Üçüncü pərdə
Səhifə 1 / 2
Üçüncü şəkil
İdarənin həyəti. Firuzə və Səməndərli kabinetdən çıxırlar.
Firuzə
Gördün, Səməndərli? Gördün bu kişinin həyasızlığını? Mən də deyirəm niyə gecələr evə gəlmir. Arvadların dişinə baxır.
Səməndərli
Səbirli olun, Firuzə xanım! Bu işin üstündə ona elə gələcəklər ki, hər bir parçası keçilməz altun dənizlərinə birər körpü olacaqdır.
Firuzə
Allah vurmuşdu onu, ondan körpüsalan olar? Mənə deyən gərək niyə ömrünü bu çürük ömrə calamısan ki, bu cür düyün düşüb, gördün şilləni necə yapışdırdım? Hələ onun başına nə oyun açacağam! Nə baxırsan?
Səməndərli
Mən böyük bir ailə faciəsinin şahidi oluram.
Firuzə
Əlbəttə, görənlərin hamısını ora çəkəcəyəm. Məhkəmədə sən də şahidsən.
Səməndərli
Məhkəmədə? Şahid? Məni çağırırlar? Qardaşın dedi?
Firuzə
Heç kəs demədi. Özüm deyirəm. Uzatma, gəl görək. Mən tanımıram, bir-bir o idarələri mənə göstər.
Səməndərli
Gedin, qoy mən sizin həyat dənizinizdə bir fənər olum. (Çıxırlar)
Qumru və Ağazadə içəri girirlər.
Ağazadə
Heç eybi yoxdur, Qumru xanım. Onun sənə olan bu hücumu son hücum idi.
Qumru
Mən bu işi mərkəzdə hər yana yazacağam.
Ağazadə
Rayon partiya komitəsindən, mərkəzdən, hər yandan materialları yoxlamaq üçün bura gəlmişlər.
Qumru
Onlar bununla mənim ağzımı yummaq istəyirlər.
Ağazadə
Sizin dediklərinizi mən qeyd eləmişəm. Heç kefinizi pozmayın.
Qumru
Məni təhqir etdilər. Bu saat bütün idarə bu barədə danışır. Qızın adı çıxınca, canı çıxsın.
Murad içəri girir. Qumru qaçır.
Murad
Bura bax, Rəşid! Mənim qulağım eşitmir, amma gözüm yaxşı görür.
Ağazadə
Nəyi görürsən, ədə, nə deyirsən? Niyə belə ikimənalı sözlər danışırsan?
Murad
Bizim rayonda dörd-beş qurd var, hamısı yığılıb bir yerə. Ayıq olun ey.
Ağazadə
Bunu deyirsən? Amma elə başladın ki, qızın ürəyinə min fikir gəldi.
Murad
Sözümü kəsmə, onsuz da eşidən deyiləm. Rəhiləyə də demişəm ki...
Ağazadə
Nə çox Rəhilədən danışırsan?
Murad
Yavaş, ədə. Çığırma. Ay-hay, əcəb adamsan. Sənə sirr vermək olar? Eşidər, bütün işlər pozular.
Ağazadə
Yavaş deyəndə eşitmirsən. Çığırmağa da qoymursan, bəs mən neyləyim?
Murad
Hələlik sən bir şey eləmə, yoxsa işi salarsan quyunun dibinə. Yaxşı, nə oldu, yoxlayıb qurtarmadın?
Ağazadə
Yoxlamışam. Bütün məsələlər məlumdur. Amma sən onları gözdən qoyma.
Murad
Gedirsən get, amma mən ölüm tez-tez gəl. Sənsiz darıxıram. Vur bura beş qardaşı.
Ağazadə
Al, mən həmişə burdayam, iş qurtarmamış hara gedirəm ki?
Qurbanov və Gülümov gəlirlər.
Qurbanov
Ağazadə, əlin əlimə dəysin. Yoxsa yenə məni katib çağırır? Əşi, bu raykomun taxıl tədarükü idarəsindən başqa işi yoxdur yəni?
Ağazadə
Yox, yoldaş Qurbanov. Sizinçün gəlməmişəm. Ayrı işim var.
Qurbanov
Hə, Allah sənə şükür. Deyəsən, bu gün məni raykom dinc qoyub. Deməli, idarəmdən arxayın olmağa başlayıblar. Yaxşı, sənin ayrı nə işin ola bilər ki?
Ağazadə
Heç, xırda işdir. Xudahafiz, mən getməliyəm.
Qurbanov
Xudahafiz. (Ağazadə çıxır. Qurbanov Gülümova) Bu burada nə hərlənir?
Gülümov
Heç bilmirəm, yoldaş Qurbanov. Demədim Qumru ilə xosunlaşır?
Qurbanov
Sonra məndən xəbərsiz yoxlama-zad eləyər ha... Ayıq ol!
Gülümov
İş yoxlamadan çox məhəbbətə oxşayır. Deyəsən, Qumrunu sizdən qabaq o behləmək istəyir.
