مشتی خسیس ریزه که اهل سخن نیند
مشتی خسیس ریزه که اهل سخن نیندبا من قران کنند وقرینان من نیند
چون ماه نخشبند مزور از آن چو منانجم فروز گنبد هر انجمن نیند
از هول صور فکرت من در قیامتندگرچه چو اهل صور فکنده کفن نیند
پروردگان مائدهٔ خاطر منندگر خود به جمله جز پسر ذوالیزن نیند
بل نایبان یاوگیان ولایتندزیرا که شه طغان جهان سخن نیند
گاوی کنند و چون صدف آبستنند لیکاز طبع گوهر آور و عنبر فکن نیند
چون طشت بیسرند و چو در جنبش آمدندالا شناعتی و دریده دهن نیند
گاه فریب دمنهٔ افسون گرند لیکروز هنر غضنفر لشکر شکن نیند
چون ارقم از درون همه زهرند و از برونجز کآبش رنگ رنگ و شگال شکن نیند
اوباش آفرینش و حشو طبیعتندکالا به دست حرص و حسد مرتهن نیند
اندر چه اثیر اسیرند تا ابدزان جز شکسته پای و گسسته رسن نیند
گویند در خلافه ولیعهد آدمیممشنو خلافشان که جز ابلیس فن نیند
گویند عیسی دگریم از طریق نطقبرکن بروتشان که به جز گور کن نیند
خود را همای دولت خوانند و غافلندکالا غراب ریمن و جغد دمن نیند
بر قلههای کوه ریاضت کشیدهاندارباب تهمتند ولی برهمن نیند
از روی مخرقه همه دعوی دین کنندوز کوی زندقه به جز اهل فتن نیند
چون شمع صبحگاهی و چون مرغ بیگهیالا سزاید کشتن و گردن زدن نیند
من میوه دار حکمتم از نفس ناطقهو ایشان ز روح نامیه جز نارون نیند
جمعند بر تفرق عالم ولی ز ضعفموران با پرند و سپاه پرن نیند
تازند رخش بدعت و سازند تیر کیداما سفندیار مرا تهمتن نیند
فرعونیان بیفر و عونند لاجرماصحاب بینش ید بیضای من نیند
خود عذرشان نهم که جعل پیشهاند پاکز آن طالبان مشک و نسیم سمن نیند
آری به آب نایژه خو کردهاند از آنکمستسقیان لجهٔ بحر عدن نیند
بل تا مرض کشند ز خوانهای بد گوارکارزانیان لذت سلوی و من نیند
بینا دلان ز گفتهٔ من در بشاشتاندکوری آن گروه که جز در حزن نیند
جائی است ضیمران ضمیر مرا چمنکارواح قدس جز طرف آن چمن نیند
نساج نسبتم که صناعات فکر منالا ز تار و پود خرد جامه تن نیند
نجار گوهرم که نجیبان طبع منجز زیر تیشهٔ پدر خویشتن نیند
وین جاهلان ملمع کارند و منتحلز آن گاه امتحان به جز از ممتحن نیند
از نوک خامه دفتر دلشان سیه کنمکایشان زنخ زنند، همه خامه زن نیند
آنجا که من فقاع گشایم ز جیب فضلالا ز درد دل چو یخ افسرده تن نیند
معصوم کی شوند ز طوفان لفظ منکز نوح عصمت الا فرزند و زن نیند
در کون هم طویلهٔ خاقانیند لیکاز نقش و نطرتند ز نفس و فطن نیند
حقا به جان شاه که هم شاه آگه استکایشان سزای حضرت شاه ز من نیند
Bir ovuc sümsük, bədii sözdən əsla bixəbər-
Özlərini tay tutarlar hey mənə, amma hədər.
Mən işıqlı ulduzam, nurum tutub hər məclisi,
Onlar isə saxta aydırlar ki, çıxmazdan sönər.
Çün təfəkkür surumu çaldım, qiyamət sandılar,
Baxmayın, onlar kəfəndən çıxmamışlarsa əgər.
Bəslənərlər nemətindən daima ilhamımın,
Zül-Yəzən oğlu kimi onlar bunu inkar edər.
Olmayıblar Şah Tuğan aləmdə çün söz mülkünə,
Çarəsizlikdən hamı təlxək kimi zuzəkləyər.
Lovğalansınlar ki, olmuşlar sədəf tək hamilə,
Təbi doğmaz onların ənbər, yetişdirməz göhər.
