاندهای
سپردم به زنهار اسکندریتو دانی و فردا و آن داوری
پذیرفت شاهنشه از مادرشنهاد افسر همسری بر سرش
به سوسن سپردند شمشاد راچمن جای شد سرو آزاد را
شه از لعل آن گوهر شاهواربه گوهر خریدن درآمد به کار
پریچهرهای دید کز دلبریپرستنده شد پیکرش را پری
خرامنده سروی رطب بار اوشکر چاشنیگیر گفتار او
فریبنده چشمی جفاجوی و تیزدوا بخش بیمار و بیمار خیز
اَرِش کوته و زلف و گردن درازلبی چون شکر خال با او به راز
زنخ ساده و غبغب آویختهگلابی ز هر چشمی انگیخته
به خوناب پروردهای چون جگرسر از دیده بر کردهای چون بصر
به هر شور کز لب برانگیختینمک بر دل خستهای ریختی
بههر خنده کهز لب شکرریز کردشکر خندهای را منش تیز کرد
رخی چون گل و آب گل ریختهمیان لاغر و سینه انگیخته
شکن گیر گیسویش از مشگ نابزده سایه بر چشمهٔ آفتاب
سکندر که آن چشمه و سایه دیدبرآسوده شد چون به منزل رسید
به چشم وفا سازگار آمدشدلش برد چون در کنار آمدش
به کام دلش تنگ در بر گرفتوز آن کام دل کام دل برگرفت
شده روشن از روشنک جان اوز فردوس روشنتر ایوان او
جهان بانوش خواند پیوسته شاهبر او داشت آیین حشمت نگاه
که بیدار و با شرم و آهسته بودز ناگفتنیها زبان بسته بود
کلید همه پادشاهی که داشتبدو داد و تاجش ز گردون گذاشت
یکی ساعت از دیدن روی اوشکیبا نشد تا نشد سوی او
به شادی در آن کشور چون بهشتبرآسود با آن بهشتیسرشت
چو صبح از رخ روز برقع گشادختن بر حبش داغ جزیت نهاد
خروس صراحی درآمد به جوشخروش از سر خم همیگفت نوش
ز حلق خروسان طاووسدُمفرو ریخت در طاسها خون خُم
می و مجلس شه بر آواز چنگبه رخسار گیتی در آورد رنگ
شه هفت کشور به رسم کیانیکی هفت چشمه کمر بر میان
برآمد چو خورشید بالای تختفلک در غلامی کمر کرده سخت
بر آراسته بزمی از نای و نوشبه لطفی که بیننده را برد هوش
نشاندند شایستگان را ز پایبه قدر هنر هر یکی جُست جای
شکر ریخت مطرب به رامشگریکمر بست ساقی به جان پروری
ز تری که میرفت رود و ربابهوس را همیبرد چون رود آب
سکندر سخا را سرآغاز کرددر گنج اسکندری باز کرد
ز بس گنج دادن به ایران سپاهز دامن گهر موج زد بر کلاه
جهان را به پیرایههای نویبرآراست از خلعت خسروی
همانا که بود آفتاب بلندهمه عالم از نور او بهرهمند
بلند آفتابی که شد گنجبخشبه دادن نگردد تهی چون درخش
جهاندار بخشنده باید، نه خسخصال جهانداری اینست و بس
O cənnət suyundan, ey saqi, tez dur,Atəşlə yoğrulmuş qədəhi doldur!
Əlimi çıxarma o sudan, oddan,O su və atəşlə mənəm islanan.
Boranlı qışlarda odur bəxtiyar,Qarşıda manqalı, quşu, meyi var.
Elə bir nar məmə keçirə ələ,Bağçada narlara salır vəlvələ.
Bahara çatınca nar fidanındanNar suyu axtarar, nar alar ondan.
Bir zaman dərindən nəzər salınca,Görər hər budaqda gülür yüz qonça.
Cənnətdən bir guşə kəsilmiş cahan,Nəşələr, sevinclər saçmada hər yan.
Əlində gözəlin saçları yenəSallana-sallana çıxar çəmənə.
Şəkər çeşməsini çiçəklə bəzər,Dünyada bir zaman şadlıqla gəzər.
Şahlar dəftərini yazan ustalarTarix beşiyini belə yırğalar:
İsfahan şəhrində sanki oldu şah,Başından göylərə ucaldı külah.
İki gün nəşəyə daldı İskəndər,Dara mişkusundan tutunca xəbər,
Kəyan ayiniylə xələtlər saçdı,Düz yeddi xəzinə ağzını açdı.
Rumun, Misrin, Çinin qumaşlarındanDəyərli zinətlər yığdı hökmüran.
Şahlara yaraşan dəyərli paltar,Vücudu təzələr, ürəyi oxşar.
Zər ilə işlənmiş qumaşlar, xəzlərGeyənə istilik, məhəbbət verər.
Çox boyunbağılar - xalis gövhərdən,Bundan başqa hədsiz zərdən, zivərdən,
Möhrü açılmamış müşk ilə ənbər,Ən incə dəridən nəfis geyimlər, -
Şahın mişkusuna göndərdi dərhal,Matəm paltarları dönüb oldu al.
Firuzəni mərcan rənginə saldı,Matəm lacivərdi qızıl rəng aldı.
Vurdu qara daşa qızıldan zivər,Məhəkdə qızılı sınamaq istər.
Dara şəbistanı matəmi atdı,Bənövşə yerinə al gül yaratdı.
O bağa nəşəli yaraşıq verdi,Sevimli çöhrəyə bir işıq verdi.
Üç, dörd gün səbr ilə oldu çox dəmsaz,O bahar qönçəsi açılsın bir az.
Gəlinlər bəzəyə alışıb dursun,Başına ən incə bəzəklər vursun.
Sevgini ürəkdən alsın dimağa.Üzünü çevirsin işıq - çırağa.
Bildi ki, matəmdən qalmamışdır iz,Yengini matəmdən elədi təmiz.
Ağıllı vəzirə dedi: “Durma, get,Addımı, dilini, bacar, geniş et!
Mişkuya gedərək məndən ver xəbər,Gəlmiş bir iş üçün bura İskəndər.
O Dara nəsəbli, ayüzlünü mənGörməklə şadlanım, qəlbim olsun şən.
Şux şəbistanına çəkərəm hasar,Əmrimlə ucalar kənizlər, qızlar.
Qızıldan şahanə bir təxti-rəvan,Bəzəyi firuzə, inci və mərcan,
Götür o nazənin müşkin dilbərə,Göy xuraman olub ensin yerlərə.
Yel qanadlı atlar, zərnişan yəhər,Apar, minsin onu qəlbən sevənlər”.
Bilici vəzirə şah verdi tədbir,O əmri yerinə yetirdi vəzir.
Daranın xüsusi evinə getdi,Evdə olanlarla xoş rəftar etdi.
Dara sarayına getdiyi zamanSanki bulaq axır cənnət bağından.
Huriylə dopdolu bir cənnət gördü,Aldandı, aldadan yüz afət gördü.
Alma üzlü qızla oynayar, gülər,Sanki alma ilə oynar bir nəfər.
Padşahdan öncə bir salam söylədi,Yaşınan kəslərə pəyam söylədi:
“Şahanə müşkuya şahdan nur axsın,Ortadan ikilik büsbütün qalxsın.
Bir xəta işlədi azğın zamana,Uzatdı əlini bu xanimana
Ortada böyük bir itki var, bəlli,Bu işdə olmamış padşahın əli.
Nəhayət, məndə bir belə arzu var,Ki, ümidsiz ondan olsun ümidvar.
Bu evdə xoşbəxtlik quracaqdır şah,Öz böyüklüyündə duracaqdır şah.
Daranın fərmanı öz zəkasilə,Gəlibdir qohumluq təmənnasilə.
Şövkətli padşahın istəyi budur:İsmət pərdəsində parlayan o nur
Olsun şəhriyarın işıq ülkəri,Tacının Rövşənək olsun gövhəri.
