İkinci pərdə
Page 2 of 5 · 20%
Altıncı şəkil
Alagözün otağı. Alagöz məktub yazır. Rəcəb qapının qabağında gözləyir.
Alagöz (məktubu qurtarıb zərfə qoyur)
Rəcəb! Mənim xətrimi istəyirsən?
Rəcəb
Bu evdə mən bircə sənin xətrini istəyirəm. Sözün düzü budur. İstəyirsən məni öldür, istəyirsən qov. Sən gedəndən sonra mən bircə gün bu evdə qalsam əbad-əcdadım tünbətün olsun. Hə, bu sözü də dedim... mən əgər...
Alagöz (onun sözünü kəsir)
Dayan, dayan, a Rəcəb, bir suala yüz cavab verirsən.
Rəcəb
Verəcəyəm, yüz cavab verəcəyəm. Bəylər üç qızıl vermişdilər, anan saldı məni ayağının altına, elə vurdu ki, əngim dönüb oldu batman tərəzi...
Alagöz
Rəcəb, vaxt yoxdur, iş tələsikdir, sən sözümə yaxşıyaxşı qulaq as! Əgər mənim xətrimi istəyirsənsə...
Rəcəb
İstəyirəm, niyə istəmirəm. Həzrət Abbas haqqı əgər sən bu evdə olmasan...
Alagöz
Dayan, bir dəqiqə... Sözümə qulaq as, bu kağızı...
Rəcəb (onun sözünü kəsir)
Kağızı gizlət, Firuzə xanım bura gəlir... (Alagöz tez məktubu gizlədir) Ağla, bayaq mən ona demişdim ki, Alagöz xanım otağında oturub ağlayır. Sıx gözünü, bircə damcı yaş çıxsın. Amanın günüdür.
Firuzə xanım içəri girir. Rəcəb Alagözün ağlamadığını görüb, özü birdən-birə ağlamağa başlayır.
Firuzə
Bu nə yasxanadır, niyə ağlayırsan, köpək oğlu, deməmişəm bu otağa ayağın dəyməsin? (Rəcəbin yaxasından yapışır) Bu saat mən səni...
Rəcəb
Xanım, vurma, sən balalarının canı vurma, əlin ağırdır, bir də vursan nəfəsim gedər, qayıtmaz, yazığam...
Alagöz
Ay ana, onunla işin olmasın, mən acıqlanmışam, ağlayır.
Firuzə (Rəcəbin yaxasını buraxır)
Əcəb eləmisən! Acıqlanmaq nədir? Acığın tutdu, yapışdır şilləni üzünə. İtil gözümdən! (Rəcəb çıxır) İndi de görək, niyə ağlamısan?
Alagöz
Anacan, məni o kişiyə vermə, səndən ayrılmaq istəmirəm.
Firuzə
Niyə ayrılırıq ki, axmağın qızı, bir şəhərdə olacağıq. Sən Persidskidə, biz Azyatskidə... Bir-birimizə qonaq gələcəyik. Qohum, quda... Hünərləri var, səni incitsinlər. Firuzə ölməyib ki, onun qızını incidələr? Jandarmeriyada işlədiyinə nə baxırsan? Əlibabanın canı üçün, kişilərini qataram arvadlarına, arvadlarını kişilərinə!
Alagöz
İstəmirəm, anacan, heç kəsi heç kəsə qatma... Məni ərə vermə, vəssalam.
Firuzə
Olmaz. Bu gün nişan gətirirlər... ayıbdır...
Alagöz
Axı, şəhərdə adam tapılmır ki, məni evli kişiyə ərə verirsiniz?
Firuzə
A... evlənməyib ki... matişgə saxlayır... Tapşırmışam, qovacaq köpək qızını... Ağlama, gicin balası, pis olar, boşanarsan... Gedim görüm cücələri yoldularmı?
Firuzə çıxmaq istədikdə tələsik içəri girən Rəcəblə toqquşur. O saat onun yaxasından yapışır.
Firuzə
Ə, sən yenə gəldin? İmam Hüseyn haqqı, bir gün mənim əlimdə öləcəksən.
Rəcəb
Xanım, aman ver! Alagöz xanımı bir qız görmək istəyir, qapıda dayanıb.
Firuzə
Bəs qapıda niyə saxlamısan?! Yəqin təzə qohumlardandır.
Rəcəb
Yox ey, ay xanım, matişgədir, amma bizim dildə bülbül kimi danışır.
Firuzə
Matişgədir? Deyir, Alagöz xanımı istəyirəm?
Rəcəb
Hə də...
Alagöz
Kimdir, görəsən?
Firuzə
Bildim kimdir! Yəqin o başıbatmışın saxladığı arvaddır.
Alagöz
Başıbatmış kimdir?
Firuzə
Sənin nişanlını deyirəm də.
