Birinci pərdə
Səhifə 1 / 4
Birinci şəkil
Rayon mərkəzlərinin birində taxıl tədarükü idarəsi. Səkili ev. Bir tərəfdə taxıl anbarı. Səkidə və həyətdə stullar qoyulmuşdur. Yaydır. Pərdə açılan kimi səhnədə həyəcan və get-gəl görünür. Səməndərli, Hüseyn və Gülümov, Qurbanovun evinə çamadan daşıyırlar. Sonra Qurbanov özü yarıhərbi libasda içəri girir.
Qurbanov
Hə, aşnalar, salam! Çox şadam ki, hamınızı sağ-salamat görürəm.
Gülümov
Siz necəsiniz, yoldaş Qurbanov! Şükür olsun, gəldiniz. Sizsiz bu idarənin bir günü olmasın. Sağ-salamatsınız, inşallah?..
Qurbanov
Dəmir kimiyəm. Sağ-salamat olmamış nə olacaq ki? Qumru, necəsən? Yaxın gəl, əlin əlimə dəysin. Maşallah, günü gündən ətlənirsən. O gün ispalkomun katibi deyir ki, Qumrunu irəli çəkmək istəyirik. Deyirəm, yox, aşna, özümüz irəli çəkmişik, bəsdir. Onsuz deyirəm, yığdığımız taxılın bərəkəti olmaz ki? Hə, Gülümov, bəs sən özün necəsən?
Gülümov
Necə görmüşdüsə Nuh... Sudan kənara atılmış balıq kimi...
Qurbanov
Balıq yaxşı şeydir. Kababını yeyəsən tut arağı ilə... Səməndərli? Səsin çıxmır. Artist olasan, danışmayasan, görünməyən işdir.
Səməndərli
Əlhəmdülillah, yoldaş Qurbanov! Mən artist doğulmuşam, artist də öləcəyəm. Həyat müvəqqəti, incəsənət daimidir.
Qurbanov
İncəsənət yaxşı şeydir. Mən Bakıda narkomatda olanda həmişə teatrlara pulsuz gedərdim. Bir loja verərdilər, on talon alıb, yenə də əl çəkməzdilər. Yaman haramzadə camaatsınız, qərəz. Hə, bacıoğlu, nə var, nə yox? Anbar sağ-salamatdır?
Hüseyn
Hər şey öz yerində cağbacağdır, dayı! Sən arxayın ol.
Qurbanov
Olsun, olsun. Anbardan muğayat ol. Deməsinlər ki, dayı-bacıoğlu baş-başa veriblər. Öz çörəyini yeyib, özgənin sözünü danışan dünyada o qədərdir ki...
Gülümov
Yoldaş Qurbanov! Mən olan yerdə heç kəs sizin sözünüzü danışa bilməz. Sizsiz bu idarənin bir günü olmasın.
Qurbanov
Sağ ol, Gülümov! Qəm yemə. Danışsalar da qoy danışsınlar. Bu idarəni hökumət mənə tapşırıb? Tapşırıb. Anbar da bu idarənin gözüdür? Gözüdür. Mən öz gözümü bacım oğlundan yaxın kimə tapşıra bilərəm ki? Düzdür, düz deyil, Səməndərli?
Səməndərli
Hüseynin tərbiyəsi ilə özüm məşğul olacağam, yoldaş Qurbanov.
Qurbanov
Hüseyni sənə tapşırdım, Səməndərli! Onu adam elə.
Səməndərli
O mənim əlimdə, yoldaş Qurbanov! Çoxlarını adam eləmişəm.
Rəhilə içəri girir.
Qurbanov
Ya Allah! Ordenli qızın kefi necədir? Yaxşı, yaxşı, fors eləmə, bilirik, staxanovçusan. Ordenlisən deyə daha sənə töhmət eləməyə müdirin ixtiyarı yoxdur? Mən özüm töhmət ala-ala gəlib bu mərtəbəyə çıxmışam. Gəl barışaq.
Rəhilə
Heç küsməmişdən də barışmaq olar, yoldaş Qurbanov? İdarədə işin xeyrinə min söz olar. Mən niyə küsürəm ki?
Qurbanov
Yaxşı, yaxşı, cavanlıq eləmə. Mənim necə işçi olduğumu bilmirsən? Mənim sistemimdə yüz belə idarə vardı. Buranı dolandırmağa nə var ki? Bura üçün mənim bir nəfəsim kifayətdir.
Rəhilə
Sizi raykom katibi axtarırdı.
Qurbanov
Gedirəm, gedirəm. Heç çəkməmin tozunu da silməmişdən birbaş raykoma gedirəm. (Murad içəri girir) Hə, sən necəsən?
Murad
Bərkdən deyin, yoldaş Qurbanov! Qulağımın motoru xarab olub...
