Ey əzizim, xələfim
Ey əzizim, xələfim, mayeyi-izzü şərəfim, ruhi-rəvan, munisi-can, tabü təvan,tazə cəvanım ki, on ildən bəridir ömri-giranmayəmi, yalqız demirəm dinimi,imanımı, insafımı, vicdanımı, irfanımı, həm canımı da, cümlə qonumqonşu deyil,el də bilir ki, sənə vəqf eyləyib, şamü səhər, hər nə qədər, rəncü kədər, xeyrüzərər, fitnəvü şər səndən ötər dövri-qədərdən yetişibdirsə mənə, canıma minnətləqəbul etmişəm, ancaq atalıq həqqimin ifası üçün, mehrü məhəbbətlə, nə izzətlə,nə halətlə sənə tərbiyə, tə’lim edərək, sərvqədin bəsləmişəm, canü dilimdən səniçox istəmişəm, bir para sırf axmaq olub öz gözünün nuru olan sevgili övladınıtədrislə təzyi’ və təzyiq eləyən cahilü gümrah atalar tək səni zindani-mədarisdəmüqəyyəd eləyib, elmü məarif deyilən boş, əbəs, insanə cəfəng işlər ilə fikrini,həm əqlini, vicdanını məhdud qılıb, ruhunu incitməmişəm, zəhmətinəbitməmişəm, kuçədə, bazardə öz qəsdinə iqdam edərək, hər günü bayram edərək,günləri axşam edərək, xoşladığın tək dolanıb, gəzməyinə razı olub, mən səni birsən’ətə də qoymamışam, hər gecə hər yerdə qonaq qalmağını, zövqü səfaalmağını, zurna, qaval çalmağını xoşlamışam, öz başına boşlamışam, həmdxudaya ki, olubsan belə qüvvətli, məhabətli, şücaətli cəvan, şiri-jəyan, bəbribəyan; vəqt o zəmandır dəxi bundan belə bir ad çıxarıb, iş bacarıb, ilxı qovub,mal aparıb, dəhrə qiyamət qoparıb, yolları məsdud eləyib, aləmi məhdud eləyib,hasili-məqsud eləyib, sən məni xoşnud eləyib, adəti quldur olasan, yol vurasan,el qırasan, gərçi qaçaqlıqda dutulmaq da var, əmma onu fikr eyləmə əsla ki,dutulsan, ələ düşsən də tərəhhümlüdür ərbabi-hökumət, sənə eylər hamı hörmət,olasan həbsdə rahət, çörəyin gərm, suyun saf, yerin küncifərağət, sənə birkimsədə cür’ət olamaz etsin əziyyət, nola bir gün düşə fürsət qaçasan, qurtarasanhəbsdən; əlbət ki, əgər qaçmağa da olmaya imkan, işini qət’ edə divan, olasanəhli-pasilyan, nə qəmin var, sənə qurban ki, o yerlərdə nə çoxdur sən özünxoşladığın Sonya kimi qönçə-dəhən, sim-bədən, rəşkiçəmən, zülfi-səmən, gözləriahuyi-xütən, göpgözəl, appağ, o ismətli, vəcahətli, səbahətli, məlahətlimadamlar, birin əlbəttə alarsan, desə rus ol, nə çətin şeydir, olarsan, dəxi bir xaçda salarsan...Bu əməldən ucalarsan,İvan namin alarsan,Amilyanov olarsan,Nə qədr olsa da ömrün,O yerlərdə qalarsan!..
