Cami-Cəm, fəsil 68
Məsnəvi nədir?
Məsnəvi: hər beyti öz qafiyəsi ilə gələn uzun nəzm, adətən dastan və ya hekayə.
کوش تا تکیه بر قضا ندهیبه فریب عمل رضا ندهی
Çalış, məhkəməyə sən bağlama bel,Fırıldaq işlərə razı olma gəl.
زانکه چون خواجه مبتلا گرددپر بود کان قضا بلا گردد
Xacə bir müşkülə olsa mübtəla,Çox vaxt məhkəmədə açar bir bəla.
چون دو کس رفع حال خویش کنندپیشت اثبات مال خویش کنند
Üz-üzə dayanıb bax iki nəfər,Haqlı olduğunu söyləsə əgər,
به یکی میل بیگواه مکنجز به یک چشمشان نگاه مکن
Şahidsiz meyl etmə bir yana nahaq,Sən hər ikisinə bir göz ilə bax.
چون نخواهی تو رشوه و پارهنایبان نیز را بکن چاره
Özün almırsansa bəxşiş, ya rüşvət,Müavinlərə də sən bir əlac et.
که به نیروی عدل سادهٔ توآب ما میبرد پیادهٔ تو
Qoy, sənin ədlinə güvənib onlar,Özgənin atını aparmasınlar.
عدلت از راستی عدول کندعادلی را اگر قبول کند
Ədlin əyriliyi bəyənsə əgər,O, düzlük yolunda tamam yan.gedər.
کارت از رونق ار چو ماه شوداز وکیلان بد تباه شود
Ay tək parlasa da sənin işlərin,Pis vəkil onları korlayar yəqin.
چه قدر باشد این قضای تو؟ باشتا قضای سپهر گردد فاش
Sənin hakimliyin nə qədər olar?!Bil ki, fələyin də məhkəməsi var.
پای بر دست شرع و سر پر شورچه بری جز وبال و وزر به گور؟
Qanun ayaq altda, başında külək,Günah apararsan sən qəbrə, bişəkk!
جیفه باشد که خواجه میل کندچو نظر در جحیم و ویل کند
Xacə əyri yola getsə, heyf olar,Çünki cəhənnəmi o satın alar.
شرع را شارعیست بس باریکچشمها تیره، کوچها تاریک
Şəryətin çox incə bir cığırı var,Gözlər qaranlıqdır, küçələrsə dar.
حکم قاضی به اعتماد کسانگر به جایی رسد تو هم برسان
Hakim qazanmalı hökmilə inam,Buna çalışmalı o, səhər-axşam.
تا نگردی تو مجتهد در دینننویسی جواب کس به یقین
Dində ictihada yetişməsən sən,Heç kəsə düz cavab yaza bilməzsən.
نفس مفتی ز خبث باید پاکفقنا زین مقولهٔ بیباک
Nəfsi çirkinlikdən pak olsun hər an,Aman bu çirkablar əlindən, aman!
زین قضا جز قضای بد بنماندبد و نیک ار چه هیچ خود بنماند
Ancaq pislik qaldı bu məhkəmədən,Bu heç, heç özü də qalmadı əslən.
گر بزی چند ریش شانه زدهچنگ در حجت و بهانه زده
Darayıb saqqalı neçə hiyləgər,Qanunu əllərdə oyun etmişlər.
دست پیچیده در میان، لنگاندرهای در برابر آونگان
Axsağın belini qucaqlayaraq,Qamçı göstərirlər möhtaca nahaq,
هم چو کرد کریوه چشم به راهتا که آید ز بامداد پگاه؟
Kərivə kürdü tək yoldadır gözü,Görsün kim gələcək yanına özü.
که زن خویش را طلاق دهد؟مرگ حلق که را خناق دهد؟
Gəlib qadınını kim boşayacaq,Kimi boğacaqdır ölüm nə sayaq.
مهتری را نشانده اندر صدرگشته ایشان ستاره، او شده بدر
Başda oturdacaq böyükləri düz,Özü ay olacaq, onlarsa ulduz.
هر که رشوت برد، رهش باشدوانکه پنج آورد، دهش باشد
Yanına yol tapar, rüşvət gətirən,On əldə eyləyər ona beş verən.
زر دهی، گوی از میانه بریندهی، کیر خر به خانه بری
Topu apararsan, qızıl versən sən,Əliboş qalarsan, bir şey verməsən.
قاضیی مرد وماند ازو صد باغدل پر از درد و اندرون پر داغ
Bir hakim ölmüşdü, qaldı yüz bağı,Ürəkdə dərd getdi, cigərdə dağı.
باغها چون برفت و داغ بهشتبا چنان داغ دوزخست بهشت
Bağlar əldən getdi, ancaq dağ qaldı,Bu dağla cənnət də cəhənnəm oldu.
سرورانی، که پیش ازین بودنددر سلف پیشوای دین بودند
Bundan əvvəl olan din sərvərləri,Olmuşdu hər işdə dinin rəhbəri!
گر بدینگونه زیستند که اوده سلمان و باغ بوذر کو؟
Belə yaşamışsa onlar da əgər,Səlmanın, Buzərin bağını göstər!
نرد این درد پاک باید باختبیغرض کار خلق باید ساخت
Nərdi bu meydanda oynamalı düz,Xalqın işlərinə baxmalı sözsüz.
دل آنکس که درد دین داردداغ انصاف بر جبین دارد
Kimin ki qəlbində dinin hökmü var,Alnında insafdan nişanə olar.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/ovhadi-cami-cem-68
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir