Xosrov və Şirin, fəsil 82
Məsnəvi nədir?
Məsnəvi: hər beyti öz qafiyəsi ilə gələn uzun nəzm, adətən dastan və ya hekayə.
چو بر زد باربد زین سان نوایینکیسا کرد از آن خوشتر ادایی
شکفته چون گل نوروز و نو رنگبه نوروز این غزل در ساخت با چنگ
زهی چشمم به دیدار تو روشنسر کویت مرا خوشتر ز گلشن
خیالت پیشوای خواب و خوَردمغبارت توتیای چشم دَردم
به تو خوشدل دماغِ مشکبیزمز تو روشن چراغِ صبحخیزم
مرا چشمی و چشمم را چراغیچراغ چشم و چشم افروز باغی
فروغ از چهر تو مهر فلک رانمک از کان لعل تو نمک را
جمالت اختران را نور دادهبه خوبی عالمت منشور داده
چه می خوردی که رویت چون بهار است؟از آن میخور که آنت سازگار است
جمالت چون جوانی جان نوازدکسی جان با جوانی در نبازد
تو نیز ار آینه بر دست داریز عشق خود دل خود مست داری
مبین در آینه چین ای بت چینکه باشد خویشتن بین خویشتن بین
کسی آن آینه بر کف چه گیرد؟که هر دم نقش دیگر کس پذیرد
ترا آیینه چشم چون منی بسکه ننماید به جز تو صورتِ کس
بدان داور که او دارای دهرستکه بیتو عمر شیرینم چو زهرست
تو با تریاک و من با زهر جانسوزترا آن روز وانگه من بدین روز
به ترک بیدلی گفتن دلت داد؟زهی رحمت که رحمت بر دلت باد
گمان بودم که چون سستی پذیرمدر آن سختی تو باشی دستگیرم
کنون کافتادم از سستی و مستیگرفتی دست لیکن پای بستی
بس است این یار خود را زار کشتنجوانمردی نباشد یار کشتن
زنی هر ساعتم بر سینه خاریمزن چون میزنی بنواز باری
حدیث بیزبانی بر زبان آرمیان در بستهای را در میان آر
ز بیرختی کشیدم بر درت رختکه سختی روی مردم را کند سخت
وگرنه من کیام کز حصن فولادچراغی را برون آرم بدین باد
ترا گر دست بالا میپرستمبه حکم زیردستی زیرِ دستم
مشو در خون چون من زیردستیچه نقصان کعبه را از بتپرستی؟
چه داریم از جمال خویش مهجور؟رها کن تا ترا میبینم از دور
جوانی را به یادت میگذارمبدین امید روزی میشمارم
خوشا وقتی که آیی در برم تنگمی نابم دهی بر ناله چنگ
به ناز نیمشب زلفت بگیرمچو شمع صبحدم پیشت بمیرم
شبی کز لعل میگونت شوم مستبخسبم تا قیامت بر یکی دست
من و زین پس زمینبوس وثاقتندارم بیش از این برگ فراقت
به تو دادم عنان کار سازیتو دانی گر کُشی ور مینوازی
به پیشت کشته و افکنده باشماز آن بهتر که بی تو زنده باشم
Barbəd nəğməsini bitirdi, durdu,Nikisa mizrabı tellərə vurdu.
Hasari adlanan incə pərdədənBelə bakirələr çıxdı pərdədən:
"Qəlbim torpaq oldu, ey sərv, sənə,Sərvtək üstümə kölgə sərsənə!
Sən bu qara saçdan neçin qaçırsan?Məntək boynu bağlı tapmazsan, inan!
Lovğalandımsa mən bir əmir kimi,Boynu bağlı gəldim bir əsir kimi.
Məni öz evinə qoymadın, demə,Asiman sığarmı bu viranəmə?
Qarınca yuvası filə yararmı?Milçəkdə simürğün qüvvəti varmı?
Quyuya sığarmı geniş kainat?Behişti qavrarmı kiçik ət, nəbat?
Qapıçıya layiq olmasa bir baş,Verilərmi ondan şahlara şabaş?
Baxma, dünən səni cana gətirdim.İndi bu canımı sənə yetirdim.