О наследник милый мой,Красящий мой путь земной,Лишь ты один,Мой юный сын,Моих сединОпора, свет,Уж десять лет,Как стар и сед,Не говоря, в конце концов,О вере дедов и отцов,О самолюбии моем,О теле и душе, о том,Что больше жизни бережем:О чести, совести моей, -Остаток дней,Остаток силЛишь тебе я посвятил;И не только все соседи - безусловно, весь народЗнает, что не первый годДни и ночи напролет,Потеряв убыткам счет,Много всяческих забот,И уроков, и невзгодИспытал я на себе, делая добро и зло,Ибо всё для сына шло;Пусть мне было тяжело -Всё, что слала мне судьба,Я сносил, не хмуря лба,Чтобы, зная в жизни толк,Выполнить отцовский долг:Я выращивал, любя,Милый кипарис, тебя, -Я не подражал глупцам,Тем невеждам, тем отцам,Что по грубости своейГубят свет своих очей -Ненаглядных сыновейГонят в школу поскорей, -Нет, я сердцем был нежней,Я не стал во цвете днейОбижать души твоей,И в темницу школы той,Полной бреднями, пустой,Я тебя не заключил,Ибо здраво заключил,Что, бесспорно, лжет весь свет,Будто скрыт в науках свет, -Верь, от них покоя нет:Наложив на них запретИ твоей свободе рад,Я не ставил ей преград,Но тебе в пути твоемНе отказывал ни в чем:Не стесненный ремеслом,Вечно улицей влеком,Ты сменял базаром дом,Правил праздник день за днем,Утро с вечером смешав,Шел, куда направит нрав;Что б ни делал - был ты прав,Ибо, сыну волю дав,Понимая юный пыл,Где б ты ночью ни гостил,Наслаждаясь под лунойПеньем, бубном и зурной,Я тебя всегда хвалил - и могу на коврик сесть,Чтоб творцу хвалу вознесть:Сын мой стал таким, как есть,Доблестей его не счесть,Молодцу такому честь:Силой - лев, повадкой - тигр,Миновавший время игр, -Значит, сын мой, должен тыВоплотить мои мечты:Воспитанье завершить,Некий подвиг совершить -Высмотри табун в горахИль посей смятенье, страхТы в каких-нибудь домах,Повергая жертвы в прах,Сузив землю второпяхИ отрезав путь у всех,Чтобы каждый твой успехБыл мне лучшей из утех, -Стать разбойником не грех:Молод, весел и удал,Наточил в ночи кинжал,На большой дороге сталИ сражаешь наповал;Пусть преследуют везде,Ты не думай о беде:Даже в камеру попав,Ты пребудешь жив и здрав,У начальства добрый нрав:О тебе похлопотав,Хлеба мягкого дадут,И водички тут как тутКружку чистую нальют,СоздадутВ тюрьме уют,И не будет смельчака,Чья решит тебя рукаОскорбить хотя б слегка,Ну а там, - прощай, тоска! -Выбрав миг наверняка,Ты бежишь из-под замка,А задержит часовой,И побег сорвется твой,И с поникшей головойТы встретишь приговор судаО том, что сослан на года, -Мой милый, не горюй тогда:И поселенье - не беда! -Иди ты с радостью туда,Там девок много, верь ты мне,Что подойдут тебе вполне,С красоткой Соней наравне:Не ротик, а бутон им дан,Как серебро их белый стан,Цветок с неведомых полян,Глядит - ты думаешь: джейран! -От их кудрей ты будешь пьян:Таят сирени аромат;Ах, красота их ранит взгляд,А белизна туманит взгляд,Когда ж ласкать их станет взгляд,То лишь к одной пристанет взгляд:Одной из этих стройных дам,Изящных и достойных дамТы скажешь: сжалься - всё отдам!И сделаешь своей женой,И будешь верен ей одной,Она велит: свой дом забудь! -И не смутишься ты ничуть,И, сколько б твой ни длился век, ты там и завершишь свой путь.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/sabir-ey-ezizim-xelefim
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Gərçi pərvaz etdi ayroplan dünən bir quş kimi,Aləmi heyrətdə qoydu elmü irfan naminə;
Axşam olcaq uçeniklər hərə bir madmazelinAxşam olcaq uçeniklər hərə bir madmazelinKeçirib qol qoluna kuçədə cövlan ediyor;
Cümələrdə dükan açmaz bakılıCümələrdə dükan açmaz bakılı,İstəsən gəz Bakının hər yerini;
Öymə nəsəbi, öyməyə şayistə həsəbdirÖymə nəsəbi, öyməyə şayistə həsəbdir,Gördük o müləvvəsləri kim, paknəsəbdir.
Başqa şairlərin şeirləri · Satira
Ay bərəkallah sənə, Kamil paşa!Qəlyanı çək, qəhvəni iç, çox yaşa!
Gücsüz edir ümumən hər güclüdən gilayəGücsüz edir ümumen hər güclüdən güayə,Heç vaxt olmamışdı bu narazılıq bu payə.
Dad çəkməkdənƏ.Müznib əfəndiyə nəzirə*Tükəndi ömrümüz millət yolunda dad çəkməkdən,
Vilayətin məğşuşluğu haqqındaMirzə Fətəliyə*Xəbər alsan bu vilanın əhvalın, –