Qurbanov
Hər halda, hərtərəfli bütün cinahları bərkitmək lazımdır. Mənim üzümdə qızartı yoxdur ki?
Gülümov
Xeyr, yoldaş Qurbanov! Ağappaq mərmər kimi üzdü.
Qurbanov
Heç bilmirəm bu şillə nə idi arvad mənə vurdu. Bəs Qumru yenə naz eləyir, qaçır, yaxın qoymur. O boyda mirvarini qəbul eləyəndən sonra bu cür əl-ayaq atmaq nə üçün?
Gülümov
Bilmirəm. Özüm də məəttələm. Yəqin demək istəyir ki, azdır.
Qurbanov
Narazılığını bildirmək üçün əcəb üsul tapıb. Yox, mən ki, bir işə girişirəm, şillə deyil, top da atılsa, geri çəkilməyəcəyəm. İrəli, atəş!
Səməndərli içəri girir.
Səməndərli
Hanı atəş? Mən bu saat söndürməyə atəş axtarıram, yoldaş Qurbanov! Göstərin yerini.
Qurbanov
Atəşi mən hələ yaradacağam, Səməndərli! Onda görərsən. Məni raykom ilə qorxudurlar. Qoy hələ gedim bir motoruma benzin töküm.
Çıxır.
Səməndərli
Kişi lap kələfin ucunu itirib. Ekspromt oynayan artistlərə oxşayır. Sən buna nə deyirsən, ey bülbülünü itirmiş zavallı Gülümov?
Gülümov
Çox da arsızlığa vurma. İşlər şuluqdur. Qurbanov ilə bütün haqq-hesabını üz, Ağazadə buralarda çox hərlənir, deyəsən, kişinin başını yeyəcək.
Səməndərli
Bah... mən ölüm ha... Onda gəl əlindən material verək.
Gülümov
Sənin materialına çox inanan var? Axmaq, əlinə düşəni idarədən çıxart, Firuzənin məsələsini tez elə, fürsətdir.
Səməndərli
Fürsəti fot eləməz, aqil məgər nadan ola. Eşitməmisənmi, ey mühasiblərin ən fərasətsizi?
Hüseyn içəri girir.
Gülümov
Budur bax, fərasətsiz buna deyərlər. Bir məsələni qurtara bilmir. Ayağı tələyə ilişəndə ayılacaq.
Hüseyn
Çalışıram, Gülümov dayı, əzbərləmişəm.
Səməndərli
Anbar Hüseyn. Gəl bura görək, bədbəxt!
Gülümov
Anbar, bəzənmisən, mübarəkdir. (Çıxır)
Hüseyn
Paltarım necədir?
Səməndərli
Libas insanın zinətidir. Ürəyin təmiz olmaqdansa, paltarın təmiz olsun.
Hüseyn
Mənimki təmiz deyil?
Səməndərli
İndi cürətli ol. İki üsulun ikisini də işlət, əzbərləmisənmi?
Hüseyn
Yadımdan çıxsa, kağıza baxaram.
Səməndərli
Qorxma, işə giriş. Mən gedirəm, bir bəhanə ilə qızı bura göndərərəm. (Çıxır)
Hüseyn (Öz-özünə əzbərləyir)
Bağışlayız, naxallıq eləyirəm, salaməleyküm. Əleykəssalam. İzin verin sizdən soruşum, adama bu dünyada hamıdan çox nə lazımdır? Xoşbəxt bir yaşayış. Nə lazımdır? Xoşbəxt bir yaşayış...
Rəhilə içəri girir.
Hüseyn
Bağışlayız, naxallıq eləyirəm, salaməleyküm.
Rəhilə
Mənim yersiz salama ehtiyacım yoxdur.
Hüseyn
Bəs bu cavabı düz vermədi ki... Eybi yoxdur, qoy dalını deyim görək nə olur? Bağışlayız, naxallıq eləyirəm, izin verin, sizdən soruşum. Nə soruşum? Zəhrimar yadımdan çıxdı. (Kağıza baxır)
Rəhilə
Siz dəli olmusunuz, nədir?
Hüseyn
Yadıma düşdü. İzin verin, sizdən soruşum, adama bu dünyada hamıdan çox nə lazımdır.
Rəhilə
Bir az əqilli olmaq.
Hüseyn
Bağışlayız, naxallıq eləyirəm...
Rəhilə
Doğrudan da, naxallıq eləyirsən...
Hüseyn
Sözümü kəsmə, cümləm qırılır... siz ki... siz ki, xoşbəxt yaşayış axtarırsınız, xoşbəxt yaşayış bu lələşində, əgər birisi bədbəxt olub ayağınızın altında sürünərsə, ona əlinizi uzatmazsınız?
Rəhilə
Yox. Çünki yerlərdə sürünmək heyvanlara aid xasiyyətdir. Heyvan kimdir?
Hüseyn
Mənəm. Uzadın əlinizi.
