Səhifə 2 / 2 · 50%

(وله ایضاً)

ای طفل که عکس رخت از خویش ندانی هرچند که بالغ شدی، آخر نه همانی

شکرانهٔ زور آوری روز جوانی آن است که قدر پدر پیر بدانی

(وله ایضاً)

خدایا فضل کن که گنج قناعت چو بخشیدی و دادی گنج ایمان

گرم روزی نماند یا بمیرم به از نان خوردن از دست لئیمان

سلمان ساوجی

نگویم که سلمان تویی کم ز کم گرفتم که بیشی ز هوشنگ و جم

ببین تا از آن مایهٔ سروری چه بردند ایشان، تو هم آن بری

اگر شیر و یا اژدهایی به زور سرانجام خواهی شدن صید مور

اگر خواجه‌ای ور امیر اجل رهایی نیابی ز تیر اجل

چرا خفته‌ای، خیز کاری بساز که خود در پی توست خواب دراز

سلامی

شنیده‌ام که قضا در کمان نکنند گر از ازل دل کس را نشان آن نکنند

ز تیر حادثه آماج می‌کند هر دم هزار دل که به خود هرگز این گمان نکنند

سحابی استرآبادی

بر هر که رسی نکو ببین کان نیکوست کاو خواسته و ساخته حضرت اوست

بر بی‌سر و سامانی من عیب مکن شاید که مرا دوست چنین دارد دوست

(وله ایضاً)

عالم به خروش «لا اله الا هو»ست غافل به گمان که دشمن است این یا دوست

دریا به وجود خویش موجی دارد خس پندارد که این کشاکش از اوست

سلمان ساوجی

اسمش جمال‌الدین بن خواجه علاءالدین، از شعرای مشهور، کلامش موزون، در تعریف خود گوید:

من از یمن اقبال این خاندان گرفتم جهان را به تیغ زبان

من از خاوران تا در باختر ز خورشیدم امروز مشهورتر

سوزنی، اسمش محمد از اهل فارس

ز هر بدی که تو گویی هزار چندانم مرا ندانند آن‌گونه کس که من دانم به یک صغیره مرا رهنمای شیطان بود به صد کبیره کنون رهنمای شیطانم

هواست دانهٔ من دانه چینی‌ها و نه دام اگر به دانه بماندم به دام درمانم

هوا نماند تا ساعتی به همت هر هواللهی بزنم حلقه‌ای بجنبانم

اگر نباشد با من «هو هدایت» تر به سوی هاویه بردی هوا چو هامانم

به حق دین مسلمانی ای مسلمانان که چون به خود نگرم ننگ هر مسلمانم

به حقِ «اشهد ان لا اله الا الله» چنان بمیرانم کاین قول بر زبان رانم

(وله ایضاً)

بارالها من به درگاهت پناه آورده‌ام بر حضور حضرتت روی سیاه آورده‌ام

چهار چیز آورده‌ام یارب که در گنج تو نیست نیستی و حاجت و عجز و گناه آورده‌ام

سنایی

از اهل غزنین، فاضل و کامل، مؤمن موحد؛ بعض فضلا را عقیده این است که در سخنوری و طلاقت لسان و عذوبت بیان به انوری و نظامی برتری و بالاتری دارد، چنانچه یکی از فضلا گوید:

گویی تو به من هر چه، از اشعار سنایی گو! رو نظم نظامی را بر فرق فرزدق زن!

(من کلامه)

ای سنایی به قوت ایمان مدح حیدر بگو ز عثمان!

به مدیحش مدایح مطلق «[…] جاء الحق»

(وله ایضاً)

مگو مغرورِ غافل را برای امن او نکته مده محرورِ جاهل را به هر طبع او خرما

نه حرف از بهر او آمد که سوزی زَهرهٔ زُهره نه حرف از بهر او آمد که دَرّی چادر زهرا

(وله ایضاً)

ابلهی دید اشتری به چرا گفت: نقشت همه کج است چرا؟

گفت: اشتر که اندرین پیکار عیب نقاش می‌کنی، هشدار!

در کژ من، نکن به نقش نگاه تو ز من، راه راست رفتن خواه!