Rəcəb
İndidən o da mənim kökümə düşdü?
Firuzə
Nə donquldanırsan, ə, get çağır gəlsin. (Rəcəb çıxır) Əgər odursa, o ləçərin ölüsünü bu evdən çıxartmasam, atamın qızı deyiləm.
Alagöz
Ana, ancaq burada yox, bu otaqda yox...
Firuzə
Sən dayan, mən özüm yaxşı bilirəm harda neyliyəcəyəm. Həyasızlığa bax, nişan günü mənim evimə gəlir...
Alagöz
Uf... ay Allah, mən nə qədər bədbəxt qızam!
Rəcəb ilə Roza içəri girirlər.
Roza
Alagöz, bacım, xoş gördük. (Alagözlə görüşür, Firuzə xanıma) Salam, Firuzə xanım, mən Alagözlə bir yerdə gimnaziyada oxumuşam. Rəfiqəmdir.
Firuzə
Nişanlısı ilə bir tanışlığın, qohumluğun yoxdur ki?
Roza
Nişanlanmısan, Alagöz? Təbrik eləyirəm, heç xəbərim olmayıb... yoxsa çoxdan gəlib təbrik eləyərdim. (Onu təzədən qucaqlayıb öpür)
Firuzə
Hələ bu gün nişanlanır. Vaxtında gəlmisən. Səhərdən gözünün yaşı kəsilmir. (Rəcəb ağlamağa başlayır. Firuzə xanım onu öldürücü nəzərlərlə süzür) Biz gedək, iki rəfiqə söhbət eləyin. Ona bir az nəsihət elə.
Roza
O elə əvvəldən də sentimental qız idi. Sinifdə həmişə qəmgin oturardı. Eybi yoxdur. Mən başına ağıl qoyaram, arxayın olun!
Firuzə (Rəcəbə)
Çıx görək... Hələ bunun ağlamağına bax, elə bil bədəninə şiş batırırlar.
Rəcəb ilə Firuzə xanım çıxırlar.
Alagöz
Bağışlayın, siz kimsiniz? Mən sizi həyatımda birinci dəfədir görürəm.
Roza
Susun, yavaş danışın! (Qapını bağlayır) Məni sizin yanınıza Pərviz göndərib.
Alagöz (sevincək)
Pərviz şəhərdədir?
Roza
Bu gün gəlib.
Alagöz
Bəs siz onu haradan tanıyırsınız?
Roza
Pərvizin bir dostu var, Xosrov.
Alagöz
Eşitmişəm.
Roza
Mən Xosrovun nişanlısıyam.
Alagöz
Rozasınız? Pərviz mənə sizdən o qədər danışıb! Bəs, o necə olub Bakıya gəlib?
Roza
Biz teleqram vurmuşuq, Xosrovla mən. O sizi çox istəyir. Əgər nişanlandığınızı eşitsəydi dəli olardı.
Alagöz
Deməli, Pərviz buradadır. Necə də ürəyimə dammışdı. Səhərdən gözümün yaşını saxlaya bilmirdim. Heç özüm də bilmirdim, bədbəxtlikdən ağlayıram, ya xoşbəxtlikdən. Haradadır?
Roza
Biz onu gizlətməyə məcbur olduq. Ancaq gizləndiyi yerdə çox qala bilməz. Gərək tez Bakıdan çıxsın.
Alagöz
Əlbəttə. Allah eləməsin, yenə ələ keçə bilər. Tez getsin, şəhərdə qalmasın.
Roza
Sizdən asılıdır.
Alagöz
Məndən asılıdır? Nə cür? Başa düşmürəm.
Roza
Pərviz sizsiz buradan getmək istəmir.
Alagöz
Mən onunla hara gedə bilərəm?
Roza
Hər yana!.. Dünya böyük, üfüqlər geniş.
Alagöz
O böyük dünya, o geniş üfüqlər mənimçün deyil, Roza.
Roza
Nə üçün belə danışırsınız, Alagöz, bəlkə daha Pərvizi sevmirsiniz?
Alagöz
Sevmirəm? Mən sevmirəm? Budur, siz gəlməmişdən qabaq nökəri poçta göndərirdim ki, Pərvizə məktub salsın, alın, oxuyun!
Roza
Məktub ayrı, sevgi ayrı, sözdə biz hər nə olsa deyirik, işə gələndə...
Alagöz
Elə siz də sözdən işə keçin, oxuyun!
Roza (məktubu oxuyur, dəhşətlə)
Bu məktubu siz yazmısınız?
Alagöz
Mən yazmışam.
Roza
Sizin kimi gənc, ağıllı, ziyalı bir qıza ölüm yaraşarmı?