Gözləri nurlansın bu işıq üzdən,Köşkünü bu güldən etsin bir gülşən.
Bu işə Darayla bağlamış peyman,Ay üçün göndərmiş bir təxti-rəvan.
Yalnız bu məqsədlə uca tacidarAt çapmış, bu yerdə tutmuşdur qərar.
Bir qıfıl vurmuş hər söyləyən dilə,Şah özü gəlmişdir bu məqsəd ilə.
Mindirin taxta o pəri peykəri,İşi tez bitirin, durmayın geri!”
Elçiyə tərcüman belə söylədi:“Şahın kölgəsində yaşa əbədi!
Bu evə uca şah nəslindən yarar,Yel ilə gələni yel də sovurar.
Qızıldan yazılsın gərək bu sözlər:“Çarvadar əkəni dəvəçi biçər”.
Taxtının guşəsi bir tacdır bizə,Taxtının ayağı meracdır bizə.
Kəniztək alsa da, alsın, biz nəyik,Qadın edəcəksə, etsin, bəndəyik.
Əmrindən boynunu qaçıran kimdir?Hər əmri bir qızıl açar kimidir.
Bu işi edərsə uca tacidar,Rövşənək başını göyə ucaldar.
Padşaha varmağa qəlbimizdir şən,Dünyaya gəlmişik şahlar nəslindən.
Hər zaman istəsə böyük şəhriyar,Birləşmək istəyi tutunca qərar,
Ayini yerinə yetirib daha,Şadlıqla gələrik uca dərgaha.
Saraya döndü bu xəbərlə vəzir,Qərarı padşaha anlatdı bir-bir.
Şahın sevincindən parladı üzü,İnsanı ovlarmış insanın sözü.
Hər cavab qulaqda qoparsa qubar,Dinləyən ürəkdə kədər doğurar.
Taleyi ona yar olan zamanda,Baxışlar vüsala dolan zamanda.
Atalar rəsmiylə uca tacidarEylədi özünə Rövşənəyi yar.
Kəyan rəsminə də riayət etdi,Ürəkdən çox hörmət, məhəbbət etdi,
Şənlənsin deyə bu ömrünün bağı,Kəbinə yazıldı İran torpağı.
Əmr etdi: çirmənsin iş bacaranlar,Bəzənsin, düzənsin hər küçə, bazar,
Rum ilə Xarəzmin ipəkləriylə,Ölkələr bəzənsin bəzəkləriylə.
Padşahın istəyi kimi İsfahanİpəklə, gövhərlə bəzəndi əlvan.
Qapılar, bacalar, damlar, küçələrGözəl xalçalardan aldılar zivər.
Bayraqlar dikəldi uca göylərə,Bu dünya aldı bir başqa mənzərə.
Hər kücə başında çadır quruldu,İşlərin gedişi başqa tövr oldu.
Hər çarsu başında mütrüblər oynar,Oturmuş xanəndə, çalğı çalanlar.
Çalğıdan hərarət gəlincə uca,Düşməni ud kimi salırdı oda.
Zindərud nəhrindən Xuzanə qədərÇalğının səsindən canlandı yerlər.
Şərab bir çay kimi axıb gedirdi,Mamişan dodağı onu dişlərdi.
İsfahan gülləri ətir saçırdı,Tərazın müşkü də ağız açırdı.
Toya al çiçəklər səpirdi şəfəq,Şəkərdən Ay, Günəş doldurmuş təbəq.
Sanki bir saraydır tikmiş şəkərdən,Bir günbəd ucaltmış al çiçəklərdən.
Dəbdəbə, şövkətdən coşmuşdu hər yan,Ətrafa can verir çalan, oxuyan.
Qaraltı incə bir qumaş geyincəMüşk ilə, Ay ilə bəzəndi gecə.
Göydə Ay parlaq bir sədəfə bənzər,Kərx əttarı ona səpərdi ənbər.