Qurbanov
Ay Gülümov, bununla danışmaqdan bizdə boğaz qalmadı. Bir təzə motor qoy bunun qulağına!
Gülümov
Hələ qulağı eşitmir ki, bizim başımıza bu oyunu açır, gör eşitsə, nə pəstaha törədər. Bu cür sərfəlidir, yoldaş Qurbanov!
Murad
Nə deyirlər, Rəhilə?
Rəhilə
Deyirlər ki, sən sərfəli kassirsən.
Murad
Qulaq asıram? Eşitmirəm ki, qulaq asım! Eşitsəm, bəzilərinə sərf eləməz ki!
Gülümov
Demədim? Pir mənimdir, kəramətini bilirəm axı.
Qurbanov
Yaxşı, yoldaş kar. Vaxtımızı alma.
Murad
Nə buyurursunuz?
Qurbanov
Get işinə.
Murad
Hara gedim?
Qurbanov
Əşi, səsim batdı mənim. Siz də daha tamaşa eləməyin, gedin iş ilə məşğul olun.
Murad
Heç nə başa düşmürəm. Elə yavaşdan danışırsınız ki, elə bil səssiz kinoya baxıram.
Qurbanov
Xeyr a... Siz idarəni qaydaya salın, mən raykoma gedim, görək nə üçün belə təcili çağırırlar.
Çıxır, o biriləri də onu ötürürlər. Səhnədə Murad ilə Rəhilə qalır.
Murad
Dayan, Rəhilə, sən hara gedirsən?
Rəhilə
İşimə. Necə, mənimlə sözün var?
Murad
Ay eşitdim ha... vaxt var idi ki, mənim qulaqlarım sənin o gözəl səsini eşidirdi. O zövqdən də məhrum oldum.
Rəhilə
O vaxtlar mənə qulaq asmaq sənə zövq verirdi? Bəs niyə bir kərə də olsun açıb ürəyinin sözünü mənə demirdin?
Murad
Hə?
Rəhilə
Ay Murad, kar olandan sonra daha da məzəli olmusan. İndi mən səni əvvəlkindən də çox istəyirəm.
Murad
Yaz, bir kağıza yaz, mən də başa düşüm.
Rəhilə
Yazmıram. Əlimə yaxşı fürsət düşüb. Bir vaxtlar ürəyimin sözünü sənə deməyə utanırdım. İndi daha nədən utanacağam ki? Gör necə üzümə baxır?
Murad
Yəqin gülməli söz danışırsan. (İkisi də gülüşürlər)
Rəhilə
Hələlik, mənim işim yarımçıq qalıb. (Gülə-gülə çıxırlar,
Hüseyn Gülümov içəri girirlər.
Gülümov
Bura bax, anbar Hüseyn, sən öləsən, gərək muştuluğumu verəsən.
Hüseyn
Axı nə olub ki?
Gülümov
Necə nə olub ki? Bəs başa düşmədin dayını nə üçün raykoma çağırdılar? Yəqin bil ki, qulluğunu artırırlar! Ədə, mən kişinin üzünə baxan kimi dedim də. Dedim ki, bu quş buralarda qalmaz, uçar. Qoyarlar ki, o cür işçi buralarda küllənsin?
Hüseyn
Deməli, yenə köçəcəyik? Çamadan, hambal, dəmir yolu, eh... mən istəmirəm.
Gülümov
Necə istəmirəm? Hazırlaş, yola düşürsünüz. Yəqin o bu saat raykomda axırıncı nitqini danışır. Amma, Hüseyn, bilirsən mən Qurbanov yoldaşı nə qədər istəyirəm? Bura bax, mən ölüm gedək, qardaş olaq. Ədə, dost yolunda məni bir adam öldürsə, sən öl, qalxıb ona güldən ağır söz demərəm. Hə, sən nə deyirdin? Dayın sənə nə tapşırıb?
Hüseyn
Mən nə bilim ey. Deyir gərək iki günə kimi laborant Rəhiləni yola gətirib alasan.
Gülümov
Gözəl fikirdir. Sən öl, Hüseyn, əntiqə fikirdir. Al deyir, al!
Hüseyn
Mənim almağımnandır bəyəm? Qız gələrmi?
Gülümov
Gələr də, canı da çıxar. Uça-uça gələr. Bir kəlmə desən ki, yoldaş Qurbanov tapşırıb, borcudur yerinə yetirsin. Hökumətdən məvacib alır.
Hüseyn
Elə şey olmaz, əşi. Məvacibi ona ərə getmək üçün vermirlər ki?
Gülümov
Bəs məvacibi kim verir? Qurbanov yoldaş! Onun qolu olmasa, bank bir qəpik də verməz. Odur bax, deyəsən, Rəhilə gəlir. Aç sözünü de, qorxma.
Hüseyn (özünü düzəldir)
Deyirsən gəlir?