Alagöz
Taleyimiz belədir, hər il Bakıda yüzlərlə mənim kimi gənc qız özünü həlak eləyir. Ayrı çıxış yolu yoxdur. Biz dustağıq. Pəncərələrimizdə barmaqlıq, qapımızda qarovulçu, başımızın üstündə ağır yumruq. Dustaqxanada ölümdən başqa ayrı nə barədə düşünmək olar?
Roza
Dustaqxanadan qaçmaq da mümkündür.
Alagöz
Hara?.. Bu kameradan o biri kameraya? Ya da ki, pozğun, alçaq bir adamın ağuşuna?
Roza
Yox, azadlığa.
Alagöz
O heç mümkün deyil...
Roza
Əgər sizdə cəsarət yoxdursa...
Alagöz
Necə? Məndə cəsarət yoxdur? Ölümə qərar vermək, bu gözəl dünyanı, insanları, arzunu, ümidi, günəşi qoyub dəhşətli bir boşluğa atılmaq cəsarət deyil?
Roza
Yox, acizlikdir. Yalnız həyatla üz-üzə gəlməkdən qorxan adamlar intihar eləyərlər.
Alagöz
Dənizdə boğulan bir adama kömək eləməkdənsə sahildə dayanıb, “vuruş, mübarizə apar” deyə çığırmağın nə mənası var?
Roza
Mən dənizdə boğulanın yanına köməyə gəlmişəm, əlimi uzadıram.
Alagöz
Sizin əliniz də aciz qadın əli deyilmi?
Roza
Nə danışırsınız, Alagöz, qadının əli aciz niyə olur ki, qələm də tuta bilirik, silah da. Adam gərək taleyə boyun əyib dayanmasın, xoşbəxtliyi üçün özü mübarizə aparsın.
Alagöz
Nə cür? Mənə də öyrədin!
Roza
Bu saat öyrədim. Bu gecə burada nişan məclisidir, eləmi? Yəqin ki, Həştərxandan gələn o tacirlər də məclisdə olacaqlar. Baş qarışacaq, nişan alver bazarına çevriləcək. Siz də bundan istifadə eləyib Pərvizə qoşulub qaçarsınız.
Alagöz
Pərvizlə qaçaram?
Roza
Hə, onunla gedərsinizmi?
Alagöz
Pərvizlə mən cəhənnəmə də getməyə hazıram.
Roza
Pərviz sevdiyi qızı cəhənnəmə aparan oğlanlardan deyil. Qulaq asın, görün nə deyirəm. Polis bizim arxamızdan əl çəkmir, ona görə də Pərvizlə əlaqəni tamam üzməli olmuşuq. Siz inandığınız bir adam vasitəsilə ona bir kəlmə xəbər göndərməlisiniz: “Mən hazıram”. Axşam isə gecədən keçmiş bir bəhanə ilə qapınızın qarşısına çıxın. Faytonçu yanınızdan keçəndə “At deyil, qanadlı quşdur!” deyib çığırsa həmən faytona minin. Vəssalam.
Alagöz
Sonra?
Roza
Sonra görüş, səadət. Alagöz adlı bir qızın bizim dəstəmizdə mübarizəsi. Bu, ölümdən bir az yaxşıdır, elə deyilmi?
Alagöz
Elədir.
Roza
Bəs niyə sevinmirsiniz?
Alagöz
Mən ölüm dünyasına getməkdənsə Pərviz dünyasına, həyat dünyasına getməli oldum. Buna sevinməmək olar?
Rozanı öpür. Qucaqlaşıb otaqda hərlənirlər. Firuzə xanım içəri girir.
Firuzə
Bismillah... (Rozaya) Ay qız, sən ovsunçusan, nəsən?
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/sabit-rehman-diriler-ikinci-perde
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
Səkkizinci şəkilBakının küçələrindən biri. Əlibaba ilə İmamqulu Kəblə Muxtarı gətirib güclə bir daşın üstündə oturdurlar.*
Əliqulu evlənir4 pərdə, 5 şəkildə*İştirak edənlər
Birinci pərdəBirinci şəkilPərdə qabağı. Sol tərəfdə telefon budkası, sağda ağac və skamya. Bunlar sona qədər bu cür qalır.*
İkinci pərdəİkinci şəkilYasəmən əlində bir dəstə çiçək pərdə qabağına çıxır.*
Poems by other poets
Zülfün kimi qaraldı könül dudi-ah ilə,Eşqində iddia edərəm bu güvah ilə.
Gəldi bir qaşı kaman yanıma göyçək-göyçəkGəldi bir qaşı kaman yanıma göyçək-göyçək,Atdı müjgan oxunu canıma göyçək-göyçək.
Barilahim qismət etmişBarilahim qismət etmişYaxşı yoldaşlan məni,
Nihani bəslənir ləlin xəyalı can arasındaNihani bəslənir ləlin xəyalı can arasında,Bəli, can riştəsi vardır, deyirlər, qan arasında.