O müşkin saçlı ay şaha ərməğanQənd, badam düzəltdi gözdən, dodaqdan,
Onları göndərdi şah mişkusuna,Layiqdir müşk ilə mah mişkusuna.
Al Günəş o səhər şəfəq sökərkənÇıxdı bir gəlintək incə ipəkdən.
Çırpındı şah qəlbi gəlin eşqiylə,Sanki rus zəngidir, salmış vəlvələ.
Çalğıdan, şərabdan qurdu bir işrət,Utandı, qibtədən tər tökdü cənnət.
Dostlarla içərkən artır fərəhi,Şərabdan dönürdü başı, qədəhi.
O qədər xəzinə bəxş etdi o gün,Yer onu çəkməkdən olurdu düşgün.
Gecə al Günəşdən düyümü dəldi,Şəfəqin əlinə bir əqiq gəldi.
Onu da uddu Busəhaq firuzə,Busəhaqlara bax, ilişdi sözə.
Vüsala yetişmək üçün İskəndərO müşkin mişkuya göndərdi xəbər,
Rövşənək olsun bir işıqlı çıraq,Gəlsin, qədəmindən zinət alsın bağ.
Dedi Rövşənəyə sevimli ana:“Gedirsən İskəndər şahın yanına.
Qiymətli yaqutsan İskəndər üçün,Bir inci gövhərlə birləşsin bu gün,
Bu dövlət əqdinə bir arxa verək,Yenə də ölkədə padşahlıq sürək.
Əmrindən yaramaz boyun qaçırmaq,Sənə bu Rum şahı layiqdir ancaq.
Saçından xidmətə bağlarsan kəmər,Taleyi sənə də səadət verər.
Ondan başqa hər kəs adını çəkər.Saçıntək başları kəmərə dəyər.
Qulağında qızıl halqa daşısan,Qapı halqasıdır onsuz bu halqan.
Rəftar et ki, odur bu gündə Dara,Daratək bizimlə edər müdara”.
Ananı dinlərkən o sevimli qızHəyadan tər tökdü, baş əydi yalnız.
Saraya hərəkət əzmiylə durdu,Ay kimi qızıldan taxta oturdu.
Aldılar padşaha məxsus gərdəyə,Hər tərəf sarıldı ipək pərdəyə.
İskəndər səxavət əlini açdı,Məclisin gözünə bir heyrət saçdı.
Şahdan hədyə aldı xidmətçi, dayə,Qızıldan, gövhərdən verdi hədiyyə.
Yabançı kəslərdən boşaldı saray,Bir yerə toplandı Günəş ilə Ay.
Mehriban anası gəldi irəli,Dənizə tapşırdı incə gövhəri:
“O uca padşahlar nəslindən nişanYalnız bu boy atmış sərvidir qalan.
Mən ona demirəm qiymətli gövhər,Ya da ki, ərinə adlı-sanlı ər.
Atasız qalmışdır, dərdə salınmış,Yetimdir, əlindən mülkü alınmış.
Əmanət tapşırdım sənə bir çiçək,Bir sən bil, bir əqlin, bir də gələcək”.
Şah qəbul edərək yanaşdı ona,Yoldaşlıq tacını qoydu başına.
Şümşada tay oldu bəzəkli süsən,Sevimli bir sərvə yurd oldu çəmən.
O gövhər ləlindən uca İskəndərBaşladı almağa dəyərli gövhər.
Gördü bir pəridir sevimli dilbər,Pərəstiş etmədə ona pərilər.
Canlı bir sərv idi, xurmadır barı,Şəkərə dadımlıq verir göftarı.
Füsunkar gözləri kəskin, canalan,Hər dərdə şəfadır, xəstəyə dərman.
Dirsəyi qısadır, saç, gərdən uzun,Dodağı şəkərdir, xalı da uyğun.
Çənəsi sadədir, sallanmış buxaq,Qaynar gözlərində gülabdan bulaq.
Bəslənmiş qırmızı qanla ciyərtək,Sanki göz içində parlayır bəbək.
Duz səpsə sağalar xəstə ürəklər,Dodağı dünyaya saçar çiçəklər.
Hər gülən dodağı şəkər saçardı,Gülüşü gülüşə bir yol açardı.
Gözündən gül üzə gülablar axmış,Beli incə idi, sinəsi qalxmış.
Qıvırcıq saçları müşkə çalırdı,Günəş çeşməsinə kölgə salırdı.
Çeşməni, kölgəni görüb şəhriyarMənzilə yetişdi, oldu bəxtiyar.
Vəfalı gözləri xoş gəldi ona,Ürəyi çırpındı, basdı bağrına.
Sıxıb qollarını boynuna saldı,Kam aldı, kamından kami-dil aldı.
Rövşənək işıqlı çıraqtək yandı,Eyvanı cənnəttək nura boyandı.
“Cahanbanu” deyə, yeni ad taxdı,Bütün ixtiyarı ona buraxdı.
Olduqca ayıqdı, dinc və həyalı,Söylənməz sözlərdən ağzı qapalı.
Şahlığın açarın ona tapşırdı,Başının tacını göyə qaldırdı.
Onu görməsəydi dözməzdi bir an,Ayrılmazdı onun bir an yanından.
O behişt ölkədə şad bir ürəklə,Yaşadı cənnətdən gələn mələklə.
Səhər çöhrəsindən pərdə atarkənHəbəşə bac üçün dağ çəkdi Xütən.
Getdikcə köpürür xoruzlu bardaq,“Nuş olsun, iç” deyir xoruz coşaraq.
O tovuz dodaqlı kuzə ağzından,Küplərdən camlara tökərdi al qan.
O məclis, o şərab, o çalğı, o çəngDünyanın üzünə verdi başqa rəng.
Yeddi ölkə şahı Kəyan rəsmiyləYeddi çeşmə kəmər bağlamış belə.
Günəştək taxtına oturdu səhər,Fələk xidmətinə bağladı kəmər.
Yenidən bir içki məclisi qurdu,Görənin başından ağlı uçurdu.
Məclisə düzüldü yararlı kəslər,Hər gələn yer tutdu hünəri qədər.
Mütrüblər, çalğılar saçardı fərəh,Saqi ruh verirdi əlində qədəh.
Coşduqca kamança və sazın səsi,Çay kimi silirdi başqa həvəsi.
İskəndər yenidən açdı xəzinə,Öz səxavətinə başladı yenə.
Çox hədiyyə aldı İran əsgəri,Başını parlatdı öz ətəgləri.
Hər kəsə payladı şahanə xələt,Verdi bu dünyaya başqa bir zinət.
Uca bir günəştək verərkən ziya,Nurundan çox fayda alırdı dünya.
Günəş xəzinəsi daima axar,Şimşək nuru isə bir kərə çaxar.
Səxavətli olsun gərək cahandar,Şahlığın xisləti, bax, belə yaşar!
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/nizami-serefname-29
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
چو صبح از خواب نوشین سر برآوردهلاک جان شیرین بر سر آورد
Khosrow and Shirin, chapter 114تو کز عبرت بدین افسانه مانیچه پنداری مگر افسانه خوانی
Khosrow and Shirin, chapter 115ببین ای هفت ساله قرهالعینمقام خویشتن در قاب قوسین
Khosrow and Shirin, chapter 116چنین گفت آن سخنپرداز شبخیزکزان آمد خلل در کار پرویز
Poems by other poets
Dilbər, sənin ol gülşən-ü gülzarına qurban,On dörd gecəlik ay təki ruxsarına qurban,
Mürəbbe: Sevdim bir cavan on dörd yaşındaSevdim bir cavan on dörd yaşındaO tərfə çağına qurban olduğum
Mancılığ ilə gögə uçan bənəmMancılığ ilə gögə uçan bənəmXeybərüñ qapusını açan bənəm
SaldınQanlı fələk, neyləmişdim sənə mən,Axırda məni yüz min bəlaya saldın,