Джам-и Джам, глава 29
Что такое маснави?
Маснави: длинная поэма, где каждый бейт рифмуется внутри себя; обычно эпос или повесть.
میکشد چرخ ازین زمین و بحاربه تف مهر گونه گونه بخار
بر هوا چون بخار زور کندجنبش و اضطراب و شور کند
کند آنکس که داد دانش دادلقب آن هوای جنبان باد
در زمین این بخار هست و دخاننیز در مردم و دگر حیوان
به زمستان مسام چون بسته استجنبش این بخار آهسته است
لیک چون گاه یخ گداز شودوان مسام گرفته باز شود
بر سه قسمت شود بخار زمینگاه جنبیدن از یسار و یمین
آنچه بروی زمین حصار کندجنبش او را چو بیقرار کند
کند آن راه بسته او را کسفتا پدید آورد ز لازل و خسف
و آنچه ره یافت در عروق مکاناز تری خود وز گرمی کان
در صعود و هبوط آب شودمایهٔ معدن و ذهاب شود
و آنچه خارج شود به راه فلکنزد دانا در آن نباشد شک
کش گذر یا به زمهریر بودیا سوی آتش اثیر بود
بیش ازین جسم را گذر چون نیستاین بخار از دو حال بیرون نیست:
یا به آتش رسد، شهاب شودورنه بر گردش از ستبر افتد
چون بکوشند ابر و باد به همبجهد برق و پس بریزد نم
ابر از آن باد چون دریده شودغرش رعد از آن شنیده شود
هر نمی کو جدا شود ز سحابآن بخاری بود که گردد آب
فصل سردش تگرگ و برف کندروز گرمش به آب صرف کند
در هوا غیر ازین نظرها هستدر زمین نیز بس اثرها هست
پیش آن کو اثر شناس بودآن دگرها برین قیاس بود
Yerdən, dənizlərdən göylər biqərarGünün istisilə qaldırır buxar.
Buxar asimanı dolduran zamanGələr təlatümə o dəm asiman.
Elmdən bəhrəsi olanlar, gerçək,Belə bir havaya deyərlər külək.
Bu buxar torpaqda vardır hər zaman,Ondan xali deyil insan və heyvan.
Qışda məsamələr bağlı olarlar,Odur sakit olar onda bu buxar.
Ancaq buzlaq dövrü keçərsə əgər,Açılar təzədən o məsamələr.
Üç yerə bölünər yerdəki buxar,Gah sağa, gah sola gəzərkən onlar.
Hərəkət edəndə onlar durmadan,Yer bir hasar olar onlara haman.
Alar qarşısını yolu kəsərək,Bu zaman zəlzələ baş verər, gerçək.
Yerin damarına yol tapsa onlar,Mədən isti olub, yaş olsa buxar,
Yüksəlib-alçalıb çevrilər suya,Qızıla, mədənə o, olar maya.
Buxarın göylərə qalxanı, gerçək,Bilənlər bu işə etmir şübhə, şəkk,
Gedib zəmhərirdə tutacaq qərar,Ya isti odlara olacaq düçar.
Cismin bundan artıq yolu yox, inan,Odur, kənar olmaz o, iki haldan.
Ya oda rast gəlib meteor olar,Ya göydə bulud, su, dolu, yağış, qar.
Buludun içinə yel düşsə əgər,Onun varlığına çaxnaşma düşər.
Elə ki, çarpışar buludla külək,Göyləri bürüyər ildırım, şimşək,
Küləklər buludu deşərsə əgər,Göydən ildırımın səsi yüksələr.
Buluddan ayrılan hər damcı, bir bax!Sulara çevrilmiş buxardır ancaq.
Soyuq fəsillərdə o su olar qar,İsti fəsillərdə yağış tək yağar.
Göylərin dünyada çox işləri var,Ondandır dünyada çox şey yadigar.
Elmdən bəhrəsi olan hər adam,Bu yolla dərk edər hər şeyi tamam.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/ru/works/ovhadi-cami-cem-29
Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение