İstiqlal

("Gülüstan" poemasının II hissəsi)*Məhəmməd Cöhrəqanlıya*

Bəxtiyar Vahabzadə199916 dəq
Neft fontanı

MəclisəhliBəybala – qarasaqqal, Avropa səbkində geyinmiş upravlyayuşşi, 30 yaşında*

Abbas Səhhət18 dəq
Ayın əfsanəsi (Aybəniz)

Ay gözəllik çadırını açıb, buludlarda,Yenə bizim ay başına dolaharkən buludlar da

Səməd Vurğun194127 dəq
Məsalik əl-Mühsinin, ikinci hissə

دعوت درویش - لگد خوردن او از خرخویش - آمدن یکی از مجتهدین عظام - وجوب تغییر الفبای ما - میرزا و کدخدای ده سنور - معالجهٔ مریض رستاقیغذا حاضر شد. می‌خواستیم بخوریم، دیدیم از دور مرد قطوری به الاغ لاغر و کوچکی سوار و جوان هیجده ساله در جلو او به سوی شهر می‌روند. به مصطفی گفتم برو به آنها تکلیف بکن بیایند با ما نان بخورند. مصطفی گفت از دراویش خرمنگرد است، می‌آیند هر چه داریم می‌خورند. جوانک هم بچه درویش اوست که بعد از چند سال خدمت مرشد جزو گدایان بیعار خواهد. گفتم شما از کجا می‌دانید که از آنها و از پرخورها هستند؟ اطعام ابن‌السبیل از احکام ممدوحهٔ اسلام است، برو صدا کن بیایند. اگر هرچه داریم می‌خورند بار شما سبکتر می‌شود. در منازل عرض راه هر چه خواهی موجود است. مصطفی گفت من به اینجاها بلدم، همهٔ دهات آباد و حاصلخیز است. هرسال صدنفر از این گردن کلفتان می‌آیند، می‌گردند، گندم و شعیر۱ و گردو و بادام جمع می کنند، بار کرده، می‌برند و می‌فروشند و صرف الوادی خود می‌نمایند. آن کاروان الاغ عقبی که از دور نمایان است مال اوست، بگذارید برود. گفتم خوب چنین باشد. صحبت او برای ما تفریح می‌شود، دعوت کن بیایند.

Əbdürrəhim Talıbov48 dəq
Aşıq Alının Türkiyə səfəri

Bəli, hörmətdi məclisimiz, hörmətdi camahatımız. Ustaddarın bir neçə qiymatdı sözünü qulluğunuzda ərz eliyəjəm. Ustaddarın öləninə allah rəhmət eləsin, qalanına can sağlığı versin, Siznən baravar. Ustaddar deyir ki:Dilim sana bu nəsyəti deyirəm,

Aşıq Alı41 dəq
Yazımız, dilimiz, “ikinci il”imiz

Möhtərəm şair və ədibimiz Ə.Hüseynzadə cənabları “Tərəqqi”nin 13-23-cü nömrələrində yuxarıdakı ünvan ilə yazdığı məqalələrində, hamımıza aid ən əhəmiyyətli bir ehtiyacdan, ən lazımlı bir məsələdən bəhs edir ki, bunun üçün hamıdan irəli ədibimizə öz təşəkkür və ehtiramımı təqdim edirəm.Öz əqidəmizə görə, Hüseynzadə cənablarının yazılarının bir parasını haqlı və çoxunu haqsız tapdıq. Onun yazdığının gödəkcə məzmununu, bəzən eynini yazıb altından öz fikrimizi bəyan edirik.