Bir qapaqsız təştə oxşarlar əgər çalxansalar,
Ağzıyırtıqlar üfunət kanıdır, aləm bilər.
Hiyləgərlikdə hamı ofsunçu Dimnə olsa da,
Çalmamışdr heç biri meydanda aslan tək hünər.
Fərqlənməzsə cidardan rəngbərəng zahirləri,
İç tərəfdən bu cidarlardır zəhərli gürzələr.
Xilqətin çirkabıdır onlar, təbiət tortası,
Təkcə acgözlük, paxıllıqdır bu əşrarə hünər;
Onları etmiş tamah dibsiz quyu içrə əsir,
İp kəsilmiş, qıç qırılmış, yox nicat həşrə qədər.
Söyləyirlər ki, vəliəhdik cahanda Adəmə,
Bu, yalandır, hər biri İblisdən dərs öyrənər.
Hər biri dövlət quşu adlansa da, bayquş kimi.
Yer tutar viranədə, qarğa kimi murdar yeyər.
Qülləsində dağların yüz min riyazət çəksə də,
Töhmət əhlinə deyərlər: bu Brəhməndir məgər?
Lovğalıqla söyləyirlər: hamımız din əhliyik,
İşdə zındıqlar kimi icad edərlər fıtnə, şər.
Çoxları vaxtsız xoruzdur, çoxları gündüz şamı,
Onları ağlı olanlar öldürər, ya söndürər.
Yoxdur onlarda qanadlı bir qarışqa qüdrəti,
Təfriqə salmaqla dünyanı edərlər dərbədər.
Sayəsiz, barsız qovaq tək boy atar düşmənlərim,
Hikmətim, təbim mənim hər an verər şirin bəhər.
Fitnə Rəxşini minib, ox sazlayarlar hiylədən,
Rüstəm olmazsa, yetər İsfəndiyaramı zərər?!
Olsalar da "on"suz Firon onlar, məndəki,
Ağ əlin ecazını görməkdə yox onlarda fər.
Haqları var bir cəhətdən, pıspısa nə anlayır,
Hər nəfəsdə aləmi gül ətrinə çulğar səhər?
Adət etmişlər sığınsınlar zəli tək batlağa,
Çün Ədən dəryasına cummaq nəhəngə əl verər.
Qoy yesinlər partlayınca hər ucuzlu süfrədən,
Onlara ləzzət verərmi məndəki şəhdü şəkər?
Hər sözümdən qəlbi nurlu şəxslər xoşhal olar,
Onların kor qəlbinə çökmüş bu sözlərdən kədər.
Bir çəməndə qəlbimin açmış ətirli gülləri,
Pak ruhlardır, tamaşa etməyə göydən enər.
Culfaya var nisbətim, fikrim nəyi xəlq eyləsə,
Əyninə en-arğacı idrak olan paltar geyər.
Gövhərim nəccardır, təbin nəcib övladına,
Tişəsi altında bir mahir ata əl gəzdirər.
Hoqqabazlıqdır işi başdan-başa cahillərin,
İmtahan et, yox bilik onlarda bir şagird qədər.
Harda ki, saf incilər səpdim bu odlu sinədən,
Qüssədən dondu həriflər, bağrı aldı neştər.
Nəzm tufanından onlar mütləqa tapmaz nicat,
Arvadı, oğlu kimi Nuhun, mənə ləc getdilər.
Olsalar da həmzaman, həməsr bu Xaqaniyə,
Başqa-başqa fitrətə malik olar həməsrlər.
And ola şah canına, şah da bilir ki, onların,
Haqqı yoxdur boş sözüylə şaha versin dərd sər.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/xaqani-qeside-84
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Başqa şairlərin şeirləri
Əhvalını, ey dil, sənə yarın demədimmi?Hər feli xətadır o nigarın, demədimmi?
Təcnis: Ey sevdiyim, məni astanəndənEy sevdiyim, məni astanəndənAyrı saldı sək sifətlü Qarabağ
Ta cəmalın rütbəsin, ey şux, idrak eylədiTa cəmalın rütbəsin, ey şux, idrak eylədi,Rəşkdən gülşəndə gül pirahənin çak eylədi.
Gəraylı: Gəl ey bülbül, bahar keçdiGəl ey bülbül, bahar keçdi,Nə ağlarsan, nə sızlarsan,