Xahiş eyləməyə yox məndə taqət,Kərəmindən umar könlüm şəfaət.
Günahım böyükdür, lakin mən yenəÜzr üçün taparsam əgər bəhanə,
Öpərəm torpağı qəlbim dolu ah,Əfv edərsən məni, əlbəttə, ey şah!
Üzümü sürtərəm torpaqlara mən,Ta abır çıxınca üzümə yerdən.
Gəlib yalvararam sənə o qədərİqbalın əfvinə fərman göndərər
Şah talenaməsi belə göstərir:Peyklərin taleyi ay əlindədir,
Mənsə ay taleli peyk olduğumdan,Peyktək yoldayam, budur, hər zaman.
Sənə söyləməkçün sevimli dildar,Bu qaynar qəlbimdə gizli sözüm var.
Sifariş gətirmiş bir qasidəm mən:Gətirdim borcunu gizli xəznəmdən.
Ağzım xırdalıqdan naz etdi, ey yar!Gəlmiş hüzuruna indi günahkar.
Dilimdən alovlu bir dil yüksəldi,Budur, iki ləlim onunla gəldi.
Gözlərim türk kimi dar oldu əgər,İndi hindu kimi üzrə gəlmişlər.
Yay, kiriş gördünsə bu qaşlarımdan,Ox vur, səndə də var eylə bir kaman.
Boyun qaçırmışdı saçım əmrindən,Getməyinlə ona cəza verdin sən.
Qəmzəm sərxoş vaxtı bir ox atdı, bax,Ayıq vaxtı gəldi səcdənə ancaq.
Səni görən saçım oldu pərişan,Vurmuşam zəncirə, bax, özün, inan.
Başımı məşəltək qapından saldım.Şam kimi canımı məşələ aldım.
Xəttin qan tökməyi etsə ixtiyar,Xətdən nöqtə kimi çıxmaram kənar.
Etina etməsə xəyalın mənə,Göz yaşı tökərəm ətəklərinə.
Qanımı o əqiq ləblər içsələr,Mirvari dişlərim onları kəsər.
Barı dərilməmiş bir bağam, zəngin,Qapısı bəllidir, açarı gizlin.
Əgər ki, narıma göstərib həvəs,Əl vurmaq istəsə səndən qeyri kəs,
Məst edib işvəmin üzüm suyuyla,Ümidsiz, əliboş salaram yola.
Sənin şəkər dolu dodaqlarındanQeyri, badamıma olmaz toxunan.
Fındıqtək daş altda qalsam da bitab,Səndən başqasına çatmaz bu innab.
Səndən başqa biri püstəmçün yana,Püstə ağzı kimi gülərəm ona.
Görsəm turuncuma mail hər kimi,Tikan üstə qalar turunclar kimi.
Dərmək istəyəndə mənim xurmamı,Ancaq tikan görər əlimdən hamı.
Kim mənim almama meylini salsa,Uşaqtək tovlaram mum almalarla.
Ay qalxsa göylərə, gün düşsə yerə,Bu bar qismət olmaz özgə əllərə."
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/nizami-xosrov-ve-sirin-82
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Şah dinlədi bir-bir hər danışanı,Əmr etdi: "Gətirin o dağ çapanı!"
Xosrov və Şirin, fəsil 57Xosrov əvvəl sordu: "Hardansan, cavan?"Fərhad cavab verdi: "Dost diyarından."
Xosrov və Şirin, fəsil 58Bisütunda şəkli qurtardı Fərhad,Könlündə bir həsrət, dilində fəryad
Xosrov və Şirin, fəsil 59Şirin əyləşmişdi bir gün qəlbi şad,Dostlar arasında qüssədən azad.
Başqa şairlərin şeirləri
Vıveskayı türkcə yaz,Latınca yaz, rusca yaz.
Əs indiQorxuram ki qala bu həsrət canda,Əs, ey canım, bad-i-murad, əs indi,
OlsunBütün zalımların yurdu, İlahi, tarümar olsunFüqərəyə zülm edən şəxsi yaman dərdə düçar olsun
QəzəlVahəsrəta ki, tərki-vəfa qıldı yarlər,Əfğan ki, keçdi həsrət ilə ruzigarlər.