Ömər Faiq Nemanzadə190931 dəq
Can yanğısı

I**Danüzü idi. Hələ dan ulduzu batmayıb ərşi-fələkdə öz dövrünü edirdi. Mən də meşə cığırı ilə boyumdan uca otların arasından şehə bulana-bulana adət etdiyim sabah gəzməyimdən evə hərəkət edirdim. Gözümə görünən çiçəkləri toplaya-toplaya bir caddə yola çıxdım. Ayaqlarım yalın olduğuna görə yolun quru kəsəkləri məni incitdi və mən də üst tərəfdə tapdanmamış bir cığıra düşdüm. Quşlar öz keflərində idilər və cəh-cəh ilə min cürə nəğmələr oxuyub, meşəni sədaları ilə doldurmuşdular. Meşənin hələ çoxu oyanmamışdı, quşların bir paraları oxumaqda, o biri paraları uçub özləri üçün yem gəzməkdə və kəpənəklər çiçəklərin başına qona-qona idarə qayğısında idilər. Amma cücülərdən bir çoxu sübh açılmasından bixəbər idilər. Meşənin çıxacağında təzə tülu etmiş gün, yuxudan oyanmış dilbər kimi üzümə güldü. Onu hər tərəfə sürət ilə cərəyan şüaatından qamaşan gözlərimin önündə dürlü-dürlü rəngli dairəvi şeylər hasilə gəlib, dairələrini gah genişləyə-genişləyə və gah da daralda-daralda və gah da uzada-uzada bir-birini basıb çəkərək oynamağa başladılar. Köçərgi balalarına bu çox ləzzət verir!

Abdulla bəy Divanbəyoğlu190358 dəq
Zöhrə və Mənuçöhr, fəsil 3

سبزه نگر تازه به بار آمدهصافی و پیوسته و روغن زده

İrəc MirzəMəsnəvi28 dəq
Sındırılan saz

Proloq**Mənim qəhrəmanım bir gənc aşıqdı,

Mikayıl Müşfiq39 dəq
Üç oğul anası

Kənddən ayrıldığım neçə il olar,Qoy yenə dağ yeli darağım olsun.

Məmməd Araz23 dəq
Molla Pənah Vaqif

Çün muradı-xatirimdir lə’li-ləbdən sudi-eşq,Eyləram hərdəm qara bağrımı xunaludi-eşq,

Salman Mümtaz23 dəq
Aşıq Musa ilə Mələknisə xanım dastanı

USTADNAMƏ**Bəd əsildən, pis nəsildən törəyən

Aşıq Musa40 dəq
İlk simfoniya

1Təpələrin başından,

Əli Kərim56 dəq
Beşikdən məzara qədər bəşərin əhvalı

Bir xeyli zaman tifl yatar həbsi-şikəmdə,Ordan atılır dəhrə xilas olduğu dəmdə.

Məhəmməd Hadi16 dəq
Qurbani (Diri versiyası)

Keçmişdə Araz çayı sahilində Diri dağı deyilən yerdə Fərəməz bəy adlı bir bəy olmuş. Bu bəyin çoxlu mal-dövləti olmuş, ancaq züryətiyoxmuş. Fərəməz bəy mal-dövlətinin əksəriyyət hissəsini paylayır yetimyesirə ki, Allah ona bir oğul versin. Bu işdən sonra Allahın ona rəhmi gəlib qurban günündə ona bir oğul verdi. Uşaq qurban günü olduğu üçün adını qoydular Qurbani.

Aşıq Qurbani19 dəq
Cüzvi-əvvəl: Müəllimlər iftixarı

Mayıs ayının əvvəlləri idi. Vaxt hərçənd bahar fəsli idisə de, lakin Badkubenin istisi otuz üçümcü dərəcəyə çatmışdı. Məktəb qanunilə yay fəsillərində dərs movquf olunmaq adətincə müəllimlər və mütəəllimlər tətil vaxtının yavuqlaşmasına şad olub, baharın axır günlərin səbirsizliklə keçirirlər idi. Ələzzahir hamı oxuyanlar və oxudanlar il zəhmətindən dincəlmək üçün yaylaqlara və ya öz vətənlərinə köç tədarükün hazırladıqlarında daha dərsə çəndan məhəlgüzar deyil idilər. Amma cavan müəllim Şeyda bəy Məsihzade bez səbəblərə görə vətənə getmək tədarükün mühəyya edəmədikdə yaym şiddətli sıcağm Badkubəde keçirməyi gö2 altına alıb, seyr və səfa varlığın bilmərrə xəyala gətirməzdi və bu naümidlikdə axırıncı günlərəcən mötad qayda üzrə dərsə məşğul idi.Saat ikini vurdu. Şeyda bəy saat səkkizdən imdiyəcə müttəsilən dersə məşğul olduqda həm dərsin zəhmətindən və həm məktəb havasının kəsafətinden nəhayətdə yorulmuşdu. Zərurən istirahətə möhtac ikən vaxt tamamında şagirdləri dərsdən azad edib öz otağına qayıtdı. Xəstə və yorğun olduğu halətdə ağır-ağır qədəm götürərək otağa girərkən, süst və bitaqet şivə ile özünü divanın üstə yıxdı və mütəkkəni başının altına çəkib arxası üstə uzandı. Otağın xunük və xamuş havası içrə Şeyda beyin var əzası dersin zəhmətindən guya zəbani-hal ilə təərrüzə gəlib gizildədi və hətta qulaqları məktəb qiyl-qaline adət etdiklərində guya “tərki-adət bemov- cibi-mərəz əst”1 məsəlinin təsdiqi üçün yanm dəqiqə miqdarı öz- özlerinden cingildədilər.

Sultan Məcid Qənizadə36 dəq
Qəsidə 17

کرد میزان حساب آماده بهر خاکیاناز شب و روز مساوی میر عدل نوبهار

Saib TəbriziQəsidə16 dəq
Mənim cəbhə dostlarım

NigaranlıqZaman o zaman deyil,

Balaş Azəroğlu197523 dəq
Ləali-mənzumə, fəsil 2

چون کرد خور ز توسن زرین تهی رکابافتاد در ثوابِت و سیاره انقلاب

Nəyyir Təbrizi31 dəq
On doqquzuncu fəsil

PAREYİ-SƏBƏBLƏR Kİ, FƏTƏLİ ŞAHINİBRAHİM XANDAN PƏNCİDƏLİYİNƏ

Mir Mehdi Xəzani18 dəq
Valeh və Zərnigar dastanı

Bu qoca dünyada ömrə yox vəfa.Görən olacaqdı nələr dünyada?

Aşıq Valeh43 dəq
Səsli qız

Sənin səsin, gözəl qız,Səslərin ən gözəli.

Əhməd Cavad18 dəq
Kor şair

Vəfasızdan könül yad olsa yaxşı*Özünbilməzdən azad olsa yaxşı.*

Mirvarid Dilbazi199223 dəq
Firəng məclisi

Ziyafətdə bir gecə oturmuşdu bir cavan,Eşqin məngənəsində gördüm onu xəstəcan.

Abbasqulu ağa Bakıxanov24 dəq
Tərcibənd 1

روزی که فلک بساط آراسترخصت ز علی گرفت و برخاست

Məczub Təbrizi19 dəq
Azərbaycan

1Anamızın matəminə buraxmadılar,

Cabir Novruz33 dəq
Bayatılar

Mən Aşıq, gözəl alma,Yemək gözəl alma,

Sarı Aşıq35 dəq
Ölməz qəhrəman

(Poema)*Proloq

Həkimə Billuri33 dəq
Apardı sellər Saranı

Deyirlər ki, qədimlərdəArzu adlı bir el varmış.

Mədinə Gülgün197020 dəq
Bəlx şəhərinin qazısı və dülgər hekayəsi

Bir zəni-işvəsəncü mərdfiribQaziyi-şəhri-Bəlxə oldu nəsib.

Seyid Əzim Şirvani21 dəq