Джам-и Джам, глава 37
Что такое маснави?
Маснави: длинная поэма, где каждый бейт рифмуется внутри себя; обычно эпос или повесть.
ای پسر، چون ملازم شاهینتوان بود غافل و ساهی
Şaha yaxınsansa əgər, ey oğul,Səhv etmək yaramaz, çalış ayıq ol.
بخش کن روز خویش و شب را نیزمگذران بر فسوس عمر عزیز
Sən böl hissələrə gecə-gündüzü,Ömrü boş keçirmək yaramaz, düzü,
شب سه ساعت به امر حق کن صرفسه حساب و کتاب و رقعه و حرف
Gecələr üç saat eylə ibadət,Üç saat kitaba, yazıya sərf et.
سه به تدبیر ملک و رای صوابسه به آسایش و تنعم و خواب
Ölkənin xeyrinə çalış üç saat,Üç saat da dincəl, çörək ye, və yat!
روز را هم بدین قیاس نصیببکنی، گر مدبری و مصیب
Ağıllı, tədbirli kəssənsə, düzü,Bu sayaq bölərsən həm də gündüzü.
پیش سلطان خشمناک مرودر دم پنجهٔ هلاک مرو
Yanına yüyürmə hirslisə sultan,Ölüm pəncəsinə atılma, aman.
موج دریاست قربت شاهانخشم ایشان بلای ناگاهان
Dəniz dalğasıdır yaxınlıq şahla,Onların qəzəbi gözlənməz bəla.
اول روز پیش شاه مدامجهد کن تا سبق بری به سلام
Yanına gedərkən hər səhər erkənSən çalış, salamı əvvəl verəsən.
در مکش خط به نام نزدیکانپی منه بر مقام نزدیکان
Dostunun üstunə sən çəkmə qələm,Tutduğu rütbəyə göz dikmə bir dəm.
شاه را بینفاق طاعت کنبه قبولی ازو قناعت کن
Şaha asi olma, göstər itaət,Nə desə razı ol, eylə qənaət.
گر ترا کم دهد مرو در خشموز به آن بیشتر مگردان چشم
Payını az versə, çıxma özündən,Özgəyə çox versə, göz dikmə heç sən.
چشم بر کن به دوستان قرینگوش بر دشمنان گوشهنشین
Yaxın dostlarına baxdır gözünü,Çalış düşməninin eşit sözünü.
هیزم خشک و برق آتش بارمرد خفته است و دشمن بیدار
Quru odun ilə od saçan şimşək,Yatmış şəxs, oyanmış düşməndir, gerçək.
سود کس در زیان او مپسندفتنه بر آستان او مپسند
Onun zərərində axtarma xeyir,Vermə fitnəkara qapısında yer.
هر کرا شاه بر کشد، بپذیروانکه را دشمنست دوست مگیر
Şah kimi öldürsə, razılıq elə,Yaxınlıq eyləmə düşməni ilə.
دل درو بند و گنجش افزون کنوانکه نگذاشت رنجش افزون کن
Çoxalt xəznəsini, könül ver ona,Cəza ver işinə mane olana,
بنوازد، دعا کنش بر جانبزند، سر مپیچش از فرمان
Canına dua et, bil hörmətini,Dönmə fərmanından, döysə də səni.
مال خواهد، کلید گنج ببرمرد جوید، بکوش و رنج ببر
Tez ver açarını, istəsə dövlət,Çək hər əzabını, istəsə zəhmət.
گر به آبت فرستد، ار آتشبه رخ هر دو رخ در آور خوش
Od, su arxasınca göndərsə əgər,Onun hər əmrini qarşıla gülər.
با کسی کو به راه پیشترستنزد سلطان به جاه بیشترست
Yanına yol tapsa kim hamıdan çox,Rütbəsi böyüyər, buna şübhə yox.
گر بزرگی کند مدارش خردکه ترا بار او بباید برد
Böyüklük göstərsə, kiçik tutma sən,Sən onun yükünü daşı ürəkdən.
آنکه در صید شاه دام نهدبوسه بر دست هر غلام دهد
Kim şahın ovuna tor qursa əgər,Axır hər nökərin əlini öpər.
تا که باشد دل غلامی دوراز تو کارت کجا پذیرد نور؟
Əgər incik düşsə səndən bir qulam,İşlərin tərsinə gətirər tamam.
بر فتوح کسان میفگن چشمور فتوحت نشد مرو در خشم
Göz dikmə başqası qazansa zəfər,Hirslənmə sən zəfər çalmasan əgər.
ور گروهی مخالف شاهندراه ایشان مده، که بیراهند
Görsən, şaha qarşı zidd gedənlər var,Yol vermə onlara, azğındır onlar.
عیب کس بر تو چون شود تاباندیده از دیدنش فرو خوابان
Hər kimin eybini aşikar görsən,Onu görməməkçün gözünü yum sən.
جهد کن تا چو ناکس و اوباشنکنی سر مملکت را فاش
Çalış ki, nakəslər, alçaqlar sayaqÖlkənin sirrini faş etmə nahaq.
بر میان دار بند به کوشیبر زبان نیز مهر خاموشی
Yaxşı iş görməyə çalış həmişə,Qoy dilin susmağı eyləsin peşə.
با کسی، کش نمیتوان زد مشتور بکوشد، نمیتوانی کشت
O kəs ki, bir yumruq vura bilməzsən,Öldürə bilməzsən savaşsan birdən,
اندکی خلق خوشترک بایدور فتوحیست مشترک باید
Sən çalış onunla xoş rəftar elə,Bacarsan əlbir ol onunla hələ.
خاطر شاه را چو آینه دانهمه نقشی درو معاینه دان
Şahların ürəyi güzgüdür parlaq,Hər şey öz əksini orda tapacaq.
آنکه تا بود نقش راست شمردنقش کج پیش او نشاید برد
O, bütün rəsmləri düz əks edir, bax!Ona əyri rəsmi olmaz aparmaq.
گر نباشد بدین صفاتت دستپیش ایزد کمر نشاید بست
Əgər bu sifətdə deyilsənsə sən,Tanrıya xidmətə layiq deyilsən.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/ru/works/ovhadi-cami-cem-37
Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение
Другие произведения автора
نخواهم با تو پیوستن به یاریتو خواهی گریه میکن، خواه زاری
Мантик аль-ушшак, глава 31برید دوست چون آورد نامهدرید آن عاشق از اندوه جامه
Мантик аль-ушшак, глава 32از آن دلدار هر جایی چه خیزد؟که او هر ساعت از جایی گریزد
Мантик аль-ушшак, глава 33جوانی خار کن بر خار میخفتکسی گل بر سرش کرد، آن جوان گفت