Rəhilə
Axmaq! (Getmək istəyir)
Hüseyn
Dayan, dayan, getmə. Adlayıb keçirəm ikinci üsula. (Kağıza baxır) Gör sən dünyada nə qədər xoşbəxt yaranmısan!
Rəhilə
Nə üçün?
Hüseyn
Gör nə düz cavab verdi. Malades. Çünki mən sənə aşiq olmuşam.
Rəhilə
Naxal.
Çıxır.
Hüseyn (bir qədər dayanır, sonra birdən yadına düşmüş kimi qaçır)
Dayan, dayan, hələ dalı var. (Səməndərli ilə rastlaşır) Elə isə, əlvida, artıq Hüseynin ömrü bitdi. Mən özümü öldürəcəyəm.
Səməndərli
Sus, ey bədbəxt? Qabağındakı mənəm.
Hüseyn
Getdi. Üsulların ikisi də boş çıxdı. Evim yıxıldı.
Səməndərli
Rəhiləni almırsan deyə evin niyə yıxılır ki? Ey qara kölgə?
Hüseyn
Başa düşmürsən? Anbarda əskik var. Rəhilə laborantdır. Rütubəti, torpağı çoxaltsam, mənim işim düzələr. Onu alsam, ikimiz bir yerdə pul kəsərik, bildin? Səməndərli, ölən günümdür.
Səməndərli
Sənə bir üsul da öyrədərəm. Üçüncü üsul beş yüz manat. Razısan?
Hüseyn
Sən də günü-gündən qiyməti qaldırırsan?
Səməndərli
Üsul özü qiymətli üsuldur. Beş yüz, artıq-əskik olmaz. Tez ol, tələsirəm.
Hüseyn
Öyrət, keçibdir daha...
Səməndərli
Bəs pullar? Ovcumun içi qaşınır. Say, sakit elə.
Hüseyn
Sən bilirsən ki, mən yanımda pul gəzdirmirəm, sonra verərəm.
Səməndərli
Nisyə bəşəriyyətin ən böyük düşmənidir, zavallı.
Hüseyn
Sən öl verərəm. Keçən səfər vermədim?!
Səməndərli
Çox gözəl, elə isə, ey böyük cani, bil və eşit, üçüncü üsul budur, bax! (Əlilə pula işarə edir)
Hüseyn
Pul. Sən dayımın canı? Onun yolunda varımdan-yoxumdan keçərəm.
Səməndərli
Bu işə nə qədər buraxa bilərsən?
Hüseyn
Nə qədər desən. Bir min, iki min...
Səməndərli
Sus, ey aciz məxluq, bir-iki minə Rəhilə heç sənin üzünə baxıb gülməz də, smetanı böyüt!
Hüseyn
Üç min.
Səməndərli
Qalx, yüksəklərə doğru uç!
Hüseyn
Beş min.
Səməndərli
Pərvaz et.
Hüseyn
Altı min bəsdir.
Səməndərli
Elə isə pulları hazırla.
Hüseyn
Nağd pul yoxdur axı.
Səməndərli
Özün bil, pulun yoxdur, onda daha yuxarılardan yapışma, aşağılardan yapış, aşxanalarda yeməkpaylayan, kinoda biletə baxan, səninkilər belələridir. Dəvəçilə dost olanın darvazası gen gərək.
Hüseyn
O qədər nağd pulu haradan tapım?
Səməndərli
Sus, ey xəsisin biri, xəsis! Sən bu elmlə ali məktəbdə dərs deyə bilərsən. Qənbəri tanıyırsan?
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/sabit-rehman-asnalar-ucuncu-perde
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
5 pərdə, 8 şəkildə*İştirak edənlər
Birinci pərdəBirinci şəkilUcqar kəndlərdən birində “Şəfəq” kolxozunun idarəsi, böyük səliqəsizlik, köhnə formalı rayon telefonu. Divarda iri xətlə yazılmışdır: “Tənqidi və şəxsi tənqidi yüksəklərə!” Səhnədə Salmanov və Mirzə Hüseyn. Pərdə açıldıqda Kərəmov çöldə kiminləsə danışaraq haray-hurayla içəri girir. Mirzə Hüseyn və Salmanov onu görüb, cəld ayağa qalxırlar. Kərəmov onlara əhəmiyyət vermədən stoluna yaxınlaşır və telefonu götürür.*
İkinci pərdəÜçüncü şəkilBirinci şəklin dekorasiyası. Kamilə makinada yazır. Şeyda stolun üstünə böyük bir kağız açıb divar qəzeti düzəldir. Uzaqdan traktor səsi, kolxozçuların haray-hurayı eşidilir.*
Üçüncü pərdəBeşinci şəkilKolxoz klubunun həyəti. Hər tərəf ağaclıq, otluqdur. Salmanov və Mirzə Hüseyn tribuna düzəltmək üçün stol, skamya gətirirlər, dallarınca Kərəmov çıxır.*