Abbasqulu ağa Bakıxanov: Maarifçilik dövrü
Ey düzlüyü sevən, eşqi gəl eyləmə məzəmmət,Zahidlikdə mən görmürəm nicat,üçün əlamət.
Bəyani-halBadisəba, qurban olum, aç qapımı əsərək,Mənə səndən başqa yoxdur bu dünyada bir kömək.
Məqsədin kəşfiDostlar, mənim əhvalımdan siz olunuz baxəbər,Gorun mənim şadlığımdan qalmışdırmı bir əsər?
Fikrin izahıOmur kecdi boş-boşuna, etdik daim ahu-vah,Kecdi xoşluq zamanları, catdı bəla gunu, ah!
Nəfsin qorunmasıQudsi meydən qudsi nəşə istəmişdir hər zaman,Hər kəs olar məclislərdə bu nəşəylə kamiran.
Mətləbin tədriclə açılmasıCox zamandı urəyimdə dolanırdı bu sual,Gorəsən ki, icən zaman necə dəyişir əhval?
Əsl məqsədin bəyanıEy konul, sən ibrət gotur oz başına gələndən,Başqası da ibrət alsın bu yol ilə qoy səndən.
Can yaxan eşqin işığından bir şüaSalam, sizə ey sevdanı bilən əhli-mərifət,Səlamətlik guşəsinə cəksin sizi məhəbbət.
Düzlər məsləkini izləyənlər dastanının davamıBu aşiqlik, bu məşuqluq əvvəlinci mənzildir,Eşq əhlinin kami-dili bu mənzildən hasildir.
Muştuluq xəbəriBu rəmz ilə xitab etdi Xəlilullah insana,Ona şahid ayla, gunəş, odur allah insana.
Eşqdə təmizlik haqqındaMəhəbbətdə sanma kufrə, nə də dinə uyan var,Rindlik, məstlik olan yerdə ayinlərə kim uyar?
Məhəbbət və vəfa şərtlərinin şərhiEy muxatəb, eşqə meyl et, dərdlərinə ver dərman,Allah eşqin bəlasilə edir bizi imtəhan.
Məslək yolçularına şadlıq xəbəriSakit durma, ey sərgəştə konul işə başla sən,Dunya və din matəmini saxla belə vaxt ikən.
Alçaq nəfsdən şikayətAlcaq nəfsin dad əlindən verir mənə min əzab,Odur verən urəyimə sonsuz kədər iztirab.
Fikri sübutBir motəbər kitabda mən gordum belə bir xəbərİt ayağı dəyən yerə qədəm basmaz mələklər.
Şikayətin sonuZalım kəfsin min başı var, min rəngi var dunyada,Hər an başqa cilvə ilə uz gostərir bir əda.
Vəziri məhv etmək üçün fitnəkarların tədbiriBir gun bədxah, paxıl, nacins və hiyləgər adamlar,Vəziri məhv etmək ucun birləşərək nə ki var,
Vəzirin tədbir ilə təhlükədən xilas olmasıVəzir evə donən kimi, bir guşədə tək qaldı,Bu bəladan cıxış yolu axtarıb fikrə daldı.
Vəzirin geri qayıdıb pis fikirli düşmənləri cəzasına çatdırmasıVəzir gordu olkə daha gunbəgun gedir əldən,Səltənətin bunovrəsi sarsılır hey təməldən.
Yolu azmaqOz arzuna catmaq ucun etsən kimə sən nifrət,Bəslayirsən urəyində ona min cur ədavət.
Avamın nöqsan axtarmasıEşitdinmi, bir kişi öz oğlu ilə bahəm,Eşşəyinə minərək gedirdi yolu biğəm.
Dua və təvəkkülAbbasilər dövləti hökmrandı,Bu vaxt düşdü bərk quraqlıq Bağdada.
Haqq sözYadımda deyildir nə vaxt və kimdən,Belə bir hekayət eşitmişəm mən:
Hikmətin fəzilətiQədim bir kitabda verilmiş xəbər-İranda bir həkim varmış mötəbər.
Teqlər açar sözlərə görə avtomatik verilib və redaktorlar tərəfindən dəqiqləşdirilir.