چون سهیل جمال بهرامیاز ادیم یمن ستد خامی

روی منذر از آن نشاط و نعیمیافت آنچ از سهیل یافت ادیم

گشت نعمان و منذر از هنر‌شاین به شفقت برادر آن پدرش

پدری و برادری بگذارآن رهی‌، وین غلام در همه کار

این رقیبش به دانش آموز‌یوان رفیقش به مجلس‌افروز‌ی

این به عِلم استواری‌اش دادهو‌آن نشاطِ سواری‌اش داده

تا چنان شد بزرگی بهرامکز زمینش بر آسمان شد نام

کارش الا می و شکار نبودبا دگر کارهاش کار نبود

مردهٔ گور بود در نخچیرمرده را کی بود ز گور گزیر‌؟

هر کجا تیرش از کمان بشتافتگور چشمی ز چشم گوری یافت

اشقری بادپای بودش چستبه تک آسوده و به گام درست

پر برآورده پای از اندامشدستِ پَرکن شکسته از گامش

ره‌نوردی که چون نبشتی راهگوی بُردی ز مهر و قرصه ز ماه

کرده با جنبشِ فلک خویشیباد را داده منزلی پیشی

پیچ صد مار داده بود دمشگور صد گور کنده بود سُمش

شه برو تاختی به وقت شکاربا دگر مرکبش نبودی کار

اشقرِ گور سُم چو زین کردیگور بر گَردش آفرین کردی

باز ماندی به تک ستوران راسفتی از سم سرین گوران را

وقت وقتی که از ملالت کارزین برو کردی آن هژیر سوار

گشتی از نعل او شکارستاننقش بر نقش چون نگارستان

بیشتر زانکه سنگ دارد وزنپشته‌ها ریختی ز گور و گوزن

روی صحرا به زیر سم ستورگور گشتی ز بس گریوه گور

شه بر آن اشقر گریوه نوردکز شتابش ندید گردون گرد

چون کمند شکار بگرفتیگور زنده هزار بگرفتی

بیشتر گور که‌آورید به بندیا به بازو فکند یا به کمند

گور اگر صد گرفت پشتاپشتکمتر از چار ساله هیچ نکشت

خون آن گور کرده بود حرامکه نبودش چهار سال تمام

نام خود داغ کرد بر رانشداد سرهنگی بیابانش

هرکه زان گور داغدار یکیزنده بگرفتی از هزار یکی

چون که داغ مَلِک بر او دیدیگرد آزار او نگردیدی

بوسه بر داغگاه او دادیبندی‌یی را ز بند بگشادی

ما که با داغ نام سلطانیمخَتلی آن به که خوش‌تَرَک رانیم

آنچنان گورخان به کوه و به راغگور که داغ دید رست ز داغ

در چنین گورخانه موری نیستکه برو داغ دست زوری نیست

روزی اندر شکارگاه یمنبا دلیران آن دیار و دمن

شه که بهرام گور شد نامشگوی برد از سپهر و بهرامش

می‌زد از نزهت شکار نفسمنذر‌ش پیش بود و نعمان پس

هر یکی در شکوه پیکر اومانده حیران از پای تا سر او

گردی از دور ناگهان برخاستکه‌آسمان با زمین یکی شد راست

اشقر انگیخت شهریار جوانسوی آن گرد شد چو باد روان

دید شیری کشیده پنجه زوردر نشسته به پشت و گردن گور

تا ز بالا در آردش به زمینشه کمان برگرفت و کرد کمین

تیری از جعبه سفته پیکان جستدر زه آورد و درکشید درست

سفته بر سفت شیر و گور نشستسفت و از هردو سفت بیرون جست

تا به سوفار در زمین شد غرقپیش تیری چنان چه درع و چه درق

شیر و گور اوفتاد و گشت هلاکتیر تا پَر نشست در دل خاک

شاه کان تیر برگشاد ز شستایستاد و کمان گرفت به دست

چون عرب زخمی آنچنان دیدنددر عجم شاهی‌اش پسندیدند

هرکه دیده بر آن شکار زدیبوسه بر دست شهریار زدی

بعد از آن شیر زور خواندندششاه بهرام ِ گور خواندندش

چون رسیدند سوی شهر فرازقصهٔ شیر و گور گشت دراز

گفت منذر به کارفرمایانتا به پرگار صورت آرایان

در خَوَرْنَق نگاشتند به زرصورت گور زیر و شیر ز بَر

شه زده تیر و جسته ز اندو شکاردر زمین غرق گشته تا سوفار

چون نگارنده این رقم بنگاشتهرکه آن دید جانور پنداشت

گفت بر دست شهریار جهانآفرین‌های کردگار جهان

Onda ki, Bəhramın üzü nur saldı,
Yəmən dərisindən xamlığı aldı,

Könüldən şad etdi bu iş Münziri,
Necə ki, Süheyldən parlayar dəri.

Yəməndə Nemanı, bir də Münziri
Ata-qardaş etdi ona hünəri.

Atalıq-qardaşlıq qalsın bir yana,
Biri rəhbər idi, biri qul ona.

Bilik təlim etdi Münzir hər zaman,
Yoldaşı kəsildi məclisdə Neman.

