Khosrow and Shirin, chapter 13
What is a masnavi?
Masnavi: a long poem in self-rhyming couplets, usually an epic or a tale.
در آن مدت که من در بسته بودمسخن با آسمان پیوسته بودم
گهی برج کواکب میبریدمگهی ستر ملایک میدریدم
یگانه دوستی بودم خداییبه صد دل کرده با جان آشنایی
تعصب را کمر در بسته چون شیرشده بر من سپر، بر خصمْ شمشیر
درِ دنیا به دانش بند کردهز دنیا دل بدین خرسند کرده
شبی در هم شده چون حلقهٔ زربه نُقره نَقره زد بر حلقهٔ در
درآمد سر گرفته سرگرفتهعتابی سخت با من درگرفته
که «احسنت ای جهاندار معانیکه در ملک سخن صاحبقرانی
پس از پنجاه چله در چهل سالمزن پنجه در این حرفِ ورقمال
درین روزه چو هستی پای بر جایبه مردارْ استخوانی روزه مگشای
نکرده آرزو هرگز تو را بندکه دنیا را نبودی آرزومند
چو داری در سنانِ نوکِ خامهکلیدِ قفلِ چندین گنجنامه
مسی را زر بر اندودن غرض چیست؟زر اندر سیم تر زین میتوان زیست
چرا چون گنجِ قارون خاکبهری؟نه استادِ سخنگویانِ دهری؟
درِ توحید زن، کآوازه داریچرا رسم مغان را تازه داری؟
سخندانان دلت را مرده داننداگر چه زندخوانان زنده خوانند»
ز شورش کردنِ آن تلخگفتارترشرویی نکردم هیچ در کار
ز شیرینکاریِ شیرینِ دلبندفروخواندم به گوشش نکتهای چند
وزان دیبا که میبستم طرازشنمودم نقشهایِ دلنوازش
چو صاحبسنگ دید آن نقشِ ارژنگفروماند از سخن چون نقش بر سنگ
بدو گفتم «ز خاموشی چه جویی؟زبانت کو که احسنتی بگویی؟»
به صد تسلیم گفت «ای من غلامتزبانم وقف بر تسبیحِ نامت
چو بشنیدم ز شیرین داستان راز شیرینی فرو بردم زبان را
چنین سِحری تو دانی یاد کردنبتی را کعبهای بنیاد کردن
مگر شیرین بدان کردی دهانمکه در حلقم شکر گردد زبانم
اگر خوردم زبان را من شکروارزبانِ چون تویی بادا شکربار
به پایان بر چو این ره برگشادیتمامش کن چو بنیادش نهادی
در این گفتن ز دولت یاریات بادبرومندی و برخورداریات باد
چرا گشتی درین بیغوله پابست؟چنین نقدِ عراقی بر کفِ دست
رکاب از شهربندِ گنجه بگشایعنانِ شیر داری؛ پنجه بگشای
فرس بیرون فکن میدان فراخ استتو سرسبزی و دولت سبز شاخ است
زمانه نغزگفتاری نداردو گر دارد چو تو باری ندارد
همایی کن برافکن سایه بر کارولایت را به جغدی چند مسپار
چراغند این دو سه پروانه خویشپدیدار آمده در خانه خویش
دو منزل گر شوند از شهر خود دورنبینی هیچ کس را رونق و نور
تو آن خورشید نورانی قیاسیز مشرق تا به مغرب روشناسی
چو تو حالی نهادی پای در پیشبه کنجی هر کسی گیرد سر خویش
هم آفاق هنر یابد حصاریهم اقلیم سخن بیند سواری»
به تندی گفتم ای بخت بلندمنه تو قصابی و من گوسپندم
مدم دم تا چراغ من نمیردکه در موسی دم عیسی نگیرد
به حشوی چندم آتش برمیفروزکه من خود چون چراغم خویشتن سوز
من آن شیشهم که گر بر من زنی سنگز نام و کنیتم گیرد جهان ننگ
مسی بینی زری بر وی کشیدهبه مرداری، گلابی بر دمیده
نبینی جز هوای خویش قوتمبه جز بادی نیابی در بروتم
فلک در طالعم شیری نمودهاستولیکن شیر پشمینم، چه سود است؟
نه آن شیرم که با دشمن برآیممرا آن بس که من با من برآیم
نشاطی پیش ازین بود آن قدم رفتغروری کز جوانی بود هم رفت
حدیث کودکی و خودپرستیرها کن کان خیالی بود و مستی
چو عمر از ده گذشتت یا خود از بیستنمیشاید دگر چون غافلان زیست
نشاط عمر باشد تا چهل سالچهلساله فرو ریزد پر و بال
پس از پنجه نباشد تندرستیبصر کندی پذیرد، پای سستی
چو شصت آمد نشست آمد پدیدارچو هفتاد آمد افتاد آلت از کار
به هشتاد و نود چون در رسیدیبسا سختی که از گیتی کشیدی
وز آنجا گر به صد، منزل رسانیبود مرگی به صورت زندگانی
اگر صد سال مانی ور یکی روزبباید رفت ازین کاخِ دلافروز
پس آن بهتر که خود را شاد داریدر آن شادی خدا را یاد داری
به وقت خوشدلی چون شمعِ پُرتابدهن پُر خنده داری دیده پر آب
چو صبح آن روشنان از گریه رستندکه برقِ خنده را بر لب ببستند
چو بی گریه نشاید بود خندانوزین خنده نشاید بست دندان
بیاموزم تو را گر کار بندیکه بیگریه زمانی خوش بخندی
چو خندان گردی از فرخندهفالیبخندان تنگدستی را به مالی
نبینی آفتاب آسمان را؟کز آن خندد که خنداند جهان را
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/nizami-xosrov-ve-sirin-13
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
When the defeat of the sun caused the earth to throw its shield on the water,The world was more exhausted than the sun and yellower than its shield.
The Treasury of Mysteries, chapter 16When my trainer began to break me in, he freed me from the knots of the nine spheres of heaven.Though the rope was full of knots, he did not give up the struggle to untie them,
The Treasury of Mysteries, chapter 17The wind lifted the veil sideways. The master hastily returned to his love-making.He saw one with scented breath and sweet laughter, who had given colour to the rose and sweetness to sugar.
The Treasury of Mysteries, chapter 18One night, the master, desiring the company of his own kind, spent a few moments with some of them.He found a night as beautiful as the dawn, and everything desired was present:
Poems by other poets
وز چشم تو پای دل فرو رفت به گل
Ey fələk, netdim həmişə gözləyib azanmıEy fələk, netdim həmişə gözləyib azanmı,Dil evin ğarət qılıb pozdun rüxi-bazanmı.
Gəraylı: Bir məst olmuş yağıya mənBir məst olmuş yağıya mən,Oldum yalvara yalvara
BismillahQaşına yazılmış sətir bismillahHəbibin surəsi nəsrun minəllah