Mən yazılarımı indiyə kimi “dinsizlik” ünvanı altında yazırdım. Amma indi görürsünüz ki, dinsizliyi tullayıb dindarlıq moizəsi eləyirəm. Demək, istiğfar eləyirəm; demək, ağ ləkə qara ləkəni basır.


Bu peşimançılığa, əlbəttə, bir səbəb var: heç bir nəticə yoxdur ki, onun səbəbi olmasın, heç bir axır yoxdur ki, onun ibtidaisi olmasın. Dinsizlikdən bari-pərvərdigarın tərəfinə qayıdıb gəlməyimin səbəbi budur ki, aşağıda ərz eləyirəm. Səbəbi də yəni heç örtülü deyil, çox açıqdır.

Mən baxıb gördüm ki, məndən çox artıq oxumuş adamlar dinə, cənnət və cəhənnəmə heç bir zərrə qədər etibar eləmirlər, oruc tutmurlar, namaz qılmırlar, şaxsey getmirlər, baş yarmırlar. Hələ bunlar səhldi. Mən görürdüm ki, dəxi mollaların hörməti götürülür; görürdüm ki, qazi və şeyxül-islamların varlığına ehtiyac qalmır; görürdüm ki, böyük-böyük xaçpərəst xəlifələrini camaat öz içindən çıxarıb, kilsələri təlimxanaya, yetimxanaya döndərirlər. Hətta, dinlər vətəni hesab olunan islam aləmində də peyğəmbərin xəlifəsini İstambuldan çıxardırlar.

Əlbəttə, bu halda məndə dinsizlik bir təbii nəticə idi.

Dəxi nə dinbazlıqdır?..


Amma bu axır günlərdə mənim etiqadıma böyük bir rəxnə toxundu. Buna da bais Tiflisdən mənə qəzetlər vasitəsilə yetişən bir xəbər oldu ki, guya Tiflisdə vaqe olan Şura Cümhuriyyətləri İttifaqının qurultayına böyük bir xaçpərəst katalikosu tərəfindən təbrik teleqramı gəlib və bu xəbər “Bakinski raboçi” qəzetində iri hərflərlə çap olunmuşdu. Bunu oxuyandan sonra burada öz-özümə fikrə getdim: xub, bir gün bir xəbər gəlir ki, bir xəlifəni taxtdan salıblar, indi də xəbər gəlir ki, xəlifə özü təbrik teleqramı göndərir. Və hamı da etiqad edib ki, xəlifə doğrudan da bolşevik “tərəfdarıdır”.

Bu xəbəri eşidən kimi dinsizliyi tamamilə boşladım. Bildim ki, dünyada dinin olması da hərdən bir lazım olur. Amma hələlik qəlbimdə yenə bir şübhə var. Çünki hələ bu xəlifənin itaətində olan minlərcə kilsələrdən birisi də olsa, yetimxanaya və məktəbə təbdil olunmamışdır. Hərgah bunlar da vücuda gəlsə, mən lap dinçi olacağam və xəlifəyə də təqlid eləyəcəyəm. Qoy müsəlman müctəhidləri nə deyəcək desin.

Dəli

“Molla Nəsrəddin”, 14 mart 1925, №11

Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение

Случайное стихотворение

Другие произведения автора

Qurbanəli bəy

Да благословит аллах твою память, Гоголь!Сначала по селу прошел слух, что едет уездный начальник, затем выяснилось, что сегодня именины жены пристава.

28 мин
Saqqallı uşaq

Прежде чем начать свой рассказ, я хочу предупредить, что иные дети имеют дурную привычку, взяв огрызок карандаша, тут же расписывать стены домов. Иные пользуются для этого даже углем или мелом. Что там уголь и мел, я знаю таких испорченных детей, которые берут в руки гвоздь или ножик и давай царапать и уродовать стены.Я очень недолюбливаю детей, которые пачкают стены, потому что, если ты хороший мальчик и хочешь писать, возьми листок бумаги, карандаш, присядь где-нибудь и пиши в свое удовольствие.

19262 мин
Xanın təsbehi

Со станции Евлах, расположенной между Тифлисом и Баку, шоссейная дорога идет через Барду в Агдам и оттуда подымается к городу Шуше. Из Агдама шоссе заворачивает налево, к Карабулаху, или, как называют его по-русски, Карягино. Отсюда оно идет к Джебраилу, и наконец выходит на берег Аракса, к известному Худаферинскому мосту, по которому переходят в Иран.Несколько лет назад мне привелось перейти через этот самый мост и подняться в иранские горы. Здесь начинается Карадагская провинция, простирающаяся до самого Тебриза. Влево от нее живут шахсеваны, вправо, по берегу Аракса, тянется граница кавказского Азербайджана.

7 мин
Azərbaycan

Dünyavü aləm dəyişildi, mənalar özgə təbir əxz elədi, yəni bizim dilcə söyləsək, o şeylər ki əsl mənalarını itirmişdi, qayıdıb əslini tapdı – inna lillahi və inna ileyhi raciun, amma buna hamı qail oldu ki, vətən, vətən, vətən; dil, dil, dil; millət, millət, millət!.. Dəxi bu dairələrdən kənar bəni-növibəşər üçün nicat yolu yoxdur.Qur’an ayəsindəndir: “Biz Allahın bəndələriyik və [öləndən sonra] Ona tərəf [Onun gərgahına] qayıdacağıq” (Qur’an, “Bəqərə” surəsi: 156) . Bunuyla bərabər, yəni “bavücude inki” hər söz danışıldı, hər mətləbə əl vuruldu, hamı pəhləvanlarımız öz hünərlərini çıxartdılar meydana və lakin bunuyla bərabər bu qədər var ki, bircə lazımlı söz ki, mənim zəndeyizəhləmi aparır – haman söz Azərbaycan Vətənimin üstündədir. Bəzi vaxt otururam və papağımı qabağıma qoyub fikrə gedirəm, xəyalata cumuram, özümdən soruşuram ki:

19173 мин

Стихи других поэтов · Сатира