Münzir onu bilik sahibi etdi,
Neman ox atmağı ona öyrətdi.

O belə boy atıb namidar oldu,
Şöhrəti göydə də aşikar oldu,

O, meydan zövq alar, büsat sevərdi,
Bir ovu xoşlardı, bir at sevərdi.

Ölərdi gur üçün düşsə ovlağa,
Ölü, gordan qaçar necə irağa?

Nə zaman yay çəkib nişan alardı,
Oxu gur gözündə qəbir salardı.

Onun yel yerişli bir atı vardı,
Bu atın elə bil qanadı vardı.

Qaçışı rahatdı, qədəmi düzgün,
Əzərdi, tökərdi ovları bütün.

Qapardı sürətlə yol gedən zaman
O, topu Günəşdən, qürsü də Aydan

Qohumluq etmişdi fələk bu atla,
Yarışa bilməzdi külək bu atla.

Yüz ilan qıvrımı quyruğu vardı,
Dırnaqla yüz gura gor qazıyardı.

Ova eyləyəndə Bəhram şah səfər
Heç başqa atlara salmazdı nəzər.

O gur dırnağını yəhərləyərdi,
Gurlar görən zaman, əhsən deyərdi.

Yel kimi uçardı bütün ovlağı,
Guru parçalardı iti dırnağı.

Nə zaman ki, işdən bezərdi Bəhram,
Minib o pələngi gəzərdi Bəhram.

O dırnaq basanda şikarstana
Yer çönüb dönərdi nigarstana.

Çəkidə daşlardan çox ağır olan
Təpələr salardı maraldan, gurdan.

Səhranın nə qədər çuxurları var,
Ovlanan gurlarla edərdi hamar.

Tozunu fələk də görməz bu atla,
Şah ova çıxanda min çata-çatla

Əlini atsaydı əgər kəməndə
Min guru dipdiri salardı bəndə.

Onları görəndə kəmənd atardı,
Ya da ki, sadəcə əllə tutardı.

Yıxsaydı yüz guru əgər yan-yana
Qıymazdı dörd yaşı qurtarmayana.

Onun bir beləcə adəti vardı:
Gənc gurun qanını haram sayardı.

Hər tutduğu gura vurardı damğa,
"Sərdar ol, - deyərdi, - bütün ovlağa".

Minindən birini kim tutsa əgər,
Şahın damğasını görərkən öpər.

Yaxşılıq keçərdi yadından ancaq,
Açardı bəndini, buraxardı sağ.

Şahın damğasıdır yaşadan bizi,
Düz sürək qoy ömür köhlənimizi.

O gurlar ovlayan Bəhram çağında
Gurlara qurtuluş vardı dağında.

Qolu güclülərdən ölkəmizdə, bax,
Qarışqalar belə olmuş sinədağ.

Yəmən ovlağında günlərin biri
O gözəl ölkənin qoç igidləri

Önündə Bəhram şah çölə səs saldı,
Mərrixdən, fələkdən qapdı, kos aldı.

Bəhram söhbət açdı ovdan, ovlaqdan,
Münzir bir az öndə, arxada Neman,

Baxdıqca onlara saçırdı heyrət
Bəhram görkəmindən yağan əzəmət.

Uzaqdan ucaldı toz birdən-birə,
Göy yerə qovuşdu, yer də göylərə.

Bəhram şah at çapdı şəhriyar kimi,
Cumdu toz üstünə bir ruzgar kimi.

Nə gördü: yem olub yazıq gur şirə,
Oturub belinə şir, yıxır yerə.

Tacidar durmadı, bir kaman aldı,
İti uclu oxu oxdandan aldı.

Əldə kaman girdi pusquya Bəhram,
Oxu qoyub çəkdi girişi tamam.

Dəldi şirlə guru ox birdən-birə,
Deşib çiyinləri işlədi yerə.

İşlədi torpağa qəzəbli peykan,
Ona tab gətirməz zirehlə qalxan.

Şir ilə gur belə öldülər, demək,
İşlədi ox yerə qanadınadək.

O, mahir əlilə atıb peykanı,
Baxdı boylanaraq əldə kamanı.

Hünərli vuruşu görən ərəblər:

  • Əcəm şahı, sənə əhsən - dedilər.

Kimin ki, sataşdı gözü şikara,
Əl öpdü, baş əydi o şəhriyara.

Dedilər: canında aslan gücü var,
Odur ki, Bəhram Gür adlandırdılar.

Döndülər şəhərə, artdı söhbəti,
Yayıldı gur ilə şir hekayəti.

Öz xadimlərinə əmr etdi Münzir:

  • Qoy gəlsin ustalar, zər hünərlilər,

Hər kimin vardısa, gücü, qüdrəti
Pərgarla bəzəsin gözəl surəti.

Xəvərnəq içində çəksin divarda:
Şir dalayır guru, gur qalıb darda.

Çəksin: şah ox atır gur ilə şirə,
Ox keçib onları işləyir yerə.

Bu şəkli olduqca mahir əl çəkdi,
Qızılla işlədi, çox gözəl çəkdi.

Görən canlı bildi, "afərin" dedi,
"Əhsən olsun şaha birə min" dedi.

Use ← → keys to move, R for a random poem

Random poem

More by this author

Poems by other poets