(وله ایضاً)

لطفِ او بی‌نوا نوازنده قهرِ او نازنین گدازنده

ناکسان را به لطف خود کس کرد خاک را قبلهٔ مقدس کرد

گر نبودی ازو عنایت پاک کی شدی تاجدار، مشتی خاک

(وله ایضاً)

اسرار وجود خام ناپخته بماند زآن گوهر بس شریف ناسفته بماند

هر یک به دلیل عقل چیزی گفتند آن نکته که اصل بود ناگفته بماند

حرف الشین

← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir

Təsadüfi şeir

Müəllifin digər əsərləri

İbrahim bəyin səyahətnaməsi

İbrahim bəyin səyahətnaməsini qələmə almadan əvvəl onun tərcümeyi-halı haqqında müxtəsər də olsa məlumat vermək lazımdır ki, oxucular onun səyahəti səbəbləri ilə layiqincə tanış olsunlar.İbrahim bəy Azərbaycanın böyük tacirlərindən birinin oğludur. Atası əlli il bundan əvvəl ticarət məqsədi ilə Misirə gedib, ticarətində baş verən rövnəqə görə, bir çox müsəlman ölkələrinin qibtəsinə səbəb olan bu böyük şəhəri özünə məskən seçərək, orada qalır.

24 dəq
İbrahim bəyin səyahətnaməsi, 2

Bir dəfə mən İstambuldan xaricə getmişdim. İki aydan sonra qayıtdıqda oğlum dedi ki: "Ata, Misirdən bizə iki nəfər qonaq gəlib, üç gün qaldıqdan sonra İrana getdilər". Dedim: "Adları nə idi?" Dedi: "Sizə bir məktub yazıb kitabxanada mizin üstünə qoyublar". Məktubu tez götürüb oxudum. Məzmunu budur:"Qurbanın olum, müqəddəs Məşhədi ziyarət etmək niyyəti ilə Yusif əmi ilə birlikdə Misirdən İstambula gəlib, mənim ümidgahım olan evinizdə qaldıq. Çox təəssüf ki, sizi görmək şərəfi bizə qismət olmadı. Ancaq üç gün sizin ev adamlarına zəhmət verib, dördüncü gün Batum yolu ilə Xorasana tərəf hərəkət etdik. Sağ-salamat məqsədə çatsaq, sizin əvəzinizdən də ziyarət edəcəyik. İşdir, ölüm-itim olsa, onda gərək boynumda olan dostluq borcunu halal edəsiniz. Sizin kitabların arasında bir cild "Kitabi-Əhməd" görüb, götürdüm, yolda onu oxumaqla vaxtımı keçirmək istədim. Hərçənd ki, onun müəllifi bir sıra mühüm mətləblərə toxunub, həm də alim və kamil adama oxşayır, amma İranın vəziyyəti barəsində eyham və işarə ilə bir para şeylər yazıbdır. Görünür, ya İrandan xəbərsizdir, ya da yanılıbdır. Əgər belə deyilsə, onda bizlərdən deyil.

8 dəq
Səyahətnamənin mətni

Gecədən xeyli keçmişdi. Çörək yedik, sonra dedim:“Qardaş, yoldan gəlmisiniz, yəqin ki, yorğunsunuz, nə qədər tez dincəlsəniz bir o qədər yaxşıdır. Buyurun dincəlin, sizə yaxşı istirahət etməyi arzulayıram.”

17 dəq
Səyahətnamənin mətni, 2

“Qorxma,” -- dedim, -- “bizim bir neçə köynək-tumandan savayı bir şeyimiz yoxdur. Nə tacirik, nə də sərraf.”Ancaq xidmətçinin bu haləti məni həm təəccübləndirdi, həm də ona gülməyim tutdu. Nə isə, mehmanxanadan çıxıb dəniz kənarına getdik. Hər tərəfə baxdım, yenə də Batumda olduğu kimi, həmvilayətlərimizi gördüm. Dəstə-dəstə özlərini günə verib bitlənirdilər. Bizdən bir qədər aralı bir dəstə adam toplaşdı. Səs-küy ucaldı. Birini döyüb ucadan deyirdilər: "Bu köpəkoğlu həmşərini vurun!"[3]. Çatan o adamı döyürdü. Mən camaatdan soruşdum ki, bunun günahı nədir, nəçidir və nə üçün döyülür? Dedilər iranlıdır, özü də muzdurdur. Sahibi Bakı əhalisindən olan bir müsəlmanın gəmisində işləyir. Onu vuranlar da gəmi muzdurlarıdır. Özləri də bu şəhərin əhalisindəndirlər.

15 dəq

Başqa şairlərin şeirləri