Gülümov
Gəlir, gəlir, cürətli ol!
Hüseyn
Sən yanımda dayan, onu görəndə ilişirəm. (Rəhilə içəri girir) Rəhilə xanım, salaməleyküm! Dayım mənə bir söz tapşırıb axı. Qoy deyim.
Rəhilə
Burada nə Qurbanov dayıdır, nə də sən bacıoğlu. İkiniz də işçisiniz. Elə söhbətləri evinizdə eləyin.
Hüseyn
O da mənə evdə tapşırıb da. Vallah deməyə də xəcalət çəkirəm.
Rəhilə
Nə olub? Yoxsa yenə taxıla siçan dadanıb?
Hüseyn
Mən nə bilim ey. Dayım deyir ki...
Gülümov
Hə, qurtar görək, dayın nə deyir? Utanır ey...
Rəhilə
Niyə utanırsan ki?
Hüseyn
Dayım deyir ki... dayımın ürəyi toy istəyir ey...
Rəhilə
İstəyir, eləsin də...
Gülümov
Qurbanov yoldaş toyu özü üçün istəmir ki, bununçün deyir.
Rəhilə
Daha mən neyləyim ki...
Hüseyn
Necə neyləyim? Sənsiz toy olmaz ki...
Rəhilə
Axmaq-axmaq danışma! Mənim boş yerə sərf eləməyə vaxtım yoxdur.
Çıxır.
Hüseyn
Getdi. Gördün, Gülümov? Ağzımı açmağa qoymadı.
Gülümov
Yassar! Zalımın qızı hay eləməmiş barıt anbarı kimi partlayır.
Hüseyn
Bəs mən necə eləyim? Dayım abrımı tökəcək.
Gülümov
Onun əlacı Səməndərlidədir. Kişi, arvad işində professordur. Sənə qızı yola gətirməyin üsulunu öyrədər. Sən bir onu gör.
Çıxır.
Hüseyn
Bəs mən əskik gələn taxılları neyləyəcəyəm?
Səməndərli içəri girir. Əlindəki yanğınsöndürənləri aparıb sütunlardan asmağa başlayır.
Səməndərli
Yanğın bombası düşən kimi: bir – al əlinə silah, qüvvət versin ilahi, iki – yanğın düşən yerə tuşla, üç – atəş!
Hüseyn
Yanğın bombası elə bu saat mənim ürəyimə düşdü, gəl söndür görək, necə söndürürsən?
Səməndərli
Nə olub, ey idarəmizin taxıl siçanı? Yaxın gəl, beynin xarab olubsa, yamaq vurum.
Hüseyn
Beynim yox, ürəyim yırtılıb.
Səməndərli
Yox, səhvin var. Başın yırtılıb. Ona görə də hava bulud olan kimi ürəyinə bir şey dammağa başlayır. Deyirlər, dayın yuxarılara doğru qalxır. Bəlkə ona görə həyəcan keçirirsən?
Hüseyn
Yox, hər şey öz yerində cağbacağdır. Ancaq səndən asılı bir işim var. Deyirlər, sən bir vaxtlar artist olmusan.
Səməndərli
Əlbəttə, olmuşam. İntriqaya salıb çıxartdılar. Ancaq yenə deyirəm ki, həyat müvəqqəti, incəsənət daimidir.
Hüseyn
Qurban olum sənə, o sözü bir mənə də öyrət.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/sabit-rehman-asnalar-birinci-perde
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Birinci şəkilBakıda kiçik bir mətbəə. Bir tərəfdə şrift kassaları, o biri tərəfdə stol, stullar. Küncə çoxlu qəzet yığılıb. Xosrov nə isə yığır. Roza içəri girir.*
İkinci pərdəBeşinci şəkilKəblə Muxtarın evi. Axşama hazırlıq gedir, otaqları yığışdırırlar. Firuzə xanım əli belində ortada hərlənir. Kəblə Muxtar qan-tər içində evə girir.*
Üçüncü pərdəSəkkizinci şəkilBakının küçələrindən biri. Əlibaba ilə İmamqulu Kəblə Muxtarı gətirib güclə bir daşın üstündə oturdurlar.*
Əliqulu evlənir4 pərdə, 5 şəkildə*İştirak edənlər
Başqa şairlərin şeirləri
Bu, bir bürhan durur xəlqə vücudi-vacibi-həqdən**Ey əql dəvani-bəzmi-idrak,
Çığalı müxəmməsDilbər, sənin ol gülşən-ü gülzarına qurban,On dörd gecəlik ay təki ruxsarına qurban,
Düşmüşəm seyd kimi damdə səyyad əlinəDüşmüşəm seyd kimi damdə səyyad əlinə,Bivəfa, qaniçici kafirü cəllad əünə.
Deyişmə: Başına döndüyüm, qurban olduğum— İsmayıl:Başına döndüyüm, qurban olduğum